ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN THỊ PHƯƠNG NAM

BIỆN PHÁP CẢI THIỆN MÔI TRƯỜNG LÀM VIỆC
CỦA GIÁO VIÊN TIỂU HỌC Ở VÙNG KHÓ KHĂN
HUYỆN ĐỒNG HỶ - TỈNH THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2015


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN THỊ PHƯƠNG NAM

BIỆN PHÁP CẢI THIỆN MÔI TRƯỜNG LÀM VIỆC
CỦA GIÁO VIÊN TIỂU HỌC Ở VÙNG KHÓ KHĂN
HUYỆN ĐỒNG HỶ - TỈNH THÁI NGUYÊN
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Phạm Hồng Quang

THÁI NGUYÊN - 2015


Nguyễn Thị Phương Nam


MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN..............................................................................................i
LỜI CẢM ƠN ................................................................................................. ii
MỤC LỤC ...................................................................................................... iii
DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT.........................................................iv DANH
MỤC CÁC BẢNG...............................................................................v MỞ ĐẦU
...........................................................................................................6
1. Lý do chọn đề tài .......................................................................................6
2. Mục đích nghiên cứu .................................................................................8
3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu...........................................................8
4. Nhiệm vụ nghiên cứu ................................................................................8
5. Giả thuyết khoa học ...................................................................................8
6. Phạm vi nghiên cứu ...................................................................................8
7. Phương pháp nghiên cứu ...........................................................................9
8. Nội dung luận văn....................................................................................10
Chương 1. LÝ LUẬN VỀ MÔI TRƯỜNG LÀM VIỆC CỦA GIÁO VIÊN TIỂU HỌC
.....................................................................................11
1.1. Vài nét về lịch sử nghiên cứu ...............................................................11
1.1.1. Trên thế giới ..................................................................................11
1.1.2. Ở Việt Nam....................................................................................15
1.2. Các khái niệm .......................................................................................17
1.2.1. Khái niệm môi trường ...................................................................17
1.2.2. Khái niệm môi trường giáo dục.....................................................17
1.2.3. Khái niệm môi trường làm việc.....................................................21
1.2.4. Khái niệm môi trường làm việc của Giáo viên .............................24
1.2.5. Khái niệm cải thiện môi trường làm việc của giáo viên ...............24

NGUYÊN .............................................37
2.1. Vài nét khái quát về đặc điểm kinh tế, xã hội, giáo dục của huyện
Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên .........................................................................37
2.1.1. Vài nét khái quát về đặc điểm kinh tế xã hội huyện Đồng Hỷ .....37
2.1.2. Tình hình phát triển giáo dục của huyện Đồng Hỷ .......................37
2.1.3. Tình hình phát triển giáo dục tiểu học của huyện Đồng Hỷ .........38
2.2. Tổ chức khảo sát thực trạng .................................................................39
2.2.1. Địa bàn và quy mô khảo sát ..........................................................39
2.2.2.
Đối
tượng
........................................................................40

khảo

sát

2.2.3.
Nội
dung
..........................................................................40

khảo

sát

2.2.4.
Phương
pháp
sát....................................................................40

2.3.2. Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về tầm
quan trọng của môi trường làm việc đối với hoạt động dạy và
học.................43

Số hóa bởi trung tâm Học liệu– ĐHTN




2.3.3. Đánh giá của giáo viên về ảnh hưởng của môi trường làm việc đến
giáo viên và học sinh ...............................................................................44
2.3.4. Nhận thức của cán bộ quản lý về ảnh hưởng của môi trường làm
việc đối với CBQL
.................................................................................................47
2.3.5. Nhận thức của giáo viên, cán bộ quản lý về vai trò của Hiệu
trưởng trong việc cải thiện môi trường làm việc
.....................................48
2.4. Thực trạng môi trường làm việc ở các trường tiểu học vùng khó
khăn được khảo sát
...............................................................................................49
2.4.1. Thực trạng môi trường vật chất ảnh hưởng đến hoạt động dạy học
... 49
2.4.2. Thực trạng về môi trường tinh thần ..............................................53
2.4.3. Thực trạng các biện pháp cải thiện môi trường làm việc ..............58
2.4.4. Thực trạng việc quan tâm của chính quyền địa phương ...............60
2.4.6. Đánh giá mức độ tổ chức thực hiện việc cải thiện môi trường
làm việc của nhà trường
.................................................................................61
Kết luận chương 2............................................................................................64
Chương 3. ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP CẢI THIỆN MÔI TRƯỜNG LÀM VIỆC Ở

các
.................................................69
3.2.3. Xây dựng các
................................71

mối

nguồn
quan

hệ

lực

tham

trong

nhà

gia
trường

3.2.4. Tăng cường kiểm tra đánh giá hoạt động dạy học của giáo viên,
xây

dựng

nề



viên

...........................................................................................78
3.2.7. Phát triển môi trường công nghệ thông tin, kết nối thông tin
đưa

thế

giới

đến

gần

giáo

viên

vùng

khó

khăn...............................................81
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp
...........................................................83
3.4. Khảo nghiệm các biện pháp .................................................................84
3.4.1.
Mục
đích



1. Kết luận....................................................................................................87
2. Khuyến nghị ............................................................................................89
TÀI LIỆU THAM KHẢO.............................................................................91
PHỤ LỤC

Số hóa bởi trung tâm Học liệu– ĐHTN




DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT
ATK

: An toàn khu BGH

: Ban giám hiệu CBQL

:

Cán bộ quản lý
CNH - HĐH : Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa
CNTT

: Công nghệ thông tin

CSVC

: Cơ sở vật chất


: Nhân viên NXB

: Nhà xuất bản
PHHS

: Phụ huynh học sinh PPDH

: Phương pháp dạy học PTDTNT
Phổ thông dân tộc nội trú THCS

:
:

Trung học cơ sở
THPT

: Trung học phổ thông

TTGDTX

: TTGDTX

UBND

: Ủy ban nhân dân

Số hóa bởi trung tâm Học liệu– ĐHTN



Bảng 3.1. Kết quả khảo nghiệm của nhóm đối tượng trong nhà trường (TNT) và
Số hóa bởi trung tâm Học liệu– ĐHTN




ngoài nhà trường (NNT) .................................................................. 85

Số hóa bởi trung tâm Học liệu– ĐHTN




MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong nền kinh tế tri thức và toàn cầu hoá hiện nay, giáo dục được coi là
nguồn gốc của sự phát triển, không có giáo dục sẽ không có bất cứ sự phát triển nào.
Sự mạnh hay suy của giáo dục quyết định sự thành công hay thất bại của mỗi Quốc
gia.
Nghị quyết số 29-NQ/TW tại Hội nghị Ban chấp hành Trung ương VIII
khóa XI của Đảng CSVN chỉ rõ:

“Tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất

lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây
dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập của nhân dân. Giáo dục con người Việt
Nam phát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo
của mỗi cá nhân; yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồng bào; sống tốt và làm việc
hiệu quả”.”, với mục tiêu: “Tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng,
hiệu quả giáo dục, đào tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo

trong đó có việc đổi mới nội dung, chương trình, cách đánh giá…. Tuy nhiên yếu tố
môi trường chưa được quan tâm một cách toàn diện. Đặc biệt môi trường làm việc
của giáo viên tiểu học còn nhiều khó khăn. Luật Giáo dục năm 2005 đã xác định:
“Nhà giáo giữ vai trò quyết định trong việc bảo đảm chất lượng giáo dục. Nhà giáo
phải không ngừng học tập, rèn luyện nêu gương tốt cho người học. Nhà nước tổ
chức đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo; có chính sách sử dụng, đãi ngộ, bảo đảm các điều
kiện cần thiết về vật chất và tinh thần để nhà giáo thực hiện vai trò và trách nhiệm
của mình; giữ gìn và phát huy truyền thống quý trọng nhà giáo, tôn vinh nghề dạy
học.” [24]
Để đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng đáp ứng yêu cầu phát triển của xã
hội cần tiến hành đồng bộ nhiều giải pháp như nâng cao chất lượng đội ngũ giáo
viên; cải tiến nội dung, chương trình và sách giáo khoa; đầu tư cơ sở vật chất, trang
thiết bị dạy học; huy động mọi nguồn lực từ nhà trường, gia đình, xã hội; quan tâm
và đầu tư cho giáo dục, xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện,… Môi
trường làm việc tốt cho giáo viên có ý nghĩa quan trọng và quyết định việc nâng cao
chất lượng dạy - học trong giai đoạn hiện nay. Bởi vì: Môi trường làm việc tốt sẽ tạo
điều kiện thuận lợi cho người giáo viên phát huy được tối đa năng lực của mình. Do
vậy, nó có tác động to lớn đến chất lượng dạy học. Môi trường làm việc tốt, lành
mạnh, thân thiện sẽ làm cho giáo viên và học sinh có thái độ động cơ tích cực; môi
trường làm việc thân thiện tạo điều kiện cho việc người giáo viên phát triển toàn
diện hơn, năng động hơn, sáng tạo hơn.
Thực trạng giáo dục Thái Nguyên hiện nay và đặc biệt là giáo dục vùng sâu,
vùng khó khăn của huyện Đồng Hỷ chất lượng giáo dục thấp so với mặt bằng chung
của cả nước và khu vực miền núi phía Bắc, nguyên nhân cơ bản do Giáo dục nói
chung và giáo dục Thái Nguyên nói riêng về cơ bản vẫn chưa có sự bứt phá, môi
trường làm việc và học tập chậm được cải thiện; cơ sở vật chất trường lớp
nghèo nàn, lạc hậu, phương pháp, hình thức tổ chức dạy học chưa phát huy

Số hóa bởi trung tâm Học liệu– ĐHTN


- Đề xuất các biện pháp cải thiện môi trường làm việc ở trường tiểu học vùng
khó khăn huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên.
5. Giả thuyết khoa học
Chất lượng và hiệu quả quá trình dạy học của giáo viên tiểu học vùng khó
khăn huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên phụ thuộc nhiều vào môi trường làm việc của
giáo viên. Nếu đề xuất được biện pháp cải thiện môi trường làm việc phù hợp điều
kiện thực tế của địa phương thì sẽ góp phần nâng cao chất lượng giờ dạy của
giáo viên và nâng cao chất lượng học tập của học sinh.
6. Phạm vi nghiên cứu
- Về nội dung: Luận văn tập trung nghiên cứu, đánh giá thực trạng môi trường
làm việc của giáo viên các trường tiểu học thuộc vùng khó khăn huyện Đồng Hỷ tỉnh
Thái Nguyên nhằm đưa ra một số biện pháp cải thiện môi trường làm việc của giáo
viên tiểu học vùng khó khăn.
Số hóa bởi trung tâm Học liệu– ĐHTN




- Về địa bàn nghiên cứu: Do thời gian và điều kiện cũng như năng lực nghiên
cứu của bản thân còn hạn chế nên tác giả chỉ xin nghiên cứu trong địa bàn
huyện

Số hóa bởi trung tâm Học liệu– ĐHTN




Đồng Hỷ tại 5 trường tiểu học thuộc vùng khó khăn nhất thông qua những điều tra
được tiến hành với Cán bộ quản lý, giáo viên, phụ huynh học sinh, học sinh các nhà
trường, chính quyền tổ chức đoàn thể ở địa phương.



Thu thập và xử lý số liệu, thông tin.

Số hóa bởi trung tâm Học liệu– ĐHTN




7.3. Nhóm phương pháp bổ trợ
Sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử lý kết quả điều tra.
Lập các biểu bảng, các sơ đồ… để so sánh, đối chiếu số liệu nhằm mục đích
rút ra những nhận xét phục vụ đề tài nghiên cứu.
8. Nội dung luận văn
Luận văn ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo gồm
có 3 chương như sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận về môi trường làm việc của giáo viên tiểu học;
Chương 2: Thực trạng về môi trường làm việc của giáo viên ở các trường
tiểu học vùng khó khăn huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên;
Chương 3: Biện pháp cải thiện môi trường làm việc của giáo viên ở viên ở
các trường tiểu học vùng khó khăn huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên.

Số hóa bởi trung tâm Học liệu– ĐHTN




Chương 1

LÝ LUẬN VỀ MÔI TRƯỜNG LÀM VIỆC CỦA