PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO TÂN CHÂU
TRƯỜNG MẦM NON SAO MAI

BÁO CÁO KẾT QUẢ THỰC HIỆN SÁNG KIẾN
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ MẪU GIÁO 3 TUỔI
LÀM QUEN MÔI TRƯỜNG XUNG QUANH THÔNG QUA VIỆC
TỔ CHỨC CÁC TRÒ CHƠI DÂN GIAN CHO TRẺ
(Thuộc lĩnh vực chuyên môn)

Người viết: DƯƠNG THÚY HUỆ
Chức vụ: giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Sao Mai
Số điện thoại: 0949.495.095
Năm học: 2017 - 2018
1


PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO TÂN CHÂU
TRƯỜNG MẦM NON SAO MAI

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Long Thạnh, ngày 25/11/2018

BÁO CÁO KẾT QUẢ THỰC HIỆN SÁNG KIẾN
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ MẪU GIÁO 3 TUỔI
LÀM QUEN MÔI TRƯỜNG XUNG QUANH THÔNG QUA VIỆC
TỔ CHỨC CÁC TRÒ CHƠI DÂN GIAN CHO TRẺ

I. Sơ lược lý lịch tác giả:
- Họ và tên: Dương Thúy Huệ; Nữ

1. Thực trạng ban đầu khi áp dụng sáng kiến:
Trò chơi dân gian trẻ em là một hoạt động văn hóa dân gian dành cho trẻ được
lưu truyền từ vùng này sang vùng khác, từ đời này sang đời khác nhằm thỏa mãn
nhu cầu vui chơi giải trí và giáo dục trẻ em một cách tinh tế và nhe nhàng.
Trò chơi dân gian với những chức năng đặc biệt của nó đã mang lại cho thế
giới trẻ thơ nhiều điều thú vị và bổ ích, đồng thời thể hiện nhu cầu giải trí, vui
chơi, quyền được chia sẻ niềm vui của các em với bạn bè, cộng đồng.
Điểm đặc biệt của trò chơi dân gian đó chính là sự gắn kết với môi trường
thiên nhiên. Chính điều này làm cho trẻ hào mình với thiên nhiên hơn, hiểu và có ý
thức bảo vệ thiên nhiên hơn.
Ví dụ: trò chơi "Chong chóng", "chơi sáo diều" giúp cho trẻ luyện cách khéo
léo, tận dụng những que tre, giấy báo cũ để làm thành con diều chắc chắn, nhiều
kiểu dáng, những chong chóng nhiều màu sắc. Chúng tận dụng được sức gió làm
chong chóng quay, làm diều bay cao đầy thích thú.
Trong xã hội hiện đại ngày nay việc gắn liền với các thiết bị thông minh,
thời gian cha mẹ dành cho con không có nhiều và thiếu không gian vui chơi đã
khiến trẻ em, đặc biệt là trẻ em thành thị không biết đến các trò chơi dân gian.
3


Chỉ với những hòn đất nhiều màu sắc, trẻ có thể rèn sự khéo tay, khả năng
sáng tạo màu sắc về các con vật, hoa quả… trong cuộc sống thường ngày. Trò chơi
này có tác dụng dạy trẻ các kiến thức về động thực vật nhanh chóng. Ngoài việc
tạo sân chơi bổ ích, vui vẻ qua trò chơi, trò chơi dân gian còn giúp các em rèn
luyện kỹ năng trong cuộc sống. Khi các em chơi phải biết nhường nhịn nhau,
không quá ăn thua để đánh mất tình bạn.
Khi trẻ ngồi quá lâu trước tivi chúng sẽ tiếp nhận thông tin một cách thụ
động mà không hề có tư duy. Việc lười vận động gây ra tình trạng béo phì, vẹo cột
sống, cận thị… ngày càng gia tăng ở trẻ thành phố. Vì vậy trò chơi dân gian giúp
cho các em rèn luyện thể chất, sự khéo léo, trở nên nhanh nhẹn hoạt bát, tạo sự hoà

năng sử dụng đồ dùng đồ chơi… Rèn luyện trí nhớ và khả năng tư duy cho trẻ. Các
trò chơi dân gian sử dụng những vật liệu gần gũi, dễ tìn, dễ chơi, dễ thực hiện.
Ví dụ:
+ Lời đồng dao của trò chơi chuyền: “Con ruồi có cánh – Đòn gánh có mấu –
Châu chấu có chân…” đã giúp trẻ nhận biết được đặc điểm đặc trưng của một số
con vật và đồ vật quen thuộc.
+ Những câu hát ngược có tính chất đánh lừa nhận thức, thử thách sự năng
động của trí tuệ, khiến trẻ muốn hiểu đúng sự vật thì phải chuyển ngược lại:
” Non cao đầy nước
Đáy biển đầy mây
Dưới đất lắm mây
Trên trời lắm cỏ
Người thì có mỏ
Chim thì có mồm…”
- Trò chơi dân gian cung cấp cho trẻ những kiến thức xã hội cần thiết cho
cuộc sống của trẻ: Trẻ tập mua bán, tập lao động, làm quen với các nghề nghiệp
trong xã hội. Qua trò chơi trẻ học được những điều hay lẽ phải, rèn luyện được
những kỹ năng cần thiết:
+ Nhận biết được các đối tượng: cây, hoa, lá, gió, con vật, đồ vật xung quanh,
tên gọi các sự vật, hiện tượng xung quanh trẻ.

5


+ Trẻ biết được các mối quan hệ giữa các đối tượng: giửa con ngừoi với con
người, giửa trẻ với bạn cùng chơi, trẻ với các sự vật hiện tượng.
+ Biết được tính chất của các hiện tượng tự nhiên.
- Trò chơi dân gian là phương tiện giáo dục thể chất cho trẻ một cách có hiệu
quả. Khi trẻ tham gia vào trò chơi vận động dân gian, các vận động cơ bản của trẻ
được rèn luyện, nhờ đó trẻ nhanh nhẹn, khéo léo, hoạt bát trong hoat động.

trò chơi đơn giản như: “Lộn cầu vồng”, “Chi chi chành chành”, “Tập tầm vông”,
“Nu na nu nống”, “Dung dăng dung dẻ”…
- Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi, lời ca, bài đồng dao, địa điểm trước khi tổ chức
cho trẻ tham gia vào các trò chơi dân gian.
+ Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi: lựa chọn đồ dùng đồ chơi phù hợp với yêu cầu
trò chơi, nguyên liệu sử dụng đảm bảo an toàn cho trẻ. Cho trẻ cùng cô chuẩn bị
những đồ dùng cần thiết cho việc tổ chức trò chơi.
+ Dạy trẻ đọc thuộc lời ca (đối với những trò chơi có lời đồng dao).
+ Chuẩn bị địa điểm để tổ chức trò chơi: tùy vào địa điểm tổ chức mà lựa
chọn các trò chơi có cách chơi và luật chơi phù hợp.
- Tổ chức trò chơi: Hướng dẫn trẻ cách chơi, chơi cùng trẻ quan sát, quản lý
cách chơi của trẻ.
- Đánh giá sự phát triển của trẻ qua trò chơi.
- Kết thúc hoạt động. Dọn dẹp sau khi chơi.
* Biện pháp 2: Lựa chọn các trò chơi dân gian phù hợp với lứa tuổi của
trẻ
- Kho tàng trò chơi dân gian Việt Nam vô cùng phong phú và đa dạng nhưng
không phải trò chơi nào cũng phù hợp với trẻ nhỏ. Vì thế nên cần có sự cân nhắc
lựa chọn cho trẻ chơi các trò chơi có luật và cách chơi đơn giản, dễ nhớ, dễ hiểu.
- Bên cạnh đó, trong trường Mầm non lại có sự phận chia theo nhiều độ tuổi.
Mỗi độ tuổi lại có mức nhận thức và khả năng chú ý có chủ định khác nhau. Chính
vì thế các trò chơi cũng phải được lựa chọn phù hợp cho từng độ tuổi.
- Với trẻ mẫu giáo bé: khả năng chú ý có chủ định còn kém, nhận thức còn
đơn giản vì vậy trẻ có thể chơi các trò chơi đơn giản như: Lộn cầu vồng, chi chi
chành chành, tập tầm vông, nu na nu nống,...
7


- Khi lựa chọn trò chơi dân gian cho trẻ tôi thực hiện theo các tiêu chí sau:
+ Trò chơi dân gian đơn giản, trẻ có thể nhớ và thực hiện được.

chức cho trẻ chơi các trò chơi tương ứng với lời đồng dao đó. Vì thế trẻ chơi rất
hứng thú và tích cực tham gia chơi.
- Mỗi trò chơi dân gian có cách chơi và luật chơi khác nhau. Có những trò
chơi vận động mang tính tập thể rất cao, thường có số lượng người tham gia chơi
lớn và đòi hỏi địa điểm chơi phải có diện tích rộng như: kéo co, rồng rắn lên mây,
mèo đuổi chuột, thả đĩa ba ba,... Nhưng cũng có những trò chơi tĩnh, trẻ hay chơi
theo nhóm nhỏ như: chi chi chành chành, chuyền thẻ,.. Chính vì vậy giáo viên cần
nắm vững cách chơi, l luật chơi, đặc điểm của từng trò chơi để từ đó lựa chọn địa
điểm chơi cho phù hợp.
* Biện pháp 4: Tổ chức các trò chơi phù hợp với tính chất của các hoạt
động
- Mỗi hoạt động của trẻ đều nhằm đạt được mục đích nhất định. Vì thế, hoạt
động nào cũng có tính chất riêng của nó. Nếu như hoạt động chung được tổ chức
nhằm cung cấp kiến thức cho trẻ thì hoạt động ngoài trời lại giúp trẻ được gần gũi
với thiên nhiên và phát triển thể chất, hay như ở hoạt động góc trẻ lại được mở
rộng thêm về kinh nghiệm sống và kỹ năng chơi theo nhóm.
- Với hoạt động ngoài trời: Tận dụng không gian rộng và thoáng, tôi tổ chức
cho trẻ chơi các trò chơi vận động nhằm rèn luyện và phát triển thể lực cho trẻ như:
cáo và thỏ, rồng rắn lên mây, bịt mắt bắt dê, mèo đuổi chuột,...
- Với hoạt động chơi góc: tôi tổ chức cho trẻ các trò chơi có thể chơi theo
nhóm nhỏ trong một không gian hẹp như: chi chi chành chành, kéo cưa lừa xẻ,
chuyền thẻ, ném vòng cổ chai ...
- Với hoạt động học và hoạt động chơi, hoạt động theo ý thích : nên tổ chức
cho trẻ các trò chơi tĩnh nhằm phát triển nhận thức cho trẻ như: tập tầm vông, vấn
đáp, đếm sao,...
- Đặc biệt khi tích hợp trò chơi dân gian trong hoạt động chung cần lựa chọn
trò chơi phù hợp với đặc điểm của môn học.
* Ví dụ: Phát triển thể chất: nên lựa chọn các trò chơi vận động nhằm rèn
luyện thân thể khỏe mạnh, hoạt bát và năng động. Nhiều trò chơi đòi hỏi trẻ phải
9


10


+ Chủ đề “thế giới thực vật” cho trẻ chơi các trò chơi “trồng nụ trồng hoa”
“mít mật mít gai”,..
+ Chủ đề “tết và mùa xuân” là thời điểm thích hợp cho trẻ chơi các trò chơi
truyền thống dân tộc như “ném còn”, “cướp cờ”, “bịt mắt đánh trống”, “múa
lân”,...
* Biện pháp 5: Động viên tất các trẻ tham gia vào trò chơi
Một ưu thế của trò chơi dân gian chính là nó có thể dung nạp tất cả những ai
muốn chơi. Không bao giờ trò chơi dân gian quy định số người chơi nhất định. Vì
vậy tôi luôn khuyến khích, động viên tất cả các trẻ tham gia chơi càng đông càng
vui. Nếu chơi “bịt mắt bắt dê” mỗi khi có thêm 1 người vào, vòng chỉ rộng thêm 1
chút chứ trò chơi không hề thay đổi. Còn với trò chơi “rồng rắn lên mây” khi có
thêm người chơi thì khúc đuôi sẽ dài ra một chút và tất cả mọi người đều được
chơi, được chạy như nhau.
* Biện pháp 6: Phối hợp với phụ huynh trong việc đưa trò chơi dân gian
vào cuộc sống của trẻ
Để việc giáo dục đem lại hiệu quả, công tác phối hợp với phụ huynh đóng
một vai trò hết sức quan trọng. Qua những lúc đón trả trẻ, những buổi họp phụ
huynh tôi trao đổi với phụ huynh về tầm quan trọng của việc cho trẻ tham gia chơi
các trò chơi dân gian. Bên cạnh đó, tôi còn mời phụ huynh tham gia các chương
trình lễ hội của nhà trường có tổ chức các trò chơi dân gian, cho phụ huynh cùng
tham gia chơi với trẻ, từ đó nâng cao nhận thức của phụ huynh. Hiểu được ý nghĩa
của hoạt động này phụ huynh sẽ tạo mọi điều kiện tốt nhất như đóng góp nguyên
vật liệu và tạo điều kiện tốt nhất cho trẻ tham gia các trò chơi dân gian.
Tuyên truyền đến phụ huynh một số trò chơi đơn giản mà trẻ có thể chơi được
ở nhà. Như:
* Chơi với loa: Chuyền loa, …

Con tôm, con cá...
Con nào con nấy,
Cho ta chất đạm
Mau mau cắp về.
- Trẻ vừa đọc vừa chỉ tay vào từng bạn chơi. Các từ "con gà, con vịt, con tôm,
con cá" rơi vào ai thì trong suốt lượt chơi, trẻ chỉ được cắp con vật đó.
- Sau khi đã xác định được con vật mình sẽ cắp, cả nhóm oẳn tù tì để xếp thứ
tự đi. Trẻ đi trước bốc hết hình và tung ra, hai tay nắm lại, đan các ngón tay vào
nhau, hai ngón trỏ duỗi ra làm càng cua cắp từng hình ra chỗ mình, khi cắp phải
khéo léo không để cho ngón tay chạm vào hình bên. Nếu bị chạm sẽ nhường quyền
cắp cho bạn đi kế tiếp. Cứ như thế, lần lượt cho từng trẻ cắp loại hình của mình. Ai
cắp hết loại hình của mình trước sẽ thắng cuộc.
* Mức độ khả thi:
12


Những điều kiện cần thiết để áp dụng giải pháp
- Điều kiện về cơ sở vật chất: Có đủ phòng nhóm với diện tích theo quy
định, không gian lớp học đủ để bố trí các góc chơi và đảm bảo các hoạt động diễn
ra an toàn.
- Môi trường cho trẻ hoạt động: Tạo môi trường thân thiện cho trẻ để trẻ có
cảm giác thoải mái tham gia hoạt động.
- Điều kiện về con người: Cần có những con người tích cực chủ động tìm
tòi, sáng tạo trong mọi hoạt động, vận dụng linh hoạt các phương pháp giảng dạy.
Do có cùng điều kiện nên sáng kiến kinh nghiệm có khả năng ứng dụng
không chỉ ở đơn vị mà có thế áp dụng cho một số trường khác. Các trường có thể
tham khảo một số biện pháp và áp dụng phù hợp sao cho đạt được mục tiêu mà
mình hướng đến.
IV. Hiệu quả đạt được:
1. Bảng số liệu:


30/31

5/31

15/31

Các mục tiêu

Tinh thần đoàn kết, ý thức tập thể

2. Lợi ích thu được khi sáng kiến áp dụng:
Qua việc áp dụng một số kinh nghiệm của bản thân vào việc tổ chức cho trẻ
lớp mẫu giáo bé làm quen với các trò chơi dân gian, tôi đã thu được nhiều kết quả
tốt:
- Trẻ đã biết tổ chức chơi các trò chơi dân gian với các bạn trong lớp.
- Trẻ đã biết chơi nhiều trò chơi, thuộc nhiều bài hát đồng dao trong trò chơi.
13


- Qua trò chơi trẻ rè luyện được thể chất, phản ứng nhanh nhẹn, kéo léo.
Hứng thú tham gia vào các hoạt động.
V. Mức độ ảnh hưởng:
* Đối với bản thân :
- Sưu tầm được nhiều trò chơi dân gian lồng ghép vào các hoạt động làm cho
trẻ tập trung chú ý nhiều hơn, vui thích đến trường mỗi ngày.
- Bảo đảm sự tham gia nhiệt tình, chủ động và đầy đủ của trẻ trong suốt quá
trình chơi.
- Các hoạt động giáo dục được tổ chức một cách tự nhiên, hấp dẫn, phù hợp
với khả năng của trẻ.

phương thức hoạt động của người lớn. Hơn thế nữa, trò chơi dân gian còn được sử
dụng như một phương tiện giáo dục một cách có hiệu quả. Bởi thế, trò chơi dân
gian dễ đi vào đời sống tầm hồn của mỗi đứa trẻ, nó đơn giản, không cầu kì, không
tốn kém nên có thể dễ dàng chơi ở mọi lúc mọi nơi, đồ vật phục vụ cho các trò
chơi dân gian dễ làm, chủ yếu lấy từ trong tự nhiên thậm chí là cái dây, hòn sỏi,
que tre, viên đá…. Là trẻ đã có thể tổ chức trò chơi.
Cuộc sống đối với trẻ em không thể thiếu những trò chơi. Trò chơi dân gian
không đơn thuần là một trò chơi trẻ con mà nó chứa đựng cả một nền văn hóa của
dân tộc Việt Nam độc đáo và giàu bản sắc. Trò chơi dân gian không chỉ chấp cánh
cho tâm hồn trẻ, giúp trẻ phát triển tư duy, sáng tạo, mà còn giúp các em hiểu về
tình bạn, tình yêu quê hương đất nước. Ngày nay các em ở một nước xã hội chủ
nghĩa chỉ quen với máy móc không có thói quen chơi cũng là một thiệt thòi. Thiệt
thòi hơn khi các em không được làm quen và chơi những Trò chơi dân gian của
thiếu nhi ngày trước đang dần bị mai một và quên lãng. Vì thế giúp các em hiểu và
quay về với các trò chơi dân gian là một việc làm rất cần thiết.
Tôi cam đoan những nội dung báo cáo là đúng sự thật.
Xác nhận của đơn vị áp dụng sáng kiến

Người viết sáng kiến

Dương Thúy Huệ

15


16