HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG MỀM CHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG
ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG Ở ĐÀ NẴNG HIỆN NAY – THỰC TRẠNG VÀ GIẢI
PHÁP
ThS. Lê Đức Thọ
Trường Cao đẳng Nghề Đà Nẵng

0911 733 407
TÓM TẮT
Đà Nẵng là một trong 5 thành phố trực thuộc Trung ương, là thành phố năng động và
phát triển bậc nhất khu vực miền Trung Tây Nguyên, nơi tập trung nhiều trường Đại học,
Cao đẳng với số lượng sinh viên theo học rất lớn. Bài viết nghiên cứu thực trạng hoạt động
giáo dục kỹ năng mềm cho sinh viên các trường Đại học, Cao đẳng trên địa bàn thành phố
Đà Nẵng; đánh giá những kết quả và những hạn chế, tồn tại trong hoạt động giáo dục kỹ
năng mềm cho sinh viên. Đồng thời, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt
động giáo dục kỹ năng mềm cho sinh ở Đà Nẵng hiện nay nhằm đào tạo nguồn nhân lực
chất lượng cao cho xã hội.
Từ khóa: Kỹ năng mềm; giáo dục kỹ năng mềm; sinh viên Đà Nẵng.
1. Đặt vấn đề
Kỹ năng mềm là một tiêu chí giúp nhà tuyển dụng đánh giá chính xác năng lực thực sự
của một người lao động và được nhà tuyển dụng dùng để kiểm tra, đánh giá khả năng của
người lao động khi muốn tuyển họ vào làm việc cũng như nhận xét về năng lực làm việc của
người lao động. Theo thống kê của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, khoảng 60% sinh
viên ra trường làm trái ngành và tính đến năm 2017 có hơn 200.000 cử nhân thất nghiệp.
Trong khi thực tế, thị trường lao động nước ta lại có nhu cầu về nhân lực rất lớn. Theo khảo
sát của báo giáo dục Việt Nam, vào tháng 5/2014, các doanh nghiệp chỉ tuyển dụng được
10% nhân sự so với nhu cầu thực tế. Sinh viên ra trường nhiều nhưng thất nghiệp vẫn chiếm
tỷ lệ lớn do không đáp ứng được yêu cầu của nhà tuyển dụng. Nguyên nhân chính là do
những kỹ năng mà sinh viên được trang vị chưa phù hợp với đòi hỏi của thị trường. Và
trong số các nhóm kỹ năng thì kỹ năng mềm là nhóm kỹ năng mà người lao động Việt Nam
thiếu hụt nhiều nhất. Chính vì vậy, việc nghiên cứu thực trạng hoạt động giáo dục kỹ năng
mềm cho sinh viên các trường Đại học, Cao đẳng ở Đà Nẵng, đề tìm ra giải pháp nâng cao

Trung Tây Nguyên mà trên cả nước, phục vụ cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Ngoài nhiệm vụ đào tạo chuyên môn nghề nghiệp cho sinh viên, trong những năm qua,
các trường Đại học, Cao đẳng trên địa bàn thành phố cũng đã chú trọng công tác đào tạo,
phát triển các kỹ năng mềm cho sinh viên đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của các nhà tuyển
dụng. Công tác đào tạo kỹ năng mềm cho sinh viên đã đạt được những kết quả đáng ghi
nhận, 100% sinh viên khi ra trường đều được làm quen với các kỹ năng mềm cần thiết để có
thể tự tham gia phỏng vấn xin việc làm.
Hiện nay, hoạt động giáo dục kỹ năng mềm cho sinh viên tại các trường Đại học, Cao
đẳng ở Đà Nẵng đã được đưa vào chương trình đào tạo chính khóa cho sinh viên. Nhận thức
của cán bộ quản lý, đội ngũ giảng viên của các trường Đại học, Cao đẳng về ý nghĩa của
hoạt động giáo dục kỹ năng mềm cho sinh viên được nâng lên. Tác giả đã tiến hành điều tra
khảo sát bằng phiếu theo các mức độ từ 1 đến 4 điểm, được ghi trên phiếu với hai đối tượng
là cán bộ quản lý và đội ngũ giảng viên của nhà trường. Số lượng khảo sát là 78 người (22
cán bộ quản lý và 56 giảng viên), kết quả được tổng hợp điểm trung bình và xếp hạng như
sau:
Bảng 1. Nhận thức của Cán bộ quản lý, đội ngũ giảng viên các trường Đại học, Cao đẳng ở
Đà Nẵng về ý nghĩa của hoạt động giáo dục kỹ năng mềm cho sinh viên
Mức độ nhận thức (N =
Xếp
78)
T
Ý nghĩa hoạt động giáo dục kỹ
ĐT
Nhậ
hạn
Sâu Đầy Thôn
T
năng mềm cho sinh viên
B
n

thể, chủ động trong quá trình học 36
21
13
8
3.09
4
tập, rèn luyện toàn diện
4
Vừa củng cố, mở rộng kiến thức,
vừa phát triển các kỹ năng mềm
38
25
10
5
3.23
3
cơ bản theo mục tiêu giáo dục
nghề nghiệp
(Nguồn: Kết quả do tác giả điều tra tổng hợp)
Với số điểm trung bình từ 3.09 đến 3.48 cho thấy, hầu hết cán bộ quản lý và đội ngũ
giảng viên nhận thức đầy đủ và sâu sắc về ý nghĩa của việc giáo dục kỹ năng mềm cho sinh
viên. Nhất là nội dung: Hoạt động giáo dục kỹ năng mềm cho sinh viên là điều kiện tốt nhất
để nâng cao tính tích cực hoạt động, rèn luyện nhân cách của sinh viên trong giai đoạn hiện
nay được ghi nhận có ý nghĩa sâu sắc nhất trong 4 nội dung khảo sát.
Ưu điểm của công tác giáo dục kỹ năng mềm hiện nay là hầu hết sinh viên đều rất
hứng thú với môn học và những nội dung được học. 100% sinh viên được giáo dục các kỹ
năng mềm cần thiết trước khi tốt nghiệp. Các em được tham gia vào các trò chơi để hình
thành các kỹ năng mềm cần thiết trong cuộc sống. Khảo sát sinh viên năm cuối tại Trường
Đại học Kinh tế; Trường Đại học Duy Tân và Trường Cao đẳng Nghề Đà Nẵng cho thấy,
các kỹ năng mềm sau đây cần thiết và được họ đánh giá là cần có đối với một người lao

92
86.5
2
1.88
6
3
Kỹ năng thích ứng với sự thay đổi
91
85.5
3
2.82
5
4
Kỹ năng quản lý thời gian
30.0
62
58.3
32
1
8
5
Kỹ năng giao tiếp, thuyết trình hiệu
12.2
81
76.1
13
3
quả
2
3

Tuy nhiên, bên cạnh đó, hoạt động giáo dục kỹ năng mềm cho sinh viên cũng gặp
nhiều khó khăn, qua khảo sát cho thấy, xuất hiện nhiều khó khăn trong đào tạo kỹ năng
mềm cho sinh viên trong các trường Đại học, Cao đẳng ở Đà Nẵng hiện nay. Ở ba nhóm đối
tượng lựa chọn để thực hiện khảo sát lại có sự đánh ía khác nhau trong đào tạo kỹ năng
mềm (xem biểu đồ 1).
Cán bộ quản lý

Giảng viên

85.3
87.4
90

77.4
79.6
30.8

Sinh viên
88.6

89.2

89.3

88.7

88.5

90.3


3.1. Đối với các trường Đại học, Cao đẳng
Đưa việc giáo dục kỹ năng mềm vào chương trình đào tạo. Xây dựng môn học Kỹ
năng mềm là môn học chính khóa và là môn bắt buộc đối với một số chuyên ngành đào tạo.
Nội dung của môn học Kỹ năng mềm đảm bảo trang bị cho sinh viên những kỹ năng cơ bản
đáp ứng yêu cầu tính chất công việc sau này; ngoài ra, cần kết hợp giáo dục và phát triển kỹ
năng mềm cho sinh viên trong các môn học chuyên môn và được lồng ghép trong từng giờ
lên lớp của giảng viên. Vì dụ như, tăng thời lượng cho sinh viên thuyết trình trước lớp, làm
việc nhóm, làm đồ án môn học,…
Tăng cường thời lượng thực tập, thực tế cho sinh viên: Không phải trường Đại học nào
cũng mở ra cánh cửa việc làm cho sinh viên sau khi ra trường. Việc thực tập tại các công ty,
doanh nghiệp sẽ giúp sinh viên hiểu thêm về thực tiễn hoạt động các ngành nghề, tích lũy
kinh nghiệm và làm đẹp thêm hồ sơ xin việc. Điều này rút ngắn đáng kể khoảng cách giữa
đào tạo và thực tế, đáp ứng được yêu cầu của nhà tuyển dụng.
Các trường Đại học, Cao đẳng có thể mời các diễn giả, các chuyên gia về kỹ năng
mềm, cựu sinh viên thành đạt của trường hoặc đại diện của các doanh nghiệp, nơi có khả
năng tuyển dụng nghề nghiệp của sinh viên sau khi ra trường, đến để chia sẻ những yêu cầu
thực tế của nghề nghiệp, những kỹ năng mềm có thể được đòi hỏi với sinh viên khi đi thực
tập và làm việc sau khi ra trường. Qua đó, sinh viên có cơ hội tiếp xúc thực tế hoặc học tập
từ chính các diễn giả, từ đó nhận thức sâu sắc sự cần thiết của việc phải trang bị kỹ năng
mềm và có thêm động cơ để tự mình trau dồi, học tập những kỹ năng mềm bản thân còn
thiếu, còn yếu.
3.2. Đối với giảng viên
Tăng cường hiểu biết và trình độ cho các giảng viên về giảng dạy kỹ năng mềm. Để
tiến hành trang bị kỹ năng mềm cho sinh viên được tốt, trước hết phải nâng cao năng lực
cho đội ngũ giảng viên. Cần tiến hành tập huấn, bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ,
phương pháp giảng dạy môn học kỹ năng mềm cho giảng viên giảng dạy. Tăng cường công
tác tuyên truyền nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm của mọi cán bộ, giảng viên về giáo dục
và phát triển kỹ năng mềm cho sinh viên.
Trong quá trình giảng dạy, giảng viên cũng cần nắm bắt yêu cầu xã hội để thường
5

đáp ứng được yêu cầu của thị trường lao động. Các hình thức liên kết, hợp tác giữa nhà
trường và nhà tuyển dụng có thể là: trao đổi về yêu cầu tuyển dụng, phản hồi – đánh giá
chất lượng đào tạo thông qua các cuộc khảo sát, thu thập ý kiến, ngày hội việc làm; tạo điều
kiện cho sinh viên thực tậ, góp ý cho chương trình đào tạo của nhà trường, tham gia giảng
dạy một số chuyên đề chuyên môn,… hoặc các buổi tọa đàm giữa nhà trường và nhà tuyển
dụng. Đồng thời, các thông tin có liên quan cần được phổ biến sâu rộng cho tất cả các sinh
viên, để họ có thể tham gia cũng như có những định hướng cụ thể cho việc tích lũy kiến
thức và kỹ năng trong quá trình học.
Ngoài ra, nhu cầu của thị trường lao động là một yếu tố động, thay đổi và chuyển biến
theo thời gian và tình hình thực tế nên nhà trường cũng cần có sự thay đổi thích hợp nhằm
đáp ứng nhu cầu của nhà tuyển dụng trên cơ sở xây dựng chuẩn đầu ra về kỹ năng mềm phù
hợp làm nền tảng cho chất lượng giáo dục trong thời gian tới.
4. Kết luận
Khi nền kinh tê ngày càng cạnh tranh gay gắt, các doanh nghiệp đòi hỏi nguồn nhân
6


lực có trình độ chuyên môn và kỹ năng cao để đứng vững trên thị trường. Do đó, các trường
Đại học, Cao đẳng phải chú tâm đào tạo vững về chuyên môn và rèn luyện thành thạo về kỹ
năng mềm. Kỹ năng mềm là chìa khóa giúp sinh viên tự tin bước vào đời, năng động giải
quyết các vấn đề một cách dễ dàng để thành công trong công việc cũng như trong cuộc
sống. Chính vì vậy, ngay từ khi còn ngồi trên giảng đường, các thế hệ sinh viên phải trau dồi
cho mình các kỹ năng mềm quý giá làm hành trang vào đời.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1]. Lại Thế Luyện (2015), Kỹ năng mềm và thành công của bạn, Nxb. Hồng Đức.
[2]. Lại Thế Luyện (2015), Sổ tay kỹ năng mềm cho sinh viên, Nxb. Thời đại.
[3]. Đỗ Trung Kiên (2012), “Đổi mới phương pháp dạy và học môn kỹ năng mềm
bằng việc sử dụng phương pháp tình huống”, Kỷ yếu Hội thảo khoa học – Huấn luyện kỹ
năng và thái độ - Tạo dựng hành trang vững chắc cho sinh viên vào đời, Nxb. Đại học Kinh
tế Thành phố Hồ Chí Minh.