BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
VIỆN KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM

VŨ THỊ DUNG

QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO
TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC THÁI BÌNH THEO TIẾP CẬN
ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

HÀ NỘI, 2018


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
VIỆN KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM

VŨ THỊ DUNG

QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO
TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC THÁI BÌNH THEO TIẾP CẬN
ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG

Chuyên ngành: Quản lý Giáo dục
Mã số: 9.14.01.14

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học:
1. PGS.TS. Trần Khánh Đức
2. PGS.TS. Đặng Bá Lãm

nhận được những góp ý tâm huyết của các thầy giáo, cô giáo, bạn bè, đồng
nghiệp để luận án được hoàn thiện trong thời gian sớm nhất. Em mong muốn
có cơ hội được triển khai đề tài này với quy mô lớn hơn, đóng góp nhiều cho
công tác quản lý chất lượng đào tạo tại Trường Đại học Thái Bình và các
trường đại học trong cả nước.
Em xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày .....tháng 12 năm 2018
Tác giả

Vũ Thị Dung

ii


DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
CBQL

Cán bộ quản lý

CĐ, ĐH

Cao đẳng, Đại học

CNH, HĐH

Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa

CL

Chất lượng


Đại học địa phương

ĐT

Đào tạo

ĐBCL

Đảm bảo chất lượng

ĐNGV

Đội ngũ giảng viên

GDĐH

Giáo dục đại học

GDĐT

Giáo dục đào tạo

GV

Giảng viên

KSCL

Kiểm soát chất lượng


Trung cấp chuyên nghiệp

THPT

Trung học phổ thông

TTN

Trước thử nghiệm

3


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU.................................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài. ................................................................................................... 1
2. Mục đích nghiên cứu. ............................................................................................. 3
3. Khách thể, đối tượng nghiên cứu. .......................................................................... 3
4. Giả thuyết khoa học. ............................................................................................... 3
5. Nhiệm vụ nghiên cứu. ............................................................................................ 3
6. Giới hạn, phạm vi nghiên cứu. ............................................................................... 4
7. Phương pháp luận và các phương pháp nghiên cứu. .............................................. 4
8. Luận điểm bảo vệ. .................................................................................................. 7
9. Đóng góp mới của luận án...................................................................................... 7
10. Cấu trúc luận án. ................................................................................................... 7
CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC THEO TIẾP CẬN ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG ................................. 8
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề. ............................................................................ 8
1.1.1. Nghiên cứu về chất lượng đào tạo đại học. ................................................ 8

Kết luận chương 1................................................................................................... 55
4


CHƯƠNG 2. CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG ĐÀO
TẠO TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC THÁI BÌNH THEO TIẾP CẬN ĐẢM BẢO
CHẤT LƯỢNG VÀ KINH NGHIỆM QUỐC TẾ............................................... 57
2.1. Các chủ trương, chính sách quản lý chất lượng đào tạo giáo dục đại học ........ 57
2.2. Trường đại học Thái Bình trong hệ thống giáo dục quốc dân........................... 59
2.2.1. Đặc trưng của các trường đại học địa phương ......................................... 59
2.2.2. Thông tin chung về Trường Đại học Thái Bình. ..................................... 60
2.2.3. Khảo sát thực trạng quản lý chất lượng đào tạo tại Trường Đại học Thái
Bình theo tiếp cận đảm bảo chất lượng .................................................................... 71
2.3. Thực trạng quản lý chất lượng đào tạo tại Trường Đại học Thái Bình theo tiếp
cận đảm bảo chất lượng. ........................................................................................... 75
2.3.1. Thực trạng về nhận thức của lãnh đạo, cán bộ giảng viên, công nhân viên
về vai trò của quản lý chất lượng trong nhà trường. ................................................ 75
2.3.2. Thực trạng xây dựng hệ thống quản lý chất lượng đào tạo tại Trường Đại
học Thái Bình theo tiếp cận đảm bảo chất lượng. .................................................... 77
2.3.3. Thực trạng vận hành hệ thống quản lý chất lượng đào tạo tại Trường
Đại học Thái Bình theo tiếp cận đảm bảo chất lượng. ........................................... 95
2.3.4. Thực trạng đánh giá, cải tiến hệ thống quản lý chất lượng đào tạo tại
Trường Đại học Thái Bình theo tiếp cận đảm bảo chất lượng. ............................. 97
2.4. Đánh giá chung. ............................................................................................... 102
2.4.1. Điểm mạnh. ............................................................................................ 102
2.4.2. Điểm yếu. ............................................................................................... 103
2.4.3. Thời cơ. .................................................................................................. 104
2.4.4. Thách thức.............................................................................................. 104
2.5. Kinh nghiệm Quốc tế về quản lý chất lượng đào tạo đại học theo tiếp cận
đảm bảo chất lượng. ............................................................................................... 104

3.3.3. Biện pháp 3: Tổ chức xây dựng quy trình cho các công việc chưa được quy
trình hóa.
................................................................................................................................ 120
3.3.4. Biện pháp 4: Chỉ đạo hoàn thiện các quy trình chưa hợp lý, bổ sung văn
bản hướng dẫn thực hiện quy trình. ........................................................................ 125
3.3.5. Biện pháp 5: Tổ chức nâng cao năng lực vận hành các tiểu hệ thống cho
cán bộ giảng viên, nhân viên. ................................................................................. 129
3.3.6. Biện pháp 6: Tập huấn kĩ năng viết báo cáo tự đánh giá hệ thống quản lý
và đề xuất cải tiến quy trình cho tất cả cán bộ, giảng viên trong trường, chuẩn bị báo
cáo để đón đoàn đánh giá ngoài. ............................................................................ 131
3.4. Khảo sát tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất. .................. 135
3.4.1. Mục đích khảo sát. ................................................................................. 135
3.4.2. Nội dung khảo sát. ................................................................................. 135
3.4.3. Phương pháp khảo sát. ........................................................................... 135
3.4.4. Đối tượng khảo sát. ................................................................................ 135
3.4.5. Kết quả khảo sát về sự cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đã
đề xuất .................................................................................................................... 136
3.5. Thử nghiệm...................................................................................................... 139
3.5.1. Mục đích thử nghiệm. ............................................................................ 139
3.5.2. Nội dung thử nghiệm. ............................................................................ 139
3.5.3. Đối tượng thử nghiệm ............................................................................ 139
3.5.4. Phương pháp và tiến trình thử nghiệm................................................... 140
3.5.5. Thời gian thử nghiệm............................................................................. 140
3.5.6. Quy trình thử nghiệm. ............................................................................ 140
3.5.7. Kết quả thử nghiệm................................................................................ 142
Kết luận chương 3................................................................................................. 146
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ...................................................................... 148
1. Kết luận. .............................................................................................................. 148
2. Khuyến nghị........................................................................................................ 149
2.1. Đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo...................................................................... 149

2.5
2.6
2.7
2.8
2.9
2.10
2.11
2.12
2.13
2.14.
2.15.
2.16.
2.17.
2.18.
2.19.
3.1.
3.2.
3.3.
3.4.
3.5.
3.6.
3.7.
3.8.
3.9.
3.10.
3.11.
3.12.
3.13.
3.14.
3.15.

Thực trạng vận hành hệ thống QLCL ..........................................................
Thực trạng đánh giá xây dựng hệ thống QLCL ............................................
Thực trạng đánh giá vận hành hệ thống QLCL ...........................................
Hệ thống QLCL của Mỹ................................................................................
Hệ thống QLCL đào tạo tại Trường Đại học Thái Bình ...............................
Quy trình QL CĐR
........................................................................................
Quy trình QL phát triển CTĐT .....................................................................
Quy trình QL hoạt động học tập, thực tập.....................................................
Quy trình QL hoạt động NCKH
....................................................................
Quy
trình QL kiểm tra, đánh giá ...................................................................
Quy trình QL đánh giá kỹ năng chuyên môn
................................................
Quy
trình QL đánh giá khả năng thích ứng..................................................
Quy trình QL hoạt động tuyển sinh...............................................................
Quy trình QL đội ngũ giảng viên ..................................................................
Quy trình QL CSVC......................................................................................
Quy trình QL hoạt động giảng dạy................................................................
Quy trình QL kết quả học tập
........................................................................
Sự cần thiết xây dựng hệ thống QLCL .........................................................
Nhận thức của CBQL, ĐNGV, nhân viên về quản lý chất lượng .................

31
35
36
37

124
125
126
127
127
127
135
141

vii


DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Bảng

Tên bảng

Trang

Bảng 1.1: Bảng tổng hợp nội dung và phân cấp trong QLCLĐT đại học theo tiếp
cận ĐBCL ................................................................................................................. 53
Bảng 2.1: Quy mô và chất lượng đào tạo ................................................................. 66
Bảng 2.2: Ngành nghề đào tạo ................................................................................. 67
Bảng 2.3: Cơ cấu đội ngũ cán bộ giảng viên Trường Đại học Thái Bình ................ 67
Bảng 2.4: Thống kê số lượng đội ngũ giảng viên Trường Đại học Thái Bình......... 68
Bảng 2.5: Thống kê số lượng đội ngũ GV cơ hữu Trường Đại học Thái Bình ....... 69
Bảng 2.6: Kết quả nghiên cứu đề tài các cấp ........................................................... 70
Bảng 2.7: Danh sách các đối tượng khảo sát............................................................ 71
Bảng 2.8: Quy trình tổ chức khảo sát ....................................................................... 72
Bảng 2.9: Thang đo đánh giá.................................................................................... 74

theo tiếp cận đảm bảo chất lượng ............................................................................. 89
Bảng 2.20: Thực trạng xây dựng quy trình quản lý kết quả học tập theo tiếp cận
đảm bảo chất lượng .................................................................................................. 90
Biểu đồ 2.13: Thực trạng xây dựng quy trình quản lý kết quả học tập ................... 91
Bảng 2.21: Thực trạng xây dựng quy trình quản lý hoạt động đánh giá kiến thức
chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp ......................................................................... 92
Biểu đồ 2.14: Thực trạng xây dựng quy trình đánh giá kiến thức chuyên môn, kỹ
năng nghề nghiệp ...................................................................................................... 93
Bảng 2.22: Thực trạng xây dựng quy trình quản lý hoạt động đánh giá khả năng
thích ứng của sinh viên sau khi tốt nghiệp ............................................................... 94
Bảng 2.22: Thực trạng xây dựng quy trình quản lý hoạt động đánh giá khả năng
thích ứng của sinh viên sau khi tốt nghiệp ............................................................... 94
Biểu đồ 2.15: Thực trạng xây dựng quy trình đánh giá khả năng thích ứng của sinh
viên sau khi tốt nghiệp
.............................................................................................................. 94
Biểu đồ 2.16: Thực trạng vận hành hệ thống quản lý chất lượng đào tạo ............ 96
tại Trường Đại học Thái Bình theo tiếp cận đảm bảo chất lượng ......................... 96
Biểu đồ 2.17: Thực trạng đánh giá xây dựng hệ thống quản lý chất lượng đào tạo
tại Trường Đại học Thái Bình theo tiếp cận đảm bảo chất lượng ............................ 98
Biểu đồ 2.18: Thực trạng đánh giá vận hành hệ thống quản lý chất lượng đào tạo tại
Trường Đại học Thái Bình theo tiếp cận đảm bảo chất lượng ............................... 100
Bảng 3.3: Tính khả thi của các biện pháp đề xuất.................................................. 138
Bảng 3.4: Quy trình thử nghiệm ............................................................................. 141
Bảng 3.7: Doanh nghiệp đánh giá năng lực của sinh viên ..................................... 146

9


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài

quy trình được thiết lập thì CLĐT sẽ thỏa mãn nhu cầu của khách hàng.
Trường ĐHĐP với sứ mạng ĐT nguồn nhân lực có CL phục vụ trực tiếp cho
sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, góp phần xây dựng xã hội học tập, xã hội
nghề nghiệp. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy CLĐT của các trường ĐHĐP hiện nay
vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập. Mặc dù các trường ĐHĐP được đầu tư, trang bị về
CSVC khá tốt, có ĐNGV tâm huyết, gắn bó với nghề, nhưng CLĐT vẫn chưa đảm
bảo, một phần do xu hướng chạy theo lợi nhuận, theo số lượng, chưa quan tâm đến
CLĐT; một phần xây dựng CĐR, CTĐT chưa gắn kết chặt chẽ với thị trường lao
động; một phần chưa thu hút được đội ngũ giảng viên có học hàm, học vị cao về
giảng dạy,... Vấn đề đặt ra để các trường ĐHĐP phát triển ổn định, bền vững trong
nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thì cần phải thay đổi mạnh mẽ
tư duy QL theo phương thức QL mới (tức là QLCL), sẽ tác động tích cực đến CL
nguồn nhân lực, đáp ứng thị trường lao động, khẳng định vị thế, thương hiệu của
nhà trường trong nước và khu vực.
Hiện nay, nhiều địa phương trong cả nước đang trên đà phát triển với tốc độ
nhanh và mạnh; thu hút nhiều tập đoàn lớn về đầu tư; thành lập nhiều cụm khu công
nghiệp, khu kinh tế; đô thị hóa phát triển. Thực trạng trên đang đặt ra cho các CSĐT
ĐH tại địa phương phải có nhiều giải pháp mang tính chiến lược, bứt phá trong QL
với cách tiếp cận phù hợp để cung cấp nguồn nhân lực có CL phục vụ sự phát triển
kinh tế - xã hội của tỉnh, có năng lực thích ứng với bối cảnh đổi mới và hội nhập,
bởi theo CIMO “Quản lý là yếu tố quyết định CL của CSĐT”.
Quản lý chất lượng là phương thức quản lý tiên tiến, đã được vận dụng thành
công trong các lĩnh vực thương mại, dịch vụ, sản xuất và bước đầu được áp dụng
trong giáo dục. Để QLCL thì việc làm đầu tiên và quan trọng nhất là xây dựng một
hệ thống ĐBCL bên trong nhà trường, nhưng trong thực tế theo nhận định của tiến
sĩ Nghiêm Xuân Huy, Viện trưởng Viện ĐBCL Đại học Quốc gia Hà Nội thì chưa
có trường ĐH nào xây dựng được hệ thống này. Cách tiếp cận ĐBCL cũng là cách
tiếp cận phù hợp nhất đối với các trường ĐHĐP với trình độ QL và quy mô ĐT còn

2

- Đánh giá thực trạng QLCLĐT tại Trường ĐH Thái Bình theo tiếp cận
ĐBCL.

3


- Đề xuất hệ thống ĐBCL và các biện pháp triển khai hệ thống ĐBCL tại
Trường ĐH Thái Bình.
- Khảo nghiệm các biện pháp và thử nghiệm một số biện pháp QLCLĐT tại
Trường ĐH Thái Bình theo tiếp cận
ĐBCL.
6. Giới hạn, phạm vi nghiên cứu
- Nội dung nghiên cứu: Luận án chỉ đề cập đến cấp độ ĐBCL trong các mô
hình QLCL, trong đó tuân thủ nguyên tắc cơ bản của QLCL là xây dựng một hệ
thống ĐBCL bên trong nhà trường và đề xuất các biện pháp triển khai hệ thống tại
Trường ĐH Thái Bình. Trong QLCL mọi thành viên trong hệ thống đều là chủ thể
QL công việc của mình theo một quy trình nghiêm ngặt, trong đó lãnh đạo đóng vai
trò quyết định.
- Địa bàn nghiên cứu: Trường ĐH Thái Bình, tỉnh Thái Bình.
- Đối tượng khảo sát:
+ Khảo sát đội ngũ CBQL, GV, SV tại Trường ĐH Thái Bình và một số nhà
quản trị DN, đơn vị sử dụng lao động là SV tốt nghiệp của Trường ĐH Thái Bình
có hợp tác trong ĐT.
+ Khảo sát các nhà quản trị DN trên địa bàn tỉnh Thái Bình: Công ty TNHH
điện cơ AIDI, Công ty TNHH IVORY VIỆT NAM, Công ty Cổ phần May xuất
khẩu Việt Thái.
+ Khảo sát 03 khóa SV tốt nghiệp: ĐH Kế toán khóa 1, ĐH Quản trị Kinh
doanh khóa 2, ĐH Kế toán khóa 3 của Trường ĐH Thái Bình.
- Thời gian nghiên cứu: Từ năm 2012 đến năm 2018.
- Đối tượng thử nghiệm: Đội ngũ CBQL, GV, SV năm cuối các ngành Kế

Khảo sát nhu cầu của thị trường lao động, đánh giá tác động của bối cảnh hội
nhập, trường ĐHĐP cần xây dựng CĐR, CTĐT gắn với nhu cầu của khách hàng.
Đây chính là nội dung cốt lõi của QLCL đào tạo đại học theo tiếp cận ĐBCL của
luận án.
7.2. Các phương pháp nghiên cứu
7.2.1. Các phương pháp nghiên cứu lý luận
Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hóa các nguồn tài liệu, văn bản
trong nước và trên thế giới liên quan đến đề tài nghiên cứu, để xây dựng và chuẩn
hóa các khái niệm, công cụ và khung lý thuyết về QLCLĐT đại học theo tiếp cận
đảm bảo chất lượng.

5


7.2.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.2.1. Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
Được sử dụng để đưa ra các nhận định khoa học về đặc điểm chung của
trường ĐHĐP, làm cơ sở bổ sung những hạn chế của các luận điểm khoa học trước
đây cho phù hợp với thực tiễn QLCLĐT các trường ĐHĐP hiện nay nói chung, tại
Trường ĐH Thái Bình nói riêng.
7.2.2.2. Phương pháp điều tra khảo sát
Xây dựng Phiếu hỏi để thu thập ý kiến của các đối tượng khảo sát (CBQL,
GV, CNV, SV và nhà quản trị DN) về thực trạng QLCLĐT tại Trường ĐH Thái
Bình theo tiếp cận ĐBCL.
7.2.2.3. Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động
Nghiên cứu các văn bản, tài liệu, báo cáo TĐG của Trường ĐH Thái Bình để
có cơ sở đánh giá thực trạng QLCLĐT của nhà trường.
7.2.2.4. Phương pháp phỏng vấn
Tiến hành trao đổi, phỏng vấn các CBQL, GV, SV của nhà trường; Nhà quản
trị DN để tìm hiểu những thuận lợi, khó khăn khi thực hiện quá trình QLCLĐT đại

- Hệ thống hóa các vấn đề lý luận về QLCL, ĐBCL và vận dụng vào một cơ
sở GDĐH.
- Đề xuất cấu trúc hệ thống QLCLĐT tại Trường ĐH Thái Bình theo tiếp cận
ĐBCL và các biện pháp triển khai.
10. Cấu trúc luận án
Để thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu và đạt được mục đích nghiên cứu đã đề
ra, ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận
án gồm 03 chương.
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý chất lượng đào tạo đại học theo tiếp cận
đảm bảo chất lượng.
Chương 2: Cơ sở thực tiễn quản lý chất lượng đào tạo tại Trường Đại học
Thái Bình theo tiếp cận đảm bảo chất lượng và kinh nghiệm quốc tế.
Chương 3: Các biện pháp quản lý chất lượng đào tạo tại Trường Đại học Thái
Bình theo tiếp cận đảm bảo chất lượng.

7


CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC THEO TIẾP CẬN ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
Trong những năm gần đây, các nhà QLGD, các nhà nghiên cứu, các chuyên
gia trong nước và trên thế giới đã và đang rất quan tâm đến CLGD đại học. Bởi chất
lượng GDĐH là phương tiện chủ yếu quyết định CL nguồn nhân lực quốc gia để
làm ra những sản phẩm có hàm lượng chất xám cao, tạo ra giá trị mới và năng lực
cạnh tranh lớn.“...Đến năm 2020, GDĐH phải có bước tiến cơ bản về CL và quy
mô, đáp ứng nhu cầu nhân lực cả về CL và số lượng cho sự phát triển kinh tế - xã
hội, và nâng cao tiềm năng trí tuệ, tiếp cận trình độ tiên tiến trong khu vực và trên
thế giới, nâng một số trường ĐH lên đẳng cấp quốc tế, góp phần quan trọng vào

lượng nếu đa số chất lượng của các trường đại học ở mức thấp kém, không hoàn
thành sứ mệnh mà xã hội giao cho”.
Một cách tiếp cận sát với thực tiễn hơn khi tác giả David Andrew Turner [95]
quan niệm: “ Giáo dục chất lượng cao là giáo dục đáp ứng nhu cầu của SV và hỗ trợ
sự phát triển trong tương lai của họ...”
Ở một góc độ tiếp cận hệ thống hơn, các tác giả Harvey và Green đã có các
quan niệm về CLGD đại học như sau: “CL là sự vượt trội; CL là sự hoàn hảo nhất
quán; CL là sự phù hợp với mục tiêu; CL được đánh giá bằng chi phí tài chính; CL
được phản ánh ở giá trị chuyển đổi tạo ra giá trị gia tăng”.
Cùng với vấn đề nghiên cứu trên, tác giả Nguyễn Đức Chính đã có những tổng
kết hiện nay trên thế giới có 6 quan niệm về CLGD đại học như sau [16, tr.23-26]:
(1) Chất lượng được đánh giá bằng “đầu vào”. Theo quan điểm này, một
trường ĐH có chất lượng cao nếu tuyển được nhiều SV giỏi, có đội ngũ cán bộ
giảng dạy có uy tín, có CSVC tốt và trang thiết bị hiện đại,...Nếu theo quan niệm
này thì CL “đầu vào” quyết định toàn bộ CLGD của nhà trường và không quan tâm
đến “quá trình” và “đầu ra”.
(2) Chất lượng được đánh giá bằng “đầu ra”, với quan niệm này cho rằng
trường ĐH có chất lượng cao nếu đào tạo được nhiều sinh viên tốt nghiệp giỏi, thực
hiện được nhiều công trình khoa học có giá trị, thu hút nhiều người đến học.
(3) Chất lượng được đánh giá bằng “giá trị gia tăng”, đây là một quan niệm
cho rằng SV sau khi tốt nghiệp (được đào tạo) sẽ có sự phát triển vượt bậc về trí tuệ
và nhân cách.

9


(4) Chất lượng được đánh giá bằng “giá trị học thuật”, theo quan niệm này,
trường ĐH có chất lượng cao nếu có đội ngũ cán bộ giảng dạy, các nhà khoa học có
uy tín lớn.
(5) Chất lượng được đánh giá bằng “văn hóa tổ chức riêng”, với quan niệm

- Chất lượng GDĐH không phải do bản thân CSĐT đánh giá mà phải được
đánh giá từ chính người học, đơn vị sử dụng nhân lực qua đào tạo;
- Chất lượng GDĐH phù hợp với mục tiêu, vậy mục tiêu cần được xác định rõ
người học, nhà trường hay toàn xã hội;
- Chất lượng GDĐH nếu chỉ đánh giá qua “Đầu vào”, hay “Đầu ra”hoặc
“Giá trị gia tăng”, “Giá trị học thuật”, “Văn hóa tổ chức riêng”, “Kiểm toán”,...
thì chưa phản ánh một cách toàn diện. Bởi CLGD đại học chính là hệ quả của hệ
thống ĐBCL mà ở đó bao gồm: Tiểu hệ thống quản lý các yếu tố đầu vào, tiểu hệ
thống QL các yếu tố quá trình và tiểu hệ thống QL các yếu tố đầu ra. Các tiểu hệ
thống QLCL này cần được vận hành đồng bộ, thông suốt trong toàn bộ các khâu
của QTĐT.
1.1.2. Nghiên cứu về quản lý chất lượng đào tạo đại học
Những năm 80 của thế kỷ XX, đã có nhiều nhà khoa học trên thế giới nghiên
cứu về QLCL trong lĩnh vực Giáo dục. Các công trình nghiên cứu đã tập trung đưa
ra các khái niệm về CL, QLCL trong Giáo dục, các thành tố để thiết lập hệ thống
QLCL. R.Ellis, Ellis (1993) [96] quan niệm: “Trong môi trường kinh doanh, QLCL
được xem là một quá trình nơi mà một nhà máy sản xuất đảm bảo với khách hàng
là sản phẩm hay dịch vụ của mình luôn đáp ứng được các chuẩn mực”.
Với một cách tiếp cận khác, D.Woodhouse [122, tr.5-6] quan niệm rằng:
“QLCL là bao gồm các hệ thống, chính sách, thủ tục, quy trình, hành động và thái
độ được xác định từ trước nhằm đạt được, duy trì, giám sát và củng cố chất lượng”.
Đặc biệt là Jonk West- Burnham (1997) đã nghiên cứu tổng hợp các vấn đề về
QLCL trong giáo dục là hệ thống các quan niệm về CL, khách hàng, văn hóa, lãnh
đạo, làm việc theo nhóm, quản lý quá trình.
Ở trong nước, nhiều tác giả đã nghiên cứu về QLCL trong Giáo dục như
Nguyễn Đức Chính, Phan Văn Kha, Nguyễn Tiến Hùng, Trần Khánh Đức, Phạm
Thành Nghị, Nguyễn Xuân Thức, Bùi Minh Hiền, Vũ Quốc Bình, Nguyễn Vũ Bích
Hiền,...và nhiều luận án, luận văn, bài báo, công trình nghiên cứu về vấn đề này, cụ
thể như sau:


khai đồng bộ ” [5, tr.30-31].
Tác giả Đỗ Trọng Tuấn (2014), luận án tiến sĩ chuyên ngành QLGD với đề
tài:“Quản lý chất lượng đào tạo tại các trường đại học tư thục khu vực Miền Trung
Việt Nam” [80], tác giả đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận về QLCLĐT tại các

12


trường ĐH, đại học tư thục trên thế giới và tại Việt Nam; xác định những bất cập
của các trường ĐH tư thục hiện nay; đề xuất các giải pháp QLCLĐT ở các trường
ĐH tư thục bằng việc hoạch định hoàn thiện, nâng cao CLĐT theo AUN; hoàn thiện
QLCL theo mô hình ĐBCL của AUN. Với nội dung của luận án này, tác giả đã tiếp
cận theo hướng đáp ứng yêu cầu CĐR cho SV.
Nguyễn Văn Ly (2010), luận án tiến sĩ chuyên ngành QLGD với đề tài: “Quản
lý chất lượng đào tạo trong các học viện, trường công an nhân dân”[59], tác giả đã
nghiên cứu vấn đề lí luận QL, CL, QLCL, QLCLĐT trong và ngoài nước để vận
dụng vào QLCLĐT trong các học viện, trường ĐH Công an nhân dân; xây dựng hệ
thống QLCLĐT đại học và đề xuất các giải pháp triển khai nhằm nâng cao CLĐT
trong các học viện, trường Công an Nhân dân.
Tác giả Nguyễn Thị Kim Nhung (2017), luận án tiến sĩ chuyên ngành QLGD
với đề tài:“Quản lý đào tạo theo hướng ĐBCL ở các trường CĐ khu vực Tây Bắc”
[64], tác giả nghiên cứu cơ sở lý luận về QLĐT theo hướng ĐBCL ở trường cao
đẳng; đánh giá thực trạng về đào tạo và QLĐT theo hướng ĐBCL ở các trường cao
đẳng khu vực Tây Bắc; đề xuất các biện pháp QLĐT theo hướng ĐBCL ở các
trường CĐ khu vực Tây Bắc.
Khổng Hữu Lực (2017), luận án tiến sĩ chuyên ngành QLGD với đề tài:
“Quản lý QTĐT nghề công nghệ thông tin trình độ CĐ tiếp cận ĐBCL” [57], tác giả
đưa ra những đóng góp mới của luận án về hệ thống hóa lý luận về QLCL trong đào
tạo, vận dụng vào việc quản lý QTĐT nghề CNTT trình độ cao đẳng theo tiếp cận
ĐBCL; xây dựng mô hình ĐBCL, khung tham chiếu quản lý quá trình đào tạo, đặc

lượng giáo dục đại học”[27] đã chỉ ra nguyên nhân chính từ trách nhiệm QLNN, từ
đó đề xuất các giải pháp để nâng cao CLGD ĐH ở Việt Nam. Tác giả đã phân tích,
làm rõ QLNN đối với GDĐH cần tập trung vào vấn đề QLCL thay vì quản lý truyền
thống thuần túy, cần đổi mới mạnh mẽ nhận thức trong QLNN về CLGD đại học
theo QLCL.
Cùng với các công trình nghiên cứu về ĐH truyền thống, nhiều tác giả đã đi
sâu nghiên cứu về các trường ĐHĐP với những cách tiếp cận khác nhau. Tác giả
Dương Đức Hùng với đề tài: “Cơ sở khoa học xây dựng trường ĐHĐP đáp ứng yêu
cầu đào tạo nhân lực trong bối cảnh hiện nay” đã chỉ ra một số vấn đề lý luận xây
dựng trường ĐHĐP đáp ứng yêu cầu đào tạo nhân lực, nhất là nhân lực tại chỗ
trong bối cảnh hiện nay, khẳng định tầm quan trọng và vai trò của trường ĐHĐP
trong sự phát triển KT-XH của tỉnh; làm rõ thực trạng ĐHĐP ở Việt Nam, xác định
các đặc trưng khác biệt so với trường ĐH truyền thống.

14