i
I
I
ĐẠ HỌC THÁ NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

HÀ MỸ HUYỀN

GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN BẢO
HIỂM
Y TẾ TOÀN DÂN TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐỒNG
HỶ TỈNH THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ

THÁI NGUYÊN - 2015


i
I
I
ĐẠ HỌC THÁ NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

HÀ MỸ HUYỀN

GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN BẢO HIỂM
Y TẾ TOÀN DÂN TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐỒNG HỶ
TỈNH THÁI NGUYÊN
Chuyên ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ

kinh doanh Thái Nguyên, đã trực tiếp giảng dạy và giúp đỡ tô i trong
suốt quá trình học tập và nghiên cứu.
Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn tới Ban Giám đốc BHXH tỉnh Thái
Nguyên, BHXH huyện Đồng Hỷ đã tạo điều kiện cho tôi được đi học để nâng
cao trình độ, tôi xin chân thành cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp, cùng toàn t
hể gia đình, người thân đã động viên tôi trong suốt thời gian học tập và
nghiên cứu để tôi hoàn luận văn này.
Học viên

Hà Mỹ Huyền


3

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .........................................................................................................i
LỜI CẢM ƠN ..............................................................................................................ii
MỤC LỤC ................................................................................................................. iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ..........................................................................vi
DANH MỤC CÁC BẢNG........................................................................................ vii
DANH MỤC CÁC HÌNH ...........................................................................................ix
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1

1.
Tính
cấp
thiết
tài.........................................................................................1

của


đề

tài

5.
Kết
cấu
của
đề
...................................................................................................4

tài

Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ BẢO HIỂM
Y TẾ ...........................................................................................................5

1.1.
Lý
luận
cơ
bản
về
.......................................................................5

Bảo

hiểm

y

4

1.3. Kinh nghiệm tến tới BHYT toàn dân trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc
..............19
1.4 Tình hình phát triển BHYT ở Việt Nam ..........................................................22
1.4.1. BHYT bắt buộc ................................................................................. 22
1.4.2. BHYT tự nguyện ............................................................................... 24
1.5. Tình hình phát
..........................................30

triển

BHYT

tại

tỉnh

Thái

Nguyên

1.5.1. BHYT bắt buộc tại tỉnh Thái Nguyên ............................................... 30


4

1.5.2. BHYT tự nguyện tại tỉnh Thái Nguyên ............................................ 31
1.5.3. Những vấn đề rút ra từ các mô hình BHYT tự nguyện nhân dân ..... 32
Chương 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ........................................................35

http://www.lrc.tnu.edu.vn


5

3.3.3. Thực trạng nhu cầu sử dụng dịch vụ y tế của người dân .................. 61
3.3.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc tham gia BHYT tự nguyện của
người dân (người được điều tra) .......................................................
65
3.3.5 Các yếu tố liên quan ........................................................................... 78
3.3.6. Ý kiến của người dân về việc thực hiện BHYT tự nguyện............... 79
3.4. Đánh giá chung về thực trạng phát triển BHYT trên địa bàn huyện Đồng Hỷ
...82

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn


6

Chương 4: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN BHYT TOÀN DÂN TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐỒNG
HỶ TỈNH THÁI NGUYÊN.........................................84

4.1. Định hướng thực hiện BHYT toàn dân trên địa bàn huyện Đồng Hỷ
..........84
4.1.1. Mục tiêu tổng quát kế hoạch 5 năm 2015 - 2020 của huyện Đồng Hỷ
.... 84
4.1.2. Một số chỉ têu phát triển kinh tế - xã hội ......................................... 84
4.1.3. Hệ thống y tế. .................................................................................... 84


BHYT TNND

: Bảo hiểm Y tế tự nguyện nhân dân

BHYTTN

: Bảo hiểm Y tế tự nguyện

CSSK

: Chăm sóc sức khỏe

HGĐ

: Hộ gia đình

KCB

: Khám chữa bệnh

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn


vii
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1. Số thu, chi BHYT tự nguyện (2011-2014) ...............29
Bảng 1.2. Số thu BHYT đối tượng bắt buộc năm 2011-2014 ..........30


Bảng 3.22. Nguồn thông tin mà người dân biết về BHYT ............73
Bảng 3.23. Hiểu về mục đích của BHYT.......................74
Bảng 3.24. Hiểu về quyền lợi khi tham gia BHYT tự nguyện nhân dân ...74
Bảng 3.25. Đánh giá về mức phí BHYT tự nguyện nhân dân..........76
Bảng 3.26. Ý kiến về mức đóng phù hợp.......................76
Bảng 3.27. Tỷ lệ người dân phải vay mượn khi tham gia BHYT .......76
Bảng 3.28. Tỷ lệ người bệnh gặp phiền hà khi đi KCB bằng thẻ BHYT ..77
Bảng 3.29. Những khó khăn phiền hà gặp phải khi đi KCB...........77
Bảng 3.30. Tỷ lệ đã từng tham gia BHYT ......................78
Bảng 3.31. Lý do tham gia BHYT tự nguyện nhân dân .............78
Bảng 3.32. Lý do không tham gia BHYT sau khi thẻ hết hạn .........79
Bảng 3.33. Ý kiến của người dân về giải pháp thực hiện BHYT TN .....79
Bảng 3.34. Kiến nghị của người dân về giải pháp thực hiện BHYT TN ...81

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn


9

DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 1.1: Biểu đồ số người tham gia BHYT tự nguyện (2011-2014) ............ 28
Hình 3.1. Sơ đồ hệ thống BHXH Việt Nam ................................................... 43
Hình 3.2. Sơ đồ hệ thống tổ chức bộ máy hoạt động của BHXH huyện Đồng Hỷ
...... 47
Hình 3.3. Bản đồ hành chính huyện Đồng Hỷ ................................................ 50
Hình 3.4. Biểu đồ số đối tượng tham gia BHYT tự nguyện so với số đối
tượng chính sách ...............................................................................

đang ngày càng được nâng cao. điều đó, có sự đóng góp không nhỏ của hệ
thống y tế nước ta nói chung và BHYT nói riêng. Bảo hiểm y tế là một chính
sách xã hội lớn của Đảng và Nhà nước, là một trong những loại hình bảo
hiểm xã hội (BHXH) mang ý nghĩa nhân đạo, có tính chia sẻ cộng đồng sâu
sắc, góp phần quan trọng thực hiện mục têu công bằng xã hội trong bảo vệ,
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN
http://www.lrc.tnu.edu.vn


2

chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân hơn nữa, đối với người lao động,
BHYT còn liên

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn


quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của họ khi không may phải
điều trị tại bệnh viện.
Vì vậy, mục têu tiến tới BHYT toàn dân được Đảng và Nhà nước ta đặc
biệt quan tâm, để tến tới BHYT toàn dân theo luật BHYT thì cần phải có một
hệ thống chính sách đồng bộ và một số các giải pháp cụ thể, quyết liệt. Trong
những năm gần đây BHXH tỉnh Thái Nguyên nói chung và BHXH huyện Đồng
Hỷ nói riêng cũng đã có nhiều cố gắng trong việc triển khai thực hiện BHYT
để tến tới thực hiện BHYT toàn dân, tuy nhiên kết quả đạt được thì chưa
thực sự hiệu quả. Vậy đâu là nguyên nhân và giải pháp nào cho vấn đề thực
hiện BHYT toàn dân trên địa bàn huyện Đồng Hỷ nói riêng và tỉnh Thái
Nguyên nói chung thực sự có hiệu quả. Do đó tôi đã quyết định chọn đề tài

3.1. Đối tượng nghiên cứu
- Đối tượng: Tình hình triển khai thực hiện BHYT tự nguyện nhân dân
trên địa bàn và một số yếu tố liên quan đến việc tham gia và sử dụng thẻ
BHYT tự nguyện của nhân dân, lộ trình tiến tới thực hiện BHYT toàn dân đến
năm 2020 của huyện Đồng hỷ tỉnh Thái nguyên.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
+ Phạm vi về nội dung:
- Đề tài nghiên cứu các vấn đề liên quan tới việc phát triển đối
tượng tham gia BHYT tự nguyện trên địa bàn huyện Đồng hỷ tỉnh Thái
nguyên
- Xác định các yếu tố ảnh hưởng tới việc tham gia BHYT tự nguyện như:
Chính sách của nhà nước, thu nhập của người dân, sự quan tâm và nhận
thức của người tham gia, mức phí tham gia, tổ chức thực hiện và tuyên
truyền, công tác chăm sóc sức khỏe (các trung tâm, bệnh viện), thủ tục tham
gia. Đề xuất giải pháp đến năm 2020.
+ Không gian: Đề tài nghiên cứu trên địa bàn huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái
Nguyên
+ Thời gian: Số liệu phục vụ phân tích đánh giá thực trạng trong thời kỳ
2011-2014 và số liệu điều tra thực tế quý I năm 2015.
4. Đóng góp của đề tài
Đề tài “Giải pháp phát triển BHYT toàn dân trên địa bàn huyện Đồng Hỷ
tỉnh Thái Nguyên’’ là một đề tài còn mới, chưa có đề tài nghiên cứu về lĩnh
vực BHYT tự nguyện nhân dân cụ thể trên địa bàn huyện Đồng Hỷ.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn


Với đề tài này hướng nghiên cứu của tôi chủ yếu tập trung vào đối

1.1.1. Sự cần thiết khách quan của BHYT
Khi lâm bệnh, người bệnh buộc phải đến các cơ sở y tế để được khám
chữa bệnh (KCB). Cũng từ bệnh tật, nhất là những bệnh tật kinh niên, bệnh
mãn tính hoặc bệnh hiểm nghèo đã dẫn đến các khoản chi phí KCB cực kỳ
lớn. Có những người bệnh phải được sử dụng các công nghệ kỹ thuật
cao trong việc chẩn đoán và chữa trị bệnh, phải sử dụng các loại thuốc đắt
tiền và phải lưu trú dài ngày tại bệnh viện. Những khoản chi phí này không
phải ai cũng có thể tự lo liệu được. Bệnh tật đã dồn con người vào những
thảm cảnh đáng lo ngại. Đối với những người bệnh do hoàn cảnh nghèo túng
thì phải vay mượn để chữa trị bệnh tật và sau đó trả nợ và có nhiều người
cũng không thể vay mượn để tếp tục được chữa trị. Những người có điều
kiện kinh tế khá giả hơn hoặc cận nghèo thì sau những đợt bệnh tật cũng có
thể bị đẩy vào tình cảnh nghèo khó. Đồng thời, với bệnh tật cũng kéo theo
sự mất mát về thu nhập do người bệnh không có sức khoẻ để làm việc. Từ
đó đã đe doạ đến cơ sở kinh tế và sự tồn tại trước hết của bản thân những
người lao động, sau đó đến các thành viên, những người ăn theo trong gia
đình người bệnh và sau đó ảnh hưởng đến sự ổn định xã hội. Do vậy,
người ta phải cần đến BHYT. BHYT sẽ đảm bảo chi trả toàn bộ hoặc từng
phần (tuỳ theo điều kiện kinh tế xã hội của từng nước) những chi phí KCB
"khổng lồ" nói trên, giúp cho người bệnh vượt qua cơn hoạn nạn về bệnh
tật, sớm phục hồi sức khoẻ cũng như ổn định cuộc sống gia đình.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn


Đây là một trong những yếu tố tác động đến sự phát triển xã hội. Do
vậy, cần phải có sự tích cực điều chỉnh thực tế một cách thường xuyên
nhằm

họ có tham gia BHYT. Với BHYT, mọi người sẽ được bình đẳng hơn, được
điều trị theo bệnh, đây là một đặc trưng ưu việt của BHYT. BHYT mang tnh
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn


nhân đạo cao cả và được xã hội hoá theo nguyên tắc “Số đông bù số ít”. Số
đông người tham gia để hình thành quỹ và quỹ này được dùng để chi trả chi
phí khám chữa bệnh cho một số ít người không may gặp phải rủi ro
bệnh tật.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn


Tham gia BHYT vừa có lợi cho mình, vừa có lợi cho xã hội. Sự đóng góp của
mọi người chỉ là đóng góp phần nhỏ so với chi phí khám chữa bệnh khi họ
gặp phải rủi ro ốm đau, thậm chí sự đóng góp của cả một đời người cũng
không đủ cho một lần chi phí khi mắc bệnh hiểm nghèo. Do vậy sự đóng góp
của cộng đồng xã hội để hình thành nên quỹ BHYT là tối cần thiết và được
thực hiện theo phương trâm: “Mình vì mọi người, mọi người vì mình”, khi
khoẻ thì để hỗ trợ người ốm đau, khi không may ốm đau thì ta lại nhận
được sự đóng góp của cộng đồng, điều này đã thực sự mang lại sự công
bằng trong khám chữa bệnh.
+ Thứ hai: BHYT giúp cho người tham gia khắc phục khó khăn cũng
như ổn định về mặt lao động khi không may gặp phải rủi ro ốm đau. Nhờ có
BHYT, người dân sẽ an tâm được phần nào về sức khoẻ cũng như kinh tế, bởi
vì họ đã có một phần như là quỹ dự phòng của mình giành riêng cho vấn đề