ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------

Phạm Thị Hải Châu

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
VỀ CHIẾN TRANH NHÂN DÂN
TRONG GIAI ĐOẠN 1945 - 1954

LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHÍNH TRỊ HỌC

HÀ NỘI - 2017

Formatted: Top: 0.98", Bottom: 0.98", Top:
(Thin-thick small gap, Auto, 3 pt Line width,
Margin: 1 pt Border spacing: ), Bottom:
(Thick-thin small gap, Auto, 3 pt Line width,
Margin: 1 pt Border spacing: ), Left:
(Thin-thick small gap, Auto, 3 pt Line width,
Margin: 4 pt Border spacing: ), Right:
(Thick-thin small gap, Auto, 3 pt Line width,
Margin: 4 pt Border spacing: )


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------

Formatted: Font: 5 pt


Formatted: Line spacing: Multiple 1.43 li

1. Lý do chọn đề tài..................................................................................................... 1
2. Mục đích và nhiệm vụ của luận án ......................................................................... 3
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án ....................................................... 4
4. Cơ sở lý luận, thực tiễn, phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu ...................... 4
5. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án ................................................................. 6
6. Những đóng góp mới của luận án ........................................................................... 6
7. Kết cấu của luận án ................................................................................................. 6
Chương 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI ....................... 7
1.1. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án .............................................. 7
1.1.1. Công trình khoa học của các tác giả trong nước ..................................... 7
1.1.2. Công trình khoa học của các tác giả nước ngoài ................................... 23
1.2. Đánh giá kết quả nghiên cứu và những nội dung luận án cần tập trung
làm rõ ........................................................................................................................ 29
1.2.1. Kết quả nghiên cứu của các công trình đã công bố ............................... 29
1.2.2. Những nội dung luận án cần tập trung làm rõ ....................................... 30
Tiểu kết Chương 1................................................................................................ 31
Chương . C

SỞ HÌNH THÀNH VÀ QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CHIẾN TRANH NHÂN DÂN
TRONG GIAI ĐOẠN 1945 - 1954 ...................................................................... 32
2.1. Một số khái niệm có liên quanKhái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh nhân dân trong giai đoạn 1945- 1954
2.1.1. Khái niệm tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh ............................................. 32
2.1.2. Khái niệm về chiến tranh....................................................................... 33
2.1.3. Khái niệm về chiến tranh nhân dân ....................................................... 35
2.1.4. Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh nhân dân trong
giai đoạn 1945-1954 .......................................................................................... 36

3.1.1. Về mục đích của cuộc chiến tranh nhân dân ......................................... 74
3.1.2. Về lực lượng tiến hành chiến tranh nhân dân ........................................ 79
3.1.3. Về hình thức của chiến tranh nhân dân ................................................. 86
3.1.4. Về phương châm tiến hành chiến tranh nhân dân .................................. 93
3.1.5. Về phương thức tiến hành chiến tranh nhân dân ................................... 99
3.2. Một số đĐặc trưng cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh nhân dân
trong giai đoạn 1945-1954 ...................................................................................... 104
Tiểu kết chương 3 .............................................................................................. 114


Chương 4. GIÁ TRỊ VÀ ĐỊNH HƯỚNG VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG
HỒ CHÍ MINH VỀ CHIẾN TRANH NHÂN DÂN TRONG
GIAI ĐOẠN HIỆN NAY .................................................................................. 115
4.1. Giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh nhân dân ............................ 115
4.1.1. Giá trị lý luận...................................................................................... 115
4.1.2. Giá trị thực tiễn................................................................................... 123
4.2. Định hướng vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh nhân dân
vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay ............................................. 128
4.2.1. Những vấn đề mới đặt ra cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
hiện nay .............................................................................................................. 128
4.2.2. Một số đĐịnh hướng vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh
nhân dân vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay ........................... 134
Tiểu kết Chương 4.............................................................................................. 147
KẾT LUẬN........................................................................................................ 148
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ
LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN .......................................................................... 151
TÀI LIỆU THAM KHẢO................................................................................. 152





LLVT

Nhà xuất bản

Nxb

Xã hội chủ nghĩa

XHCN


MỞ ĐẦU
1. Lý do họn đề tài
Chủ tịch Hồ Chí Minh là lãnh tụ vĩ đại của Đảng và nhân dân ta, chiến
sĩ cách mạng lỗi lạc của phong trào giải phóng dân tộc, phong trào cộng sản
và công nhân quốc tế, nhà chiến lược thiên tài của cách mạng và chiến tranh
cách mạng Việt Nam. Người là lãnh tụ chính trị, đồng thời cũng là nhà quân
sự xuất sắc của dân tộc ta. Tư tưởng quân sự của Người là một di sản quý báu
của dân tộc ta, trong đó, tư tưởng về CTND là một nội dung cốt lõi, có vị trí
xứng đáng và vai trò quan trọng trong chiến tranh cách mạng Việt Nam, tạo
nên những chiến thắng to lớn trong hai cuộc kháng chiến vĩ đại chống thực
dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược.
Tư tưởng Hồ Chí Minh về CTND trong giai đoạn 1945-1954 hình thành
và phát triển gắn liền với cuộc KCCTD Pháp của nhân dân Việt Nam. Tư
tưởng đó của Người đã dẫn đường, soi sáng cho nhân dân Việt Nam chiến đấu
và giành chiến thắng vẻ vang trong cuộc CTND đầu tiên do Đảng lãnh đạo.
Thắng lợi của cuộc KCCTD Pháp gắn liền với tư tưởng Hồ Chí Minh về
CTND: mỗi người dân là một chiến sĩ, mỗi làng xóm, đường phố, xí nghiệp là
một pháo đài, lấy yếu chống mạnh, lấy nhỏ thắng lớn, dùng mưu, lập kế,…để

cơ khó lường. Đặc biệt , tình trạng tranh chấp lãnh thổ, chủ quyền biển, đảo,
nhất làđáng chú ý là trên Biển Đông, tiếp tục gây ra những căng thẳng trong
quan hệ khu vực, quốc tế và tác động trực tiếp đến nước ta, đe dọa độc lập,
chủ quyền của nước ta.
Tình hình trong nước và quốc tế nêu trên, đã và đang đặt ra những yêu
cầu mới, rất cao đối với nhiệm vụ củng cố quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc Việt
Nam XHCN. Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng
(1-2016) khẳng định “kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc
lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; giữ vững môi
trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước; bảo đảm an ninh quốc gia,
2


giữ gìn trật tự, an toàn xã hội”. [46; tr.218]. Do đó, việc nghiên cứu tư tưởng
Hồ Chí Minh về CTND trong giai đoạn 1945-1954- một nội dung cốt lõi
trong tư tưởng quân sự của Người; qua đó, quán triệt vận dụng vào củng cố,
nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, thực sự là vấn đề có ý nghĩa lý luận và thực tiễn
quan trọng.
Với những lý do căn bản trên, tác giả chọn đề tài: “Tư tưởng Hồ Chí
Minh về chiến tranh nhân dân trong giai đoạn 1945-1954” làm đề tài luận án
Tiến sĩ, chuyên ngành Hồ Chí Minh học.
. Mụ đ h và nhiệm vụ ủa luận án
2.1. Mục đích của luận án
Nghiên cứu một cách cơ bản, hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh về CTND
trong giai đoạn 1945-1954; qua đó khẳng định giá trị và đề xuất một số định
hướng vận dụng tư tưởng của Người nhằm nâng cao hiệu quả công cuộc củng
cố nền quốc phòng toàn dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc XHCN hiện nay.
2.2. Nhiệm vụ của luận án

1954. Tuy nhiên, để có thể làm sáng tỏ một số vấn đề về giá trị và định hướng
vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về CTND, luận án cũng cập nhật thực tiễn
của quá trình 30 năm chiến tranh cách mạng (1945-1975) và sự nghiệp BVTQ
Việt Nam XHCN hiện nay.
4. Cơ sở lý luận, thự tiễn, phương pháp nghiên ứu và nguồn tư liệu
4.1. Cơ sở lý luận và thực tiễn
- Cơ sở lý luận: Luận án dựa trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện
chứng và duy vật lịch sử, lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin về chiến tranh và
quân đội, đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về CTND, về xây
dựng LLVT nhân dân trong chiến tranh giải phóng và chiến tranh giữ nước.
- Cơ sở thực tiễn: Luận án dựa vào thực tiễn hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo
của Đảng ta và Hồ Chí Minh trong cuộc KCCTD Pháp (1945-1954).
4


4.2. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu chủ yếu để thực hiện đề tài luận án là phương
pháp luận sử học mác xít cùng các phương pháp chuyên ngành: phương pháp
lôgíc, phương pháp lịch sử và phương pháp chính trị học.
Phương pháp logic: Phân tích các luận điểm của tư tưởng Hồ Chí Minh
về CTND trong mối quan hệ biện chứng với thực tiễn lịch sử và mối liên hệ
giữa các luận điểm cũng như đặc trưng, giá trị cơ bản của tư tưởng đó trong
tiến trình phát triển của cuộc KCCTD Pháp.
Phương pháp lịch sử: Trình bày các sự kiện lịch sử, các quan điểm của
Hồ Chí Minh trong bối cảnh lịch sử cụ thể để làm rõ nguồn gốc, quá trình
hình thành, phát triển tư tưởng CTND của Người trong giai đoạn 1945-1954.
Phương pháp chính trị học: Tiếp cận tư tưởng về CTND của Hồ Chí
Minh từ góc độ chính trị học là làm rõ những luận điểm về mục tiêu, lực
lượng, hình thức, phương châm, phương thức tiến hành chiến tranh; những
giá trị có ý nghĩa định hướng cho việc vận dụng tư tưởng đó của Người trong

trong giai đoạn 1945-1954.
- Khẳng định giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh về CTND giai đoạn 1945-1954
và nêu lên một số định hướng vận dụng, phát triển tư tưởng đó của Người trong
sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN hiện nay.
7. Kết ấu ủa luận án: Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu
tham khảo, luận án đuợc kết cấu thành 4 chương, 9 tiết.
Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài
Chương 2: Cơ sở hình thành và quá trình phát triển của tư tưởng Hồ Chí Minh
về chiến tranh nhân dân giai đoạn 1945-1954
Chương 3: Nội dung và một số đặc trưng cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh
giai đoạn 1945-1954
Chương 4: Giá trị và định hướng vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến
tranh nhân dân trong giai đoạn hiện nay
6


Chương 1
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
1.1. Tình hình nghiên ứu liên quan đến đề tài luận án
Chủ tịch Hồ Chí Minh là lãnh tụ chính trị vĩ đại, nhà quân sự xuất sắc
của dân tộc ta. Vì vậy, tư tưởng quân sự của Người, mà nội dung cốt lõi nhất
là tư tưởng về CTND đã được nghiên cứu và giới thiệu trong nhiều công trình
khoa học
1.1.1. Công trình khoa học của các tác giả trong nước
Nhóm công trình nghiên cứu liên quan đến tư tưởng Hồ Chí Minh về
quân sự
Trước hết phải kể đến các công trình nghiên cứu của các lãnh đạo Đảng,
Nhà nước, Quân đội có liên quan đến tư tưởng Hồ Chí Minh về quân sự với
các tác phẩm nổi bật như: Hồ Chủ tịch và những vấn đề quân sự của cách
mạng Việt Nam, của Trường Chinh [21]; Những nhận thức cơ bản về tư tưởng

kết một cách ngắn gọn tư tưởng Hồ Chí Minh về hai cuộc kháng chiến, tác giả
rút ra một số điểm chủ yếu nhất là: Đó là một cuộc chiến tranh cách mạng,
dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam vì một sự nghiệp chính nghĩa;
đó là một cuộc CTND, đã động viên đến mức cao nhất lòng yêu nước và ý chí
kiên cường của các tầng lớp nhân dân, của cả dân tộc; đó là cuộc chiến tranh
toàn diện, nó diễn ra trên các mặt trận: chính trị, quân sự, kinh tế, văn hóa,
ngoại giao; gắn với sự ủng hộ và giúp đỡ của các lực lượng cách mạng và tiến
bộ trên thế giới.
Tác phẩm:“Tư tưởng Hồ Chí Minh và con đường cách mạng Việt Nam”
do Đại tướng Võ Nguyên Giáp chủ biên [55], dựa vào những căn cứ khoa
học, toàn diện và lý luận cơ bản, đã giới thiệu một cách hệ thống những luận
điểm sáng tạo lớn của tư tưởng Hồ Chí Minh về đường lối và phương pháp,
về chiến lược và sách lược cách mạng, về tổ chức các lực lượng cách mạng,
về tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh, tư tưởng nhân văn, đạo đức, văn hóa Hồ
8


Chí Minh, phương pháp luận Hồ Chí Minh. Cuốn sách khẳng định: Tư tưởng
quân sự Hồ Chí Minh hết sức phong phú, trong đó tư tưởng về CTND giữ một
vị trí hết sức quan trọng, có mối quan hệ biện chứng và thống nhất với tư
tưởng về quân sự, về xây dựng LLVT nhân dân, quân đội nhân dân, về xây
dựng hậu phương, căn cứ địa cách mạng, về khởi nghĩa vũ trang và quốc
phòng toàn dân bảo vệ Tổ quốc. Đồng thời về mặt phương pháp luận, cuốn
sách đã chỉ rõ, muốn hiểu sâu sắc tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh nói chung,
tư tưởng của Người về CTND nói riêng, cần phải đặt vấn đề nghiên cứu, xem
xét theo quan điểm lịch sử và quan điểm phát triển.
Trên đây là những công trình của các nhân chứng lịch sử, những học trò
xuất sắc, cộng sự thân cận, gần gũi và đã cùng với Hồ Chí Minh lãnh đạo, chỉ
đạo, từng bước hiện thực hóa tư tưởng Hồ Chí Minh về CTND, đưa đến thắng
lợi của cuộc KCCTD Pháp và đế quốc Mỹ. Những tác phẩm này đã nêu đầy

quân sự Hồ Chí Minh; thể hiện ở hai vấn đề chủ yếu là: cơ sở tư tưởng CTND
Hồ Chí Minh và tư tưởng Hồ Chí Minh về CTND. trong đó có nêu các quan
điểm của Người trong hai cuộc KCCTD Pháp và cuộc kháng chiến chống Mỹ,
cứu nước của nhân dân Việt Nam là: cuộc kháng chiến của nhân dân ta là
chính nghĩa; phát động và tổ chức toàn dân kháng chiến; tiến hành kháng
chiến toàn diện; kháng chiến trường kỳ; kháng chiến dựa vào sức mình là
chính. Những nội dung tư tưởng trên được trình bày theo sự phát triển của
thực tiễn suốt ba mươi năm chiến tranh cách mạng Việt Nam. Do tính khái
quát cao của cuốn sách, tập thể tác giả chưa có điều kiện đi sâu và làm rõ khái
niệm cũng như các bước phát triển, những nét đặc sắc của tư tưởng Hồ Chí
Minh về CTND trong giai đoạn 1945-1954; cũng như chưa làm rõ giá trị và
định hướng vận dụng tư tưởng của Người vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc trong giai đoạn hiện nay.
Cuốn sách“ Tìm hiểu sự nghiệp và di sản quân sự của Chủ tịch Hồ Chí
Minh” của Đoàn Chương [24], trình bày theo phương pháp luận lý là chủ yếu,
đã nêu lên một số nội dung cơ bản trong di sản quân sự của Người. Đó là tư
10


tưởng khởi nghĩa toàn dân giải phóng dân tộc; tư tưởng CTND; tư tưởng xây
dựng LLVT nhân dân, kết hợp vũ trang toàn dân với xây dựng quân đội
thường trực; tư tưởng quốc phòng toàn dân…Cuốn sách đã nêu nhận xét: tư
tưởng quân sự Hồ Chí Minh cũng là tư tưởng quân sự của Đảng, tư tưởng
quân sự Việt Nam trong thời đại mới. Tuy nhiên, tác giả cuốn sách chưa đề
cập đến tư tưởng Hồ Chí Minh về CTND với tính cách là một hệ tư tưởng
chỉnh thể, một đối tượng nghiên cứu độc lập.
Cuốn sách Sự nghiệp và tư tưởng quân sự của Chủ tịch Hồ Chí Minh của
Viện Lịch sử quân sự Việt Nam, do Phạm Chí Nhân chủ biên [12], là một
công trình khoa học được biên soạn công phu, nghiêm túc và có nhiều tư liệu
quý, đã tái hiện được những hoạt động lý luận và thực tiễn về quân sự trong

Minh về CTND như là một hệ tư tưởng chỉnh thể, một đối tượng nghiên cứu
độc lập.
Cuốn sách “Tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh” của Trần Văn Trà [119]
giới thiệu một cách hệ thống, từ nguồn gốc, quá trình hình thành, phát triển,
những nội dung chủ yếu đến giá trị lý luận và thực tiễn tư tưởng quân sự của
Người. Cuốn sách nêu lên nội dung chủ yếu của tư tưởng quân sự Hồ Chí
Minh, bao gồm các quan điểm: về chiến tranh chính nghĩa, chiến tranh cách
mạng; khởi nghĩa vũ trang, chiến tranh du kích, CTND và những điều kiện,
nhân tố bảo đảm cho chiến tranh thắng lợi, như quân đội nhân dân, LLVT
nhân dân; hậu phương chiến tranh, hậu phương quân đội, căn cứ địa cách
mạng, căn cứ du kích; về nghệ thuật quân sự, chiến lược, chiến thuật của
CTND. Tuy nhiên, tác giả cuốn sách cũng chưa đề cập đến tư tưởng Hồ Chí
Minh với ý nghĩa là một hệ tư tưởng chỉnh thể, độc lập.
Cuốn sách Tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh của Trần Thị Minh Tuyết
[123], đã giới thiệu một cách khá toàn diện về nội dung tư tưởng quân sự của
Hồ Chí Minh, trong đó có tư tưởng về CTND và sự vận dụng tư tưởng quân sự
của Người trong giai đoạn hiện nay. Do tập trung nghiên cứu đầy đủ các nội
dung chủ yếu của tư tưởng quân sự, nên tác giả trình bày tư tưởng Hồ Chí
12


Minh về CTND một cách khái quát chỉ với ý nghĩa là một nội dung trong hệ
thống tư tưởng quân sự của Người. Tuy nhiên, với cách tiếp cận tư tưởng quân
sự Hồ Chí Minh theo góc độ chính trị học, cuốn sách trên là một gợi mở về
hướng nghiên cứu cũng như kết cấu và nội dung khoa học phù hợp với đề tài.
Cuốn sách Tư tưởng nhân văn trong di sản quân sự Hồ Chí Minh của
Trần Đình Châu [19] đã tập trung làm rõ sự thống nhất biện chứng giữa tư
tưởng nhân văn và tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh; trình bày những biểu hiện
của tư tưởng nhân văn Hồ Chí Minh trong khởi nghĩa vũ trang, trong CTND
và trong xây dựng LLVT cách mạng. Cuốn sách cũng chỉ ra sự cần thiết và

điểm Hồ Chí Minh về nhân dân thể hiện rõ nét nhất ở mục đích chính trị của
khởi nghĩa vũ trang và chiến tranh cách mạng; ở lực lượng khởi nghĩa vũ
trang và chiến tranh cách mạng; từ lực lượng chính trị và phong trào chính trị
của nhân dân mà tổ chức và phát triển LLVT nhân dân; ở phương thức khởi
nghĩa vũ trang và chiến tranh cách mạng cũng như nghệ thuật quân sự. Từ đó,
tác giả rút ra kết luận: Nhân dân-chính là nguồn sức mạnh vô địch của khởi
nghĩa vũ trang và chiến tranh cách mạng Việt Nam. Bài “Quán triệt quan
điểm quân sự lấy chính trị làm gốc trong tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh” của
Nguyễn Văn Đức (51), đã chỉ rõ là mọi hoạt động quân sự và xây dựng lực
lượng quân sự phải quán triệt đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt
Nam, mà nội dung xuyên suốt mọi giai đoạn cách mạng của đường lối đdó là
kết hợp chặt chẽ độc lập dân tộc và CNXH. Quan điểm đó không chỉ có ý
nghĩa lý luận, thực tiễn trong chiến tranh, thống nhất với quan điểm chiến
tranh là kế tục của chính trị bằng thủ đoạn khác, mà còn có ý nghĩa chỉ đạo
công cuộc củng cố quốc phòng, xây dựng LLVT trong hòa bình bảo vệ Tổ
quốc kết hợp với xây dựng đất nước hiện nay. Bài “Tư tưởng quân sự Hồ Chí
Minh” của Hoàng Tùng [15], khẳng định tư tưởng đó là tư tưởng quân sự cách
mạng của CTND Việt Nam, lấy nhỏ thắng lớn, lấy ít địch nhiều. Sức mạnh cơ
bản của tư tưởng ấy là con người, trí tuệ, văn hóa, chính trị và thể hiện tư
tưởng chính trị trong chiến tranh.
14


Tóm lại, hầu hết các công trình đã công bố chủ yếu nhìn nhận tư tưởng
Hồ Chí Minh về CTND là một nội dung cơ bản, cốt lõi trong tư tưởng quân
sự của Người. Tuy các công trình có đề cập nhiều đến tư tưởng Hồ Chí Minh
về CTND nhưng mới dừng lại ở việc định danh những quan điểm chủ yếu mà
chưa coi đó là đối tượng nghiên cứu độc lập, nên chưa đi sâu làm rõ sự bổ
sung, phát triển, thống nhất giữa các quan điểm đó, cũng chưa làm rõ được
những đặc trưng riêng và giá trị tư tưởng của Người về CTND.

chủ yếu.
Cuốn sách “Hồ Chí Minh-Chiến tranh nhân dân Việt Nam” [98], tập hợp
các bài nói, bài viết của Hồ Chí Minh về CTND ở Việt Nam. Sách có một nội
dung quan trọng là bài viết “Thay lời tựa” của Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã
khái quát tư tưởng Hồ Chí Minh về CTND tập trung ở các nội dung cơ bản
như: kháng chiến là sự nghiệp của toàn dân; kháng chiến phải toàn diện; quan
hệ biện chứng giữa tiền tuyến và hậu phương; kháng chiến lâu dài; kết hợp
giữa tinh thần tự lực tự cường của dân tộc với việc tranh thủ sự đồng tình ủng
hộ và sự giúp đỡ quốc tế; kháng chiến là tiến công; phát triển LLVT quần
chúng mạnh mẽ và rộng khắp đi đôi với xây dựng quân đội nhân dân chính
quy, hiện đại; phát triển quân đội về số lượng nhưng phải coi trọng nâng cao
chất lượng về mọi mặt; con người là nhân tố quyết định, kỹ thuật là nhân tố
rất quan trọng…Khái quát lại, tác giả bài viết nêu nhận xét: “Tư tưởng chiến
tranh nhân dân Việt Nam trong thời đại mới chính là cái cơ bản nhất trong tư
tưởng quân sự Hồ Chí Minh cũng như trong đường lối quân sự của Đảng
ta”.[98, tr.6]. Tuy chỉ nêu ngắn gọn, cô đọng một số điểm nổi bật nhất mà
chính bản thân tác giả đã lĩnh hội được qua nhiều năm sống và làm việc gần
gũi với Bác Hồ, nhưng bài viết thực sự đầy tâm huyết này có ý nghĩa góp
phần tích cực vào việc nghiên cứu tư tưởng quân sự nói chung, tư tưởng về
CTND của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Cuốn sách “Hậu phương chiến tranh nhân dân Việt Nam”(1945-1975)
của Viện Lịch sử quân sự Việt Nam [18], trong đó có nội dung: Xây dựng,
16

Formatted: Font: Not Italic


bảo vệ và phát huy sức mạnh hậu phương trong kháng chiến chống thực dân
Pháp (1945-1954). Từ việc phân tích cơ sở lý luận và thực tiễn hình thành hậu
phương, nhóm tác giả khẳng định: Đảng ta và Hồ Chí Minh hết sức coi trọng