MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU
Chương 1
4
BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO - NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ
8
THỰC TIỄN
1.1. Đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục - đào tạo và những
vấn đề cơ bản về bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý
giáo dục - đào tạo
8
1.2. Thực trạng và một số kinh nghiệm bồi dưỡng đội ngũ
cán bộ quản lý giáo dục - đào tạo ở các học viện,
trường sĩ quan quân đội hiện nay
Chương 2
35
PHƯƠNG HƯỚNG, YÊU CẦU VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP
BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO Ở CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN
ĐỘI TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
54
Trong sự nghiệp CNH, HĐH đất nước hiện nay, GD - ĐT giữ một vị trí
vô cùng quan trọng được Đảng ta xác định là "quốc sách hàng đầu". Thông
qua GD - ĐT chúng ta mới có được một thế hệ con người có phẩm chất, trí
tuệ, có tài năng, có bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thông nghề nghiệp.
Cùng với hệ thống các nhà trường trong cả nước, các học viện, TSQ
quân đội có vai trò to lớn đối với sự nghiệp đào tạo cán bộ của Đảng. Đó là
nơi đào tạo ra những cán bộ, sĩ quan cho quân đội, đây là lực lượng nòng cốt,
lực lượng chủ yếu lãnh đạo, chỉ huy góp phần quan trọng đối với việc hoàn
thành nhiệm vụ quân đội.
Đối với một học viện hay một TSQ, bên cạnh đội ngũ giảng viên, đội
ngũ cán bộ QLGD - ĐT có vị trí nổi bật đối với mọi hoạt động giảng dạy và
học tập, và do đó có ảnh hưởng quan trọng đối với chất lượng GD - ĐT của
nhà trường.
Đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT trong các học viện, TSQ là một bộ phận
trong hệ thống cán bộ quân đội. Vị trí, vai trò của đội ngũ này gắn liền với
việc nâng cao chất lượng GD - ĐT trong các học viện, TSQ quân đội. Nhận
thức được vị trí, vai trò đó, các tổ chức đảng trong quân đội cùng với hệ thống
chỉ huy và cơ quan chức năng đã giành nhiều thời gian, công sức chăm lo bồi
dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT. Nhờ đó đội ngũ này
đã không ngừng trưởng thành vững mạnh.
3
Hiện nay, nhiệm vụ GD - ĐT đang đặt ra nhiều vấn đề bức xúc, cần
phải giải quyết. Xuất phát từ yêu cầu nhiệm vụ cách mạng trong tình hình
mới, nhiệm vụ xây dựng quân đội “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng
bước hiện đại”, lấy xây dựng về chính trị làm cơ sở, đội ngũ cán bộ QLGD ĐT ở các học viện, TSQ bên cạnh những mặt mạnh còn bộc lộ không ít những
hạn chế bất cập, chưa thực sự ngang tầm với nhiệm vụ GD - ĐT cán bộ quân
đội trong thời kỳ mới.
Những hạn chế bất cập đó có nhiều nguyên nhân, cả khách quan và chủ
xây dựng quân đội trong thời kỳ mới.
Nhiệm vụ
- Làm rõ quan niệm và những vấn đề có tính nguyên tắc về bồi dưỡng
đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT ở các học viện, TSQ quân đội.
- Đánh giá đúng thực trạng, tìm ra nguyên nhân, rút ra một số kinh
nghiệm bồi dưỡng đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT ở các học viện, TSQ quân đội
trong thời gian vừa qua.
- Xác định phương hướng, yêu cầu và đề xuất những giải pháp cơ bản
nhằm bồi dưỡng đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT ở các học viện, TSQ quân đội
trong giai đoạn hiện nay.
Đối tượng nghiên cứu
Công tác bồi dưỡng đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT ở các học viên, TSQ là
đối tượng nghiên cứu của luận văn.
Phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu công tác bồi dưỡng đội ngũ cán bộ QLGD ĐT ở các học viện, TSQ quân đội (chủ yếu là cán bộ công tác ở phòng đào
tạo). Các tư liệu, số liệu khảo sát chủ yếu từ năm 1994 đến nay (Từ khi có
Nghị quyết 93/ĐUQSTƯ và Nghị quyết 94/ ĐUQSTƯ).
5
4. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu
Cơ sở lý luận của đề tài: Những quan điểm cơ bản của chủ nghĩa MácLênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng,
nghị quyết, chỉ thị của ĐUQSTW, BQP, TCCT. Đề tài còn sử dụng những kết
quả nghiên cứu về cán bộ, công tác cán bộ; về công tác GD - ĐT trong các
chương trình, đề tài đã được nghiệm thu, công bố.
Cơ sở thực tiễn của đề tài: Tình hình cán bộ và công tác cán bộ, trực
tiếp là công tác bồi dưỡng đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT ở các học viện, TSQ
quân đội. Đề tài còn dựa vào các báo cáo tổng kết của BTTM, các cơ quan
chức năng về cán bộ, công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ.
Phương pháp nghiên cứu của đề tài: Dựa trên cơ sở phương pháp
cán bộ QĐNDVN. Để có được quan niệm đúng đắn về đội ngũ này, trước hết
cần phải nghiên cứu những vấn đề về cán bộ, cán bộ quân đội.
Cán bộ là một hiện tượng lịch sử gắn liền với sự xuất hiện và phát triển
của xã hội loài người. “Cán bộ là khái niệm chỉ những người có chức vụ, vai
trò và cương vị nòng cốt trong một tổ chức, có tác động, ảnh hưởng đến hoạt
động của tổ chức và các quan hệ trong lãnh đạo, chỉ huy, quản lý điều hành,
góp phần định hướng sự phát triển của tổ chức” [46, 20].
Cán bộ QĐNDVN là một bộ phận trong đội ngũ cán bộ cách mạng. Đó
là những cán bộ của Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước Cộng hoà XHCN
Việt Nam, hoạt động trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng được bổ nhiệm giữ
các chức vụ lãnh đạo, chỉ huy, quản lý từ trung đội trưởng, trợ lý cơ quan từ
cấp tiểu đoàn và tương đương trở lên. Đội ngũ cán bộ của Đảng trong quân
đội, là lực lượng nòng cốt xây dựng các tổ chức quân đội vững mạnh, là nhân
7
tố quyết định sức mạnh của quân đội và là lực lượng nòng cốt để xây dựng
nền quốc phòng toàn dân, bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ
XHCN, giữ vững ổn định chính trị đất nước.
Đội ngũ cán bộ quân đội là một lực lượng đông đảo với nhiều loại,
nhiều ngành, nhiều chuyên ngành, nhiều quân, binh chủng khác nhau. Đó là
các sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, viên chức quốc phòng, các hạ sĩ quan
đảm nhận chức vụ của sĩ quan đang sống và hoạt động ở các đơn vị, cơ quan,
nhà trường, nhà máy, xí nghiệp, nơi biên giới, hải đảo của Tổ quốc, trong đó,
bộ phận sĩ quan là lực lượng nòng cốt. Trong đội ngũ cán bộ quân đội có bộ
phận công tác ở cơ quan, đơn vị, có bộ phận công tác ở nhà trường, có người
làm công tác nghiên cứu, giảng dạy, có người làm công tác QLGD - ĐT. Như
vậy đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT trong các học viện, TSQ quân đội là chủ thể
của hệ thống QLGD - ĐT thuộc các học viện, nhà trường - những người lấy
công tác QLGD - ĐT làm hoạt động chủ yếu. Đội ngũ này gồm các nhà lãnh
ngũ này không ngừng phấn đấu và từng bước trưởng thành cùng với sự lớn
lên của đất nước, quân đội; hết lòng, hết sức với sự nghiệp “trồng người”
trong quân đội, luôn gắn bó với nghề ngay cả những lúc khó khăn gian khổ
nhất, xứng đáng với niềm tin và là chỗ dựa vững chắc cho lãnh đạo, chỉ huy
nhà trường, cho đội ngũ giáo viên và học viên trong quá trình thực hiện nhiệm
vụ GD - ĐT.
Sự nghiệp xây dựng quân đội đòi hỏi sản phẩm của các học viện, TSQ
là phải cho “ra lò” những cán bộ sĩ quan “vừa hồng, vừa chuyên”. Do đó,
hơn bao giờ hết, người làm công tác QLGD - ĐT phải được tuyển chọn chặt
chẽ, đào tạo bồi dưỡng cơ bản, có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt, đồng thời
có trình độ năng lực thực sự, xứng đáng là lực lượng nòng cốt đi đầu về GD ĐT.
9
Nghị quyết Hội nghị TƯ2, khoá VIII, ngày 24/12/1996, Về định hướng
chiến lược phát triển GD- ĐT trong thời kỳ CNH, HĐH nêu rõ cần phải: “đổi
mới cơ chế quản lý, bồi dưỡng cán bộ, sắp xếp, chấn chỉnh và nâng cao năng
lực của cán bộ QLGD - ĐT”. Kết luận của Hội nghị TƯ6, khoá IX, Về tiếp
tục thực hiện Nghị quyết TƯ2, khoá VIII, phương hướng phát triển GD - ĐT
từ 2001 - 2005 và đến 2010 đã đề ra nhiệm vụ xây dựng đội ngũ nhà giáo và
cán bộ QLGD - ĐT một cách toàn diện: “Bố trí cán bộ quản lý giáo dục các
cấp phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ và năng lực của cán bộ, có cơ chế thay thế
khi không đáp ứng yêu cầu… Xây dựng kế hoạch đào tạo, đào tạo lại đội ngũ
giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục, bảo đảm đủ số lượng, cơ cấu cân đối, đạt
chuẩn đáp ứng yêu cầu thời kỳ mới… Hoàn thiện chế độ chính sách đối với nhà
giáo và cán bộ quản lý giáo dục…[14, 132]. Nhà nước đã ban hành Luật Giáo
dục, Chiến lược GD - ĐT; Đảng uỷ quân sự Trung ương đã có Nghị quyết
93/ĐUQSTƯ về “tiếp tục đổi mới công tác đào tạo đội ngũ cán bộ, nhân viên
chuyên môn kỹ thuật và xây dựng trường chính quy” và trong 2 ngày 30,
31/3/2004 BQP đã tổ chức tổng kết 10 năm thực hiện NQ 93/ĐUQSTƯ làm cơ
chuyên sâu về QLGD - ĐT, nhưng tỷ lệ này còn rất thấp. Vì vậy, quá trình bồi
dưỡng cán bộ QLGD - ĐT cần phải phát huy tốt nhất vai trò của những người
được đào tạo chuyên sâu, tận dụng tối đa tài liệu, giáo trình, chủ động học tập
phương pháp, kinh nghiệm của các nhà trường có nhiều năm đào tạo cán bộ
QLGD - ĐT của quốc gia để nâng cao trình độ, mở rộng tầm nhìn đi đôi với
rèn luyện kỹ năng chuyên môn cho cán bộ QLGD - ĐT.
Đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT hầu hết được tuyển chọn chặt chẽ, đại bộ
phận có xu hướng nghề nghiệp rõ ràng, có động cơ phấn đấu tốt, ham học tập,
cầu tiến bộ. Đây là thuận lợi rất cơ bản xây dựng môi trường học tập, phát
11
huy tính tích cực của cả tập thể, đề cao tính tự giác của từng cán bộ trong tự
học tập, tự bồi dưỡng.
Thứ hai: Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, đội ngũ cán bộ quản lý
giáo dục - đào tạo phải thực hiện nhiều chức năng, nhiệm vụ, giải quyết
nhiều mối quan hệ với các đối tượng khác nhau.
Đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT vừa phải thực hiện tốt chức năng tham
mưu, đề xuất kiến nghị với lãnh đạo, chỉ huy học viện, TSQ những chủ trương
biện pháp lãnh đạo, quản lý, vừa phải giúp lãnh đạo, chỉ huy, cơ quan chức
năng cấp trên thực hiện tốt chức năng quản lý nhà nước về GD - ĐT; đồng
thời triển khai, đôn đốc, kiểm tra, hướng dẫn các cơ quan, đơn vị thực hiện tốt
chương trình kế hoạch GD - ĐT. Cán bộ QLGD - ĐT phải tham gia vào tất cả
các khâu các bước của quá trình đào tạo từ hoàn thiện mô hình, mục tiêu, xây
dựng chương trình, chỉ đạo nội dung, thống nhất phương pháp; giúp lãnh đạo,
chỉ huy lãnh đạo, quản lý tốt tất cả các khâu các bước từ tuyển sinh, xây dựng
và triển khai thực hiện kế hoạch, kiểm tra, thanh tra đào tạo, tổ chức bảo đảm
v.v.. Quá trình đó, cán bộ QLGD - ĐT phải giải quyết mối quan hệ công tác
với tất cả các thành phần, các lực lượng, từ đảng uỷ, ban giám đốc (ban giám
hiệu) đến các phòng, ban, khoa, hệ, tiểu đoàn; từ người nghiên cứu giảng dạy
* Vai trò của đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục - đào tạo ở các học viện,
trường sĩ quan.
Một là, đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục - đào tạo có vai trò quan trọng
trong quán triệt và tổ chức thực hiện quan điểm, nguyên tắc, nguyên lý,
phương châm về giáo dục - đào tạo của Đảng, Nhà nước, quân đội.
13
Đảng, Nhà nước, quân đội luôn coi trọng sự nghiệp GD - ĐT, luôn có
những chủ trương đường lối lãnh đạo, chỉ đạo cụ thể nhiệm vụ GD - ĐT. Hệ
thống quan điểm, nguyên tắc, nguyên lý, phương châm giáo dục của Đảng,
Nhà nước, quân đội cũng ngày một hoàn thiện, thể hiện tính cách mạng, tính
khoa học, có tác dụng định hướng, chỉ đạo đối với mọi hoạt động của quá
trình GD - ĐT. Hơn ai hết, đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT luôn nắm vững quan
điểm, nguyên tắc, nguyên lý, phương châm về GD - ĐT. Trong quá trình thực
hiện các chức năng, nhiệm vụ, tích cực đưa các quan điểm, đường lối, chính
sách của Đảng, quán triệt sâu sắc và thực hiện đúng đắn các nguyên tắc,
nguyên lý, phương châm GD - ĐT, làm cho mọi khâu, mọi bước, mọi tổ chức,
lực lượng tham gia quá trình đào tạo luôn thấm nhuần và thực hiện đúng quan
điểm, nguyên tắc, nguyên lý, phương châm GD - ĐT của Đảng, Nhà nước,
quân đội. Nhờ sự nỗ lực của đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT mà những tổ chức,
cá nhân thực hiện tốt quan điểm, nguyên tắc, nguyên lý, phương châm GD ĐT được phát hiện, biểu dương và nhân lên rộng rãi; những hạn chế, lệch lạc,
những biểu hiện vi phạm nguyên tắc, không tuân thủ đúng nguyên lý, phương
châm GD - ĐT được phát hiện, đấu tranh khắc phục.
Hai là, đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục - đào tạo là lực lượng trung
tâm phối hợp, hiệp đồng trong xây dựng hoàn thiện chương trình, kế hoạch,
hoàn thiện nội dung, đổi mới hình thức, phương pháp đào tạo, góp phần nâng
cao chất lượng giáo dục - đào tạo.
Xây dựng hoàn thiện chương trình, kế hoạch đào tạo là một nội dung
quan trọng trong toàn bộ hoạt động QLGD - ĐT, là trách nhiệm của tất cả các
cho tất cả các khâu, các bước từ tuyển sinh, chiêu sinh đến tổ chức thi, kiểm
tra, đánh giá kết quả học viên ra trường được thực hiện nghiêm túc, góp phần
15
thúc đẩy tính tích cực, tính chủ động của tất cả các thành phần, các lực lượng
đối với thực hiện nhiệm vụ GD - ĐT.
Bốn là, đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục - đào tạo là lực lượng quan
trọng giúp cho cấp uỷ, chỉ huy các học viện, nhà trường thanh tra, kiểm tra,
đánh giá chính xác chất lượng giáo dục - đào tạo.
Thanh tra, kiểm tra đánh giá chính xác chất lượng GD - ĐT có ý nghĩa
quan trọng đối với nâng cao chất lượng GD - ĐT. Hoạt động GD - ĐT là hoạt
động rất đặc trưng ở các nhà trường với muôn vàn công việc khác nhau. Do
đó đánh giá chính xác các hoạt động mang tính độc lập, đồng thời có cái nhìn
toàn diện, đúng thực chất, phản ánh khách quan sự nỗ lực của tất cả các thành
phần là công việc không phải dễ dàng. Với trọng trách của những người làm
công tác quản lý, đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT có vai trò không thể thiếu trong
thanh tra, kiểm tra, giúp lãnh đạo, chỉ huy nhà trường đánh giá đúng những
mặt tốt, đồng thời thấy rõ được những hạn chế bất cập trong từng khâu, gắn
với trách nhiệm cụ thể của từng tổ chức, từng cá nhân. Dưới góc độ chuyên
môn, cán bộ QLGD - ĐT đề xuất những chủ trương, biện pháp cụ thể, phát
huy những mặt tốt, nhân rộng những điển hình tiên tiến, đồng thời ngăn ngừa,
khắc phục những nhận thức lệch lạc, những biểu hiện sai trái, góp phần nâng
cao chất lượng GD - ĐT của nhà trường.
* Yêu cầu cơ bản về phẩm chất, năng lực cán bộ quản lý giáo dục - đào
tạo.
Nghiên cứu làm rõ những yêu cầu cơ bản về phẩm chất năng lực cán bộ
QLGD - ĐT không chỉ giúp ta có căn cứ đúng đắn để đánh giá thực trạng đội
ngũ này hiện nay mà còn có cơ sở khoa học để xác định mục tiêu, phương
hướng bồi dưỡng toàn diện cả đội ngũ nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong
17
nhân riêng tư chi phối dẫn đến vi phạm về quy chế GD - ĐT. Người cán bộ
QLGD - ĐT không được để cơ chế thị trường len lỏi làm vẩn đục môi trường
sư phạm, nhất là trong công tác tuyển sinh quân sự đang là vấn đề rất nhạy
cảm hiện nay, một vấn đề có tính xã hội hoá rất cao, góp phần xây dựng cơ
quan, nhà trường VMTD. Bản lĩnh chính trị vững vàng của người cán bộ
QLGD - ĐT còn thể hiện ở sự chủ động trước những diễn biến phức tạp của
tình hình, nhạy bén, sắc sảo trong xem xét và giải quyết mọi vấn đề theo đúng
đường lối, quan điểm của Đảng, không hữu khuynh, giao động, không mơ hồ
thoả hiệp, tỉnh táo trước mọi mua chuộc, cám dỗ, luôn chủ động giữ vững
định hướng chính trị tư tưởng của Đảng trong học tập và nghiên cứu, luôn coi
trọng xây dựng củng cố bản lĩnh chính trị, gương mẫu về mọi mặt, có quan hệ
mật thiết với giáo viên, học viên và các lực lượng sư phạm khác, giữ gìn sự
đoàn kết thống nhất trong nội bộ Đảng, nội bộ cơ quan. Cũng như mọi cán bộ
trong lực lượng vũ trang nhân dân, người cán bộ QLGD - ĐT đồng thời là nhà
sư phạm. Do đó, người cán bộ QLGD - ĐT phải thực sự là tấm gương tiêu
biểu cho những đức tính tốt đẹp của người Việt Nam trong thời đại mới, thể
hiện ở thái độ, hành vi đúng đắn đối với Đảng, Tổ quốc, nhân dân, với học
viên, với công việc và đối với bản thân. Đối với Đảng, với Tổ quốc, người cán
bộ không chỉ tuyệt đối trung thành mà còn phải có niềm tin sâu sắc. Trong
hoàn cảnh nào cũng đặt lợi ích của Đảng, của Tổ quốc lên trên và nguyện trọn
đời hy sinh phấn đấu cho Đảng, cho cách mạng, đúng như Hồ Chí Minh đã
chỉ ra: “Đạo đức cách mạng là quyết tâm suốt đời đấu tranh cho Đảng, cho
cách mạng, đó là điều chủ chốt nhất” [33, 286]. Đối với nhân dân, phải tôn
trọng, lễ phép, được mọi người quý mến. Theo Hồ Chí Minh, người cán bộ
phải “đi sát quần chúng, hoà mình với quần chúng thành một khối, tin yêu
quần chúng, hiểu quần chúng, lắng nghe ý kiến quần chúng”, “làm cho dân
tin, dân phục, dân yêu”,”dân chưa đủ ấm cán bộ không được kêu rét”, “dân
19
Đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT phải nắm vững những nghị quyết, chỉ thị,
tư tưởng chỉ đạo của Đảng, Chính phủ về GD - ĐT, nắm chắc Luật Giáo dục,
quy chế, hướng dẫn của Bộ Giáo dục và đào tạo, BQP, có khả năng phân tích
tổng hợp, tham mưu đề xuất và tổ chức thực hiện tốt nhiệm vụ GD - ĐT. Đối
tượng quản lý của cán bộ QLGD - ĐT bao gồm rất nhiều yếu tố, nhiều khâu
trong quá trình GD - ĐT, từ chất lượng giảng dạy của đội ngũ giảng viên đến
kết quả học tập của học viên. Do đó, có hiểu biết toàn diện, cán bộ QLGD ĐT mới có khả năng tham mưu đề xuất xây dựng chương trình, kế hoạch học
tập, phương pháp dạy và học. Quá trình học tập của học viên là quá trình
chiếm lĩnh những tri thức, kinh nghiệm và rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo để trở
thành người cán bộ quân đội. Đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT không chỉ nắm
chắc tình hình học tập của học viên mà còn phải biết định hướng, giúp đỡ họ
trên nhiều phương diện. Quá trình dạy học của đội ngũ giảng viên là quá trình
truyền thụ kiến thức, do đó trong kết cấu chương trình cần có tính khoa học
thực sự, phải có tính lôgíc, tính kế thừa giữa các môn học, tạo điều kiện thuận
lợi cho quá trình tiếp thu kiến thức của người học…Tuân theo những nguyên
tắc cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lê nin, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh quan
niệm rằng: Làm công tác lãnh đạo, chỉ đạo và quản lý có nghĩa là phải hiểu
biết rõ con người, đặc biệt là trong môi trường sư phạm càng phải tổ chức
giáo dục, đào tạo con người; sắp xếp, bố trí, sử dụng một cách khoa học, tạo
cho con người có điều kiện thuận lợi để mỗi người được phát huy tốt nhất khả
năng của mình.
Người cán bộ QLGD - ĐT không chỉ hiểu sâu, nắm vững kiến thức
chung gắn với chương trình, nội dung đào tạo của học viện, nhà trường mà
còn phải có hiểu biết về khoa học lãnh đạo - quản lý, khoa học GD - ĐT mới
đảm bảo cho quá trình thực hiện nhiệm vụ đạt hiệu quả cao. Cùng với kiến
thức, người cán bộ QLGD - ĐT cần có năng lực hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ
21
thức cơ bản, đặc biệt là những kiến thức khoa học hiện đại gắn bó với yêu cầu
đào tạo của các học viện, TSQ trong thời kỳ mới, đồng thời có hiểu biết sâu
sắc về chuyên môn mình phụ trách, làm việc có kế hoạch mang tính khoa học
cao, người có phương pháp tác phong chính quy, xem xét nhìn nhận, giải
quyết mọi vấn đề đều có căn cứ lý luận khoa học. Tác phong dân chủ là có
trách nhiệm cao với công việc chung, riêng trên cơ sở chấp hành đúng nguyên
tắc trong GD - ĐT và giải quyết các mối quan hệ, góp phần bảo đảm cho mọi
hoạt động GD - ĐT có hiệu quả cao. Người cán bộ QLGD - ĐT phải luôn tôn
trọng, lắng nghe ý kiến đóng góp của người dạy và người học, chủ động xây
dựng bầu không khí dân chủ, tin tưởng và đoàn kết, tạo ra sự giao hoà, đồng
cảm giữa người dạy, người học và cán bộ quản lý. Tác phong cụ thể, sâu sát,
tỷ mỷ, nói đi đôi với làm là tác phong không thể thiếu được đối với người cán
bộ QLGD - ĐT.
Phẩm chất, năng lực, phương pháp tác phong công tác của cán bộ
QLGD - ĐT không phải là cái gì bất biến, đứng im mà luôn luôn vận động
biến đổi trong mối quan hệ biện chứng với những yêu cầu khách quan của
nhiệm vụ GD - ĐT đặt ra. Trong những năm gần đây, tình hình nhiệm vụ GD
- ĐT luôn có sự phát triển đã tác động trực tiếp và gián tiếp đến đội ngũ cán
bộ QLGD - ĐT. Sự vận động, phát triển về phẩm chất năng lực, phương pháp
tác phong công tác của từng cán bộ sẽ tạo ra khả năng phát triển vững chắc về
chất lượng của cả đội ngũ.
Yêu cầu về phẩm chất, năng lực, phương pháp tác phong công tác của
cán bộ QLGD - ĐT phải được xem xét một cách toàn diện, căn cứ vào yêu
cầu nhiệm vụ chính trị của từng học viện, TSQ, tổ chức biên chế, đối tượng
học viên đào tạo của học viện, nhà trường, tuỳ vào mỗi cương vị, điều kiện
công tác cụ thể, nhưng giữa họ, nếu không có phẩm chất, năng lực tương
xứng thì rất khó tạo nên sự thống nhất trong nhận thức và hành động.
23
hành động, truyền thụ kinh nghiệm… để đội ngũ này có phẩm chất chính trị,
đạo đức lối sống cách mạng, trình độ năng lực, phương pháp, tác phong công
tác đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao. Hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán
bộ QLGD - ĐT diễn ra ở ngay các học viện, TSQ, với sự lãnh đạo, chỉ đạo
của đảng uỷ, ban giám đốc (ban giám hiệu), sự hướng dẫn của cơ quan nghiệp
vụ cấp trên như: Cục Nhà trường, phòng quân huấn - nhà trường, phòng, ban
nhà trường thuộc các quân khu, quân đoàn, quân, binh chủng. Bồi dưỡng đội
ngũ cán bộ QLGD - ĐT là bồi dưỡng toàn diện cả về phẩm chất chính trị, đạo
đức lối sống, trình độ năng lực tư duy lý luận, trình độ năng lực hoạt động
thực tiễn và phương pháp, tác phong công tác cho cả đội ngũ với bồi dưỡng
có trọng tâm, trọng điểm, gắn với cương vị chức trách, nhiệm vụ được giao
của từng người, từng nhà trường.
Vì vậy, có thể quan niệm: Bồi dưỡng đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT ở các
học viện, TSQ là tổng thể những hoạt động của các cấp uỷ đảng, tổ chức chỉ
huy và cơ quan chức năng, nhằm nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức lối
sống, trình độ năng lực và phương pháp tác phong công tác của đội ngũ cán
bộ QLGD - ĐT ở các học viện, TSQ để đội ngũ này hoàn thành tốt chức
trách, nhiệm vụ được giao.
Quan niệm trên đây chỉ rõ:
Mục đích của hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT ở các
học viện, TSQ quân đội là nhằm nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức lối
sống, trình độ năng lực và phương pháp tác phong công tác để đội ngũ này
hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ được giao.
Chủ thể bồi dưỡng đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT ở các học viện, TSQ
bao gồm: các cấp uỷ đảng, tổ chức chỉ huy, cơ quan chức năng với sự tham
gia của mọi cán bộ, đảng viên và quần chúng trong học viện, TSQ.
24
vai trò chủ đạo, chi phối đến toàn bộ quá trình bồi dưỡng từ khâu xác định
mục đích, yêu cầu, chủ trương, biện pháp đến khâu xây dựng chương trình, kế
hoạch, xác định nội dung, lựa chọn hình thức và phương pháp tiến hành bồi
dưỡng. Tuy nhiên chất lượng và hiệu quả công tác bồi dưỡng chỉ có thể có
được khi đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT biết biến quá trình bồi dưỡng thành quá
trình tự bồi dưỡng.
Hoạt động bồi dưỡng của đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT ở các học viện,
TSQ chỉ đạt được chất lượng, hiệu quả cao khi phát huy tốt vai trò trách nhiệm
của cả chủ thể bồi dưỡng và đối tượng bồi dưỡng, đặc biệt là vai trò chủ động,
tích cực và tự giác của đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT trong hoạt động tự bồi
dưỡng.
Nội dung bồi dưỡng đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT ở các học viện, TSQ.
Để thực hiện tốt mục đích bồi dưỡng đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT ở các
học viện, TSQ, nội dung bồi dưỡng phải toàn diện, góp phần nâng cao phẩm
chất chính trị, đạo đức, lối sống, trình độ năng lực và phương pháp tác phong
công tác.
Với mọi cán bộ làm công tác QLGD - ĐT cần tập trung bồi dưỡng
những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh,
đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, đặc biệt là những quan điểm, tư
tưởng về GD - ĐT, về xây dựng đội ngũ cán bộ; về sự nghiệp xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc, về xây dựng lực lượng vũ trang; bồi dưỡng pháp luật của
Nhà nước, nhiệm vụ của quân đội, nhà trường và đơn vị, nhằm nâng cao lập
trường tư tưởng, bản lĩnh chính trị, làm cho đội ngũ cán bộ QLGD - ĐT trung
thành vô hạn với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân, tin tưởng tuyệt đối vào sự
lãnh đạo của Đảng, sự tất thắng của CNXH; kiên định với mục tiêu, lý tưởng
của Đảng, tích cực thực hiện thắng lợi nhiệm vụ theo chức trách, góp phần