Bảng chữ viết tắt

Ch÷ viÕt ®Çy ®ñ

Ch÷ viÕt t¾t

An ninh chính trị

ANCT

An ninh nhân dân

ANND

Ban chấp hành Trung ương

BCHTW

Bảo vệ Tổ quốc

BVTQ

Cán bộ chủ chốt

CBCC

Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa

CNH-HĐH

Kinh tế - Xã hội


Uỷ ban nhân dân

UBND

Xã hội chủ nghĩa

XHCN

MỤC LỤC

2


Trang
MỞ ĐẦU
Chương 1

4
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC
TIỄN BỒI DƯỠNG KIẾN THỨC QUỐC PHÒNG, AN
NINH CHO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ XÃ, PHƯỜNG, THỊ

1.1.

TRẤN TỈNH BẠC LIÊU
12
Đội ngũ cán bộ xã, phường, thị trấn và một số vấn đề cơ
bản về bồi dưỡng kiến thức quốc phòng, an ninh cho đội


KẾT LUẬN
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC

65
93
95
100

3


Mở đầu
1. Lý do chọn đề tài:
Sinh thời, chủ tịch Hồ chí Minh từng dạy: “cán bộ là cái gốc của mọi
công việc”[33, tr.269]. “Công việc thành công hay hay thất bại đều do cán bộ
tốt hay kém” [33, tr. 273]; “huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng”
[33, tr.269]. Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, trước những mục tiêu, yêu
cầu mới của nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc Việt Nam Xã hội chủ nghĩa Đảng ta
chỉ rõ: “Phải tăng cường công tác giáo dục QP - AN cho toàn dân, trước hết
là đối với cán bộ các cấp, các ngành của Đảng và Nhà nước”. “Bồi dưỡng
kiến thức QP, AN là tiêu chuẩn bắt buộc đối với cán bộ, đảng viên, là một
trong những tiêu chí để xem xét, đề bạt, bổ nhiệm cán bộ”[3tr 9-10]
Đội ngũ cán bộ xã, phường, thị trấn là một bộ phận quan trọng trong đội
ngũ cán bộ của Đảng, Nhà nước của tỉnh Bạc Liêu; là lực lượng nòng cốt, giữ
vai trò quyết định trong việc nghiên cứu, quán triệt đường lối, chủ trương của
Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các chỉ thị, nghị quyết của cấp trên,
vận dụng đúng đắn, sáng tạo vào điều kiện cụ thể của địa phương để đề ra chủ
trương, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, củng cố QP - AN; đồng thời, có vai
trò lãnh đạo, quản lý, điều hành, tổ chức thực hiện công tác Quân sự, Quốc

năm gần đây, đã có nhiều công trình khoa học của các tập thể, cá nhân nghiên
cứu vấn đề này đã được công bố, tiêu biểu như:
Lê Minh Vụ (chủ nhiệm đề tài), Đổi mới giáo dục quốc phòng trong hệ thống
giáo dục quốc gia, Đề tài khoa học cấp Nhà nước, 2006. Trên cơ sở trình bày, làm rõ
các khái niệm: quốc phòng, giáo dục quốc phòng trong hệ thống giáo dục quốc gia,
đề tài đi sâu phân tích quá trình phát triển tư duy lý luận của Đảng về quốc phòng và
giáo dục quốc phòng qua từng giai đoạn cách mạng, nhất là trong sự nghiệp đổi mới
đất nước. Đề tài khẳng định, đổi mới giáo dục quốc phòng là đổi mới toàn diện tất cả
các nội dung, biện pháp cấu thành giáo dục quốc phòng, từ nhận thức đến hành động;
từ nội dung, chương trình, phương pháp giáo dục đến đánh giá kết quả; từ cơ chế tổ
chức quản lý đến người dạy, người học, điều kiện đảm bảo và chế độ chính sách.
Yêu cầu đổi mới giáo dục quốc phòng phải hợp lý, đồng bộ, thống nhất và phù hợp
với đối tượng người học.

5


Đề tài xác định những căn cứ, đánh giá thực trạng và rút ra những kinh
nghiệm đổi mới giáo dục quốc phòng trong hệ thống giáo dục quốc gia. Trên
cơ sở dự báo những nhân tố tác động, xu hướng vận động của công tác giáo
dục quốc phòng trong hệ thống giáo dục quốc gia đến năm 2020, đề tài đã
xác định 3 quan điểm, 6 giải pháp cơ bản nhằm đổi mới giáo dục quốc
phòng trong hệ thống giáo dục quốc gia ở nước ta từ nay đến năm 2020. Hồ
Sỹ Luyến (chủ biên), Tổ chức, phương pháp bồi dưỡng kiến thức quốc phòng
cho cán bộ các cấp của Đảng, Nhà nước và đoàn thể, Nxb CTQG, Hà Nội, 2001.

Trên cơ sở quán triệt sâu sắc quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng ta về giáo dục, giáo dục quốc phòng, các
công trình này đã đi sâu phân tích làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn của vấn đề nghiên
cứu. Đặc biệt, các công trình đã làm rõ một số khái niệm liên quan như: giáo dục,

trọng điểm. Các công trình khoa học này đã nêu bật quan niệm, vị trí, vai trò, đặc
điểm, tiêu chí và những vấn đề có tính nguyên tắc bồi dưỡng kiến thức quốc
phòng cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện và cán bộ đầu ngành cấp tỉnh; đánh
giá thực trạng, chỉ rõ nguyên nhân và rút ra một số kinh nghiệm bồi dưỡng kiến
thức quốc phòng cho đội ngũ cán bộ này. Trên cơ sở dự báo những nhân tố tác
động, các tác giả đã đề xuất những giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng bồi
dưỡng kiến thức quốc phòng cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện và cán bộ
đầu ngành cấp tỉnh hiện nay ở các địa bàn nêu trên, bảo đảm cho đội ngũ cán bộ
này có đủ phẩm chất, kiến thức và năng lực quản lý nhà nước về QP, AN ở địa
phương. Đây là những tài liệu quan trọng, có giá trị cả về lý luận và thực tiễn để
tác giả có thể nghiên cứu, tham khảo, kế thừa, vận dụng vào quá trình thực hiện đề
tài luận văn.
Trong những năm gần đây có nhiều bài báo khoa học đã được công bố
đề cập đến vấn đề giáo dục quốc phòng và bồi dưỡng kiến thức QP, AN cho
các đối tượng, trong đó có cán bộ chủ chốt trong hệ thống chính trị, liên
quan đến đề tài luận văn của tác giả như: Nguyễn Hậu Nhất, Bồi dưỡng kiến
thức quốc phòng toàn dân cho cán bộ chủ chốt cấp huyện - những vấn đề
cần tiếp tục nghiên cứu, Tạp chí QPTD, 10/2000; Phạm Huy An, Một số kinh
nghiệm về tổ chức giáo dục quốc phòng ở Quân khu Thủ đô, Tạp chí Giáo dục
lý luận chính trị quân sự, 5/2004; Hồ Sỹ Cung, Mấy kinh nghiệm rút ra từ
công tác bồi dưỡng kiến thức quốc phòng cho cán bộ chủ chốt của Thành phố
7


Hà Nội, Thông tin khoa học quân sự, Quân khu Thủ đô 6/2004;, Nguyễn
Mạnh Dũng, Một số giải pháp cơ bản nâng cao chất lượng giáo dục quốc
phòng trong các bộ, ngành hiện nay, Tạp chí QPTD, 9/2006; Trần Đình Đích,
Một số vấn đề về đổi mới chương trình, nội dung giáo dục quốc phòng hiện
nay, Tạp chí QPTD, 10/2006; Nguyễn Thế Trị, “Nâng cao kiến thức và tư duy
quốc phòng cho cán bộ chiến dịch, chiến lược trong tình hình mới”, Cẩm nang

tỉnh Bạc Liêu hiện nay.
Nhiệm vụ:
- Nghiên cứu làm rõ những vấn đề cơ bản về bồi dưỡng kiến thức
QP,AN cho đội ngũ cán bộ chủ chốt xã, phường, thị trấn tỉnh Bạc Liêu.
- Đánh giá đúng thực trạng, chỉ rõ nguyên nhân và rút ra kinh nghiệm bồi
dưỡng kiến thức QP,AN cho đội ngũ cán bộ xã, phường, thị trấn tỉnh Bạc Liêu.

- Xác định yêu cầu và đề xuất những giải pháp cơ bản tăng cường bồi dưỡng kiến
thức QP,AN cho đội ngũ cán bộ xã, phöôøng, thò traán tỉnh Bạc Liêu hiện nay.
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của đề tài.
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là:
Bồi dưỡng kiến thức QP,AN cho đội ngũ cán bộ ở xã, phường, thị trấn tỉnh Bạc Liêu.
Phạm vi nghiên cứu của đề tài là:
Hoạt động bồi dưỡng kiến thức QP,AN cho đội ngũ cán bộ xã, phường,
thị trấn ở tỉnh Bạc Liêu; phạm vi khảo sát ở các xã, thị trấn trên địa bàn các
huyện và các phường thuộc thành phố Bạc Liêu; các tư liệu, số liệu phục vụ
nghiên cứu đề tài giới hạn từ 2008 đến nay.
5. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu của đề tài
Cơ sở lý luận: là chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan
điểm, đường lối của Đảng về xây dựng nền QPTD, ANND, về cán bộ, công tác
cán bộ, về giáo dục, bồi dưỡng kiến thức QP,AN cho đội ngũ cán bộ công chức
đáp ứng yêu cầu thời kỳ mới.
Cơ sở thực tiễn: là thực tiễn hoạt động bồi dưỡng kiến thức QP,AN
cho cán bộ ở xã, phường, thị trấn tỉnh Bạc Liêu, các báo cáo tổng kết đánh giá
công tác giáo dục, bồi dưỡng kiến thức QP,AN, các số liệu điều tra khảo sát
thực tế ở các xã, phường, thị trấn thuộc các huyện, thành phố ở tỉnh Bạc Liêu
thời gian qua.

9


Đông và Đông Nam giáp giáp biển đông. Về giao thông, có quốc lộ 1A đi
xuyên qua thành phố nối với tỉnh Sóc Trăng, Cần thơ và Thành Phố Hồ Chí
Minh về phía Bắc, nối với thành phố Cà Mau về phía Tây. Đây là tuyến giao
thông huyết mạnh dọc Biển Đông có ý nghĩa quan trọng về an ninh - quốc
phòng và phòng thủ ven biển.
Bạc Liêu là một trong 13 tỉnh thuộc vùng Đồng bằng sông Cửu Long có
diện tích tự nhiên 2.585,62km2, dân số 884.100 người, gồm các dân tộc: Kinh
777.346 người (Chiếm 89,98%), Khmer 66.176 người (chiếm 7,66%), Hoa
20.215 người (chiếm 2,34%) và một số ít dân tộc khác...sinh sống trên địa bàn
6 huyện và 01 thành phố Bạc Liêu; với hơn 64 xã phường , thị trấn và 518
khóm ấp. So với các tỉnh lỵ khác, Bạc Liêu có mặt độ dân cư thấp, trình độ
dân trí chỉ ở mức thấp trong cả nước. Hiện nay trên địa bàn tỉnh có 01 trường
Đại học, 02 trường Cao đẳng, 03 trường Trung cấp, 01 trường dạy nghề và 20
trường trung học phổ thông. Toàn tỉnh, hiện có 06 tôn giáo lớn với 119.314
tín đồ chiếm 14,83% dân số toàn tỉnh, về cơ bản sống đan xen và hòa thuận.
Bạc Liêu hiện nay, có 07 đơn vị hành chính cấp huyện gồm: 01 thành
phố và 6 huyện có 64 xã, phường, thị trấn. Đảng bộ và quân dân tỉnh Bạc
Liêu luôn phát huy tốt tiềm năng phát triển kinh tế - xã hội; tốc độ tăng trưởng
11


kinh tế GDP hàng năm đạt 12,48%; cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực; tỷ
trọng nông, ngư nghiệp chiếm 53,96%; thương mại dịch vụ 22,69%. Thu
nhập bình quân đầu người của tỉnh Bạc Liêu năm 2013 là 34,27 triệu
đồng/người/năm, đời sống nhân dân từng bước được cải thiện. Văn hóa-xã
hội được quan tâm, nhất là phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống
văn hóa khu dân cư. Thiết chế văn hóa ở cơ sở được bổ sung, công tác quản lý
nhà nước về văn hóa và dịch vụ văn hóa được tăng cường, góp phần làm lành
mạnh hóa môi trường xã hội. Hệ thống chính trị cơ sở thường xuyên được
củng cố kiện toàn, dân chủ cơ sở được phát huy; QP,AN ngày càng được

* Quan niệm đội ngũ cán bộ
Cán bộ là vấn đề liên quan tới vận mệnh của Đảng, của đất nước, của
chế độ, là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng. V. I. Lênin đã chỉ
rõ: “Trong lịch sử, chưa hề có một giai cấp nào giành được quyền thống trị,
nếu nó không đào tạo ra được trong hàng ngũ của mình những lãnh tụ chính
trị, những đại biểu tiền phong có đủ khả năng tổ chức và lãnh đạo phong
trào”[29, tr. 473].
Từ khi Đảng ra đời lãnh đạo sự nghiệp cách mạng, từ “cán bộ” mới được sử
dụng để chỉ những người có trọng trách trong tuyên truyền, tổ chức, tập hợp
quần chúng, sẵn sàng chịu đựng gian khổ, hy sinh; một lòng, một dạ đấu tranh vì
độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Cùng với sự phát triển của cách mạng, đội
ngũ ngày càng đông đảo. Ngày nay, trong hệ thống tổ chức đảng và các đoàn thể
chính trị, cán bộ là những người được bầu vào cơ quan lãnh đạo các cấp và
những người được bổ nhiệm làm công tác chuyên môn; trong hệ thống chính
quyền, cán bộ là những người có chức vụ lãnh đạo, quản lý thuộc các ngành, các
lĩnh vực khác nhau.
Có thể quan niệm: Cán bộ là những người có chức vụ lãnh đạo, quản lý,
chỉ huy được bầu, được bổ nhiệm hoặc có chuyên môn nghiệp vụ, hoạt động
trong các ngành, các lĩnh vực khác nhau, giữ trọng trách trong một tổ chức, cơ
quan, đơn vị; có tác động, ảnh hưởng quan trọng đến sự phát triển của tổ chức,
cơ quan, đơn vị đó.
Cán bộ là những người được bầu, được bổ nhiệm giữ các chức vụ quản
lý, chỉ huy hoặc có chuyên môn nghiệp vụ, giữ trọng trách trong một tổ chức,
cơ quan, đơn vị. Họ là những người hoạt động trong các ngành, các lĩnh vực
13


khác nhau, nhưng có tác động, ảnh hưởng quan trọng đến sự phát triển của tổ
chức, cơ quan, đơn vị đó. Cán bộ là người tổ chức thực hiện và tham gia xây
dựng mọi đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà

8. Chủ tịch cựu chiến binh, chủ tịch Công đoàn...
Đội ngũ cán bộ là tập hợp những người cán bộ thành một lực lượng có số
lượng, cơ cấu, chất lượng (nghề nghiệp, trình độ, tuổi đời, thâm niên công tác, giới
tính...) đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ chính trị, chức năng của một tổ chức, một
lĩnh vực hoạt động.
Từ những luận giải trên đây có thể quan niệm: Đội ngũ cán bộ xã,
phường, thị trấn tỉnh Bạc Liêu là những cán bộ, đảng viên được giao trọng
trách là người đứng đầu trong các tổ chức đảng, chính quyền, ban ngành,
đoàn thể ở xã, phường, thị trấn; là lực lượng nòng cốt tổ chức quán triệt và
chấp hành đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, chỉ thị,
nghị quyết của cấp trên ở địa phương; trực tiếp đề xuất, quyết định các chủ
trương, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của xã, phường, thị trấn; lãnh
đạo, quản lý điều hành, triển khai thực hiện các nhiệm vụ, phát huy vai trò
của hệ thống chính trị, tổ chức động viên quần chúng tích cực thực hiện
nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ở địa phương.
* Vị trí, vai trò của cán bộ xã, phường, thị trấn tỉnh Bạc Liêu:
Một là, đội ngũ cán bộ xã, phường thị trấn giữ vai trò trực tiếp nghiên
cứu, đề xuất giúp cấp ủy, chính quyền cơ sở trong việc ra xác định chủ trương,
biện pháp, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội, thực hiện các nhiệm vụ khác ở địa
phương và quyết định việc tổ chức thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ đó.
Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “…Khi đã có chính sách đúng, thì sự
thành công hoặc thất bại của chính sách đó là do nơi cách tổ chức công việc”
[36, tr 520]. Để hiện thực hóa các chủ trương, đường lối, nghị quyết của Đảng
nói chung và đường lối, chính sách về quốc phòng, an ninh nói riêng vào cuộc
sống thì trước hết phải có sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền, thông
qua hoạt động của đội ngũ cán bộ và chính vai trò của đội ngũ cán bộ quyết
định sự thành công của sự nghiệp cách mạng. Thực tế cho thấy: “…Nơi nào
có cán bộ tốt, thì cả vùng đó hoạt động như một bộ máy. Và cả vùng đó tỏ ra
một bầu không khí hăng hái, vui vẻ. Nơi nào cán bộ xoàng thì cả vùng đó như


phường, thị trấn tỉnh Bạc Liêu là những người trực tiếp tham mưu, đề xuất giúp
cấp uỷ, chính quyền địa phương trong xác định chủ trương, biện pháp, xây dựng

16


chương trình, kế hoạch, phương án và tổ chức thực hiện nhiệm vụ QS,QP,AN địa
phương trên lĩnh vực mà mình phụ trách.
Công tác QS,QP,AN địa phương là nhiệm vụ chính trị hết sức quan trọng
trong toàn bộ công tác QS,QP,AN của Đảng và Nhà nước được thực hiện ở cơ
sở, kể cả trong thời bình và thời chiến. Bao gồm: hoạt động giáo dục động viên
và tổ chức xây dựng nền quốc phòng, thế trận quốc phòng toàn dân kết hợp với
thế trận an ninh nhân dân; diễn tập phòng thủ, kết hợp kinh tế với quốc phòng
và an ninh; xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân, giữ vững ổn định chính trị,
chuẩn bị và thực hành chiến tranh nhân dân bảo vệ địa phương, giữ vững chủ
quyền an ninh quốc gia trong thế trận phòng thủ bảo vệ Tổ quốc của cả nước.
Đây là một trong những mặt công tác chủ yếu của cấp uỷ, chính quyền, ban
ngành, đoàn thể, các tầng lớp nhân dân và lực lượng vũ trang địa phương. Tiến
hành công tác quân sự địa phương là một trong những nội dung đã được qui định
trong chức trách, nhiệm vụ cán bộ xã, phường, thị trấn.
Được giao giữ những chức vụ chủ chốt trong tổ chức đảng, ban, ngành, đoàn
thể ở từng xã, phường, thị trấn nắm chắc và hiểu rất rõ đặc điểm, điều kiện, khả
năng của cơ quan, tổ chức, đơn vị mình phụ trách. Vì vậy, những ý kiến tham mưu
đề xuất của cán bộ xã, phường, thị trấn giúp cấp uỷ và chính quyền có cơ sở xác
định những chủ trương, biện pháp tiến hành công tác QS,QP địa phương sát với
thực tiễn và hiệu quả hơn.
Cùng với những vấn đề trên, đội ngũ cán bộ xã, phường, thị trấn phải là
tấm gương sáng về nhận thức, trách nhiệm, phẩm chất và năng lực trong tiến
hành công tác QS,QP địa phương để cán bộ, nhân viên thuộc quyền và nhân
dân địa phương học tập, noi theo. Đội ngũ cán bộ xã, phường, thị trấn là trung

người đứng đầu tổ chức đảng, chính quyền, đoàn thể ở xã, phường, thò traán được
tuyển chọn kỹ, về cơ bản đáp ứng tiêu chuẩn chức danh của cán bộ cơ sở, cơ bản đủ
biên chế theo quy định của cấp trên và phát huy trách nhiệm trong quá trình thực
hiện chức trách, nhiệm vụ.
Do đặc thù là đơn vị cơ sở nên hiện nay nhiều đồng chí đồng thời giữ nhiều
cương vị là cán bộ của nhiều tổ chức. Có những đồng chí đồng thời giữ hai cương
vị cán bộ chủ trì của hai tổ chức ví dụ nhiều đồng bí thư đảng ủy, đồng thời là chử
tịch mặt trận xã.
18


Đội ngũ cán bộ xã, phường, thị trấn tỉnh Bạc Liêu có tuổi đời, trình độ
học vấn và năng lực lãnh đạo, quản lý, điều hành không đồng đều nhau. Sự
không đồng đều đó không chỉ diễn ra giữa địa phương này với địa phương
khác, mà còn diễn ra ngay trong từng địa phương cụ thể, giữa từng chức danh
cán bộ. Kết quả khảo sát thực tiễn cho thấy, độ tuổi trên 50 tuổi chiếm 20,8%;
từ 40 đến 50 tuổi chiếm 30%, dưới 40 tuổi chiếm 39,6%, dưới 30 tuổi chiếm 8,9%.

Về trình độ học vấn, đội ngũ cán bộ xã, phường, thò traán ở tỉnh Bạc Liêu
hiện nay là những người có trình độ học vấn không đồng đều; cán bộ phường
thành phố Bạc Liêu có trình độ học vấn cao hơn so với các xã, thị trấn ở các
huyện khác; trình độ đại học chiếm 39,8%; trình độ trung học phổ thông 89 %.
Đa số cán bộ xã, phường, thị trấn có trình độ trung cấp lý luận chính trị (chiếm
60%) và trình độ sơ cấp quản lý nhà nước (chiếm 13.%) [51]. Họ là những cán
bộ, đảng viên được rèn luyện, trưởng thành và phát triển từ các cương vị lãnh
đạo, quản lý ở các ấp, khóm, tổ dân phố nên đã tích luỹ được nhiều kinh nghiệm
trong lãnh đạo, quản lý, điều hành các hoạt động của địa phương. Hiện nay, để
nâng cao trình độ chính trị, hàng năm thành ủy, huyện ủy có đưa cán bộ đi học
các lớp lý luận chính trị trong và ngoài tỉnh.
Về điều kiện và môi trường công tác, hiện Bạc Liêu còn là tỉnh lỵ còn

thức, những hiểu biết về chính trị, kinh tế, văn hoá, khoa học công nghệ, chính
sách đối nội, đối ngoại có liên quan đến QP,AN của Đảng, tạo điều kiện cho đội
ngũ cán bộ phát huy sức mạnh vật chất, tinh thần của các tổ chức, các lực lượng,
của nhân dân vào từng hoạt động cụ thể của công tác QP,AN ở địa phương, góp
phần trực tiếp vào yêu cầu giữ được hoà bình, ổn định chính trị, ngăn chặn, đẩy
lùi các hoạt động chống phá của kẻ thù ở địa phương.
Quan niệm về bồi dưỡng: bồi dưỡng là khái niệm được sử dụng phổ
biến, rộng rãi trong các lĩnh vực, các hoạt động của đời sống xã hội. Theo Từ
điển Tiếng Việt, bồi dưỡng là: “làm cho khỏe thêm, mạnh thêm, làm cho tốt
hơn, giỏi hơn” [42, tr. 191]. Trong công tác cán bộ, bồi dưỡng, theo nghĩa
rộng, đó là hoạt động trang bị, bổ túc thêm những tri thức, kinh nghiệm, xây
dựng phẩm chất nhân cách để người cán bộ ngày càng đáp ứng tốt hơn các
yêu cầu hoạt động trong mọi lĩnh vực đời sống xã hội. Hiểu theo nghĩa hẹp,
bồi dưỡng là quá trình bổ sung, phát triển, hoàn thiện những phẩm chất, năng
20


lực đã có của con người, để họ đủ khả năng hoạt động theo cương vị chức
trách được phân công.
Từ những luận giải trên, có thể quan niệm: bồi dưỡng kiến thức
QP,AN cho đội ngũ cán bộ xã, phường, thị trấn tỉnh Bạc Liêu là tổng thể
những hình thức, biện pháp của tổ chức đảng, chính quyền và các cơ quan chức
năng của tỉnh Bạc Liêu tiến hành nhằm trang bị, bổ sung hoàn thiện tri thức,
kiến thức, kinh nghiệm, kỹ năng về QP,AN cho đội ngũ cán bộ xã, phường, thị
trấn tỉnh Bạc Liêu đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trên
từng địa phương thời kỳ mới.
Quan niệm chỉ ra:
Mục đích bồi dưỡng là trang bị, bổ sung hoàn thiện tri thức, kiến thức,
kinh nghiệm, kỹ năng về QP,AN cho đội ngũ cán bộ xã, phường, thị trấn thông
qua các lớp bồi dưỡng kiến thức QP-AN để họ có kiến thức và năng lực phù

nền QPTD, xây dựng LLVT nhân dân và tiến hành chiến tranh nhân dân của
Đảng; nghệ thuật quân sự Việt Nam; về âm mưu thủ đoạn của chủ nghĩa đế
quốc và các thế lực thù địch chống phá cách mạng nước ta; những nội dung
cơ bản về công tác QS, QP, an ninh ở địa phương; kiến thức cơ bản về kỹ,
chiến thuật cần thiết và tình hình kinh tế, chính trị, xã hội liên quan đến QP,
AN ở địa phương...
Hình thức, biện pháp bồi dưỡng: bồi dưỡng tập trung tại Trường Quân sự
tỉnh; thông qua các hoạt động bồi dưỡng tại chức ở địa phương, cơ sở; thông qua việc
tự học tập, tự nghiên cứu, tự bồi dưỡng của đội ngũ cán bộ xã, phường, thị trấn trong
quá trình công tác; bồi dưỡng thông qua việc thực hiện các nhiệm vụ, các mặt hoạt
động của công tác QS,QP,AN địa phương; bồi dưỡng thông qua các phương tiện
thông tin đại chúng, trong các tổ chức, đoàn thể;
Vai trò của bồi dưỡng kiến thức QP,AN cho đội ngũ cán bộ xã,
phường, thị trấn tỉnh Bạc Liêu.
Một là, thông qua bồi dưỡng kiến thức QP,AN cán bộ xã, phường, thị
trấn được trang bị những kiến thức cơ bản về phòng thủ, bảo vệ tổ quốc; bổ
sung những tri thức cần thiết về QS,QP,AN để họ có đủ khả năng đáp ứng
yêu cầu thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ QS,QP địa phương trong tình hình hiện
nay.

22


Hồ Chí Minh đã dạy “huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng”
[35, tr.269]; phải đào tạo, bồi dưỡng để có đội ngũ cán bộ “vừa hồng”, “vừa
chuyên”, có phẩm chất và năng lực toàn diện đủ sức gánh vác công việc của
cách mạng. Vai trò của công tác bồi dưỡng kiến thức QP,AN cho cán bộ xã,
phường, thị trấn thể hiện ở những nội dung cơ bản sau:
Công tác QS,QP,AN ở xã, phường, thị trấn là nhiệm vụ trọng tâm trong xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc của Đảng và Nhà nước được thực hiện ở cơ sở trong cả

triệt, nắm vững sâu sắc hơn những quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh về chiến tranh và quân đội về bảo vệ Tổ chức xã hội chủ nghĩa, về
nghệ thuật quân sự Việt Nam, nắm vững đường lối, chủ trương, chính sách quân sự
quốc phòng của Đảng và Nhà nước, nhiệm vụ QP,AN của địa phương, nhận thức
đúng đắn hơn về những âm mưu thủ đoạn của kẻ thù. Ngược lại nếu người cán bộ
thiếu hiểu biết về kiến thức QP,AN sẽ không nhận thức được ý nghĩa tầm quan
trọng của công tác quân sự, quốc phòng, như vậy dẫn đến lơ là mất cảnh giác, bọn
thế lực lợi dụng kích động, chống phá an ninh, chính trị của địa phương. Từ đó làm
ảnh hưởng đến chất lượng quân sự, quốc phòng địa phương bao gồm các lực lượng
như quân đội và nhân dân với mọi lứa tuổi, dân tộc, tôn giáo, nhiều thành phần kinh
tế khác nhau; cả hệ thống chính trị, các ban, ngành, đoàn thể nhân dân, các loại tổ
chức, đơn vị ở mọi địa bàn.
Thực tế hiện nay, một số cán bộ xã, phường, thị trấn nhận thức chưa đầy
đủ về tầm quan trọng của công tác quân sự quốc toàn dân. Phương thức tiến
hành công tác quân sự quốc địa luôn gắn liền với công tác vận động quần chúng
của Đảng ở địa phương, lấy kiến thức quân sự quốc phòng - an ninh và quan
điểm , đường lối của Đảng làm chổ dựa để “giáo dục, động viên, tổ chức” cho
cán bộ xã. Vì vậy việc Bồi dưỡng kiến thức quốc phòng - an ninh cho cán bộ xã,
phường, thị trấn là nhiệm vụ hết sức quan trọng trong thực hiện tình hình hiện nay.

Ba là, bồi dưỡng kiến thức QP,AN trực tiếp góp phần nâng cao năng lực
tiến hành công tác QS,QP,AN cho đội ngũ cán bộ xã, phường, thị trấn tỉnh Bạc Liêu.

Thông qua các lớp bồi dưỡng kiến thức QP,AN cho cán bộ xã, phường,
thị trấn nhằm trang bị cho họ những kiến thức hết sức cơ bản về công tác
QS,QPĐP, có những hiểu biết, kỷ năng cần thiết về QS,QP,AN mà mình phụ
trách để họ nắm vững và có tinh thần chủ động, tích cực trong phong trào bảo vệ
vững chắc chủ quyền quốc gia nói chung, bảo vệ quê hương nói riêng. Nếu cán
24


phương; là lực lượng nòng cốt trong thực hiện mọi mặt hoạt động CT,
25


KT,VH-XH, QP, AN ở địa phương. Mặc dù tham gia các lớp bồi dưỡng kiến
thức QP,AN tập trung tại trường hay tại chức ở địa phương, hoặc tự học tập,
tự bồi dưỡng, nhưng đội ngũ cán bộ xã, phường, thị trấn không thoát ly khỏi
các hoạt động KT - XH, QS,QP-AN ở địa phương. Họ vừa tham gia học tập,
vừa trực tiếp chỉ đạo, điều hành và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ phát triển
KT-XH, củng cố QP,AN của địa phương theo chức trách, nhiệm vụ được
giao. Điều đó vừa tạo điều kiện thuận lợi để đội ngũ này vận dụng ngay
những kiến thức được trang bị vào giải quyết các công việc theo chức trách,
vừa gây nên những khó khăn, hạn chế đến chất lượng bồi dưỡng kiến thức
QP, AN, do họ bị chi phối bởi nhiều công việc khác.
Việc bồi dưỡng kiến thức QP, AN cho đội ngũ cán bộ xã, phường, thị
trấn tỉnh Bạc Liêu diễn ra không thường xuyên, liên tục.
Chỉ thị số 12CT/TW của Bộ Chính trị yêu cầu, giáo dục QP,AN phải “kết
hợp giáo dục thường xuyên với giáo dục tập trung có trọng tâm, trọng điểm”.
Trên thực tế, ở Bạc Liêu, việc bồi dưỡng kiến thức QP,AN cho đội ngũ cán bộ
xã, phường, thị trấn thường diễn ra theo từng đợt, gắn với việc cấp trên mở các
lớp học tập trung tại trường quân sự tỉnh, hoặc tổ chức các hội nghị quán triệt,
học tập nghị quyết, chỉ thị… của cấp trên, hay mở các đợt tập huấn về QP,AN.
Đồng thời, hoạt động bồi dưỡng kiến thức QP,AN thường diễn ra khi địa
phương tổ chức thực hiện một nội dung cụ thể của công tác QS,QP địa phương
như: tuyển quân; xây dựng, huấn luyện dân quân, tự vệ, lực lượng dự bị động
viên của địa phương; tổ chức diễn tập cấp xã hoặc cụm xã; tham gia diễn tập khu
vực phòng thủ cấp huyện; hoặc xử lý những tình huống cụ thể về QP,AN trên
địa bàn địa phương...
Bồi dưỡng kiến thức QP,AN cho cán bộ xã, phường, thị trấn được quy
định và thực hiện bởi nhiều văn bản pháp lý từ Trung ương đến địa phương.