MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài
Dân quân tự vệ là một lực lượng chiến lược trong sự nghiệp xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc. Lực lượng nòng cốt trong xây dựng nền QPTD, là một trong
những công cụ chủ yếu để bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của đất nước,
bảo vệ chính quyền, bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân, tài sản của Nhà
nước ở cơ sở. Đánh giá vai trò DQTV, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “Dân quân
tự vệ và du kích là lực lượng của toàn dân tộc, là lực lượng vô địch, là bức tường
sắt của Tổ quốc. Vô luận kẻ thù nào dù hung bạo đến đâu hễ đụng vào lực lượng
đó, bức tường đó thì địch nào cũng phải tan rã” [57, tr.158].
Xây dựng lực lượng DQTV hiện nay là một chủ trương lớn của Đảng
Cộng sản Việt Nam nói chung và của Đảng bộ huyện Đông Anh nói riêng.
Những năm qua, thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, của Thành ủy Thành
phố Hà Nội về xây dựng lực lượng DQTV, Đảng bộ huyện Đông Anh đã lãnh
đạo, chỉ đạo xây dựng lực lượng DQTV Huyện “vững mạnh, rộng khắp”, có số
lượng phù hợp, chất lượng cao, coi trọng chất lượng chính trị đáp ứng yêu cầu
thực hiện nhiệm vụ QP, AN. Tuy nhiên, quá trình lãnh đạo xây dựng lực lượng
DQTV ở Huyện còn gặp những khó khăn, bất cập chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu,
nhiệm vụ trong tình hình mới. Đặc biệt, Đông Anh là cửa ngõ phía Bắc của trung
tâm Thủ đô Hà Nội, địa bàn trọng điểm trong chiến lược phát triển kinh tế, chính
trị, xã hội, QP, AN của Trung ương và Thành phố Hà Nội. Do vậy, việc xây dựng
lực lượng DQTV có ý nghĩa vô cùng quan trọng, là nhiệm vụ thiết thực của toàn
Đảng bộ, chính quyền địa phương, LLVT và mọi người dân trên địa bàn Huyện.
Trước yêu cầu mới của tình hình nhiệm vụ xây dựng, phát triển Huyện,
nhiệm vụ xây dựng LLVT nói chung, nhiệm vụ xây dựng lực lượng DQTV của
Huyện nói riêng, cần phải tổng kết, quá trình lãnh đạo xây dựng lực lượng
DQTV của Đảng bộ Huyện trong thời gian qua, rút ra một số kinh nghiệm để
vận dụng trong lãnh đạo công tác này trong những năm tiếp theo. Do đó, đi sâu
1




toàn dân ở nước ta”, Tạp chí Cộng sản, (số 6) [62, tr.45-47]; Lê Huy Bình (2007),
Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng lực lượng vũ trang ba thứ quân, Luận án tiến
sĩ Lịch sử [24]; Trần Nam Chuân (2010), “Bàn về xây dựng, huấn luyện lực
lượng dân quân tự vệ thực hiện nhiệm vụ bảo vệ quyền, chủ quyền và an ninh
trật tự vùng biển, đảo Việt Nam thời kỳ mới”, Tạp chí Dân quân tự vệ - Giáo
dục quốc phòng, (số 34) [33, tr.33-36]; Lê Duy Chương (2010), “Nâng cao bản
lĩnh chính trị cho dân quân tự vệ ở vùng cao biên giới trong giai đoạn hiện nay”,
Tạp chí Dân quân tự vệ - Giáo dục quốc phòng, (số 39) [35, tr.23-25]; Nguyễn
Tiến Chung (2010), “Xây dựng lực lượng dân quân tự vệ đáp ứng nhiệm vụ bảo
vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa trong thời kỳ mới”, Tạp chí Dân quân tự vệ - Giáo
dục quốc phòng, (số 31) [34, tr.32]; Đỗ Mạnh Hòa (2013), Xây dựng lực lượng
dân quân tự vệ vững mạnh về chính trị, Nxb QĐND, Hà Nội [44].
Các công trình này đã làm rõ vị trí, vai trò của lực lượng DQTV, quan điểm
của Đảng trong xây dựng lực lượng DQTV, những yếu tố tác động đến công tác
xây dựng lực lượng DQTV, yêu cầu của nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc đặt ra. Đồng
thời, rút ra những kinh nghiệm trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng lực
lượng DQTV trên các địa bàn, các lĩnh vực cụ thể, từ đó đề xuất các giải pháp cụ
thể, phù hợp với tình hình thực tiễn nhằm xây dựng lực lượng DQTV vững
mạnh, rộng khắp đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
* Nhóm công trình nghiên cứu về lực lượng dân quân tự
vệ ở các địa phương
Trần Quyết (2004), “Xây dựng lực lượng dân quân tự vệ trên địa bàn
Quân khu 1”, Tạp chí Xây dựng Đảng, (số 12) [61, tr.5-6]; Trần Thị Hương
(2010), “Xây dựng lực lượng dân quân tự vệ trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang”,
Tạp chí Dân quân tự vệ - Giáo dục quốc phòng, (số 33) [47, tr.18-21]; Trần
Biển (2010), “Nâng cao chất lượng xây dựng lực lượng dân quân tự vệ huyện
Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc”, Tạp chí Dân quân tự vệ - Giáo dục quốc phòng,
(số 34) [22, tr.43-44]; Hồng Hạnh (2010), “Xây dựng dân quân thường trực

Đồng thời, đưa ra những yêu cầu, giải pháp để xây dựng lực lượng DQTV
4


vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng, tổ chức biên chế, cũng như nâng cao
chất lượng hoạt động của DQTV góp phần cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn
quân ta đập tan mọi âm mưu thủ đoạn của các thế lực thù địch, bảo vệ vững
chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Các công trình khoa học, các bài viết, bài báo, luận án, luận văn đã tiếp
cận, nghiên cứu vấn đề DQTV ở nhiều góc độ khác nhau gắn với quá trình
CNH, HĐH đất nước. Tuy nhiên, chưa có một công trình nào nghiên cứu một
cách độc lập, có tính hệ thống dưới góc độ chuyên ngành Lịch sử Đảng về
vấn đề Đảng bộ huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội lãnh đạo xây dựng lực
lượng DQTV từ năm 2005 đến năm 2015. Các công trình khoa học trên là cơ
sở, nguồn thông tin quý giúp tác giả tham khảo, so sánh, rút ra những kết luận
cần thiết trong quá trình thực hiện luận văn.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
* Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu làm rõ sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện Đông Anh về xây
dựng lực lượng DQTV từ năm 2005 đến năm 2015; trên cơ sở đó đúc rút một số
kinh nghiệm để vận dụng vào xây dựng lực lượng DQTV Huyện hiện nay.
* Nhiệm vụ nghiên cứu
Làm rõ những yếu tố tác động đến sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện
Đông Anh về xây dựng lực lượng DQTV (2005 - 2015).
Hệ thống, phân tích, đánh giá, làm rõ chủ trương và sự chỉ đạo của
Đảng bộ huyện Đông Anh về xây dựng lực lượng DQTV (2005 - 2015).
Nhận xét ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân, rút ra một số kinh nghiệm từ
sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện Đông Anh về xây dựng lực lượng DQTV
(2005 - 2015).
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

nâng cao chất lượng công tác xây dựng lực lượng DQTV trong thời gian tới.
Đóng góp về mặt tư liệu: Luận văn có thể làm tài liệu tham khảo trong
nghiên cứu, giảng dạy lịch sử Đảng ở các trường trong quân đội; Trung tâm giáo

6


dục chính trị Huyện; giáo dục về truyền thống lịch sử LLVT Huyện. Ngoài ra, có
thể làm tài liệu cho cấp ủy Đảng, chính quyền, các tổ chức chính trị - xã hội
nghiên cứu, vận dụng trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức xây dựng lực
lượng DQTV.
7. Kết cấu của luận văn
Luận văn gồm: Mở đầu, 3 chương (6 tiết), kết luận, danh mục tài liệu
tham khảo và phụ lục.

7


Chương 1
CHỦ TRƯƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN ĐÔNG ANH
VỀ XÂY DỰNG LỰC LƯỢNG DÂN QUÂN TỰ VỆ (2005 - 2010)

1.1. Những yếu tố tác động và chủ trương của Đảng bộ huyện Đông
Anh về xây dựng lực lượng dân quân tự vệ (2005 - 2010)
1.1.1. Những yếu tố tác động đến sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện
Đông Anh về xây dựng lực lượng dân quân tự vệ (2005 - 2010)
* Vị trí, chức năng, nhiệm vụ của dân quân tự vệ
Dân quân tự vệ là LLVT quần chúng do Đảng Cộng sản Việt Nam tổ chức
và lãnh đạo, ra đời ngay từ cao trào Xô viết Nghệ Tĩnh (1930 - 1931) với các
Đội Tự vệ đỏ - tổ chức vũ trang đầu tiên do Đảng tổ chức và lãnh đạo được

thù riêng so với các thành phần khác trong LLVT nước ta. DQTV có vị trí chiến
lược trong sự nghiệp cách mạng của dân tộc, là lực lượng nòng cốt thực hiện
đường lối chiến tranh nhân dân, xây dựng nền QPTD ở cơ sở, địa phương trong
các thời kỳ cách mạng, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng; là LLVT không thoát ly
sản xuất, công tác; mọi hoạt động của DQTV diễn ra tại địa phương, cơ sở, địa
bàn đứng chân của cơ quan, tổ chức. Trong thời bình cũng như trong thời chiến,
lực lượng DQTV vừa lao động sản xuất, vừa huấn luyện, SSCĐ, chiến đấu và
phục vụ chiến đấu, sẵn sàng thực hiện các nhiệm vụ khác được giao.
Dân quân tự vệ là thành phần LLVT do Đảng tổ chức và lãnh đạo, có
chức năng “bảo vệ Đảng, bảo vệ chính quyền, bảo vệ tính mạng, tài sản của
nhân dân, tài sản của Nhà nước, làm nòng cốt cùng toàn dân đánh giặc ở địa
phương, cơ sở khi có chiến tranh” [55, Điều 3]. Chức năng đó quy định tính
chất, nhiệm vụ, phạm vi hoạt động; quy định tổ chức lực lượng, vũ khí, trang bị
và xác định mục tiêu bảo vệ của lực lượng DQTV trong cả thời bình và trong
chiến tranh; là lực lượng nòng cốt tổ chức, hướng dẫn nhân dân chiến đấu, biết
sử dụng vũ khí, trang bị và tham gia thực hiện các phương án tác chiến đã xác
định, bảo vệ các mục tiêu được giao trên địa bàn đóng quân. Đồng thời, tuyên
truyền, vận động nhân dân đấu tranh chống DBHB của các thế lực thù địch ngay
ở địa phương, cơ sở, trên từng khu vực phòng thủ.
9


Để thực hiện chức năng trên, Điều 8 Luật Dân quân tự vệ năm 2009 quy
định nhiệm vụ cơ bản của lực lượng DQTV như sau:
Một là, SSCĐ, chiến đấu và phục vụ chiến đấu để bảo vệ địa phương, cơ
sở; phối hợp với các đơn vị bộ đội biên phòng, hải quân, cảnh sát biển và lực
lượng khác bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia và chủ quyền, quyền
chủ quyền trên các vùng biển Việt Nam.
Hai là, phối hợp với các đơn vị QĐND, Công an nhân dân và lực lượng
khác trên địa bàn tham gia xây dựng nền QPTD, khu vực phòng thủ; giữ gìn

Thái Nguyên - Bắc Cạn - Cao Bằng; Quốc lộ 2 từ Hà Nội đi Việt Trì - Phú Thọ
- Tuyên Quang. Tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai đi suốt bề ngang Huyện và
tuyến đường sắt từ Đông Anh đi Thái Nguyên. Sông Cà Lồ ở phía Bắc, cùng
với sông Đuống và sông Hồng ở phía Nam giữ vai trò quan trọng trong vận
chuyển hàng hóa.
Kinh tế - xã hội
Là địa bàn trọng điểm trong chiến lược phát triển kinh tế, chính trị xã hội
của Trung ương và Thành phố Hà Nội. Hiện nay, toàn Huyện có khu công
nghiệp Bắc Thăng Long; khu công nghiệp Nguyên Khê; và cụm công nghiệp
Thị trấn Đông Anh; khu tiểu thủ công nghiệp - làng nghề: Vân Hà, Liên Hà và
trên 1800 doanh nghiệp... Cơ cấu hành chính toàn Huyện có 23 xã và 01 thị trấn,
với diện tích 182,3km2. Với lợi thế về vị trí địa lý, Đông Anh đang là một trong
những địa phương thu hút vốn đầu tư lớn hình thành những khu công nghiệp tạo
việc làm cho nhiều lao động ở địa phương và các tỉnh, thành phố lân cận.
Quốc phòng an ninh
Đông Anh là một Huyện ngoại thành giữ vị trí quan trọng là cửa ngõ phía
Bắc của trung tâm Thủ đô Hà Nội; là địa bàn trọng điểm trong chiến lược phát
triển kinh tế, chính trị xã hội của Trung ương và Thành phố Hà Nội; có nhiều
tuyến đường giao thông quan trọng, huyết mạch từ trung tâm thành phố Hà Nội
đi các tỉnh. Với vị trí đặc biệt đó, huyện Đông Anh được xác định là một trong
những khu vực trọng yếu, án ngữ hướng Bắc của Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội
trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc thời kỳ mới.
Điều kiện tự nhiên, KT - XH, QP, AN có vai trò quyết định, chi phối đến
11


quá trình lãnh đạo xây dựng LLVT Huyện nói chung, lực lượng DQTV riêng.
Đòi hỏi, huyện Đông Anh phải nắm chắc thuận lợi, khắc phục những khó khăn,
phát huy thế mạnh, triển khai và thực hiện tốt nhiệm vụ xây dựng lực lượng
DQTV, góp phần quan trọng vào việc giữ gìn ANCT, TTATXH... đáp ứng yêu

bị. Công tác đăng ký bảo quản và lập kế hoạch dự trữ vũ khí trang bị cho nhiệm
vụ SSCĐ, nhiệm vụ huấn luyện thực hiện nghiêm túc và chặt chẽ.
Hai là, công tác giáo dục chính trị, pháp luật, huấn luyện quân sự được
tiến hành thường xuyên có chất lượng
Công tác giáo dục chính trị được tiến hành thường xuyên. Hàng năm Ban
CHQS Huyện đã xây dựng chương trình giáo dục chính trị, phổ biến pháp luật
bảo đảm 20% thời gian trong tổng số thời gian huấn luyện [74, tr.8], nội dung
chủ yếu là: Âm mưu thủ đoạn trong chiến lược DBHB, BLLĐ của các thế lực
thù địch, nhiệm vụ của LLVT trong giai đoạn hiện nay, Hiến pháp nước Cộng
hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Pháp lệnh về DQTV, Luật Nghĩa vụ quân sự,
Luật Quốc phòng và các văn bản, chỉ thị của trên về công tác QP, AN. Nhờ vậy,
ý thức trách nhiệm của cán bộ chiến sỹ DQTV trong thực hiện nhiệm vụ được
nâng lên. Với phương châm huấn luyện “cơ bản, thiết thực, vững chắc” sát thực
tế cơ sở, lấy thực hành làm chính. Để nâng cao chất lượng huấn luyện, Huyện đã
chú trọng bồi dưỡng nâng cao trình độ năng lực làm tham mưu và chỉ huy cho
đội ngũ cán bộ quân sự cơ sở. Cử cán bộ quân sự tham gia các lớp tập huấn hàng
năm do Bộ CHQS Thành phố Hà Nội tổ chức và mở các lớp tập huấn tại Huyện
kết quả tập huấn 100% đạt khá trở lên [74, tr8]. Xây dựng kế hoạch, chương
trình huấn luyện theo nội dung huấn luyện đúng quy định, tổ chức huấn luyện đủ
nội dung, đúng thời gian; kết thúc huấn luyện tiến hành kiểm tra, đánh giá toàn
diện. Kết quả huấn kiểm tra 100% đạt yêu cầu, 65 - 75% khá, giỏi [74, tr.8].
Ba là, thực hiện đúng, đủ chế độ chính sách đối với dân quân tự vệ
Các cấp uỷ Đảng, chính quyền từ Huyện đến cơ sở đã chú trọng quan tâm
triển khai chỉ đạo và tổ chức thực hiện tốt các chế độ chính sách. Căn cứ vào
Pháp lệnh DQTV, nghị định của Chính phủ, thông tư liên bộ. Ủy ban nhân dân
13


huyện đã chỉ đạo Ban CHQS Huyện, Phòng Tài chính có hướng dẫn chỉ đạo 24
xã, thị trấn lập dự toán ngân sách chi cho hoạt động của DQTV hàng năm từ 20 25 triệu đồng, chiến sĩ dân quân tham gia hoạt động được trợ cấp là 0,06% mức

để phát huy những ưu điểm đã đạt được, khắc phục những hạn chế, để lãnh đạo
công tác xây dựng lực lượng DQTV Huyện trong những năm tiếp theo có chất
lượng cao đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao.
* Chủ trương của Đảng và Đảng bộ thành phố Hà Nội về xây dựng lực
lượng dân quân tự vệ
Chủ trương của Đảng:
Chủ trương về xây dựng lực lượng DQTV được khái quát trong các nghị
quyết, chỉ thị, kết luận của Đảng. Đặc biệt là trong Chỉ thị số 16-CT/TW ngày
05/10/2002 của Ban Bí thư Trung ương Đảng “Về tăng cường sự lãnh đạo của
Đảng đối với lực lượng dân quân tự vệ và dự bị động viên trong tình hình mới”
và văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X (2006) của Đảng,. Cụ thể được
khái quát như sau:
Một là, xây dựng lực lượng DQTV đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng
Xây dựng lực lượng DQTV đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, là khẳng
định nguyên tắc Đảng lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt đối với LLVT
nói chung, DQTV nói riêng, “cấp ủy đảng các cấp phải có chủ trương, nghị
quyết chuyên đề về xây dựng lực lượng dân quân tự vệ” [1, tr.2]. Khẳng định,
Đảng là lực lượng duy nhất lãnh đạo lực lượng DQTV, không chia sẻ quyền
lãnh đạo đó cho bất kỳ một tổ chức, một cá nhân hay một đảng phái nào khác,
không thông qua một khâu trung gian, một tổ chức trung gian nào. Đồng thời,
Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo toàn diện về mọi mặt lực lượng DQTV,
trên tất cả các lĩnh vực hoạt động chính trị, tư tưởng, tổ chức; trên tất cả các
mặt công tác quân sự, chính trị, hậu cần, kỹ thuật; lãnh đạo các nhiệm vụ sẵn
sàng chiến đấu, huấn luyện... Ở đâu có tổ chức và hoạt động của DQTV thì ở
đó có sự lãnh đạo của Đảng.

15


Hai là, xây dựng DQTV vững mạnh, rộng khắp, coi trọng chất lượng, chú

Một là, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy đảng, thủ trưởng cơ
quan, doanh nghiệp đối với lực lượng DQTV
Hai là, động viên mọi nguồn lực của toàn xã hội tham gia xây dựng lực
lượng DQTV; bảo đảm đúng, đủ chế độ chính sách đối với lực lượng DQTV
Ba là, tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra, sơ tổng kết, rút kinh nghiệm
Chủ trương của Đảng bộ Thành phố Hà Nội:
Phương hướng chỉ đạo
Quán triệt quan điểm, chủ trương của Đảng và Nhà nước về xây dựng lực
lượng DQTV, trong Nghị quyết Đại hội đại biểu lần thứ XIV của Đảng bộ Thành
phố Hà Nội (ngày 23/12/2005) đã xác định những tư tưởng chỉ đạo xây dựng
LLVT của Thành phố Hà Nội là:
Nâng cao chất lượng tổng hợp, xây dựng lực lượng vũ trang địa phương
vững mạnh toàn diện chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, có bản lĩnh
chính trị vững vàng, khả năng sẵn sàng chiến đấu và sức chiến đấu của lực
lượng vũ trang Thành phố ngày càng cao. Đảm bảo lực lượng dân quân tự
vệ và dự bị động viên đủ số lượng, chất lượng được trang bị và bồi dưỡng
huấn luyện tốt có sức chiến đấu cao, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong mọi
tình huống” [66, tr.90].
Đây là tư tưởng chỉ đạo bao quát toàn bộ quá trình xây dựng LLVT của
Thành phố Hà Nội nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ giữ vững ANCT, TTATXH
trên địa bàn Thành phố sẵn sàng ứng phó với các tình huống xảy ra. Với lực
lượng DQTV của Thành phố căn cứ vào vị trí, chức năng, nhiệm vụ và đặc điểm
cụ thể của Thành phố, phương hướng chỉ đạo được xác định:
Một là, xây dựng lực lượng DQTV vững mạnh, rộng khắp, tinh gọn, có số
lượng phù hợp, có chất lượng tổng hợp cao, coi trọng chất lượng chính trị [66, tr.91].
Hai là, về quy mô, tổ chức biên chế tập trung xây dựng cấp trung đội, đại
đội, kiện toàn nâng cao chất lượng hoạt động của lực lượng DQTV cơ động,
phòng không của các quận, huyện.
17




Đảng ủy Huyện. Đặc biệt là trong Văn kiện Đại hội Đại hội đại biểu lần thứ
XXVI Đảng bộ huyện Đông Anh, Báo cáo chính trị Đại hội Đảng bộ Quân sự
huyện Đông Anh lần thứ XIII nhiệm kỳ (2005-2010), xác định phương hướng
xây dựng lực lượng DQTV được khái quát như sau:
Một là, phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị, động viên, nỗ lực
của toàn dân tập trung xây dựng lực lượng DQTV có đủ số lượng theo quy định,
có chất lượng tổng hợp cao, lấy chất lượng chính trị làm chính.
Phương hướng trên thể hiện xuyên suốt, quá trình xây dựng lực lượng
DQTV của Đảng bộ huyện Đông Anh, là sự quán triệt, cụ thể hóa quan điểm của
Đảng về xây dựng lực lượng DQTV, khẳng định nhiệm vụ xây dựng lực lượng
DQTV “vững mạnh, rộng khắp”, có chất lượng tổng hợp cao, lấy chất lượng
chính trị làm chính là “trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, của cả hệ thống
chính trị” [1, tr.1]. Do đó “Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng, sự quản
lý điều hành của chính quyền các cấp và sự tham gia thực hiện nhiệm vụ của các
cấp các ngành đối với công tác xây dựng lực lượng dân quân tự vệ và dự bị động
viên của huyện” [51, tr.64]. Là cơ sở để nâng cao chất lượng tổng hợp, là nguyên
tắc, trong xây dựng LLVT địa phương của nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của
Đảng. Đồng thời, Đảng bộ Huyện khẳng định phải “Phát huy sức mạnh tổng hợp
của bộ đội và nhân dân trong Huyện xây dựng lực lượng vũ trang Huyện, có số
lượng hợp lý, chất lượng tổng hợp ngày càng cao, lấy chất lượng chính trị làm
chính” [36, tr.4].
Hai là, tiếp tục gửi đi đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cơ sở để nâng
cao năng lực, trình độ, phẩm chất đạo đức đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của
công tác quốc phòng - quân sự địa phương.
Vị trí, vai trò của đội ngũ cán bộ cơ sở, là khâu then chốt có ý nghĩa cực
kỳ quan trọng đối với việc nâng cao chất lượng hoạt động, sức mạnh chiến đấu
của LLVT nói chung, lực lượng DQTV nói riêng, quyết định đến hiệu quả tổ
chức xây dựng lực lượng DQTV. Vì vậy, phải “xây dựng đội ngũ cán bộ có đủ

Đông Anh xây dựng lực lượng DQTV có số lượng theo quy định, có chất lượng
20


tổng hợp cao, nhất là chất lượng chính trị, đảm bảo DQTV thực sự là lực lượng
chính trị tin cậy của cấp ủy, chính quyền địa phương và nhân dân.
Mục tiêu:
Huyện ủy, UBND Huyện đã xác định mục tiêu xây dựng lực lượng DQTV
từ năm 2005 đến năm 2010. Phấn đấu “Xây dựng lực lượng dân quân tự vệ của
Huyện đạt tỷ lệ 1,6 đến 1,7% dân số. Tỷ lệ đảng viên từ 18-20%, đoàn viên từ 35 40% tổng số DQTV [51, tr.65]. Xây dựng mới các trung đội dân quân tự vệ binh
chủng, thành lập mới các đơn vị tự vệ ngoài quốc doanh. Tổ chức huấn luyện
đúng, đủ nội dung, chương trình, thời gian theo quy định, 100% quân số tham gia,
kết quả kiểm tra 100% đạt yêu cầu, có trên 75% khá, giỏi” [36, tr.5].
Những mục tiêu trên là cơ sở, căn cứ để xây dựng lực lượng DQTV
Huyện theo đúng Pháp lệnh Dân quân tự vệ, phù hợp với điều kiện thực tiễn của
Huyện. Thực hiện tốt những mục tiêu này sẽ tạo được sự chuyển biến tích cực về
chất lượng, nâng cao hiệu quả hoạt động của lực lượng DQTV, góp phần thực
hiện thắng lợi các nhiệm vụ được giao.
* Nhiệm vụ và giải pháp xây dựng lực lượng dân quân tự vệ
Để thực hiện tốt phương hướng, mục tiêu đã đặt ra nhằm xây dựng lực
lượng DQTV “vững mạnh, rộng khắp” đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao
Đảng bộ huyện Đông Anh xác định một số nhiệm vụ, giải pháp như sau:
Một là, tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng, sự quản lý điều
hành của chính quyền, thủ trưởng cơ quan, đơn vị các cấp đối với công tác
xây dựng lực lượng DQTV.
Đây là giải pháp quan trọng hàng đầu, quyết định đến sự phát triển,
trưởng thành của lực lượng DQTV Huyện. Thể hiện sự quán triệt, thực hiện
nghiêm túc chủ trương của Đảng về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với
lực lượng DQTV “Tăng cường sự lãnh đạo tập trung thống nhất của cấp ủy
đảng địa phương, cơ quan, đơn vị đối với lực lượng dân quân tự vệ và lực

động lực lượng DQTV. Tổ chức xây dựng các đơn vị DQTV có chất lượng toàn
22


diện, chú trọng nâng cao chất lượng về chính trị, không ngừng nâng cao trình độ
SSCĐ và chiến đấu của DQTV; quản lý và huấn luyện chặt chẽ, bảo đảm vũ
khí trang bị, vật chất hậu cần để sẵn sàng thực hiện các nhiệm vụ trong mọi
tình huống diễn ra trên địa bàn và kịp thời bổ sung cho lực lượng thường trực
của quân đội theo yêu cầu. Kiện toàn Ban CHQS xã, thị trấn, cơ sở tự vệ đủ về
số lượng, cán bộ có phẩm chất đạo đức và chuyên môn giỏi.
Ba là, tuyển chọn và gửi đi đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quân sự chuyên
trách và huấn luyện DQTV
Huấn luyện là một nhân tố thiết yếu không thể thiếu được để nâng cao
trình độ SSCĐ và sức mạnh chiến đấu của lực lượng DQTV. Nhiệm vụ xây
dựng lực lượng DQTV trong thời kỳ mới đặt ra yêu cầu mới rất cao đối với
nhiệm vụ huấn luyện để bảo đảm cho mỗi đơn vị có trình độ SSCĐ, chất lượng
tổng hợp cao, đáp ứng mọi nhiệm vụ được giao. Nội dung huấn luyện bao gồm
giáo dục chính trị, pháp luật và huấn luyện quân sự. Giáo dục chính trị, pháp
luật nhằm truyền bá đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật
của Nhà nước, nhiệm vụ của quân đội, nhiệm vụ của LLVT Huyện, âm mưu
thủ đoạn trong chiến lược DBHB, BLLĐ của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực
thù địch, cho toàn thể CB, CS DQTV, qua đó nâng cao giác ngộ chính trị, xây
dựng bản chất cách mạng, để CB, CS DQTV hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ
được giao. Chương trình giáo dục chính trị, phổ biến pháp luật bảo đảm 20%
thời gian trong tổng số thời gian huấn luyện chung. Huấn luyện quân sự nhằm
bồi dưỡng và nâng cao trình độ về quân sự cho lực lượng DQTV đáp ứng yêu
cầu ngày một cao về trình độ SSCĐ và các nhiệm vụ khác được giao. Nội dung
huấn luyện phải bám sát chương trình do trên quy định, vào nhiệm vụ công tác
QS, QPĐP hàng năm, phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ của địa phương, từng
ngành, từng đơn vị và nhiệm vụ được giao. Thời gian cho huấn luyện quân sự

1.2.1. Chỉ đạo công tác xây dựng tổ chức lực lượng dân quân tự vệ
Đối với việc tổ chức đăng ký, quản lý công dân trong độ tuổi thực hiện
nghĩa vụ DQTV. Đảng bộ huyện Đông Anh đã chỉ đạo UBND, Ban CHQS
24


Huyện Đông Anh; UBND, Ban CHQS các xã, thị trấn thực hiện việc đăng
ký, quản lý công dân đủ tiêu chuẩn DQTV để tuyển chọn theo đúng quy định
“Công dân Việt Nam không phân biệt dân tộc, tôn giáo, thành phần xã hội, trình
độ văn hoá, nghề nghiệp, nam từ đủ 18 tuổi đến hết 45 tuổi, nữ từ đủ 18 tuổi đến
hết 40 tuổi, có nghĩa vụ tham gia dân quân tự vệ” [59, tr.8] và sẵn sàng mở rộng
lực lượng DQTV khi cần thiết. Đồng thời, xác định điều kiện tuyển chọn DQTV
phù hợp với tình hình dân cư, địa bàn, điều kiện kinh tế và yêu cầu QP, AN ở
từng địa phương, cơ sở theo đúng tiêu chuẩn: “Tuyển chọn những công dân có
hộ khẩu thường trú hoặc tạm trú dài hạn tại xã; văn hóa tốt nghiệp tiểu học trở
lên; được quần chúng tín nhiệm; không vi phạm pháp luật và các quy định của
địa phương” [25, tr.5]. Việc đăng ký, quản lý công dân trong độ tuổi DQTV và
lập kế hoạch luân phiên hằng năm được tổ chức chặt chẽ vào tháng 4 hằng năm
theo đúng quy định. Tỷ lệ phát triển mới và luân phiên hằng năm đạt tỷ lệ 18 20%, tập trung chủ yếu vào khối xã, thị trấn và một số đơn vị tự vệ có điều kiện
luân phiên. Công tác tuyển chọn vào lực lượng DQTV bảo đảm theo phương
châm: “Dân bàn, dân cử, cấp ủy, chính quyền quyết định” kết hợp giữa nghĩa vụ
với tự nguyện được thực hiện đồng thời đạt hiệu quả.
Đối với quy mô tổ chức biên chế, trên cơ sở các quy định, hướng dẫn của
trên, căn cứ vào tình hình thực tiễn của địa phương, Đảng bộ huyện Đông Anh
đã chỉ đạo xây dựng tổ chức biên chế lực lượng DQTV, cụ thể: hằng năm Huyện
có kế hoạch kiện toàn tổ chức biên chế đảm bảo về số lượng và chất lượng, thực
hiện huấn luyện nghiêm túc đúng nội dung chương trình và thời gian. Dân quân
khối xã, thị trấn được tổ chức cấp trung đội trong đó: Ban CHQS 03 đ/c; 01
trung đội cơ động, các tiểu đội chiến đấu tại chỗ được tổ chức phù hợp với tỷ lệ
dân số; 03 - 05 tổ bộ binh bắn mục tiêu bay thấp; 01 - 02 tổ binh chủng: Công