TÓM TẮT SÁNG KIẾN
1. Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến
Giáo dục phổ thông Việt Nam hiện nay đã và đang đổi mới mạnh mẽ theo
hướng “Phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo. Bồi dưỡng cho
người học năng lực thực hành, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên trong cuộc
sống" ( Điều 5- Luật giáo dục Việt Nam 2005). §Ó ph¸t huy tÝnh tÝch cùc cña
häc sinh, tôi xin mạnh dạn đề xuất sáng kiến: Tổ chức các gameshow tạo hứng
thú học môn Ngữ văn .
2. Điều kiện, thời gian , đối tượng áp dụng sáng kiến
- Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến: Giáo viên dạy Ngữ văn.
Học sinh THCS; các trang thiết bị dạy học.
- Thời gian áp dụng sáng kiến:Từ năm học 2014-2015 trở đi.
- Đối tượng áp dụng sáng kiến:Học sinh THCS.
3. Nội dung sáng kiến
-Tính mới, tính sáng tạo của sáng kiến: tập trung vào việc áp dụng vào
giảng dạy các tiết văn bản. Từ đó sẽ hình thành và phát triển các năng lực chung
và năng lực chuyên biệt cho học sinh.
- Các giải pháp đều dễ thực hiện và áp dụng trong thực tế do đó khả năng
áp dụng sáng kiến mang tính khả thi cao. Cách thức áp dụng cụ thể được thể
hiện trong tiến trình dạy học các tiết văn bản.
-Lợi ích thiết thực của sáng kiến : Sáng kiến có giá trị hiệu quả thiết thực
trong việc tạo hứng thú học tập và tiếp xúc với tác phẩm trong chương trình ngữ
văn THCS. Giáo dục ý thức giữ gìn kế thừa, phát huy truyền thống văn hóa dân
tộc trong thời kì hội nhập, phát triển năng lực cho học sinh lớp.
4. Giá trị, kết quả đạt được của sáng kiến
Sáng kiến Tổ chức các gameshow tạo hứng thú học môn Ngữ văn đã được
thực hiện trong các năm học 2016 -2017, 2017-2018 tại nhà trường. Kết quả
cho thấy, học sinh nhận thức được tầm vóc của tác phẩm vaưn học, cảm nhận,
thụ hưởng và khai thác được các giá trị văn hóa đặc sắc nhất của người Việt
5. Đề xuất kiến nghị để thực hiện áp dụng hoặc mở rộng sáng kiến
Để sáng kiến có thể thực hiện hiệu quả trong thực tế chúng tôi xin đề xuất

này các em đã có được những bước tiến rõ rệt về học tập cũng như các mặt hoạt
động khác. Từ hiệu quả của việc tổ chức các gameshow, chúng tôi đã lựa chọn
vấn đề này làm đề tài cho việc viết sáng kiến kinh nghiệm năm học 2012 –
2013: Tổ chức các gameshow tạo hứng thú học môn Ngữ văn tại trung tâm
giáo dục thường xuyên. Chúng tôi mong rằng, những gameshow này ngày càng
được nhân rộng đến tất cả các trường học, tạo cho các em học sinh một sân chơi
lành mạnh và bổ ích.
II. THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1. Thực trạng
Kiến thức Ngữ văn của số đông học sinh còn rất nhiều hạn chế. Sách giáo
khoa Ngữ văn đã có nhiều đổi mới theo hướng tích hợp. Nhưng do nhiều nguyên
nhân khác nhau, nhiều học sinh vẫn chưa say mê học môn Ngữ văn. Hiệu quả
dạy học môn Ngữ văn cho học sinh vẫn chưa đạt được kết quả như mong muốn.
Qua thực tế giảng dạy và qua quá trình khảo sát chúng tôi nhận thấy học
sinh còn chưa thật sự say mê học môn Ngữ văn. Số học sinh mắc nhiều lỗi trong
khi nói và viết còn nhiều, sự say mê đọc sách và sáng tác văn học còn ít… Tất cả
những điều trên đã ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng dạy và học môn Ngữ
văn. Là người trực tiếp giảng dạy trong nhà trường, tôi nhận thấy cần phải có
biện pháp thiết thực để truyền cảm hứng cho học sinh trong việc học môn Ngữ
văn.
2. Kết quả của thực trạng
Từ việc chưa thật sự yêu thích học môn Ngữ văn đã ảnh hưởng rất lớn đến
kết quả học tập. Kết quả khảo sát của chúng tôi trong năm học 2017 – 2018 cho
thấy. Số lượng học sinh mắc lỗi trong khi làm bài kiểm tra còn nhiều; số lượng
học sinh đạt học lực giỏi, khá môn Ngữ văn của nhà trường hằng năm rất thấp,
số lượng học sinh yếu, kém còn nhiều. Cụ thể được thể hiện qua các bảng thống
kê sau:
Bảng 2.1: Bảng kết quả lỗi dùng từ không chính xác
trong bài viết của học sinh
Khối lớp

43
19
44,2%
12
43
15
34,8%
Bảng 2.3: Bảng kết quả lỗi về phong cách trong bài viết của học sinh
Khối lớp
Tổng số bài khảo sát Số lượng bài mắc lỗi
Tỉ lệ %
10
43
22
51,2%
11
43
20
46,5%
12
43
18
41,8%

Khối lớp
10
11
12

Khối lớp

17

Tỉ lệ %
53,5%
48,8%
39,5%

Bảng 2.6: Bảng kết quả xếp loại học lực môn Ngữ văn
Tổng số
Học lực
học sinh
Giỏi
Khá
TB
Yếu
Kém
70
0
0
85 %
10%
5%
56
0
0
93%
5%
2%
48
0

địa bàn huyện. Mục đích của chúng tôi là tổ chức ra một sân chơi lành mạnh, bổ
ích. Phần thưởng tuy nhỏ nhưng có giá trị rất lớn về mặt tinh thần, khuyến khích
các em học tập, phong trào hoạt động theo nhóm đã được phát huy một cách
hiệu quả.
3.2. Cách thức tổ chức gameshow
Áp dụng gameshow Đường lên đỉnh Olympia, Chiếc nón kì diệu của
chương trình VTV 3 – Đài truyền hình Việt Nam. Chúng tôi có cải tiến một số
phần cho phù hợp với đặc thù của học sinh trung tâm. Chúng tôi chia học sinh
các lớp thành 3 đội chơi (theo khối lớp), mỗi đội từ 3 đến 5 thành viên. Thông
thường, nhiều lớp chúng tôi tổ chức tại phòng học lớn còn chỉ có 1 lớp chúng tôi
tổ chức tại lớp học. Nếu các đội có laptop riêng thì tốt, còn không có thì sử dụng
máy tính để bàn hiện có tại trung tâm.
Nội dung của gameshow gồm 4 phần:
Phần 1: KHỞI ĐỘNG
Luật chơi: Mỗi nhóm tự chọn các ô A, B, C hoặc D để trả lời các câu hỏi
trắc nghiệm. Các câu hỏi sẽ lần lượt được hiện ra trên màn hình Power Point.
Đội nào bấm chuông nhanh, trả lời đúng được 10 điểm. Nếu trả lời sai sẽ mất
quyền trả lời và các đội còn lại được quyền trả lời.
Ô 1: Bảng chữ cái tiếng Việt có bao nhiêu chữ cái ?
A: 26 chữ cái
B: 27 chữ cái
C: 28 chữ cái
D: 29 chữ cái
(Đáp án: 29 chữ cái)
Nếu các đội không có câu trả lời hoặc trả lời sai quyền trả lời sẽ thuộc về
khán giả. Phần thưởng sẽ là một tràng vỗ tay hoặc 1 món quà do Ban tổ chức
trao tặng.
Ô 2: Những câu thơ sau trong Truyện Kiều của Nguyễn Du nhằm tả nhân
vật nào?
A:

(Đáp án: Đoàn thuyền đánh cá – Huy Cận)
Phần 2: VƯỢT CHƯỚNG NGẠI VẬT
Luật chơi: Mỗi đội bốc thăm chọn một phong bì với yêu cầu tìm từ thích
hợp điền vào chỗ trống. Các câu hỏi sẽ lần lượt được hiện ra trên màn hình
Power Point. Phần thi này nhằm rèn luyện cho các em sử dụng từ đúng nghĩa,
viết đúng chính tả, mẹo sử dụng tiếng Việt (Ví dụ: phân biệt giữa S, X giữa
Giành và Dành), khắc sâu kiến thức về tác giả và tác phẩm đã học, rèn luyện kĩ
năng đọc thơ, văn và kĩ năng ngâm thơ... Nội dung các câu hỏi đưa ra sẽ nâng
dần từ dễ đến khó.
Đề 1: Hãy tìm từ thích hợp điền vào chỗ trống trong các câu sau?
1. Mùa hè năm nay gia đình Nam sẽ đi…….. vịnh Hạ Long.
A: tham quan
B: thăm quan
(Đáp án: tham quan)
2. Văn học giai đoạn 30 – 45 là dòng văn học………
A: lãng mạng
B: lãng mạn
(Đáp án: lãng mạn)
3. ...... vào dịp nghỉ hè gia đình em lại cùng nhau về quê thăm ông, bà.
A: hằng năm
5


B: hàng năm
(Đáp án đúng: hằng năm)
4. Điền giành và dành vào chỗ trống ?
a) Chúng ta cần………cho trẻ em nhiều sự quan tâm.
b) Người đã ……… nhiều suy nghĩ để có một chiến lược phát triển.
c) Chúng ta………… được sự độc lập và chúng ta dành được thống nhất.
(Đáp án: a, b = dành; c = giành).

6


1. Sinh trong thời loạn buồn thay
Chưa nồng chăn gối, chia tay ngậm ngùi
2. Nàng đây tài sắc tuyệt trần
Nhưng đâu tránh được gian truân cuộc đời
3. Đứt ruột bán chó bán con
Một mình xuôi ngược lo toan cả nhà.
4. Tên em là ánh trăng tà
Tình em trong sáng như là gương soi
5. Dù giặc thù có cuồng điên
Chặt đầu, chém giết xiết rên đất Hòn
Thì em vẫn vững lòng son…
6. Con nàng bập bẹ mấy lời
Mà nàng phải chịu một đời oan gia
7. Đêm hè gánh nước trăng thanh
Ngủ quên em gặp tình anh mặn mà
8. Trống thu không báo hết chiều
Phố quê nhòa nhạt, tiêu điều hoang sơ
Chị ngồi thờ thẫn mong chờ
Con tàu qua đỡ bơ vơ buồn rầu.
9. Vết sẹo chiến tranh thương đau
Con làm ba giận, ba sầu tiếc thay!
10. Giữa đường gặp cướp cuồng điên
May thay hào kiệt một phen cứu giùm.
11. Nông trường chan chứa ân tình
Mở ra hạnh phúc, bình minh cuộc đời
12. Sông Nhật lệ, mẹ kiên cường
Đò ngang chèo chống dẫn đường quân qua.

C. công nhân
D. trí thức
(Đáp án: A)
Câu hỏi: “Mẹ tròn con vuông” là:
A. Thành ngữ
B. Tục ngữ
C. Điển tích
D. Điển cố
(Đáp án: A – Thành ngữ)
Câu hỏi: Tác giả nào được xem là “Nhà văn chuyên viết về người nông
dân nghèo và người trí thức nghèo”?
(Đáp án: Nam Cao)
3. Gói câu hỏi 60 điểm
Câu hỏi: Ra-bin-đra-nát Ta-go (1861 – 1941) là nhà văn, nhà văn hóa lớn
của nước nào?
A. Hi Lạp
B. Ấn Độ
C. Thổ Nhĩ Kì
D. Nhật Bản
(Đáp án: B – Ấn Độ)
Câu hỏi: Nhà văn nào dưới đây không thuộc nhóm “Tự lực văn đoàn” ?
A. Khái Hưng
B. Thạch Lam
C. Nguyễn Tuân
C. Nhất Linh
(Đáp án: B – Thạch Lam)
Câu hỏi: Nhà thơ nữ nào của văn học trung đại Việt Nam được mệnh danh
là “Bà chúa thơ Nôm”?
(Đáp án: Hồ Xuân Hương)
Câu hỏi: Nguyên Hồng đã nhận xét về nhà văn nào như sau: “Ông là một

3
4,1%
14
19,2%
56
76,7%
0
0
7
62
2
3,2%
10
16,1%
50
80,6%
0
0
8
50
2
4%
7
14%
41
82%
0
0

8

chơi thiết thực, bổ ích qua đó đã lựa chọn được những học sinh có kiến thức để
tham gia các kì thi học sinh giỏi Tỉnh. Kết quả đã có 2 học sinh đạt giải khuyến
khích môn Ngữ văn trong kì thi học sinh giỏi cấp Tỉnh. Giáo viên giảng dạy
môn Ngữ văn cũng đã có nhiều bài được đăng trên các tạp chí có uy tín như:
Thế giới trong ta, Văn học và tuổi trẻ, Tạp chí Ngôn ngữ & Đời sống, Tạp chí
Ngôn ngữ, Từ điển học & Bách khoa thư… Kết quả này so với các trường
chuyên, các trường miền xuôi quả là còn nhỏ bé, nhưng đối với một trung
GDTX thuộc huyện miền núi Quan Hóa thì đây là một bước tiến vượt bậc.

9