HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT
NAM

DƯƠNG VĂN THỦY

NGUYỄN ĐỨC MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ

TỔ CHỨC THỰC HIỆN THỦ TỤC HÀNH CHÍNH
THEO CƠ CHẾ MỘT CỬA Ở NGÀNH LAO ĐỘNG –
THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TỈNH BẮC GIANG

LUẬN VĂN THẠC SĨ
2016
NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP – 2016


HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM

NGUYỄN ĐỨC MINH

TỔ CHỨC THỰC HIỆN THỦ TỤC HÀNH CHÍNH
THEO CƠ CHẾ MỘT CỬA Ở NGÀNH LAO ĐỘNG –
THƯƠNG BINH
VÀ XÃ HỘI TỈNH BẮC GIANG

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 60.34.04.10
Người hướng dẫn khoa học: GS.TS. Đỗ Kim Chung


và biết ơn sâu sắc GS.TS Đỗ Kim Chung đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công
sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề
tài.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào
tạo, Bộ môn kinh tế nông nghiệp và chính sách, Khoa Kinh tế và phát triển nông
thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học
tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn.
Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ công chức, viên chức Sở
Lao động – Thương binh và Xã hội tỉnh Bắc Giang đã giúp đỡ và tạo điều kiện
cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi
điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi
hoàn thành luận văn./.
Hà Nội, ngày

tháng

năm 2015

Học viên

Nguyễn Đức Minh

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế

Page 3


MỤC LỤC
Lời cam đoan...................................................................................................... ii

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu...........................................................3

1.3.1
Đối
tượng
.............................................................................3

nghiên

cứu

1.3.2
Phạm
vi
................................................................................3

nghiên

cứu

PHẦN II. TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU...........................................5
2.1

Cơ sở lý luận về tổ chức thực hiện cải cách thủ tục hành chính theo
cơ chế một cửa .......................................................................................5

2.1.1
chính

Các khái niệm, đặc điểm về triển khai thực hiện thủ tục hành



2.1.5

Yếu tố ảnh hưởng đến quá trình thực hiện thủ tục hành chính theo
cơ chế một cửa .....................................................................................25

2.2

Cơ sở thực tiễn .....................................................................................29

2.2.1

Triển khai có hiệu quả các thủ tục hành chính với công dân theo cơ
chế một cửa ở một số nước khác trên thế giới. ......................................29

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế

Page 5


2.2.2

Triển khai TTHC theo cơ chế “một cửa” tại Việt Nam .........................31

2.2.3

Những bài học kinh nghiệm rút ra ........................................................34

PHẦN III. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ....................................................36

Phương pháp xử lý số liệu ....................................................................43

3.2.5

Phương pháp phân tích .........................................................................43

3.2.6

Chỉ tiêu phân tích .................................................................................44

PHẦN IV. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN ................................45
4.1

Thực trạng tổ chức thực hiện các thủ tục hành chính theo cơ chế một
cửa ở ngành Lao Động - Thương Binh và Xã Hội tỉnh Bắc Giang
.............45

4.1.1

Căn cứ các quy định về thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa
của ngành Lao Động - Thương Binh và Xã Hội...................................45

4.1.2

Quy trình giải quyết TTHC theo cơ chế “một cửa” ...............................45

4.1.3

Tổ chức bộ phận giao dịch một cửa ......................................................49



4.2.3

Tinh thần quyết tâm, tổ chức, chỉ đạo điều hành của cấp trên và của
ngành ....................................................................................................8
6

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế

Page
Page66


4.2.4

Năng lực, trình độ, đạo đức phẩm chất của cán bộ, công chức ..............87

4.2.5

Cơ sở vật chất, trang thiết bị và ứng dụng công nghệ thông tin để thực
hiện các thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa ở ngành LĐTBXH
.............................................................................................89

4.2.6

Cải cách hành chính công .....................................................................90

4.2.7

Phí và lệ phí .........................................................................................90

5.1

Kết luận................................................................................................94

5.2

Kiến nghị..............................................................................................96

5.2.1

Đối với UBND tỉnh ..............................................................................96

5.2.2

Đối với các sở, ban ngành.....................................................................96

TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................................................97
PHỤ LỤC..........................................................................................................99

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế

Page
Page77


DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
ATLĐ

An toàn lao động


Lao động Thương Binh và Xã Hội

TC

Trung cấp TNXH

Tệ nạn xã hội TTHC
tục hành chính UBND

Thủ
Ủy

ban nhân dân

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế

Page 7


DANH MỤC BẢNG
Số bảng

Tên bảng

Trang

3.1

Thống kê diện tích và địa hình tỉnh Bắc Giang .....................................37



Tổng số TTHC được công khai và giải quyết theo cơ chế một cửa năm
2012 - 2014 ..........................................................................................58

4.6

Tổng số hồ sơ tiếp nhận năm 2012 – 2014 ...........................................58

4.7

Tổng số hồ sơ tiếp nhận của một số lĩnh vực điển hình ........................59

4.8

Kết quả giải quyết TTHC theo cơ chế một cửa qua 3 năm....................61

4.9
4.10

Kết quả giải quyết TTHC qua cơ chế một cửa tại một số lĩnh vực điển
......61
Kết quả giải quyết TTHC tại các phòng ban chuyên môn qua 3 năm
...........62

4.11

Kết quả giải quyết và trả qua bộ phận một cửa năm 2012 .....................64

4.12



Page viii


DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH, ĐỒ THỊ

Số sơ đồ

Tên sơ đồ

Trang

2.1

Quy trình thực hiện cơ chế một cửa

13

2.2

Quy trình thực hiện cơ chế một cửa liên thông

14

4.1

Quy trình triển khai việc tiếp nhận và giải quyết hồ sơ theo cơ chế
“Một cửa” tại Sở LĐTBXH tỉnh Bắc Giang

Số hình

86

Đánh giá của người tham gia thực hiện các thủ tục hành chính đối
với đạo đức, phẩm chất của cán bộ, công chức liên quan

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế

88

Page
Page ix
9


PHẦN I
MỞ ĐẦU
1.1 Tính cấp thiết của đề tài
Trong những năm qua, cải cách hành chính, đặc biệt là cải cách thủ tục
hành chính luôn là vấn đề bức xúc, được Chính phủ và các cấp, các ngành quan
tâm. Ở nhiều cơ quan hành chính nhà nước, thủ tục hành chính còn rườm rà,
thiếu công khai, minh bạch; quy trình, thời gian giải quyết công việc không rõ
ràng đã gây phiền hà, lãng phí thời gian, tiền bạc, công sức của công dân và cán
bộ, công chức.
Khi tình trạng giải quyết thủ tục hành chính không minh bạch, công khai,
bên cạnh tính thiếu hiệu quả trong giải quyết công việc sẽ phát sinh nhiều tiêu
cực, làm mất lòng tin của nhân dân với các cơ quan Đảng và Chính quyền. Có
thể nói thủ tục hành chính hiện nay đã trở thành một phần của môi trường hoạt
động kinh tế - xã hội, trong đó việc tổ chức thực hiện thủ tục hành chính theo cơ
chế một cửa đối với Ngành Lao động - Thương binh Xã hội có ý nghĩa quan
trọng đối với cả nước nói chung và đối với tỉnh Bắc Giang nói riêng trong giai

Nhờ chủ động triển khai ứng dụng phần mềm điện tử, chú trọng đào tạo,
bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ, công chức, viên chức, đến nay, đạt 91,6%
TTHC thực hiện tại Bộ phận này. Từ tháng 7- 2013 đến nay, Sở tiếp tục triển
khai “Một cửa điện tử liên thông” với 8 huyện, TP, giải quyết 10 TTHC với 26
mục thuộc lĩnh vực người có công. Nếu như trước đây, người dân phải trực tiếp
lên Sở nộp hồ sơ và thường đi lại nhiều lần nếu chưa đầy đủ giấy tờ, thông tin thì
nay khi thực hiện “Một cửa điện tử liên thông”, công dân chỉ cần đến bộ phận
“Một cửa” của xã làm thủ tục; cán bộ huyện 1 lần lên Sở nhận kết quả và nộp hồ
sơ gốc. Cách làm này rút ngắn quy trình, tiết kiệm thời gian, giảm đáng kể chi
phí đi lại cho người dân và cán bộ cơ sở”.
Việc triển khai thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa tại ngành
Lao động - Thương Binh và Xã Hội trên địa bàn tỉnh Bắc Giang còn thiếu đồng
bộ, thủ tục giải quyết một số loại hồ sơ hành chính còn bị cắt khúc theo cấp hành
chính, chưa tạo thành quy trình giải quyết thống nhất từ Trung ương đến địa
phương nên còn gây phiền hà cho tổ chức, công dân khi thực hiện các giao dịch
hành chính. Công tác tuyên truyền về cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế
"một cửa" tiến hành chưa mạnh và thiếu chiều sâu. Cơ sở vật chất, trang thiết bị
phục vụ cho hoạt động của bộ phận "một cửa" của cơ quan hành chính thuộc
ngành tại các cấp ở một số địa phương chưa được quan tâm hỗ trợ đầy đủ, thiếu
thông tin, không cập nhật kịp thời các quy định mới, nhiều nơi công khai thủ tục
nhưng lại thiếu mẫu đơn, mẫu tờ khai.
Xuất phát từ những lý do trên, tôi chọn đề tài: “Tổ chức thực hiện thủ tục
hành chính theo cơ chế một cửa ở ngành Lao động – Thương binh và Xã hội
tỉnh Bắc Giang” làm luận văn nghiên cứu của mình.

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế

Page 2



Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế

Page 3


trợ cấp tiền tuất hàng tháng đối với vợ hoặc chồng liệt sĩ lấy chồng hoặc vợ
khác, Thủ tục cấp giấy phép lao động cho lao động nước ngoài làm việc tại Việt
Nam Thủ

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế

Page 4


tục giải quyết chế độ trợ cấp thất nghiệp theo cơ chế một cửa ở ngành Lao động
– Thương binh và Xã hội tỉnh Bắc Giang.
1.3.2.2 Phạm vi không gian
Nghiên cứu được thực hiện trong phạm vi địa bàn tỉnh Bắc Giang.
1.3.2.3 Phạm vi thời gian
Số liệu thứ cấp được thu thập từ năm 2010 - 2014.

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế

Page 5


PHẦN II
TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
2.1 Cơ sở lý luận về tổ chức thực hiện cải cách thủ tục hành chính theo cơ
chế

- Theo cách tiếp cận thông thường: TTHC là hồ sơ, giấy tờ mà người dân
cần phải nộp cho cơ quan chính quyền khi đến để giải quyết công việc về hành
chính (Nguyễn Văn Thân, 2009).
- Theo quan hệ điều hành và căn cứ vào tính chất của chủ thể thực hiện
thủ tục: TTHC là trình tự về thời gian, không gian và là cách thức giải quyết
công việc của cơ quan hành chính nhà nước trong mối quan hệ với các cơ quan,
tổ chức và cá nhân công dân (Nguyễn Văn Thân, 2009).
- Theo khoa học pháp lý: toàn bộ các quy tắc pháp lý quy định về trình
tự, trật tự, thực hiện thẩm quyền của cơ quan nhà nước trong việc giải quyết
nhiệm vụ nhà nước và công việc liên quan đến công dân tạo thành hệ thống quy
phạm thủ tục, có tính bắt buộc các cơ quan nhà nước cũng như các cán bộ, công
chức nhà nước phải tuân theo trong quá trình giải quyết công việc thuộc chức
năng và thẩm quyền của mình. Nó nhằm bảo đảm cho công việc đạt được mục
đích đã định, phù hợp với thẩm quyền, chức năng do luật quy định cho các cơ
quan trong hoạt động quản lý nhà nước (Lê Chi Mai, 2003).
- Xét trong nội bộ của bộ máy hành chính, TTHC là cách thức giải quyết
công việc, là trình tự thực hiện thẩm quyền của các cơ quan trong bộ máy hành
chính nhà nước để giải quyết các công việc cụ thể của cơ quan mình.
- Xét trong mối quan hệ với đối tượng quản lý, TTHC được hiểu là quan
hệ giữa cơ quan nhà nước với công dân trong quá trình giải quyết công việc của
dân, theo yêu cầu bảo vệ quyền lợi của công dân và của nhà nước, cũng như thực
hiện đúng nghĩa vụ của các bên (Lê Chi Mai, 2003).
Tóm lại, TTHC là một loại quy phạm pháp luật quy định trình tự về thời
gian, về không gian khi thực hiện một thẩm quyền nhất định của bộ máy nhà
nước, là cách thức giải quyết công việc của các cơ quan nhà nước trong mối quan
hệ với các cơ quan, tổ chức và cá nhân công dân; đồng thời nó cũng gắn với thái
độ, cách thức ứng xử của cán bộ, công chức, viên chức, cơ quan nhà nước có
thẩm quyền đối với cơ quan, tổ chức và cá nhân.

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế

yêu cầu phải hoàn tất trong một thời gian nhất định.

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế

Page 7
8


CCHC có thể được hiểu như là một quá trình thay đổi nhằm nâng cao hiệu
lực và hiệu quả hành chính, cải tiến tổ chức, chế độ và phương pháp hành chính

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế

Page 7
9


cũ, xây dựng chế độ và phương thức hành chính mới trong lĩnh vực quản lý của
bộ máy hành chính nhà nước. Cải cách TTHC là điều kiện cần thiết để tăng
cường củng cố mối quan hệ giữa nhà nước và nhân dân, tăng cường sự tham gia
quản lý nhà nước của nhân dân. Cải cách thủ tục được coi là khâu đột phá trong
cải cách nền hành chính nhà nước, nghĩa là để tạo sự chuyển động của toàn bộ hệ
thống nền hành chính quốc gia; TTHC là khâu được chọn đầu tiên, cải cách thủ
tục hành chính sẽ gây ra sự chuyển động của toàn bộ hệ thống khi bị tác động
(Hoàng Thị Hồng Quyên, 2015).
Hiện nay TTHC ở nước ta còn nhiều nhược điểm: hình thức đòi hỏi quá
nhiều giấy tờ, gây phiền hà cho nhân dân; nặng nề, nhiều cửa, nhiều cấp trung
gian, rườm rà, không rõ ràng về trách nhiệm; không phù hợp với yêu cầu của thời
kỳ mở cửa và hội nhập. TTHC thiếu thống nhất, thường bị thay đổi một cách tuỳ
tiện, thiếu công khai, minh bạch.

gây phiền hà cho doanh nghiệp và nhân dân; hoàn thiện các thủ tục hành chính
mới theo hướng công khai, đơn giản và thuận tiện cho dân”.
Ngày 04/9/2003, Thủ tướng Chính phủ đã ra Quyết định số 181/2003/QĐTTg, mục đích thể chế hóa mối quan hệ TTHC giữa Chính phủ và xã hội thông
qua việc sử dụng cơ chế một cửa.
Ngày 10/01/2007, Thủ tướng đã ban hành Quyết định số 30/QĐ-TTg
nhằm phê chuẩn dự án đơn giản hóa TTHC trong tất cả các lĩnh vực của quản lý
nhà nước từ năm 2007 đến năm 2010. Văn phòng Chính phủ được giao nhiệm vụ
theo dõi đôn đốc việc thực hiện quyết định của các cơ quan hành chính tại tất cả
các cấp. Quyết định 30 tập trung vào bốn lĩnh vực: đơn giản hóa TTHC trong
từng lĩnh vực quản lý nhà nước; đơn giản hóa các điều kiện kinh doanh; đơn giản
hóa các mẫu đăng ký, các bản kê khai hành chính được sử dụng cho các hồ sơ
TTHC; và các cơ chế để tiếp nhận và giải quyết các ý kiến phản hồi và kiến nghị
của cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp về các cơ chế chính sách và các thủ tục
không phù hợp.
Ngày 22/6/2007, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành quyết định
93/2007/QĐ-TTg, thay thế Quyết định 181/2003/QĐ-TTg, về việc ban hành Quy
chế thực hiện cơ chế một cửa, cơ chế một cửa liên thông tại cơ quan hành chính
nhà nước ở địa phương.
Hiện nay, cải cách TTHC được đặt ra trong môi trường hội nhập và phát
triển, với những yêu cầu của quá trình cải cách TTHC cơ bản là:
- Bảo đảm tính thống nhất của hệ thống TTHC.
- Bảo đảm sự chặt chẽ của hệ thống TTHC.
- Bảo đảm tính hợp lý của TTHC.
- Bảo đảm tính khoa học của quy trình thực hiện các TTHC đã ban hành.
- Bảo đảm tính rõ ràng và công khai của các TTHC.
- Dễ hiểu, dễ tiếp cận.

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế

Page