MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Đạo đức cách mạng là nền tảng tinh thần của mọi cán bộ, đảng viên trong quá
trình thực hiện nhiệm vụ, nó tạo nên niềm tin vững chắc vào đồng đội, vào cấp trên
và xây dựng nên một niềm tin chắc thắng khi thực hiện nhiệm vụ được giao. Đạo đức
là cái gốc của người cách mạng, nếu không có đạo đức cách mạng thì không thể làm
được việc gì, không thể phụng sự Tổ quốc và nhân dân. Đối với bộ quân sự xã,
phường, thị trấn, đạo đức cách mạng là một yếu tố quan trọng góp phần tạo nên chất
lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu, là vũ khí tinh thần sắc đá trong thực hiện các
chức năng, nhiệm vụ được giao. Nhờ có đạo đức cách mạng và thường xuyên rèn
luyện, tu dưỡng, trau dồi đạo đức cách mạng theo tư tưởng Hồ Chí Minh mà đội ngũ
cán bộ, đảng viên, trong đó có cán bộ quân sự xã, phường, thị trấn - chiến sĩ dân quân
luôn luôn quán triệt sâu sắc nhiệm vụ, giải quyết đúng đắn các mối quan hệ, luôn đặt
lợi ích của Đảng, Tổ quốc và nhân dân lên trên lợi ích cá nhân; sẵn sàng cống hiến
cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa.
Cán bộ chỉ huy quân sự xã, phường, thị trấn là người trực tiếp tham mưu cho
cấp ủy Đảng và Uỷ ban nhân dân cấp xã, phường, thị trấn trong thực hiện công tác
quốc phòng, phòng thủ dân sự và công tác dân quân tự vệ. Đồng thời, cán bộ chỉ huy
quân sự xã, phường, thị trấn là người trực tiếp tổ chức, xây dựng, huấn luyện và hoạt
động của lực lượng dân quân góp phần giữ gìn an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã
hội ở cơ sở và sẵn sàng chiến đấu trong mọi tình huống. Để xây dựng lực lượng này
mãi là bức tường sắt của Tổ quố bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ
nghĩa, đòi hỏi đội ngũ các bộ chỉ huy quân sự, xã, phường, thị trấn cần phải được đào
tạo chính quy, có phẩm chất đạo đức tốt, bản lĩnh chính trị vững vàng, trung thành
tuyệt đối với Đảng, Tổ quốc và nhân dân. Vì vậy, trong quá trình đào tạo cần phải
nâng cao giá trị đạo đức cách mạng cho lực lượng này để đáp ứng được yêu cầu
nhiệm vụ được giao.
Trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy, chỉ huy các cấp,
chất lượng công tác giáo dục - đào tạo của Trường Quân sự tỉnh Bình Thuận đã từng
bước được đổi mới, nâng cao. Cùng với việc trang bị hệ thống kiến thức chính trị,
117
hội ở nước ta đến đạo đức thanh niên quân đội hiện nay” [59], trong cuốn sách tác
giả đã nghiên cứu sâu sắc về quy luật và tác động của sự biến đổi hệ thống giá trị đạo
đức xã hội đến đạo đức thanh niên quân đội; luận giải các nhân tố biến đổi của hệ
118
thống giá trị đạo đức xã hội tác động đến đạo đức thanh niên. Đồng thời, tác giả chỉ
ra những giải pháp để phát huy những tác động tích cực của hệ thống giá trị đạo đức
xã hội đến đạo đức thanh niên quan đội hiện nay.
Dương Quang Hiển (2015), “Phát huy giá trị đạo đức quân nhân của thanh
niên Quân đội trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc hiện nay” [29]. Tác giả đã nói lên vị
trí, vai trò, ý nghĩa của giá trị đạo đức quân nhân và khẳng định vai trò nền tảng tinh
thần của giá trị đạo đức quân nhân đối với thanh niên đang công tác trong môi trường
Quân đội. Đồng thời, đưa ra các yêu cầu giải pháp để phát huy giá trị đạo đức quân
nhân của thanh niên Quân đội trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc hiện nay.
Ngô Thị Thu Hà (2011), “Giá trị đạo đức truyền thống với việc xây dựng đạo
đức mới cho thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay” [27], đã khái quát nên những giá trị đạo
đức truyền thống tốt đẹp của dân tộc với việc xây dựng những phẩm chất đạo đức
mới cho thế hệ trẻ hiện nay. Luận án đã nói lên thực tiễn tác động của mặt trái nền
kinh tế thị trường đến đạo đức của giới trẻ. Đồng thời, đưa ra những giải pháp cấp
thiết, quan trọng để xây dựng những chuẩn mức đạo đức mới trong giai đoạn hiện
nay.
Cao Thu Hằng (2011), “Kế thừa những giá trị đạo đức truyền thống trong xây
dựng nhân cách con người Việt Nam hiện nay” [28]. Trong luận án của mình tác giả
đã đánh giá và nêu bậc những giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc, đồng thời khái
quát những hạn chế trong công tác giáo dục đạo đức hiện nay. Qua đó, tác giả đưa ra
các giải pháp nhằm giữ gìn và phát huy những giá trị đạo đức truyền thống của dân
tộc trong việc giáo dục nhân cách cho con người Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.
Các công trình khoa học nêu trên đã bàn đến vấn đề giá trị đạo đức đề xuất
một số giải pháp nhằm giữ gìn và phát huy những giá trị đạo đức truyền thống, xây
đạo đức cách mạng của cán bộ chính trị quân đội. Đồng thời, đề xuất các giải pháp
chủ yếu nâng cao đạo đức cách mạng của người cán bộ chính trị quân đội trong tình
hình mới.
Phạm Văn Nhuận (2008), “Giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng theo tư
tưởng và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trong quân đội hiện nay” [55]. Tác giả đã
chỉ ra tình trạng của xuống cấp đạo đức trong giai đoạn hiện nay, những tác động của
mặt trái nền kinh tế thị trường đến đạo đức cách mạng của mọi quân nhân. Đồng thời,
tác giả nêu lên sự cần thiết phải giáo dục và rèn luyện đạo đức theo tư tưởng Hồ Chí
120
Minh cho mọi quân nhân trong Quân đội. Đề ra một số phương hướng, giải pháp
trong giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng cho quân nhân trong quân đội hiện nay.
Nguyễn Hùng Oanh (2002), “Phát triển đạo đức cách mạng ở thanh niên
Quân đội nhân dân Việt Nam trong tình hình hiện nay” [56]. Trong luận án của mình
tác giả đã đưa ra phạm trù phát triển đạo đức cách mạng và nói lên sự cần thiết phải
phát triển đạo đức cách mạng cho thanh niên Quân đội trong giai đoạn hiện nay.
Đồng thời, đưa ra những phương hướng, giải pháp phát triển đạo đức cách mạng cho
lực lượng thanh niên trong Quân đội.
Nguyễn Đức Anh (2014), “Phát huy giá trị đạo đức cách mạng trong xây dựng
nhân cách học viên ở Trường trung cấp Biên phòng 1 hiện nay” [1]. Trong luận văn
của mình tác giả đã luận giải khá sâu sắc những vấn đề về đạo đức cách mạng; giá trị
đạo đức cách mạng đối với việc xây dựng nhân cách cho học viên. Luận văn đã làm
sáng tỏ các khái niệm về đạo đức cách mạng, giá trị đạo đức cách mạng; nêu lên thực
trạng tác động đến việc hình thành nhân cách của người học viên trong giai đoạn hiện
nay. Đồng thời, đưa ra những giải pháp thiết thực góp phần xây dựng nhân cách tốt
đẹp cho người học viên trong tình hình hiện nay.
Các công trình trên, các tác giả đã luận giải vấn đề đạo đức, giá trị đạo đức,
đạo đức cách mạng của người cách mạng ở nhiều góc độ khác nhau, ở từng đối tượng
và đơn vị cụ thể. Đã chỉ ra các phẩm chất đạo đức cách mạng theo tư tưởng Hồ Chí
- Phạm vi nội dung: Những vấn đề liên quan đến nâng cao giá trị đạo đức cách
mạng của học viên trung cấp chuyên nghiệp ngành quân sự cơ sở ở Trường Quân sự
tỉnh Bình Thuận.
- Phạm vi không gian: Ở Trường Quân sự tỉnh Bình Thuận.
- Phạm vi thời gian: Nghiên cứu tài liệu, khảo sát thực tiễn từ năm 2012 đến
năm 2018.
5. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu
5.1. Cơ sở lý luận
122
- Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; đường lối, quan
điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về giáo dục - đào tạo, xây dựng, bồi dưỡng đội ngũ
cán bộ;
- Nghị quyết của Quân ủy Trung ương về giáo dục - đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ
cán bộ và xây dựng nhà trường trong thời kỳ mới; Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Trường
Quân sự tỉnh Bình Thuận về giáo dục đào tạo, xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu
cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.
5.2. Cơ sở thực tiễn
- Dựa vào thực trạng, tình hình nâng cao giá trị đạo đức cách mạng của học viên
ở Trường Quân sự tỉnh Bình Thuận;
- Dựa vào những báo cáo, tổng kết, đánh giá của các cơ quan chức năng ở Trường
Quân sự tỉnh Bình Thuận từ năm 2012;
- Từ kết quả khảo sát thực tiễn về nâng cao giá trị đạo đức cách mạng của học
viên ở Trường Quân sự tỉnh Bình Thuận năm 2018.
5.3. Phương pháp nghiên cứu
Dựa trên phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa
duy vật lịch sử; hệ thống phương pháp nghiên cứu ngành Khoa học xã hội và nhân
văn, trong đó nổi bật là các phương pháp: phân tích, tổng hợp, lôgíc, lịch sử, hệ
Trước C.Mác đã có nhiều hệ tư tưởng, quan niệm về đạo đức. Coi đạo đức là
một chuẩn mực, quy tắc ứng xử trong xã hội mà mọi người đều phải tuân theo. Song,
đều giải thích sai lầm về nguồn gốc, bản chất cũng như sự hình thành, phát triển của
đạo đức trong lịch sử. Các nhà tư tưởng trước C.Mác cho rằng đạo đức là một phẩm
chất vốn sẵn có của con người, con người ngay từ khi mới sinh ra đã có đạo đức. Họ
giải thích rằng, do tính chất phức tạp trong đời sống xã hội mà con người sinh ra
thiện - ác; hiền - dữ. Vì vậy, cần phải có giáo dục để giáo hóa con người, hướng con
người đến những điều chân - thiện - mỹ, nhưng lại trói buộc con người bởi những
giáo lý, giáo luật của tôn giáo. Mặc dù vậy vẫn có quan niệm tiến bộ hơn đó là đề cao
đạo đức cá nhân tiêu biểu như: Arixtốt và Êpiquya, các ông đưa ra quan điểm giải
phóng con người khỏi trói buộc của tôn giáo, thần học... Hai ông cho rằng hạnh phúc
con người là ở trần gian, ở cuộc sống thực tế và đòi hỏi công bằng, bình đẳng về của
cải và chính trị. Nhưng do hạn chế bởi tính chất thời đại lịch sử nên những nguyên
tắc đạo đức của các ông chỉ là những nguyên tắc thụ động, thủ tiêu đấu tranh cá nhân,
khuyên con người không nên làm trái quy luật tự nhiên, là tránh được đau khổ.
C.Mác và Ph.Ăngghen đứng trên lập trường chủ nghĩa duy vật biện chứng
đã luận giải một cách khoa học về nguồn gốc và bản chất đạo đức. Xuất phát từ
124
thực tiễn, từ con người hiện thực để nghiên cứu và khái quát: Với tư cách là một
hình thái ý thức xã hội, đạo đức phản ánh tồn tại xã hội và biến đổi tùy thuộc vào
tồn tại xã hội. C.Mác và Ph.Ăngghen cũng đã luận giải sâu sắc nguồn gốc, bản
chất, giá trị của đạo đức và các mối quan hệ của đạo đức với các yếu tố khác trong
đời sống xã hội. Đó là, xuất phát từ lợi ích kinh tế, xã hội, giai cấp mà sinh ra đạo
đức, đạo đức nó mang tính giai cấp sâu sắc. C.Mác cũng đã chỉ ra cần phải giải
quyết tốt mối quan hệ lợi ích giữa cá nhân và tập thể, giai cấp: “Nếu như lợi ích
đúng đắn là nguyên tắc của toàn bộ đạo đức thì do đó cần ra sức làm cho lợi ích
riêng của con người cá biệt phù hợp với toàn thể loài người” [34, tr.199-200]. Đạo
đức là một hình thái ý thức xã hội bao gồm những nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực
gốc của người cách mạng, đó là quyết tâm suốt đời đấu tranh cho Đảng, cho cách
mạng, đó là điều chủ chốt nhất, ra sức làm việc cho Đảng, giữ vững kỷ luật của Đảng,
thực hiện tốt đường lối chính sách của Đảng, đặt lợi ích của Đảng và của nhân dân
lên trên, lên trước lợi ích cá nhân mình. Hết lòng, hết sức phục vụ nhân dân; vì Đảng
vì dân mà đấu tranh quên mình, gương mẫu trong mọi việc đó là đạo đức cách mạng.
Hồ Chí Minh dạy rằng: “Đó là đạo đức cách mạng. Đạo đức đó không phải là đạo
đức thủ cựu. Nó là đạo đức mới, đạo đức vĩ đại, nó không phải vì danh vọng của cá
nhân, mà vì lợi ích chung của Đảng, của dân tộc, của loài người. Cũng như sông thì
có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn. Cây phải có gốc, không có gốc
thì cây héo. Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy
cũng không lãnh đạo được nhân dân. Vì muốn giải phóng cho dân tộc, giải phóng cho
loài người là một công việc to tát, mà tự mình không có đạo đức, không có căn bản,
tự mình đã hủ hoá, xấu xa thì còn làm nổi việc gì?” [39, tr.292-293]. Đó là những yêu
cầu của Hồ Chí Minh với mỗi người cách mạng. Nội dung cơ bản của đạo đức cách
mạng mà người cán bộ cần phải có, đó là: Người cách mạng phải tự mình nổ lực rèn
luyện, gương mẫu trong mọi lĩnh vực, tiên phong đi đầu. Nếu không, dù có tài giỏi
mấy đi chăng nữa thì cũng không lãnh đạo được ai; Người cũng nhấn mạnh rằng:
"Đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống, nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ
hằng ngày mà phát triển và củng cố. Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng
luyện càng trong" [40, tr.612] Đó là cách thức rèn luyện đạo đức cách mạng của
người cán bộ, đảng viên.
126
Trung thành tuyệt đối với Đảng, Tổ quốc, tận tụy hết lòng vì dân. Đây là phẩm
chất quan trọng nhất, bao trùm nhất và chi phối các phẩm chất khác. Đó phải là lòng
trung thành tuyệt đối với Tổ quốc một cách vô điều kiện, sẵn sàng hy sinh bản thân
mình cho đất nước, quê hương. Đó phải là lòng kính trọng, yêu mến nhân dân như
cha mẹ của mình, coi nhân dân như những người thân yêu nhất, tận tụy phục vụ và
giúp đỡ nhân dân, Hồ Chí Minh đã dạy rằng: "Việc gì lợi cho dân, ta phải hết sức
129
tượng được xem xét dưới góc độ đúng hay không đúng mong muốn, có ý nghĩa
tích cực hay không đối với đời sống xã hội” [60, tr.97]
Từ quan niệm trên, có thể hiểu giá trị là một phạm trù triết học có tính phản
ánh với những thuộc tính có ích của sự vật hiện tượng trong tự nhiên, xã hội và tư
duy, nhằm thỏa mãn nhu cầu vật chất và tinh thần của con người. Dưới góc độ chung
nhất, giá trị được chia thành giá trị vật chất và giá trị tinh thần. Giá trị về vật chất
được biểu hiện qua đời sống kinh tế, mua bán, trao đổi nhằm thỏa mãn nhu cầu vật
chất của con người. Giá trị tinh thần được biểu hiện qua các nhu cầu tâm lý, sinh lý,
tình cảm, đạo đức, văn hóa, tôn giáo, mỹ học..., những giá trị này nhằm thỏa mãn
những nhu cầu chính đáng của con người về đời sống tinh thần và giá trị cốt lõi nhất
chứa đựng trong nó chính là giá trị đạo đức.
Ở góc độ đạo đức, thì giá trị dùng để phản ánh những phẩm chất, phẩm giá, đức
tính tốt đẹp của con người. Đó là những thuộc tính có ý nghĩa tích cực, tốt đẹp, có ích,
đáng quý được mọi người thừa nhận. Khi nói đến giá trị là phải bảo đảm thỏa mãn
được những nhu cầu nhất định của con người. Giá trị luôn mang bản chất người, nó chỉ
tồn tại trong xã hội loài người và “Con người là giá trị cao nhất của tất cả các giá trị, vì
con người tạo ra mọi giá trị. Con người là thước đo của mọi giá trị” [63, tr.64]. Giá trị
chỉ có ý nghĩa và tồn tại trong mối liên hệ với nhu cầu lợi ích của con người. Tùy theo
con người có nhu cầu lợi ích hay không mà sự vật, hiện tượng đối với con người có
hay không có giá trị, như tác giả Phạm Minh Hạc đã khái quát: “Giá trị là sản phẩm vật
chất và tinh thần của con người, nhóm người, cộng đồng, dân tộc và loài người làm ra;
là phẩm giá, phẩm chất của con người, nhóm người, cộng đồng, dân tộc và loài người;
là biểu hiện mối quan hệ của con người dưới gốc độ lợi ích, đánh giá đối với tồn tại
xung quanh” [30, tr.131]
Từ thực tiễn đa dạng, phong phú của xã hội chúng ta thấy rằng, trong xã hội có
bao nhiêu lĩnh vực hoạt động với bao nhiêu loại nhu cầu thì cũng tồn tại bấy nhiêu
hình thức giá trị. Trong đó, một trong những giá trị tinh thần cao quý nhất gắn bó hữu
Giá trị đạo đức cách mạng là giá trị mang tính bền vững, luôn là mục tiêu, lý
tưởng để mọi người cách mạng hướng tới trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Quyết
tâm hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao không quản ngại hy sinh, gian khổ. Một
khi người cách mạng đã thẩm thấu được những giá trị đạo đức cách mạng cao quý đó,
thì dù trong bất cứ hoàn cảnh nào họ cũng giữ vững bản lĩnh cách mạng, tinh thần lạc
quan, niềm tin chắc thắng. Họ sẽ nỗ lực, phấn đấu đến cùng cho lý tưởng cách mạng
mà mình đã lựa chọn.
131
Giá trị đạo đức cách mạng được thể hiện qua nhận thức, tư tưởng, tình cảm của
những người yêu nước một cách cao độ. Đó là có lý tưởng sống cao đẹp, đạo đức
trong sáng, tinh thần hoài bão cách mạng to lớn. Những giá trị đó không chỉ biệu hiện
qua tư tưởng mà nó còn phải cụ thể hóa qua các hành động cụ thể như: Chiến đấu
quên mình vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân dân. Phải có tình yêu
quê hương đất nước cháy bỏng, coi Tổ quốc như máu thịt của chính mình, lấy tính
mạng của bản để bảo vệ sự bình yên cho quê hương, nhân dân.
Từ những luận giải nêu trên, tác giả có thể khái quát: Giá trị đạo đức cách mạng
là sự khẳng định ý nghĩa của các chuẩn mực, quy tắc, hành vi đạo đức của người cách
mạng đã được kết tinh, chứa đựng những tư tưởng, khuôn mẫu, quy tắc ứng xử, chuẩn
mực, hành vi đạo đức cách mạng mang tính bền vững, nhằm điều chỉnh, chuẩn hóa
hành vi của mình, đem lại lợi ích cho quốc gia, dân tộc.
Giá trị đạo đức cách mạng có một số đặc điểm sau:
Thứ nhất, giá trị đạo đức cách mạng là khẳng định ý nghĩa các chuẩn mực đạo
đức tốt đẹp của dân tộc như: đoàn kết thủy chung, chí nghĩa chí tình, cần cù, thông
minh, sáng tạo; lá lành đùm lá rách, một miếng khi đói bằng một gói khi no. Là những
giá trị đạo đức cao đẹp của loài người tiến bộ như: lòng nhân nghĩa, tính cộng đồng
cao, yêu thương đồng loại... Những giá trị đạo đức đó là cơ sở để người cách mạng học
tập, rèn luyện, nâng cao ý thức, tinh thần trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ.
vùng có điều kiện, cả nông thôn, đồng bằng” [58, tr.23-24]. Được sự thống nhất của
cấp trên và Tỉnh ủy nên ngày 22-10-1961 tại khu vực lòng chảo Mắc Cỡ, Ban Quân
sự tỉnh đã tập hợp một số cán bộ ở tỉnh và cán bộ tập kết từ miền Bắc về thành lập
Trường Hạ sỹ quan Bạch Đằng tỉnh Bình Thuận (Trường Tiểu đội tỉnh Bình Thuận),
là tên gọi đầu tiên của Trường Quân sự tỉnh Bình Thuận và mở lớp huấn luyện đầu
tiên cho lực lượng cốt cán ở các cơ sở để bồi dưỡng nội dung về kiến thức quân sự
đáp ứng những yêu cầu cấp bách tức thời của tình hình.
Từ ngày thành lập đến nay, Nhà trường đã trải qua nhiều lần thay đổi tên, thay
đổi vị trí, thậm chí có lúc dường như tạm dừng hoạt động do cán bộ, học viên về lại
đơn vị, địa phương tham gia chiến đấu. Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng,
đất nước thống nhất, Nhà trường được tái lập với tên gọi là Trường Quân sự địa
phương tỉnh Thuận Hải. Đến tháng 4-1992 thực hiện việc chia cách tỉnh Thuận Hải
thành 2 tỉnh Ninh Thuận và Bình Thuận thì trở thành Trường Quân sự tỉnh Bình
Thuận. Hơn nửa thế kỷ qua, cùng với sự trưởng thành của lực lượng vũ trang tỉnh
Bình Thuận, các cán bộ, giáo viên, công nhân viên qua nhiều thế hệ kế tiếp nhau của
133
Trường Quân sự tỉnh Bình Thuận đã nỗ lực phấn đấu cho sự nghiêp đào tạo, bồi
dưỡng đội ngũ cán bộ quân sự cơ sở và hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao, không
ngừng đưa nhà trường lớn mạnh và trưởng thành; xây dựng nên truyền thống “dạy
tốt, học tốt, đoàn kết tốt, kỷ luật nghiêm, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ”.
Hiện nay, nhiệm vụ chính trị của Trường Quân sự tỉnh Bình Thuận là đào tạo
học viên cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp ngành quân sự cơ sở; bồi dưỡng kiến
thức quốc phòng an ninh cho đối tượng 3; bồi dưỡng, đào tạo sĩ quan dự bị; huấn
luyện chiến sĩ mới và giáo dục quốc phòng an ninh cho sinh viên các trường đại học,
cao đẳng trên địa bàn. Trong luận văn, tác giả chỉ tập trung nghiên cứu làm rõ đối
tượng đang là học viên trung cấp chuyên nghiệp ngành quân sự cơ sở. Đây là những
học viên khi ra trường sẽ trở thành những cán bộ chỉ huy trưởng, phó chỉ huy trưởng
quân sự của xã, phường, thị trấn trong toàn tỉnh.
30 tuổi. Đa số học viên đã có gia đình riêng, năng động, nhiệt tình, hăng say trong
công tác nhưng hoàn cảnh kinh tế gia đình nhiều đồng chí còn khó khăn nên ảnh
hưởng không nhỏ đến quá trình học tập, công tác, tư tưởng, tình cảm của học viên.
Tác động đến quá trình giáo dục đào tạo của Nhà trường, chất lượng học tập, rèn
luyện của học viên. Cũng như tác động đến quá trình hình thành giá trị đạo đức cách
mạng của từng học viên trong thời gian học tập.
Thứ ba, học viên ở Trường Quân sự tình Bình Thuận có sự đa dạng về cơ cấu
vùng miền, dân tộc. Hiện nay cả tỉnh Bình Thuận có 34 dân tộc thiểu số như: K’Ho,
Chăm, Chơ Ro, Tày, Hoa, Nùng...định cư ở 15 xã thuần nông và 32 thôn, bản xen
ghép nhau, thuộc 8/10 huyện, thị, thành phố. Thực hiện chủ trương xây dựng lực
lượng dân quân tự vệ vững mạnh, rộng khắp đến từng thôn, bản, các xã vùng sâu
vùng xa có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số đã chủ động xây dựng nguồn cán bộ quân
sự để phục vụ địa phương sau này. Chính vì vậy, tham gia học tập tại trường có nhiều
đồng chí là con em các đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu vùng xa nên trình độ
nhận thức chưa đồng đều, hoàn cảnh kinh tế gia đình còn nhiều khó khăn. Tuy nhiên,
đây là những thanh niên ưu tú, nhiệt tình, năng nổ, có tình yêu với quê hương, Tổ
quốc... Bên cạnh đó, quá trình đi lại cũng gặp nhiều khó khăn nên ảnh hưởng đến tư
tưởng của những học viên vùng xa. Nhà trường đóng quân trên địa bàn gần thành phố
Phan Thiết. Do vậy, họ cũng có những ảnh hưởng không nhỏ từ những tiêu cực xã
hội.
135
Thứ tư, học viên ở Trường Quân sự tình Bình Thuận được học tập, rèn luyện
trong môi trường sư phạm có kỷ luật quân sự cao. Trong quá trình học tập học viên
hành động theo điều lệnh, điều lệ, chế độ, quy định của Nhà trường mang tính tập thể
cao, đoàn kết tốt. Đây là điều kiện thuận lợi cho quá trình giáo dục nâng cao giá trị
đạo đức cách mạng của các học viên.
Những đặc điểm trên đã tác động đến quá trình nâng cao giá trị đạo đức cách mạng
của học viên. Do vậy, nhận thức rõ những đặc điểm trên sẽ có ý nghĩa rất quan trọng
ở, cùng làm với nhân dân, luôn đi đầu trong công tác vận động quần chúng, tuyên
truyền, kêu gọi con em nhân dân tình nguyện tham gia làm nghĩa vụ công dân với Tổ
quốc. Phối hợp cùng với lực lượng công an bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân,
giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở địa phương.
Giá trị đạo đức cách mạng của người học viên thật sự bền vững và luôn được
nâng cao khi và chỉ khi thông qua chức trách nhiệm vụ trong quá trình công tác. Vì
vậy, đối với mỗi học viên rèn luyện bản thân mình trong nhà trường là chưa đủ mà
phải rèn luyện kiên trì, bền bỉ thường xuyên trong thời gian học tập cũng như trên
cương vị công tác sau này.
Giá trị đạo đức cách mạng của học viên ở Trường Quân sự tỉnh Bình Thuận còn
được biểu hiện qua việc hoàn thành tốt chức trách của người cán bộ quân sự xã,
phường, thị trấn sau khi ra trường. Đó là, chấp hành tốt sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng,
sự điều hành của Uỷ ban nhân dân cấp xã, phường, thị trấn; hoàn thành tốt nhiệm vụ
của bản thân trong tham mưu về thực hiện công tác quốc phòng, phòng thủ dân sự và
công tác dân quân tự vệ, thực hiện công tác tuyển chọn và gọi nam công dân nhập
ngũ hằng năm.
1.1.2. Quan niệm về nâng cao giá trị đạo đức cách mạng của học viên ở
Trường Quân sự tỉnh Bình Thuận
* Quan niệm về nâng cao giá trị đạo đức cách mạng
Theo Đại từ điển Tiếng Việt, nâng cao là “Làm cho cao hơn; làm cho ở mức
tốt hơn” [7, tr.1175]. Như vậy, nâng cao được hiểu theo hai nghĩa cơ bản: thứ nhất,
đó là hoạt động làm chuyển dịch vị trí của sự vật từ thấp lên cao, theo nghĩa này chủ
yếu biểu hiện về mặt cơ học của sự vật; thứ hai, là hoạt động làm cho sự vật phát
triển về mặt chất lượng. Qua đó, chúng ta thấy nâng cao làm cho sự vật phát triển lên,
nhưng phát triển và nâng cao không hoàn toàn đồng nghĩa với nhau. Xuất phát từ
quan điểm chủ nghĩa duy vậy biện chứng: Phát triển, là quá trình vận động tiến lên từ
thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ chưa hoàn thiện đến hoàn thiện theo những
137
138
Chủ thể nâng cao giá trị đạo đức cách mạng của học viên ở Trường Quân sự tỉnh
Bình Thuận là: Đảng ủy, Ban Giám hiệu Nhà trường, Ban Chính trị, Ban Tham mưu Đào tạo, Khoa giáo viên, cán bộ quản lý, học viên. Trong đó chủ thể trực tiếp giáo
dục, rèn luyện là Đảng ủy, chi bộ đại đội học viên, cán bộ đại đội quản lí và đội ngũ
giáo viên, chịu trách nhiệm nâng cao giá trị đạo đức cách mạng của học viên. Thông
qua quá trình lãnh đạo, chỉ đạo; huấn luyện, giáo dục - đào tạo; quản lý, chỉ huy để
các chủ thể thực hiện nâng cao giá trị đạo đức cách mạng cho học viên đạt chất
lượng.
Đối tượng nâng cao giá trị đạo đức cách mạng là học viên ở Trường Quân sự
tỉnh Bình Thuận. Bao gồm học viên đào tạo cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp ngành
quân sự cơ sở; học viên bồi dưỡng kiến thức quốc phòng an ninh (đối tượng 3); học
viên đào tạo sĩ quan dự bị; học viên bồi dưỡng sĩ quan dự bị; giáo dục quốc phòng an
ninh cho sinh viên các trường đại học, cao đẳng và huấn luyện chiến sĩ mới. Trong
đó, đối tượng tập trung nâng cao giá trị đạo đức cách mạng là học viên trung cấp
chuyên nghiệp ngành quân sự cơ sở. Họ vừa là đối tượng vừa là chủ thể quan trọng
nhất của quá trình nâng cao giá trị đạo đức cách mạng, mang tính quyết định. Thông
qua quá trình học tập, sinh hoạt, công tác tại Nhà trường mà học viên tiếp thu, lĩnh
hội và phát triển nâng cao những giá trị đạo đức cách mạng.
Nội dung nâng cao giá trị đạo đức cách mạng của học viên ở Trường Quân sự
tỉnh Bình Thuận: Một là, nâng cao tinh thần yêu nước, trung với Đảng, hiếu với dân.
Xác định mục tiêu, lý tưởng trong học tập là để bảo vệ Tổ quốc và phục vụ nhân dân.
Đây là giá trị đạo đức cách mạng cốt lõi đầu tiên của người học viên. Bởi lẽ, trong
quá trình học tập nếu người học viên không có tinh thần yêu nước, trung với Đảng,
hiếu với dân thì việc rèn luyện đạo đức cách mạng cũng không có ý nghĩa gì. Hơn
nữa, nếu trong quá trình đào đạo tại Nhà trường nếu không xác định được mục tiêu
học tập để làm gì thì cũng không thể trở thành một học viên tốt. Để học viên Trường
Quân sự tỉnh Bình Thuận luôn có bản lĩnh chính trị vững vàng, yên tâm học tập, công
tác, xác định tốt nhiệm vụ. Trong bất kỳ hoàn cảnh nào cũng quyết tâm hoàn thành tốt
như: chấp hành mệnh lệnh của chỉ huy trong thực hiện các nhiệm vụ; tích cực, tự giác
trong học tập, rèn luyện, công tác; nhiệt tình giúp đỡ nhau lúc thường cũng như lúc
khó khăn; tham gia các phong trào quyên góp giúp đỡ các gia đình đồng chí có hoàn
cảnh khó khăn, đồng bào bị thiên tai, lũ lụt.
140
Ba là, nâng cao hơn nữa tinh thần say mê học tập, sáng tạo, rèn luyện bản
thân theo chuẩn giá trị đạo đức để không ngừng nâng cao phẩm chất, năng lực
công tác sau này. Tinh thần say mê học tập, sáng tạo của học viên là một biểu hiện
tích cực, tiêu biểu của con người mới xã hội chủ nghĩa đang được Đảng, Nhà nước
ta hướng tới theo tinh thần Văn kiện Đại hội XII của Đảng ta khẳng định: “Phát
huy nhân tố con người trong mọi lĩnh vực đời sống xã hội; tập trung xây dựng con
người về đạo đức, nhân cách, lối sống, trí tuệ và năng lực làm việc; xây dựng môi
trường văn hóa lành mạnh” [15,tr.219]. Muốn đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội thì
trước tiên phải có những con người xã hội chủ nghĩa đó là một giá trị tiến bộ. Vì
vậy, đối với học viên Trường Quân sự tỉnh Bình Thuận không chỉ tiếp thu những
kiến thức được trang bị từ giáo viên mà bản thân từng học viên luôn tích cực, chủ
động nghiên cứu, nắm bắt những thông tin, kiến thức mới để phong phú thêm
những giá trị đạo dức trong cuộc sống đáp ứng yêu cầu trên cương vị công tác sau
này.
Bốn là, đặt nhiệm vụ, lợi ích của tập thể lên trên mục đích của cá nhân, yêu
thương đồng đội, sống có nghĩa, có tình. Mỗi học viên phải luôn tự ghép mình vào
các nguyên tắc, chuẩn mực ứng xử, hành vi đạo đức cách mạng ở trình độ cao trong
quá trình học tập, công tác, trong các mối quan hệ tình đồng chí, đồng đội và các
quan hệ xã hội khác. Phù hợp với tư cách, phẩm chất của một người cán bộ cách
mạng, phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân. Quy tắc ứng xử đạo đức cách mạng của
học viên, thể hiện qua thói quen chấp hành kỷ luật, thực hiện tốt lễ tiết tác phong
quân nhân, xưng hô chào hỏi đúng điều lệnh. Thực hiện cần, kiệm, liêm, chính, chí
công, vô tư trong các hoạt động hằng ngày; tôn trọng cấp trên, yêu mến cấp dưới, là