ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
_________________________

NGUYỄN THỊ NHUNG

ĐẢNG BỘ TỈNH QUẢNG NINH LÃNH ĐẠO
XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÔNG NHÂN
TỪ NĂM 1996 ĐẾN NĂM 2011

LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ

HÀ NỘI - 2018


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
_________________________

NGUYỄN THỊ NHUNG

ĐẢNG BỘ TỈNH QUẢNG NINH LÃNH ĐẠO
XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÔNG NHÂN
TỪ NĂM 1996 ĐẾN NĂM 2011

Chuyên ngành:

Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

Mã số:



Chủ nghĩa xã hội

KT - XH

Kinh tế - xã hội

NXB

Nhà xuất bản

UBND

Ủy ban nhân dân


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1
Chƣơng 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ
TÀI LUẬN ÁN ...........................................................................................................6
1.1. Các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án ............................6
1.1.1. Các công trình khoa học nghiên cứu chung về xây dựng giai cấp công
nhân. ....................................................................................................................6
1.1.2. Các công trình khoa học nghiên cứu về xây dựng đội ngũ công nhân ở
các địa phương ...................................................................................................14
1.1.3. Các công trình khoa học nghiên cứu liên quan đến Quảng Ninh và xây
dựng đội ngũ công nhân ở Quảng Ninh .............................................................17
1.2. Kết quả nghiên cứu của các công trình liên quan đến đề tài luận án và
những vấn đề luận án tập trung giải quyết .......................................................20
1.2.1. Kết quả nghiên cứu của các công trình liên quan đến đề tài, luận án có

3.1. Tình hình mới và chủ trƣơng của Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh về xây dựng
đội ngũ công nhân ................................................................................................63
3.1.1. Tình hình mới, xu hướng biến đổi của đội ngũ công nhân Quảng Ninh và
chủ trương của Đảng về xây dựng giai cấp công nhân ......................................63
3.1.2. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh về xây dựng đội ngũ công
nhân từ năm 2006 đến năm 2011 .......................................................................74
3.2. Quá trình chỉ đạo xây dựng đội ngũ công nhân của Đảng bộ tỉnh Quảng
Ninh (2006 - 2011) ................................................................................................78
3.2.1. Chỉ đạo xây dựng đội ngũ công nhân phát triển về cơ cấu, số lượng để
đáp ứng với yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa tỉnh Quảng Ninh78
3.2.2. Chỉ đạo nâng cao ý thức giác ngộ giai cấp và trình độ chính trị của đội
ngũ công nhân ....................................................................................................80
3.2.3. Chỉ đạo công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn,
nghiệp vụ và tay nghề của đội ngũ công nhân ...................................................82
3.2.4. Chỉ đạo thực hiện các chế độ chính sách nhằm nâng cao đời sống vật
chất tinh thần cho công nhân .............................................................................84
3.2.5. Chỉ đạo xây dựng tổ chức đảng và các tổ chức chính trị - xã hội trong
các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, phát huy vai trò của đội ngũ công nhân trong
phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội ....................................................................87


Tiểu kết chƣơng 3 ................................................................................................95
Chƣơng 4. NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM ......................................................97
4.1. Nhận xét sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh về xây dựng đội ngũ
công nhân (1996 - 2011) ......................................................................................97
4.2. Một số kinh nghiệm ....................................................................................112
Tiểu kết chƣơng 4 ..............................................................................................130
KẾT LUẬN ............................................................................................................132
DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN
LUẬN ÁN ...............................................................................................................135

tâm, chăm lo, xây dựng giai cấp công nhân vững mạnh và phát triển toàn diện được
đặt ra như một tất yếu khách quan, trở thành vấn đề có ý nghĩa chiến lược của Đảng
1


trong thời kỳ mới. Văn kiện Đại hội Đảng thời kỳ đổi mới khẳng định: “Tăng cường
xây dựng giai cấp công nhân có giác ngộ và bản lĩnh chính trị, có trình độ học vấn
và nghề nghiệp ngày càng cao trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại
hóa” [48, tr. 5]. Thực hiện chủ trương đó, Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh đã và đang
từng bước quán triệt, cụ thể hóa đường lối, chủ trương của Đảng vào thực tiễn xây
dựng đội ngũ công nhân của Tỉnh.
Đội ngũ công nhân tỉnh Quảng Ninh là một bộ phận của giai cấp công nhân
Việt Nam, có truyền thống lâu đời, kiên cường bất khuất trong đấu tranh, cần cù
sáng tạo trong lao động sản xuất, có nhiều đóng góp quan trọng vào sự nghiệp đấu
tranh giải phóng dân tộc trước đây, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay. Trong sự
nghiệp đẩy mạnh CNH, HĐH của Tỉnh, vai trò của đội ngũ công nhân càng trở nên
quan trọng. Bởi vì, đội ngũ công nhân chính là nguồn lực đặc biệt quan trọng để
phát triển KT - XH nhanh và bền vững, là một trong những nhân tố quyết định
thành công của sự nghiệp đổi mới, đẩy mạnh CNH, HĐH và hội nhập khu vực,
quốc tế của Tỉnh.
Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh, đội ngũ công nhân đã và
đang có những biến đổi về cơ cấu, số lượng và chất lượng. Tuy nhiên, đội ngũ công
nhân Quảng Ninh cũng bộc lộ một số hạn chế như: cơ cấu chưa phù hợp, số lượng ít
và trình độ học vấn, chuyên môn kĩ thuật, nghề nghiệp của công nhân còn thấp, kỷ
luật lao động chưa cao; đa số công nhân của tỉnh xuất thân từ nông dân, chưa được
đào tạo cơ bản và có hệ thống, khả năng ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ hiện
đại vào sản xuất còn ít, giác ngộ giai cấp và bản lĩnh chính trị của đội gũ công nhân
chưa đồng đều; sự hiểu biết về chính sách, pháp luật còn nhiều hạn chế. Thực tế này
không chỉ cản trở quá trình nâng cao chất lượng đội ngũ công nhân của Tỉnh mà còn
là rào cản đối với việc thực hiện mục tiêu sớm đưa Quảng Ninh trở thành tỉnh công

3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu hoạt động lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh về xây dựng
đội ngũ công nhân từ năm 1996 đến năm 2011.
3.1. Phạm vi nghiên cứu
Về nội dung: xây dựng giai cấp công nhân là một lĩnh vực có nội dung rộng
lớn thể hiện trong chủ trương, sự chỉ đạo có quan hệ chặt chẽ với nhau tạo nên một
tổng thể thống nhất trong tiến trình phát triển KT - XH của đất nước của mỗi địa
3


phương. Trong phạm vi luận án, nghiên cứu sinh tập trung làm rõ chủ trương, sự
chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh về xây dựng đội ngũ công nhân do Tỉnh quản
lý, tập trung vào các lĩnh vực.
Về thời gian: Từ năm 1996 đến năm 2011. Năm 1996 Đại hội lần thứ X của
Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh mở đầu quá trình đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước và của
Tỉnh. Năm 2011, năm Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI và tháng 11 - 2010 Đại hội
lần thứ XIII của Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh. Tuy nhiên, trong quá trình nghiên cứu thực
hiện luận án để đảm bảo tính hệ thống, luận án có sử dụng một số tài liệu, tư liệu liên
quan đến trước năm 1996 và sau năm 2011.
Về không gian: Trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.
4. Cơ sở lý luận, phƣơng pháp nghiên cứu và nguồn tài liệu
4.1. Cơ sở lý luận nghiên cứu
Luận án được trình bày dựa trên cơ sở các quan điểm của chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về giai cấp
công nhân và xây dựng giai cấp công nhân.
4.2. Phương pháp nghiên cứu
Luận án sử dụng chủ yếu các phương pháp nghiên cứu của khoa học lịch sử,
đó là: phương pháp lịch sử, phương pháp logic,... Ngoài ra, còn sử dụng một số
phương pháp khác như phân tích, tổng hợp, so sánh, đối chiếu, thống kê cũng được
vận dụng phù hợp trong giải quyết những nội dung nghiên cứu cụ thể của luận án.

tỉnh Quảng Ninh và lịch sử Đảng trong các Học viện, trường Đại học.
6. Kết cấu của luận án
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục các công trình khoa học của
nghiên cứu sinh đã công bố, tài liệu tham khảo, phụ lục, luận án được kết cấu 4
chương, 8 tiết.
Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án
Chương 2: Chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh xây
dựng đội ngũ công nhân từ năm 1996 đến năm 2005
Chương 3: Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh lãnh đạo đẩy mạnh xây dựng đội ngũ
công nhân từ năm 2006 đến năm 2011
Chương 4: Nhận xét và kinh nghiệm

5


Chƣơng 1
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
1.1. Các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án
1.1.1. Các công trình khoa học nghiên cứu chung về xây dựng giai cấp
công nhân.
1.1.1.1. Các công trình nghiên cứu của các tác giả trong nước có liên quan
đến luận án
Viện Công nhân và Công đoàn có cuốn “Xu hướng biến động của giai cấp
công nhân Việt Nam trong những năm đầu thế kỷ XXI” [144]. Trong công trình
nghiên cứu này, các tác giả đã phân tích tương đối khái quát và toàn diện những
nhân tố khách quan và chủ quan ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình hình thành, phát
triển của giai cấp công nhân Việt Nam. Trên cơ ở đó các tác giả đã đưa ra những dự
báo khoa học về xu hướng biến động của giai cấp công nhân Việt Nam trong những
năm đầu thế kỷ XXI. Bằng việc chỉ ra đặc điểm cơ bản của thế kỷ XXI là toàn cầu

giải pháp xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam. Tác giả làm rõ nhiệm vụ lịch sử
của giai cấp công nhân trong thời kỳ CNH, HĐH đất nước. Từ khi đổi mới, giai cấp
công nhân đã có những chuyển biến quan trọng, đang tiếp tục phát huy vai trò là
giai cấp lãnh đạo cách mạng thông qua đội tiên phong là Đảng Cộng sản Việt Nam,
giai cấp tiên phong trong sự nghiệp xây dựng CNXH, lực lượng đi đầu trong sự
nghiệp CNH, HĐH và hội nhập kinh tế quốc tế, lực lượng nòng cốt trong liên minh
giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức dưới sự lãnh đạo của
Đảng, đóng góp trực tiếp vào sự phát triển của đất nước.
Tác giả Cù Thị Hậu có bài “Xây dựng giai cấp công nhân vững mạnh,
xứng đáng là giai cấp tiên phong, lực lượng đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp
hóa, hiện đại hóa đất nước” [53]. Tác giả chỉ rõ những thách thức đối với giai
cấp công nhân Việt Nam trong tình hình hiện nay đồng thời chỉ rõ những hạn
chế, yếu kém của giai cấp công nhân hiện nay. Qua đó, tác giả nêu kiến nghị về
cần xây dựng chiến lược tổng thể, toàn diện xây dựng, phát huy vai trò giai cấp
công nhân trong giai đoạn mới. Đảng cần đẩy mạnh công tác xây dựng tổ chức
đảng và các tổ chức chính trị - xã hội trong giai cấp công nhân. Đồng thời, tăng
cường lãnh đạo các cơ quan nghiên cứu của Đảng, Nhà nước, của các đoàn thể
7


chính trị - xã hội, tập hợp trí tuệ của các nhà khoa học để nghiên cứu lý luận,
tổng kết thực tế về giai cấp công nhân.
“Vận dụng quan điểm lịch sử của Chủ nghĩa Mác - Lênin để xác định giai
cấp công nhân Việt Nam” của PGS. TS Nguyễn Thanh Tuấn [134 ]. Sứ mệnh lịch
sử của giai cấp công nhân là phạm trù cơ bản nhất của chủ nghĩa xã hội khoa học.
Phát hiện ra sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là một trong những cống hiến
vĩ đại nhất của chủ nghĩa Mác - Lênin. Trong bài viết tác giả đã khái quát lại quan
điểm của các nhà kinh điển về giai cấp công nhân đồng thời luận chứng, so sánh
với một số quan niệm của các nhà khoa học đương đại về giai cấp công nhân để từ
đó đưa ra quan niệm riêng của bản thân về giai cấp công nhân. Chỉ khi giai cấp

đoạn từ 2010 - 2020. Qua đó tác giả đề xuất những kiến nghị và giải pháp cơ bản để
xây dựng và phát huy vai trò của giai cấp công nhân Việt Nam trong giai đoạn tới.
Các tác giả Hoàng Chí Bảo, Nguyễn Viết Thông, Bùi Đình Bôn trong cuốn
sách, “Một số vấn đề phát triển lý luận về giai cấp công nhân Việt Nam trong điều
kiện kinh tế thị trường, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế”
[10]. Nội dung cuốn sách bước đầu giải đáp một số vấn đề về giai cấp công nhân Việt
Nam trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đẩy mạnh CNH,
HĐH và hội nhập quốc tế. Qua đó tạo sự thống nhất về nhận thức trong Đảng và
trong xã hội về vị trí, vai trò của giai cấp công nhân. Đồng thời đưa ra các giải pháp
nhằm đổi mới, nâng cao chất lượng nghiên cứu, phát triển lý luận về giai cấp công
nhân Việt Nam.
Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam có công trình, “Vai trò lãnh đạo của
Đảng Cộng sản Việt Nam với giai cấp công nhân và tổ chức công đoàn” [129]. Công
trình tổng thuật đường lối lãnh đạo của Đảng với phong trào công nhân và hoạt động
Công đoàn qua các thời kỳ lịch sử. Từ đó đề xuất nhiều kiến giải xây dựng giai cấp
công nhân Việt Nam lớn mạnh cả về số lượng và chất lượng trên tinh thần quán triệt
quan điểm của Đảng về tiếp tục xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam thời kỳ CNH,
HĐH đất nước thể hiện trong Nghị quyết Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung
ương Đảng, khóa X như: Tăng cường mối quan hệ giữa Đảng và Công đoàn; Tăng
cường vai trò lãnh đạo của Đảng với giai cấp công nhân trong quá trình CNH, HĐH
và hội nhập kinh tế quốc tế; Xây dựng đội ngũ cán bộ xuất thân từ công nhân…
Trong công trình “Tăng cường bản chất giai cấp công nhân của Đảng Cộng
sản Việt Nam trong giai đoạn hiện nay” của tác giả Đỗ Ngọc Ninh, Nguyễn Văn
9


Giang [86] cho rằng bản chất của giai cấp công nhân được biểu hiện ở giá trị phổ
quát của lý luận chủ nghĩa Mác-Lênin, cụ thể trên các khía cạnh như: lao động,
công bằng, bình đẳng, sự phát triển tự do và toàn diện của công nhân là tiền đề trở
thành hệ giá trị.

Việt Nam trong quá trình CNH, HĐH.
Phạm Thị Xuân Hương với đề tài “Vấn đề đình công của công nhân ở nước
ta hiện nay” [61]. Luận án tập trung trình bày cơ sở lý luận, thực tiễn về các khía
cạnh KT - XH liên quan đến vấn đề đình công, phân tích thực trạng, nguyên nhân
và dự báo xu hướng đình công của công nhân Việt Nam trong những năm tiếp theo.
Tác giả làm rõ tính tất yếu của vấn đề đình công trong nền kinh tế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa hiện nay ở Việt Nam; chỉ ra sự khác nhau giữa đình công
trong giai đoạn chưa có chính quyền và đình công trong giai đoạn hiện nay. Đồng
thời nêu ra các tiêu chí xem xét các cuộc đình công và đề xuất một số giải pháp
nhằm phòng ngừa và giải quyết đình công của công nhân hiện nay.
Cùng nói về giai cấp công nhân, tác giả Nguyễn Thị Hường với đề tài “Giai
cấp công nhân - giai cấp tiên phong trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở
Việt Nam” [62]. Luận án trình bày các vấn đề về vai trò tiên phong của giai cấp
công nhân trong sự nghiệp xây dựng CNXH; chỉ ra tính đặc thù và những vấn đề
đặt ra với vai trò tiên phong của giai cấp công nhân trong sự nghiệp xây dựng
CNXH ở Việt Nam. Tác giả đề xuất một số quan điểm và giải pháp chủ yếu để xây
dựng giai cấp công nhân Việt Nam thực sự là giai cấp tiên phong trong sự nghiệp
xây dựng CNXH.
Ngoài ra, còn có nhiều bài viết đăng trên các tạp chí nghiên cứu chuyên
ngành về xây dựng giai cấp công nhân nói chung như: Văn Tạo, “Quan điểm mới về
giai cấp công nhân Việt Nam quaVăn kiện Đại hội X của Đảng”[101]; Nguyễn Văn
Huyên, “Suy nghĩ về giai cấp công nhân và xây dựng giai cấp công nhân Việt
nam”[58]; TS Dương Văn Sao “Xây dựng, phát huy vai trò giai cấp công nhân,
nhân tố quyết định thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá”
[97]; Thái Văn Long, “Giai cấp công nhân trong điều kiện cách mạng khoa họccông nghệ” [71]; Trương Giang Long, “ Giai cấp công nhân Việt Nam – thực trạng
và suy ngẫm”[72] Trần văn Chử, “ Đời sống vật chất và tinh thần của công nhân
trong các khu công nghiệp, khu chế xuất”[24]. Tất cả những bài viết, những công
11





cuộc đấu tranh cho hòa bình bằng lao động của mình, giai cấp công nhân Liên Xô
đã giúp đỡ giai cấp công nhân các nước xây dựng kinh tế, củng cố tình đoàn kết.
Cuốn sách nhấn mạnh đến tình cảm đoàn kết giai cấp. Các quan hệ quốc tế của giai
cấp công nhân Liên Xô nhằm mục đích thành lập một khối liên minh vững chắc
công nhân tất cả các nước trên thế giới, giải quyết nhiệm vụ chính của phong trào
công nhân quốc tế là “giải phóng giai cấp công nhân bằng lực lượng chính của giai
cấp công nhân”.
Năm 2004, cuốn “Phong trào công nhân quốc tế - Những vấn đề lịch sử và
lý luận” được NXB Chính trị Quốc gia dịch, biên tập và xuất bản căn cứ theo bản
tiếng Nga do NXB Tư tưởng Mát-xcơ-va xuất bản. Nội dung cuốn sách trình bày
những điều kiện lịch sử của quá trình trưởng thành của giai cấp công nhân và phong
trào công nhân trong thời kỳ chủ nghĩa tư bản chuyển sang chủ nghĩa đế quốc; nêu
rõ những quá trình làm cho giai cấp vô sản trở thành giai cấp chủ đạo của xã hội,
làm cho nó có khả năng thực tế bắt đầu sự nghiệp giải phóng loài người khỏi xiềng
xích áp bức giai cấp; qua đó rút ra những bài học và kinh nghiệm. Cuốn sách được
xuất bản trong những năm 70 - 80 của thế kỷ XX, một số luận điểm, nhận định đến
nay không còn phù hợp vì thực tiễn lịch sử đã phát triển phong phú và phức tạp.
Song, đó là tài liệu quý để tác giả tham khảo và làm phong phú nội dung quá trình
hoàn thiện luận án.
“Vị trí và vai trò của giai cấp công nhân đương đại”, Liễu Khả Bạch,
Vương Mai và Diêm Xuân Chi [4]. Đây là công trình khoa học có nhiều nội dung
liên quan trực tiếp đến giai cấp công nhân. Để củng cố vai trò làm chủ của giai cấp
công nhân, các nhà nghiên cứu đã điều tra thực trạng của giai cấp công nhân, phân
tích những đặc điểm và xu hướng mới trong quá trình phát triển của giai cấp công
nhân. Trên cơ sở phân tích, đánh giá những vấn đề thực tiễn đặt ra, tác giả đã đưa ra
nhiều kiến giải để xây dựng giai cấp công nhân Trung Quốc nói riêng, giai cấp công
nhân thế giới nói chung như: Cần chủ trương bảo vệ 5 quyền lợi lớn của công nhân
trong quá trình cải cách; vấn đề xây dựng “quan hệ lao động”; vấn đề phát triển

tiến của tình hình trong nước và thế giới đã có ảnh hưởng trực tiếp đến ý thức chính
trị của giai cấp công nhân Việt Nam thông qua việc khảo sát các doanh nghiệp trên
địa bàn thành phố Hà Nội. Theo tác giả, sự biến đổi đa chiều của tình hình trong
nước và quốc tế đã có tác động tiêu cực đến ý thức chính trị của giai cấp công nhân
Việt Nam hiện nay nhất là trên địa bàn thành phố Hà Nội - thủ đô của cả nước.
14


Thông qua việc phân tích những ảnh hưởng tiêu cực tác động đến ý thức chính trị,
lập trường giai cấp của giai cấp công nhân Việt Nam, tác giả chỉ rõ việc nâng cao ý
thức chính trị cho giai cấp công nhân nói chung, đội ngũ công nhân Hà Nội nói
riêng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
hiện nay.
Được sự chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh Đồng Nai xuất bản cuốn “Lịch sử
giai cấp công nhân ở Đồng Nai” [138], nhằm ghi lại quá trình hình thành và phát
triển của giai cấp công nhân ở Đồng Nai qua các chặng đường lịch sử, qua đó khẳng
định vai trò, vị trí của giai cấp trong sự nghiệp xây dựng tỉnh Đồng Nai giàu mạnh,
công bằng, dân chủ, văn minh. Giai cấp công nhân Đồng Nai là một bộ phận của
dân tộc và giai cấp công nhân Việt Nam. Theo tác giả, ngay từ khi ra đời, với truyền
thống đấu tranh của dân tộc, giai cấp công nhân Đồng Nai đã liên tục đấu tranh
chống áp bức bóc lột tư bản. Từ khi có Đảng lãnh đạo, công nhân Đồng Nai từ đấu
tranh tự phát vươn lên đấu tranh tự giác, trở thành giai cấp tiên tiến là lực lượng
quan trọng trong đấu tranh giải phóng dân tộc; đấu tranh chống thực dân Pháp, đế
quốc Mỹ xâm lược, giải phóng miền Nam thống nhất Tổ quốc. Sau khi miền Nam
hoàn toàn giải phóng, giai cấp công nhân Đồng Nai cùng nhân dân cả nước nỗ lực
khắc phục hậu quả chiến tranh, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Cuốn sách viết riêng
về lịch sử giai cấp công nhân ở Đồng Nai, là tư liệu quý giúp tác giả tham khảo và
hoàn thiện luận án.
Liên đoàn Lao động tỉnh Hải Phòng xuất bản cuốn “ Lịch sử phong trào công
nhân và công đoàn Hải Phòng” [69]. Cuốn sách giới thiệu một vài nét về thành phố

của đội ngũ công nhân tại thành phố Hồ Chí Minh nói riêng, cả nước nói chung.
Được sự đồng ý của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Liên đoàn Lao động tỉnh Bắc
Kạn đã cho xuất bản cuốn “Lịch sử phong trào công nhân, viên chức, lao động và
Công đoàn tỉnh Bắc Kạn” [68]. Nội dung cuốn sách trình bày một cách có hệ thống
quá trình hình thành, phát triển của đội ngũ công nhân, viên chức, lao động và tổ
chức công đoàn tỉnh Bắc Kạn qua các thời kỳ lịch sử đầy khó khăn, gian khổ: thời
kỳ cuối thế kỷ XIX đến tháng 8 năm 1945, thời kỳ kháng chiến chống Pháp, chống
Mỹ, thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội (1976 - 1985), thời kỳ đầu đổi mới (19861996) và thời kỳ CNH, HĐH đất nước (1997 - 2010); nhưng cũng vô cùng oanh
liệt, góp phần làm nên những thắng lợi to lớn của Đảng bộ và nhân dân các dân tộc
16


trong quá trình đấu tranh, xây dựng và bảo vệ quê hương Bắc Kạn và góp phần to
lớn vào sự nghiệp chung của Đảng, của toàn dân tộc.
Đề tài “Xu hướng biến đổi của giai cấp công nhân ở thành phố Hồ Chí Minh
trong giai đoạn hiện nay” của Nguyễn Khánh Vân [143]. Cũng như giai cấp công
nhân Việt Nam, giai cấp công nhân thành phố Hồ Chí Minh đang dần biến đổi theo
sự phát triển của nền kinh tế thị trường. Tác giả đã chỉ ra thực trạng biến đổi của
giai cấp công nhân ở thành phố Hồ Chí Minh hiện nay là đã có sự biến đổi về cơ
cấu ngành nghề và thành phần kinh tế, về số lượng công nhân, về cơ cấu bậc thợ và
trình độ học vấn… Nhằm tác động vào sự biến đổi giai cấp công nhân ở thành phố
Hồ Chí Minh theo chiều hướng tích cực, hạn chế chiều hướng tiêu cực, tác giả đã đề
ra các giải pháp thiết thực và sáng tạo để xây dựng giai cấp công nhân vững mạnh,
cân đối và đồng bộ về cơ cấu, số lượng và chất lượng.
Những công trình nghiên cứu về đội ngũ công nhân, xây dựng đội ngũ công
nhân nêu trên đã đề cập nhiều nội dung với các góc độ khác nhau, có những đóng
góp quan trọng về vấn đề xây dựng đội ngũ công nhân, đồng thời xuất phát từ thực
trạng xây dựng đội ngũ công nhân của các địa phương đã đặt ra yêu cầu, nhiệm vụ
phát triển đội ngũ công nhân phục vụ cho sự nghiệp CNH, HĐH của Tỉnh.
1.1.3. Các công trình khoa học nghiên cứu liên quan đến Quảng Ninh và

Ninh còn có nhiều điều kiện để phát triển các loại du lịch và các ngành công nghiệp
giải trí, công nghiệp văn hóa. Được thiên nhiên ưu ái ban tặng tài nguyên khoáng
sản giàu có, đây là điều kiện để Quảng Ninh phát triển các trung tâm khai khoáng,
trung tâm nhiệt điện, vật liệu xây dựng của cả nước. Quảng Ninh là nơi hội tụ, giao
thoa của nền văn minh sông Hồng, có truyền thống cách mạng vẻ vang của giai cấp
công nhân Vùng mỏ với tinh thần kỷ luật và đồng tâm. Yếu tố này tạo cho con
người Quảng Ninh có khả năng tập hợp, đoàn kết dưới sự lãnh đạo của Đảng.
Những tiềm năng đó là cơ sở để Quảng Ninh thực hiện đổi mới, xây dựng và phát
triển nền kinh tế bền vững.
Nhân dịp kỷ niệm 60 năm ngày thành lập đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí
Minh, cuốn sách“ 60 năm tuổi trẻ Quảng Ninh cống hiến và trưởng thành” do Chu
Mạnh Hiển chủ biên [54]. Cuốn sách ghi lại những nét nổi bật về truyền thống vẻ
vang trong lao động, học tập và chiến đấu của các thế hệ thanh niên gắn liền với sự
ra đời và trưởng thành của tổ chức Đoàn dưới sự lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ kính
yêu “60 năm qua tuổi trẻ Quảng Ninh cống hiến và trưởng thành, cũng là 60 mùa
18