-

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

TRẦN VŨ SƠN

XÂY DỰNG VĂN HÓA DOANH NGHIỆP TẠI
CÔNG TY CỔ PHẦN DƯỢC – VẬT TƯ Y TẾ
ĐẮK LẮK

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH

Đà Nẵng - Năm 2018


-

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

TRẦN VŨ SƠN

XÂY DỰNG VĂN HÓA DOANH NGHIỆP TẠI
CÔNG TY CỔ PHẦN DƯỢC – VẬT TƯ Y TẾ
ĐẮK LẮK

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH
Mã số: 60.34.01.02

Người hướng dẫn khoa học: GS.TS. Nguyễn Trường Sơn



2.1.2. Khái quát quá trình hình thành và phát triển của Công ty cổ phần
Dược - Vật tư y tế Đắk Lắk....................................................................................................... 36
2.1.3. Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh........................................................ 37
2.2. THỰC TRẠNG VĂN HÓA DOANH NGHIỆP TẠI CÔNG TY CỔ
PHẦN DƯỢC - VẬT TƯ Y TẾ ĐẮK LẮK..................................................................... 38
2.2.1. Thực trạng văn hóa doanh nghiệp được nhìn từ các yếu tố cấu
trúc hữu hình của Công ty (lớp thứ 1)................................................................................. 38
2.2.2. Thực trạng văn hóa doanh nghiệp qua hệ thống chuẩn mực và
giá trị được chia sẻ (lớp thứ 2)................................................................................................. 47
2.2.3. Đánh giá giá trị nền tảng ( giá trị ngầm định) - lớp 3:........................... 54
2.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG THỰC TRẠNG VĂN HÓA DOANH NGHIỆP
TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN DƯỢC VẬT TƯ Y TẾ ĐẮK LẮK............................ 62
2.3.1. Những giá trị văn hóa hiện có, cần tiếp tục phát triển, hoàn thiện . 62

2.3.2. Những giá trị văn hóa mới cần xây dựng trong thời gian tới.............63
CHƯƠNG 3. ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÁC
GIÁ TRỊ VĂN HÓA DOANH NGHIỆP HIỆN CÓ, XÂY DỰNG MỘT
SỐ GIÁ TRỊ VĂN HÓA MỚI TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN DƯỢC VẬT TƯ Y TẾ ĐẮK LẮK....................................................................................................... 66
3.1. ĐỊNH HƯỚNG HOÀN THIỆN CÁC GIÁ TRỊ VĂN HÓA DOANH
NGHIỆP HIỆN CÓ, XÂY DỰNG MỘT SỐ

GIÁ TRỊ VĂN HÓA MỚI

TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN DƯỢC - VẬT TƯ Y TẾ ĐẮK LẮK......................... 66
3.1.1. Phù hợp với chiến lược phát triển kinh doanh của doanh nghiệp
trong thời gian tới............................................................................................................................ 66
3.1.2. Thích ứng với sự thay đổi của môi trường kinh doanh.........................67
3.1.3. Xây dựng phong cách văn hóa lấy khách hàng làm trọng tâm..........68


26

2.1.

Số liệu kết quả kinh doanh của Công ty

37


DANH MỤC CÁC HÌNH
Số hiệu
hình

Tên hình

Trang

1.1.

Kết cấu văn hóa doanh nghiệp

14

1.2.

Mô hình tảng băng văn hóa doanh nghiệp

24



Tên biểu đồ

Trang

2.1.

Đánh giá của khách hàng về kiến trúc Công ty

41

2.2.

Đánh giá của khách hàng về logo Công ty

43

2.3.

Đánh giá của khách hàng về đồng phục của Công ty

44

2.4.

Nhận thức của nhân viên về sự khó khăn trong công
việc do phương pháp quản lý gây nên

49



56

2.10.

Đánh giá thái độ, niềm tin của nhân viên Công ty

57

2.11.

Các yếu tố duy trì sự gắn bó của nhân viên với Công ty

59

2.12.

Đánh giá mức độ hiểu biết của nhân viên về các giá trị
cốt lõi

60

2.13.

Đánh giá của nhân viên toàn Công ty về giá trị cốt lõi

61


1


nước ta, môi trường kinh doanh cạnh tranh ngày càng khốc liệt trước các đối
thủ cả trong và ngoài nước, trong bối cảnh Việt Nam đang thực hiện công
cuộc mở cửa, đổi mới, tham gia tích cực và hội nhập sâu rộng vào các tổ chức
kinh tế - thương mại khu vực, thế giới thì vai trò của văn hóa doanh nghiệp
ngày càng được xem trọng và đánh giá cao nhằm xây dựng văn hóa doanh
nghiệp có bản sắc riêng nhưng vẫn phù hợp với thông lệ quốc tế, truyền thống
dân tộc và tuân thủ pháp luật, các nhà quản lý ngày càng nhận thức được tầm
quan trọng của văn hóa doanh nghiệp, bởi đây là yếu tố quan trọng giúp người
lao động, khách hàng, đối tác trung thành với doanh nghiệp, tạo nên diện mạo,
hình ảnh tốt đẹp của doanh nghiệp trong công chúng, là nền tảng cho sự phát
triển có tính bền vững.
Công ty cổ phần Dược – Vật tư y tế Đắk Lắk là một trong những công
ty lâu đời, được thành lập từ năm 1976, là một trong những doanh nghiệp nhà
nước đầu tiên trong lĩnh vực kinh doanh dược phẩm, thiết bị y tế trên địa bàn
Tây Nguyên, quy mô kinh doanh tương đối lớn, trải rộng trên địa bàn Miền
Trung, chủ yếu tại Tây Nguyên, đặc biệt trên địa bàn hai tỉnh Đắk Lắk và Đắk
Nông, có mạng lưới 26 chi nhánh, hơn 800 nhà thuốc từ tỉnh đến huyện, xã
tuy nhiên hiện chưa có một nghiên cứu nào đánh giá đúng và đầy đủ nhằm
xây dựng văn hóa doanh nghiệp từ đó góp phần thúc đẩy sự phát triển bền
vững của công ty. Vì vậy, tác giả tiến hành nghiên cứu đề tài “Xây dựng văn
hóa doanh nghiệp tại Công ty cổ phần Dược – Vật tư y tế Đắk Lắk”.
2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục tiêu chung:
Đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện các giá trị văn hóa doanh nghiệp
hiện có, xây dựng một số giá trị văn hóa mới tại Công ty cổ phần Dược – Vật
tư y tế Đắk Lắk mang bản sắc riêng để góp phần vào sự phát triển tích cực và
bền vững của Công ty.



4

hóa doanh nghiệp đã có, xây dựng các giá trị văn hóa mới tại Công ty Cổ
phần Dược - Vật tư y tế Đắk Lắk.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
Mọi biểu hiện của văn hóa doanh nghiệp tại Công ty Cổ phần Dược Vật tư y tế Đắk Lắk.
4. Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện các nội dung nghiên cứu nêu trên, đề tài sử dụng các
phương pháp nghiên cứu sau:
- Phương pháp quan sát, khảo sát, điều tra, phỏng vấn: khảo sát thực
tiễn những biểu hiện của văn hóa doanh nghiệp tại công ty, điều tra, khảo sát,
tìm hiểu đối với khách hàng, nhân viên, khảo sát chuyên sâu đối với ban lãnh
đạo công ty nhằm đánh giá thực trạng, thu thập thông tin phục vụ cho việc
hoàn thiện các giá trị văn hóa doanh nghiệp hiện có, xây dựng một số giá trị
văn hóa mới tại Công ty cổ phần Dược – Vật tư y tế Đắk Lắk mang bản sắc
riêng để góp phần vào sự phát triển tích cực và bền vững của Công ty. Xây
dựng các Bảng câu hỏi khảo sát, điều tra, phỏng vấn đối với các đối tượng
liên quan (khách hàng, nhân viên, lãnh đạo công ty) về nhận thức, hiểu biết về
văn hóa doanh nghiệp và mong muốn thay đổi các giá trị văn hóa doanh
nghiệp hiện có dựa trên các yếu tố cấu thành (cấu trúc) của văn hóa doanh
nghiệp và các quy định, đòi hỏi của xã hội, nhà nước, các cơ quan hữu quan
và khách hàng đối với một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh
dược phẩm.
- Phương pháp tổng hợp, so sánh, phân tích: tổng hợp các yếu tố thuộc
môi trường bên trong và bên ngoài của công ty, từ đó xác định điểm mạnh và
điểm yếu, các cơ hội cũng như nguy cơ làm căn cứ để định hướng và suy luận
logic kết quả điều tra, khảo sát, các thông tin tổng hợp từ đó phân tích, đánh
giá để đề ra các giải pháp thích hợp hoàn thiện các giá trị văn hóa doanh




6

Nghiên cứu của Edgar H.Schein - Organizational Culture and
Leadership (Văn hóa doanh nghiệp và sự lãnh đạo)[13]: Edgar H.Schein là
một tác giả kinh điển về lĩnh vực văn hóa doanh nghiệp. Trong cuốn sách này,
ông trình bày một cách tổng quát và đi vào nhiều khía cạnh của văn hóa doanh
nghiệp và mối quan hệ của chúng với sự lãnh đạo. Cuốn sách được tác giả
trình bày theo 5 vấn đề chính. Đầu tiên, tác giả đưa ra những định nghĩa và
cung cấp một số dẫn chứng minh họa cũng như những mô hình cho cách thức
tư duy về văn hóa như một chủ thể trừu tượng. Sau đó, Edgar H.Schein phân
tích các yếu tố cốt lõi của văn hóa, từ đó giúp độc giả nắm được cách thức
phân tích và đánh giá một vài loại hình văn hóa tiêu biểu đã được ứng dụng.
Tiếp theo, tác giả nhấn mạnh vào sự lãnh đạo và các động lực giúp văn hóa
hình thành, phát triển và thay đổi. Kế tiếp, tác giả đưa ra mô hình chung của
sự thay đổi, trình bày giai đoạn giải mã và thẩm định văn hóa, dẫn chứng
những trường hợp thay đổi tổ chức/văn hóa tổ chức và tổng kết lại các động
lực của việc thay đổi văn hóa “được quản lý”. Cuối cùng, tác giả kết thúc
cuốn sách bằng việc chỉ rõ những thách thức của việc quản lý văn hóa trong
một môi trường đa văn hóa, ngày càng đa dạng và mang tính hệ thống. Nói
chung, cuốn sách đem đến cho người đọc những kiến thức cơ bản và khá cập
nhật về hai lĩnh vực đang nóng hổi hiện nay là văn hóa doanh nghiệp và thuật
lãnh đạo doanh nghiệp. Song trong nghiên cứu này, tác giả đề cập đến sự lãnh
đạo như một động lực chính cho quá trình hình thành, phát triển và thay đổi
văn hoá trong doanh nghiệp mà chưa phân tích mối quan hệ hai chiều giữa
cấp dưới và cấp trên, một trong những yếu tố ảnh hưởng không nhỏ tới sự
thành công của nhà lãnh đạo trong doanh nghiệp. Tác giả giải quyết vấn đề
này bằng việc xây dựng bộ tiêu thức và tiêu chí nhận diện, đánh giá văn hoá
kinh doanh của doanh nghiệp thương mại gồm có cả quan hệ của cấp trên với
cấp dưới và cấp dưới với cấp trên.

Muốn hoàn thiện các giá trị văn hóa doanh nghiệp hiện có, xây dựng

các giá trị văn hóa mới tại Công ty cổ phần Dược – Vật tư y tế Đắk Lắk, trước


8

hết cần phân tích về văn hóa doanh nghiệp, các đặc trưng, cấp độ văn hóa
doanh nghiệp.
- Nhận diện được các yếu tố ảnh hưởng đến văn hóa doanh nghiệp và
áp dụng thực tiễn vào việc hoàn thiện các giá trị văn hoá doanh nghiệp, xây
dựng một số giá trị văn hóa mới của Công ty.
Tóm lại, tầm quan trọng của xây dựng văn hóa doanh nghiệp là điều
không thể bàn cãi trong việc đóng góp vào sự tồn tại và phát triển của doanh
nghiệp. Nhận thức được vấn đề đó, đề tài đã kế thừa thành tựu và kiến thức
của các nhà nghiên cứu trước đó, tác giả tiến hành nghiên cứu vấn đề hoàn
thiện các giá trị văn hoá doanh nghiệp hiện có, xây dựng một số giá trị văn
hóa mới tại Công ty cổ phần Dược – Vật tư y tế Đắk Lắk.


9

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VĂN HÓA DOANH NGHIỆP
1.1. VĂN HÓA DOANH NGHIỆP
1.1.1. Khái niệm về văn hóa
Văn hóa là sản phẩm do con người sáng tạo, có từ thời bắt đầu hình
thành nên xã hội loài người. Có rất nhiều định nghĩa về văn hóa. Theo các
nước Phương Đông, trong tiếng Hán cổ, từ “văn hóa” bao hàm ý nghĩa “văn”

cũng như trong giá trị vật chất và tinh thần do con người tạo ra.
1.1.2. Khái niệm về văn hóa doanh nghiệp
Mỗi cộng đồng người đều có văn hóa riêng, và mỗi doanh nghiệp cũng
vậy. Doanh nghiệp tồn tại là để sản xuất ra của cải. Mọi hoạt động sản xuất
đều gắn liền với một dây chuyền công nghệ nhất định. Để vận hành được các
khâu của dây chuyền này thì doanh nghiệp phải có hệ thống tổ chức, quản lý
chặt chẽ. Điều này có nghĩa là trong hoạt động của doanh nghiệp mọi người
đều tuân theo những giá trị, chuẩn mực của doanh nghiệp. Như vậy, mỗi
doanh nghiệp chính là một không gian văn hóa. Có thể nhận thấy, “văn hóa”
được rất nhiều nhà quản lý quan tâm nghiên cứu với mục đích đưa những kiến
thức và hiểu biết về tác động và cách thức gây tác động đối với hành vi con
người vào các biện pháp liên quan quản lý, liên quan đến con người ở cấp độ
tổ chức, doanh nghiệp hay nhóm xã hội nhỏ hơn doanh nghiệp. Với góc nhìn
này, văn hóa và ảnh hưởng của nó trở thành đối tượng nghiên cứu của các nhà
quản lý. Vào đầu những năm 70 của thế kỷ XX, sau sự thành công rực rỡ của
các công ty Nhật Bản, các công ty Mỹ bắt đầu quan tâm đến văn hóa doanh
nghiệp vốn được coi là một trong những tác nhân chủ yếu của các công ty
Nhật Bản trên khắp thế giới. Đầu thập kỳ 90, người ta bắt đầu đi sâu nghiên
cứu tìm hiểu về những nhân tố cầu thành cũng như những tác động to lớn của
văn hóa đối với sự phát triển của một doanh nghiệp. Trong những năm gần


11

đây, khái niệm văn hóa doanh nghiệp ngày càng được sử dụng phổ biến, vấn
đề văn hóa doanh nghiệp đã và đang được nhắc đến như một tiêu chí khi bàn
về doanh nghiệp. Và khi phạm vi hoạt động của doanh nghiệp đã mở rộng ra
ở một thị trường “đa văn hóa”, sức mạnh của nhân tố con người trong doanh
nghiệp đã trở thành yếu tố quyết định sức mạnh của tổ chức, sự phát triển, tiến
bộ của nhân lực con người cả trong doanh nghiệp và xã hội đã trở thành trọng

Một cách tiếp cận khác: Văn hóa doanh nghiệp là những niềm tin, thái
độ và giá trị tồn tại phổ biến và tương đối ổn định trong doanh nghiệp.
(Williams E Heinecke) [15].
Cũng có một số quan niệm về văn hóa doanh nghiệp khá đơn giản, ví
như: nếu doanh nghiệp là máy tính thì văn hóa doanh nghiệp là hệ điều hành.
Nói một cách hình tượng thì: Văn hóa là cái còn thiếu khi ta có tất cả, là cái
còn lại khi tất cả đã mất. Nói một cách ngắn gọn, văn hóa doanh nghiệp là
một hệ thống ý niệm chung và đòi hỏi mỗi thành viên trong doanh nghiệp dù
có khác nhau về nền tảng, về chức vụ quyền hạn đều phải có một hiểu biết và
hành xử chung đúng theo những giá trị nền tảng sẵn có.
Hiện nay, vấn đề văn hóa doanh nghiệp đang được các nhà nghiên cứu
và doanh nghiệp Việt Nam quan tâm, đặc biệt là các nhà lãnh đạo doanh
nghiệp, các nhà quản trị. Đã có một số nghiên cứu, tài liệu, giáo trình… đề
cập về văn hóa doanh nghiệp. Có thể nêu ra một số định nghĩa về văn hóa
doanh nghiệp của một số nhà nghiên cứu trong nước như sau:
Theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ Dương Thị Liễu thì “Văn hóa doanh nghiệp
là toàn bộ giá trị tinh thần mang đặc trưng riêng biệt của doanh nghiệp có
tác động tới tình cảm, lý trí, và hành vi của tất cả các thành viên doanh
nghiệp" [4]. Tác giả khẳng định việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp là nhằm
xây dựng một phong cách quản trị hiệu quả, đưa mọi hoạt động của doanh
nghiệp theo những chuẩn mực chung, xây dựng mối quan hệ giữa các thành
viên trên tinh thần hợp tác, tin cậy, gắn bó, thân thiện. Tất cả vì sự tồn tại và


13

phát triển của doanh nghiệp". Với góc nhìn của Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn
Mạnh Quân thì “Văn hóa doanh nghiệp là một hệ thống những ý nghĩa, giá
trị, niềm tin chủ đạo, nhận thức và phương pháp tư duy được mọi thành viên
của một tổ chức cùng đồng thuận và có ảnh hưởng ở phạm vi rộng đến cách

hình của các giá trị văn hoá đó.
a. Cấu trúc văn hóa doanh nghiệp theo nghiên cứu của Edgar H.
Schein [13]
Edgar H. Schein đã chia văn hoá doanh nghiệp thành 3 lớp:

Lớp 1

Lớp 2

Thực thể hữu hình
(ARTIFACTS VALUES)

Những giá trị chuẩn mực
(được chấp thuận; được công bố)
(ESPOUSED VALUES)
Những giá trị, quan niệm chung

Lớp 3

(BASIC UNDERLYING
ASSUMPTIONS VALUES)

Hình 1.1. Kết cấu văn hóa doanh nghiệp
Việc tập trung xem xét cấu trúc của văn hoá doanh nghiệp sẽ làm sáng
tỏ quá trình hình thành các giá trị văn hoá trong mỗi doanh nghiệp. Theo
Edgar H. Schein, văn hoá doanh nghiệp có ba lớp giá trị: các giá trị hữu hình,
các giá trị được chấp nhận và các giá trị (quan niệm) nền tảng.
Lớp thứ nhất - những giá trị thực thể hữu hình
Đi từ ngoài vào, yếu tố đầu tiên đập vào mắt chúng ta là những cấu
trúc, những giá trị hữu hình của một doanh nghiệp. Đó là những gì một người

Sự kiện (events): Là cơ hội để các nhân viên giao lưu, gắn bó với nhau,
được tổ chức vào các ngày lễ, tổng kết cuối năm, ngày truyền thống…. Hình
thức của sự kiện thường là tiệc Công ty nhân năm mới, ngày hội thể thao, nơi


16

nhân viên có thể đi cùng người thân.
Truyền thông, thông tin liên lạc: Gồm các phương thức truyền thông
nội bộ và truyền thông ngoài doanh nghiệp. Đây là yếu tố có ảnh hưởng rất
lớn đến việc trao đổi thông tin trong và ngoài doanh nghiệp.
Intranets: Mạng nội bộ (LAN) giúp nhân viên trao đổi thông tin và nhận
phản hồi nhanh. Bảng tin (notice board, bulletin board): Là một vật dụng
không thể thiếu trong mỗi văn phòng. Để thu hút sự chú ý của mọi người,
bảng tin phải luôn có những thông tin mới, xóa thông tin cũ, phải được trình
bày đẹp, gọn gàng và đặt bảng ở nơi có đông người qua lại. Bản ghi nhớ
(memos): Thường được trình bày ngắn gọn, bằng gạch đầu dòng hoặc chấm
tròn, là thỏa thuận chung về một vấn đề, truyền đạt thông tin về quy định mới,
lời khiển trách hoặc động viên, tạo động lực làm việc. Báo chí nội bộ
(newsletters, newspapers): Xuất bản định kỳ, chỉ cần ít trang, đề cập đến
những chính sách, hoạt động đang diễn ra trong tổ chức, là “kênh” để nhân
viên chia sẻ suy nghĩ của họ.
Khen thưởng (awards): Là hình thức công nhận, đánh giá cao hoạt động
của cá nhân hoặc tập thể và thúc đẩy những cá nhân, tập thể khác làm theo.
Hình thức khen thưởng có thể là giấy khen, tiền thưởng, quà tặng, một chuyến
du lịch…
Ấn phẩm: Gồm các loại ấn phẩm như bản công bố thông tin, bản cáo
bạch, báo cáo thường niên, sổ vàng truyền thống, ấn phẩm định kỳ, tài liệu, hồ
sơ hướng dẫn, sổ tay ISO… Các ấn phẩm là giá trị gìn giữ cũng là một trong
các công cụ gắn kết, trao đổi và lưu giữ thông tin trong doanh nghiệp.