ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

PHAN VĂN ĐỨC

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
MÔN VẬT LÝ Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG TỈNH THÁI BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2014
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

PHAN VĂN ĐỨC

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
MÔN VẬT LÝ Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG TỈNH THÁI BÌNH
Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. NGUYỄN THỊ TÍNH

LỜI CẢM ƠN
Trước tiên, xin cảm ơn sâu sắc đến các thầy cô giáo trong Ban Giám hiệu
khoa Tâm lý giáo dục, phòng Quản lý Khoa học Trường Đại học Sư phạm
Thái Nguyên đã tạo mọi điều kiện, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập,
nghiên cứu luận văn.
Xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Nguyễn Thị Tính người
tôi hoàn thành luận văn.
ở các t

tỉnh Thái Bình, cùng các bạn đồng nghiệp

giúp đỡ trong quá trình làm

.
, song luận văn chắc chắn sẽ không t
, cô giáo và các bạn đồng

nghiệp để luận văn được hoàn thiện
hơn.
!
Thái Nguyên, tháng 8 năm 2014
Tác giả

Phan Văn Đức

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

2

http://www.lrc-tnu.edu.vn/

1.2.1. Hoạt động dạy học ................................................................................. 7
1.2.2. Quản lý hoạt động dạy học .................................................................... 8
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

3

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


1.2.3. Quản lý hoạt động dạy học môn Vật lý ở trường THPT ....................... 9
1.3. Những vấn đề cơ bản về quản lý hoạt động dạy học môn Vật lý ở
trường THPT...................................................................................................... 10
1.3.1. Mục tiêu, nội dung, chương trình dạy học môn Vật lý ở
trường THPT................................................................................................. 10
1.3.2. Nội dung quản lý hoạt động dạy học môn Vật lý ở trường THPT...... 18
1.4. Vai trò của Hiệu trưởng trong quản lý hoạt động dạy học môn Vật lý...... 28

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

4

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


Chương 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
MÔN VẬT LÝ Ở CÁC TRƯỜNG THPT TỈNH THÁI BÌNH ................... 31
2.1. Tổ chức khảo sát thực trạng ....................................................................... 31
2.1.1. Khái quát về khách thể khảo sát .......................................................... 31
2.1.2. Mục tiêu khảo sát................................................................................. 34
2.1.3. Nội dung khảo sát ................................................................................ 34



3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích .....................................................
61
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tnh liên tục và hệ thống, tính kế thừa trong
quá trình quản lý............................................................................................. 62
iv

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính đặc thù bộ môn ...........................................
62
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính dân chủ .......................................................
62
3.1.5. Nguyên tắc đảm bảo tính pháp chế .....................................................
63
3.1.6. Nguyên tắc phù hợp với quy luật khách quan của dạy học môn
Vật lý ............................................................................................................. 63
3.2. Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Vật lý ở các trường
THPT tỉnh Thái Bình ......................................................................................... 64
3.2.1. Phát triển nghề nghiệp liên tục cho giáo viên dạy học môn Vật
lý ở trường THPT .......................................................................................... 64
3.2.2. Hình thành, phát triển giáo viên cốt cán Vật lý, tạo môi trường
chia sẻ giữa giáo viên cốt cán với giáo viên cùng bộ môn ............................ 67
3.2.3. Chỉ đạo tổ chuyên môn và giáo viên phát triển chương trình dạy học
môn Vật lý ở trường THPT theo hướng tếp cận năng lực của học sinh ............
70

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ................................................................. 87
TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................... 90

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

v

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
CTH
:

:

Chưa thực hiện CTX

Chưa thường xuyên DH

:

Dạy học
GD

:

Giáo dục

GD - ĐT


Trung học cơ sở THPT

Trung học phổ thông TX

:
:

Thường xuyên
XH

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

:

Xã hội

4

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1:

Thực trạng thực hiện nội dung, chương trình dạy học môn
Vật lý của giáo viên ở các trường THPT tỉnh Thái Bình ........... 36

Bảng 2.2:


Thực trạng chỉ đạo thực hiện nội dung chương trình dạy học
môn Vật lý ở các trường THPT tỉnh Thái Bình .......................... 45

Bảng 2.9:

Thực trạng chỉ đạo thực hiện kế hoạch dạy học môn Vật lý
ở các trường THPT tỉnh Thái Bình ............................................. 47

Bảng 2.10:

Thực trạng bồi dưỡng chuyên đề giáo viên dạy học môn Vật
lý ở các trường THPT tỉnh Thái Bình ......................................... 49

Bảng 2.11:

Thực trạng dự giờ giáo viên dạy học môn Vật lý ở các
trường THPT tỉnh Thái Bình ...................................................... 50

Bảng 2.12:

Thực trạng chỉ đạo đổi mới PPDH môn Vật lý ở các trường
THPT tỉnh Thái Bình .................................................................. 51

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

5

http://www.lrc-tnu.edu.vn/




Đánh giá về mức độ khả thi của các biện pháp quản lý
hoạt động dạy học môn Vật lý ở các trường THPT tỉnh
Thái Bình .............................................................................. 85

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

vi

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong thời đại ngày nay xu thế phát triển kinh tế thế giới, nhu cầu hội
nhập và phát triển là một nhu cầu tất yếu. Không chỉ ở Việt Nam mà tất cả các
quốc gia trên thế giới đều nhận thức được tầm quan trọng của giáo dục trong
phát triển kinh tế đất nước. Do đó Đảng và Nhà nước ta luôn coi giáo dục là
quốc sách hàng đầu. Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011 - 2020 xác
định rõ mục tiêu chiến lược của giáo dục Việt Nam là tập trung nâng cao chất
lượng toàn diện, phát triển nhanh nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực
chất lượng cao, tạo lợi thế trong cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập quốc tế;
nhấn mạnh đến việc “dạy người”, đồng thời với “dạy chữ” và “dạy nghề”...; xác
định nhiều giải pháp quan trọng về đổi mới quản lý giáo dục; phát triển nhân
lực ngành giáo dục; tếp tục đổi mới nội dung chương trình, phương pháp dạy
học và đánh giá chất lượng giáo dục...
Chất lượng và hiệu quả hoạt động dạy học là một thành tố quan
trọng cấu thành chất lượng và hiệu quả của giáo dục. Nguyên bộ trưởng
Nguyễn Minh Hiển đã đánh giá: "Chất lượng và hiệu quả giáo dục nhìn chung
còn thấp so với yêu cầu phát triển của đất nước và so với trình độ tiên tiến của


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

4

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


4. Giả thuyết khoa học
Chất lượng và hiệu quả dạy học môn Vật lý ở các trường THPT tỉnh Thái
Bình phụ thuộc một phần vào các yếu tố quản lý nhà trường, nếu đề xuất được
các biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Vật lý mang tính khoa học, đồng
bộ phù hợp với thực tế dạy học môn Vật lý ở địa phương thì sẽ góp phần nâng
cao chất lượng dạy học nói chung và chất lượng dạy học môn Vật lý nói riêng.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học môn Vật lý ở
trường THPT.
5.2. Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Vật lý
ở các trường THPT tỉnh Thái Bình.
5.3. Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Vật lý ở các
trường THPT tỉnh Thái Bình nhằm nâng cao chất lượng dạy học.
6. Phạm vi nghiên cứu
6.1. Về nội dung
Tập trung nghiên cứu các biện pháp quản lý của hiệu trưởng đối với
hoạt đông dạy học môn Vật lý ở trường THPT.
6.2. Khách thể điều tra
Quá trình nghiên cứu thực tiễn tại 16 trường THPT tỉnh Thái Bình với 28
CBQLGD, 80 GV.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận, gồm: Phương pháp

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Vật lý ở trường
THPT tỉnh Thái Bình

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

5

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
MÔN VẬT LÝ Ở TRƯỜNG THPT
1.1. Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề quản lý hoạt động dạy học
Trên thế giới không có quốc gia nào, không một dân tộc nào lại không
quan tâm đến phát triển giáo dục.
Triết học cổ Hy Lạp: “Dạy học không phải là chất đầy vào một cái thùng
rỗng mà là làm bừng sáng lên những ngọn lửa”.
Từ thời cổ đại, Khổng Tử (551-479 TCN), triết gia nổi tiếng, nhà giáo
dục lỗi lạc của Trung Quốc cho rằng: Đất nước muốn phồn vinh, yên bình thì
người quản lý cần chú trọng đến 3 yếu tố: Thứ (dân đông); Phú (dân giàu);
Giáo (dân được giáo dục) và ông cho rằng giáo dục là cần thiết cho mọi người
(hữu giáo vô loại).
Từ cuối thế kỷ XIV vấn đề dạy học và quản lý dạy học được nhiều nhà
giáo dục quan tâm, nổi bật nhất trong thời kỳ đó là: Cômenxki (1592-1670),
ông đã đưa ra quan điểm giáo dục phải thích ứng với tự nhiên.
Trên thế giới cũng như trong nước có rất nhiều nhà khoa học, nhà giáo
dục đã có nhiều công trình nghiên cứu về quản lý giáo dục, quản lý trường học,
quản lý hoạt động dạy học.

Nguyễn sỹ Khiêm: Các biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn của HT
THPT TP Hà Đồng- Hà Tây, Luận văn thạc sĩ QLGD - 2002.
Trần Thị Minh Nguyệt: Một số biện pháp quản lý chuyên môn của HT
trường THPT thành phố Thái Nguyên, Luận văn thạc sĩ QLGD - 2002.
Ma Trọng Hưng: Các biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy của HT
nhằm nâng cao kết quả học tập của HS THPT miền núi Chiêm Hoá Tuyên
Quang, Luận văn thạc sĩ QLGD - 2002.
Trần Thị Hoài: Những biện pháp tăng cường quản lý hoạt động DH của
HT trường THPT, Luận văn thạc sĩ QLGD - 2002
Phạm Khánh Trường: Các biện pháp quản lý chuyên môn của HT đối
với GV mới vào nghề của một số trường THPT ở Hải Phòng, Luận văn thạc sĩ
QLGD - 2002.
Doãn Văn Quân: Các biện pháp tăng cường quản lý hoạt động dạy của
HT trường THPT thành phố Hải Phòng, Luận văn thạc sĩ QLGD - 2003.
Phạm Văn Kính: Một số biện pháp quản lý chuyên môn của HT nhằm
nâng cao chất lượng DH ở trường THPT chuyên Hạ Long, Luận văn thạc sĩ
QLGD - 2004.
Nguyễn Nho Hoài: Một số biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn của
Sở GD - ĐT tỉnh Quảng Ninh đối với các trường ngoài công lập, Luận văn thạc sĩ
QLGD - 2004.
Nguyễn Mạnh Hà: Biện pháp quản lý bồi dưỡng nâng cao năng lực cho
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

6

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


TTCM trường THPT tỉnh Yên Bái, Luận văn Thạc sĩ quản lý giáo dục - 2005.