ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

LẠI THỊ THANH HUYỀN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
KIỂM TRA NỘI BỘ Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC,
THÀNH PHỐ VĨNH YÊN, TỈNH VĨNH PHÚC

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2014
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

LẠI THỊ THANH HUYỀN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
KIỂM TRA NỘI BỘ Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC,
THÀNH PHỐ VĨNH YÊN, TỈNH VĨNH PHÚC
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS TRẦN THỊ TUYẾT OANH


Đào tạo Sau đại học, Trường Đại học sư phạm Thái Nguyên, các thầy cô đã
tham gia quản lý, giảng dạy và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên
cứu và tạo mọi điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành khoá học.
Tôi xin chân thành cảm ơn PGS.TS Trần Thị Tuyết Oanh - người hướng
dẫn khoa học đã tận tình chỉ bảo, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu
và làm luận văn.
Cảm ơn các đồng chí: Lãnh đạo Thành ủy, UBND thành phố, chuyên
viên Sở GD&ĐT Vĩnh Phúc, Phòng GD&ĐT thành phố Vĩnh Yên, Hiệu trưởng các
trường Tiểu học trong thành phố và giáo viên ở các trường: Tiểu học Đống Đa,
Tiểu học Hội Hợp B, Tiểu học Khai Quang, Tiểu học Liên Bảo đã tạo điều kiện
tốt trong việc cung cấp số liệu và tư vấn khoa học trong suốt quá trình nghiên
cứu và làm luận văn của tôi.
Cảm ơn BGH các trường Tiểu học trên địa bàn thành phố Vĩnh Yên, cảm
ơn bạn bè, đồng nghiệp đã động viên, khích lệ và giúp đỡ tôi về mọi mặt trong
quá trình học tập, nghiên cứu và làm luận văn.
Mặc dù đã hết sức cố gắng, song chắc chắn luận văn tốt nghiệp của tôi
cũng không tránh khỏi những thiếu sót, xin được giúp đỡ và chỉ dẫn thêm.
Thái Nguyên, tháng 08 năm 2014
Tác giả luận văn

Lại Thị Thanh Huyền

ii

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................. i


/>

1.2.1. Kiểm tra .....................................................................................................
9
1.2.2. Kiểm tra nội bộ trường học ..................................................................... 11
1.2.3. Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường học .......................................
12
1.3. Lý luận về kiểm tra nội bộ trường Tiểu học ............................................... 15
1.3.1. Trường Tiểu học trong hệ thống giáo dục ...............................................
15
1.3.2. Hoạt động kiểm tra nội bộ trường Tiểu học ............................................
16
1.4. Quản lý hoạt động KTNB trong trường Tiểu học ...................................... 22
1.4.1. Nội dung quản lý hoạt động KTNB trường Tiểu học ............................. 23

iii

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

1.4.2. Chủ thể quản lý hoạt động KTNB trường Tiểu học ................................ 25
1.5. Các yếu tố quản lý ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động kiểm tra nội
bộ trường Tiểu học .................................................................................. 38
1.5.1. Yếu tố khách quan ................................................................................... 38
1.5.2. Yếu tố chủ quan ....................................................................................... 40
Kết luận chương 1.............................................................................................. 41
Chương 2. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ Ở CÁC
TRƯỜNG TIỂU HỌC, THÀNH PHỐ VĨNH YÊN,


iv

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích .........................................................
63
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học .........................................................
63
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả ..........................................................
63
3.1.5. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi .............................................................
64
3.2. Các biện pháp ............................................................................................. 64
3.2.1. Nâng cao nhận thức và ý thức trách nhiệm đối với hoạt động
KTNB trường học cho cán bộ, giáo viên, nhân viên............................... 64
3.2.2. Đổi mới công tác lập kế hoạch KTNB trường học.................................. 66
3.2.3. Bồi dưỡng ý thức và cách thức tự kiểm tra của các chủ thể trong
nhà trường ............................................................................................... 68
3.2.4. Bồi dưỡng CBGV làm cộng tác viên KTNB trong nhà trường .............. 73
3.2.5. Chỉ đạo sử dụng phù hợp kinh phí, trang thiết bị cho quản lý hoạt
động KTNB trường Tiểu học .................................................................. 78
3.2.6. Đẩy mạnh sử dụng công nghệ thông tin trong KTNB ............................ 79
3.2.7. Chỉ đạo việc sử dụng kết quả KTNB để đánh giá đội ngũ GV ............... 80
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp ............................................................... 92
3.4. Đánh giá tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp .............................. 93
3.4.1. Quy trình khảo nghiệm ............................................................................ 93
3.4.2. Kết quả khảo nghiệm ................................................................................


Cao đẳng

3

CNV

Công nhân viên

4

CSVC – TBDH

5

ĐH

6

GD&ĐT

7

GV

8

HĐKTNB

Nội dung viết tắt


ND

Nội dung

14

NXB

Nhà xuất bản

15

PP

Phương pháp

16

QL

Quản lý

17

QLGD

Quản lý giáo dục

18

44
Bảng 2.4: Nhận thức chung về hoạt động kiểm tra nội bộ trường học ..................
46
Bảng 2.5: Đối tượng kiểm tra nội bộ trường học ....................................................
48
Bảng 2.6: Nội dung kiểm tra nội bộ trường học ......................................................
49
Bảng 2.7: Quy trình kiểm tra kiểm tra nội bộ trường học.......................................
51
Bảng 2.8: Đánh giá mức độ quan trọng của các hình thức kiểm tra nội bộ...........
53
Bảng 2.9: Thực trạng lập kế hoạch kiểm tra nội bộ nhà trường hiện nay..............
55
Bảng 2.10: Thực trạng tổ chức hoạt động kiểm tra nội bộ ................................
56
Bảng 2.11: Thực trạng kiểm tra, đánh giá hoạt động KTNB và xử lý kết
quả KTNB ............................................................................................. 58
Bảng 2.12: Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động KTNB ....................
59
Bảng 3.1: Mức độ cấp thiết của các biện pháp đề xuất ...........................................
94
Bảng 3.2: Mức độ khả thi của các biện pháp đề xuất..............................................
95

5

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>


Mục tiêu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo tới năm 2020,
định hướng tới năm 2030 là: “Tạo chuyển biến căn bản về chất lượng và hiệu
quả giáo dục; khắc phục dứt điểm các yếu tố yếu kém kéo dài. Giáo dục và đào
tạo con người Việt Nam yêu đất nước, trung thành với lý tưởng độc lập dân
tộc và chủ nghĩa xã hội; có đủ phẩm chất, năng lực đáp ứng yêu cầu mới của
sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và hội nhập quốc tế”.
Chất lượng giáo dục Tiểu học được coi là nền, là móng trong lâu đài giáo
dục; đều đó trong thực tế đã khẳng định móng có bền, nền có chắc mới xây
được lâu đài to đẹp bền vững. Để nâng cao được chất lượng giáo dục nói
chung và giáo dục Tiểu học của một nhà trường nói riêng người Hiệu trưởng
1


phải làm tốt chức năng quản lý của mình đó là: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo
và kiểm tra.

2


Với 4 chức năng trên thì chức năng kiểm tra nội bộ trong nhà trường
là khâu cuối cùng trong chu trình quản lý, được coi là chức năng cơ bản, rất
quan trọng nó là tền đề tạo lập một chu trình quản lý tiếp theo phù hợp
hơn, hiệu quả hơn. Có kiểm tra Hiệu trưởng mới nhận được thông tin ngược
chiều, kịp thời giúp Hiệu trưởng phát hiện ra những mặt mạnh, những việc
làm tốt, có hiệu quả, đặc biệt là những sai sót, lệch lạc, những việc làm chưa
tốt của giáo viên, nhân viên, học sinh… kịp thời động viên, phê bình nhắc nhở,
uốn nắn kịp thời giúp họ điều chỉnh hướng đích. Vì vậy, kiểm tra nội bội trường
học thường xuyên là công cụ sắc bén góp phần tăng cường hiệu lực quản lý,
nâng cao chất lượng giáo dục Tiểu học.
Trong thực tế, công tác kiểm tra nội bộ trường Tiểu học không phải bây

Biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường Tiểu học ở
thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc.
4. Giả thuyết khoa học
Quá trình quản lí hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường Tiểu học của
thành phố Vĩnh Yên đã tác động tích cực đến các hoạt động giáo dục của nhà
trường, tuy nhiên việc quản lí các hoạt động kiểm tra nội bộ ở các nhà
trường vẫn còn nhiều bất cập cần được giải quyết nếu xác định và áp dụng
những biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường Tiểu học do tác giả
đề xuất theo hướng đổi mới phương pháp, hình thức kiểm tra, tăng cường bồi
dưỡng cán bộ, giáo viên làm cộng tác viên kiểm tra nội bộ nhà trường thì sẽ
góp phần nâng cao được kỷ cương, nề nếp các nhà trường và chất lượng giáo
dục ở Tiểu học.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Xác định cơ sở lý luận về quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở
trường Tiểu học.
5.2. Nghiên cứu thực trạng về quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các
trường Tiểu học trên địa bàn thành phố Vĩnh Yên - Tỉnh Vĩnh Phúc.

4


5.3. Đề xuất và khảo nghiệm các biện pháp quản lí hoạt động kiểm
tra nội bộ trường Tiểu học ở thành phố Vĩnh Yên.

5


6. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu
- Tập trung vào việc xây dựng các biện pháp quản lí có hiệu quả hoạt
động kiểm tra nội bộ trường Tiểu học của người Hiệu trưởng.

rằng không có giáo dục thì không có bất kỳ một sự phát triển nào đối với con
người, đối với kinh tế, đối với văn hoá. Chính vì vậy, trên thế giới, không có
bất kỳ một quốc gia nào, một dân tộc nào lại không quan tâm đến sự phát
triển của giáo dục.
Các nhà nghiên cứu giáo dục trong và ngoài nước đã có nhiều công trình
nghiên cứu về lý luận giáo dục, đặc biệt là về quản lý giáo dục: Nguyễn Ngọc
Quang - Những khái niệm cơ bản về quản lý giáo dục; Đặng Quốc Bảo - Một số
khái niệm về quản lý giáo dục - đào tạo; M.I.Cônđacốp - Cơ sở lý luận khoa học
quản lý giáo dục… Các công trình trên là cẩm nang cho các nhà quản lý giáo dục
các cấp trong lý luận cũng như thực tiễn quản lý giáo dục, quản lý nhà trường.
Kiểm tra là một phạm trù lịch sử, mang tính tất yếu của bất cứ một
chế độ xã hội nào. Thực tễn xã hội loài người từ khi hình thành cho đến ngày
nay đã chứng minh tính tất yếu của nó. Đề cập đến hoạt động thanh tra, kiểm
tra và vai trò ý nghĩa của nó, đương thời các nhà tền bối của chủ nghĩa MácLê nin đã đánh giá nó như là một công vụ hết sức quan trọng, một chức
năng không thể thiếu của cơ quan quản lý nhà nước, quản lý xã hội.
Đảng, Bác Hồ, Nhà nước ta, ngay từ thuở đầu dựng nước và xây dựng đất
nước đã xác định vị trí quan trọng của công tác kiểm tra nội bộ, vì thế ngay từ
những ngày đầu mới giành được chính quyền, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký sắc
lệnh số 64/SL ngày 23/11/1945 thành lập Ban Thanh tra đặc biệt của Chính

7


phủ, có nhiệm vụ là đi giám sát tất cả các công việc và các nhân viên của Ủy
ban nhân dân và các cơ quan của Chính phủ.

8


Các nhà khoa học quản lý ở trong nước cũng như trên thế giới đều xác

động TTrGD được

10


đẩy mạnh, ngày càng phát huy vai trò tích cực, góp phần chấn chỉnh các mặt
công tác quản lý sự nghiệp giáo dục. Đặc biệt, từ khi có Luật giáo dục năm
1998 (có hiệu lực thi hành ngày 01/6/1999) và Luật giáo dục năm 2005 (có hiệu
lực thi hành ngày 01/01/2006) tại Chương VII “Quản lý Nhà nước về giáo dục”
gồm có bốn mục thì đã có một mục về “Thanh tra giáo dục” (mục 4) đã quy
định một cách cụ thể về nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm, tổ chức và hoạt
động của TTrGD phù hợp với Luật Thanh tra năm 2004, đánh dấu một bước
trưởng thành mới về công tác lập pháp của Nhà nước ta, là dấu mốc quan trọng
trong sự nghiệp đổi mới quản lý giáo dục nước nhà.
Khi bàn về công tác thanh tra, kiểm tra trong giáo dục, các nhà khoa học
giáo dục trong và ngoài nước đã có nhiều công trình nghiên cứu về lý luận giáo
dục, đặc biệt là về quản lý giáo dục (QLGD): Nguyễn Ngọc Quang “Những
khái niệm cơ bản về QLGD”, Đặng Quốc Bảo “Một số khái niệm về QLGD”, M.I
Kôndacôp “Cơ sở lý luận khoa học QLGD”, Trần Kiểm “Khoa học QLGD
- Một số vấn đề lý luận và thực tiễn”… Các công trình trên thực sự là cẩm nang
cho các nhà QLGD các cấp trong lý luận cũng như trong thực tễn QLGD, QL nhà
trường.
Về quản lý nhà trường, các tác giả: Nguyễn Ngọc Quang, Hà Sỹ Hồ,
Đặng Quốc Bảo đã nêu lên những nguyên tắc chung của việc quản lý hoạt động
dạy - học, từ đó chỉ rõ một số biện pháp quản lý nhà trường. Một trong số các
biện pháp hữu hiệu để duy trì, điều chỉnh hoạt động của hệ quản lý đi đúng
mục têu, kế hoạch đó là các biện pháp kiểm tra, thanh tra, đánh giá kết
quả công việc trong từng giai đoạn nhất định.
Tác giả Hà Sỹ Hồ (1985) trong cuốn: "Những bài giảng về quản lý trường
học" đã cho rằng: "Chức năng kiểm tra đặc biệt quan trọng vì quá trình quản lý