BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
––––––––––––––––––
NGUYỄN NGỌC LONG
MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ
HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN Ở
CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN 1
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
NGHỆ AN – 2015
2
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
––––––––––––––––––
NGUYỄN NGỌC LONG
MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ
HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN Ở
CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN 1
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Nguyễn Ngọc Long
4
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
CBQL
CLQL
GD
HĐ
QL
HĐ QL
CM
QL CM
HT
TH
ĐS
TKD
TQK
NNTT
VAS
ĐTH
DLVU
NSSG
HB
NBK
DLQT
NH
LNH
NTH
Nguyễn Huệ
Lê Ngọc Hân
Nguyễn Thái Học
Trần Hưng Ðạo
Khai Minh
15/5
Phan Văn Trị
Nguyễn Thái Bình
Kết Đoàn
Chương Dương
Lương Thế Vinh
5
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Trang
Bảng 1
Chất lượng hai mặt giáo dục của khối TH quận 1
33
Bảng 2
Thực trạng trình độ đội ngũ GVTH quận 1
33
Bảng 3
Bảng 8
Đánh giá mức độ cần thiết của các biện pháp quản lí hoạt động tổ
chuyên môn
49
Bảng 9
Đánh giá mức độ thực hiện các biện pháp quản lí hoạt động tổ chuyên
môn
50
Bảng 10
Thực trạng đánh giá mức độ thực hiện các biện pháp quản lí hoạt động
tổ chuyên môn của 22 hiệu trưởng
54
Bảng 11
Thực trạng quản lý kế hoạch hoạt động tổ chuyên môn
57
Bảng 12
Thực trạng quản lý nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn
Bảng 18
Thực trạng quản lý công tác kiểm tra đánh giá chất lượng dạy học của
tổ chuyên môn
Thực trạng quản lý công tác thi đua của tổ CM
Bảng 19
Nguyên nhân ảnh hưởng đến công tác quản lý hoạt động tổ chuyên môn
70
Bảng 20
Thống kê kết quả khảo sát mức độ cần thiết và mức độ
khả thi của 7 biện pháp đề xuất
98
66
MỤC LỤC
NGUYỄN NGỌC LONG............................................................................................1
NGUYỄN NGỌC LONG............................................................................................2
6
MỤC LỤC..............................................................................................................................5
5
7
Kết luận chương 2................................................................................................................72
CHƯƠNG 3. .......................................................................................................................74
MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN ..................74
Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC Q.1, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH...........................................74
a. Nguyên tắc đề xuất giải pháp.................................................................................74
b. Các giải pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn của hiệu trưởng........................75
c. Thăm dó tính cần thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất..........................92
Kết luận chương 3................................................................................................................97
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ..............................................................................................98
1. Kết luận:...........................................................................................................................98
2. Kiến nghị:.........................................................................................................................99
2.1. Đối với Bộ và Sở Giáo dục - Đào tạo:.........................................................................99
2.2. Đối với Phòng giáo dục.................................................................................................99
2.3. Đối với các nhà trường tiểu học....................................................................................99
PHỤ LỤC ..........................................................................................................................103
.............................................................................................................................................
8
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong thời đại ngày nay, chiến lược phát triển nhanh, bền vững nhất đối với mỗi
quốc gia là chú trọng đến công tác đổi mới và nâng cao chất lượng của hệ thống Giáo dục
- đào tạo, nhằm thực hiện mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ,
văn minh” và đưa nước ta bước vào một kỉ nguyên mới - kỉ nguyên đánh dấu một thời
kì cả dân tộc đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Chính vì thế ngay từ Đại hội
và tinh thần của mình. Hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trường có vai trò quyết
định cho sự phát triển của nhà trường nói riêng và sự phát triển giáo dục nói chung.
Có thể nói hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trường là nhân tố quyết định trực
tiếp đến chất lượng dạy học của các trường tiểu học hiện nay. Do đó, quản lí hoạt động
chuyên môn là nhiệm vụ hàng đầu, là trọng tâm trong quá trình quản lí của người hiệu
trưởng.
Chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trường phụ thuộc rất nhiều
vào quá trình quản lí của người hiệu trưởng đối với tổ. Các tổ chuyên môn trong nhà
trường do hiệu trưởng thành lập và ra quyết định công nhận để giúp hiệu trưởng thực
hiện nhiệm vụ năm học, thực hiện chương trình giáo dục và đào tạo của nhà trường.
Sự quản lý của hiệu trưởng đối với tổ chuyên môn là kim chỉ nam cho hoạt động của
tổ để đạt được mục đích của nhà trường. Qua nhiều năm công tác ở trường tiểu học, từ
giáo viên đến tổ trưởng chuyên môn, rồi là người quản lý nhà trường, bản thân tôi thấy
rõ vai trò quyết định của việc quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động của tổ chuyên
môn trong việc nâng cao chất lượng dạy học.
Xuất phát từ những lý do trên, tôi thấy cần thiết phải nghiên cứu đề tài:
“Một số giải pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường tiểu học
Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh".
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn đề xuất một số giải pháp quản lý hoạt
động của tổ chuyên môn ở các trường tiểu học Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh nhằm
nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học của Quận.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
Khách thể nghiên cứu
Vấn đề quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trường tiểu học.
Đối tượng nghiên cứu
Một số giải pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trường tiểu học, quận
1, thành phố Hồ Chí Minh.
4. Giả thuyết khoa học
Nếu đề xuất được các giải pháp đảm bảo tính khoa học, khả thi thì sẽ nâng cao
học Quận 1, thành phố Hồ Chí Minh.
8. Cấu trúc của luận văn:
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trường tiểu học.
Chương 2: Cơ sở thực tiễn của quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học
quận 1,thành phố Hồ Chí Minh.
Chương 3:Một số giải pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trường tiểu học
quận 1, thành phố Hồ Chí Minh.
11
CHƯƠNG 1.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN
Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC
i.
Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Lịch sử phát triển của xã hội loài người từ cổ sơ đến hiện đại văn minh như ngày
nay đều gắn liền với lịch sử giáo dục. Bởi bất kỳ ở thời đại nào, quốc gia nào, chế độ
chính trị nào cũng đều đặt nhiệm vụ giáo dục thành mục tiêu có tính chiến lược để
chấn hưng và phát triển đất nước. Ngay từ thế kỷ thứ mười tám, nhà trí thức lỗi lạc Lê
Quý Đôn đã nói "phi trí bất hưng”. Nếu không chăm lo, bồi dưỡng đào tạo đội ngũ
những người trí thức thì làm sao có chỗ dựa giường cột cho một quốc gia hưng thịnh.
Ngày nay Giáo dục được đánh giá là quốc sách hàng đầu. Vấn đề cải cách và đổi mới
giáo dục đang đựơc triển khai với nhiều yếu tố liên quan đến chất lượng giáo dục:
Phương pháp dạy học chưa thực sự đổi mới, cơ cấu chưa đồng bộ, đội ngũ giáo viên
yếu, trang thiết bị dạy học, kinh phí đầu tư cho giáo dục còn thấp, đặc biệt các mặt
quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trường tiểu học chưa thực sự đáp ứng yêu cầu,
nhiệm vụ ngày càng cao. Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trường tiểu học là
một vấn đề hết sức quan trọng, nhưng trong thực tế còn ít đề cập đến các giải pháp
tưởng nói trên, tuy chưa thực sự chuyên sâu về quản lý, nhưng đã thể hiện những quan
điểm về nâng cao chất lượng quản lý (CLQL) trong xã hội lúc bấy giờ.
Trong cuốn “Vấn đề quản lý và lãnh đạo nhà trường” V.A Xukhomlinxki đã nêu
rất cụ thể cách tiến hành phân tích và khảo sát nhằm thực hiện tốt và có hiệu quả giải
pháp nâng cao CLQL. Không chỉ có thế, đứng ở góc độ nghiên cứu lý luận giáo dục
học, hầu hết các công trình nghiên cứu của các tác giả Liên Xô (cũ) đã đề cập tới lực
lượng giáo dục; trong đó có nêu lên vai trò, vị trí, chức năng của CBQL nhà trường
trong các khâu tổ chức, quản lý. Đó là các công trình tiêu biểu như: Ilina. T.A. với tác
phẩm Giáo dục học (tại tập 3: Những cơ sở của công tác giáo dục ; Savin N. V với tác
phẩm Giáo dục học. Năm 1991, tổ chức UNESCO đã cho xuất bản cuốn La Gestion
administrative et Pédagogique des écoles (Quản lý hành chính và sư phạm trong các
nhà trường tiểu học) của Jean Valérien.
Trong các điều kiện cơ bản để phát triển giáo dục: (Môi trường kinh tế giáo dục;
chính sách và công cụ thể chế hóa giáo dục; cơ sở vật chất kỹ thuật và tài chính giáo
dục; phương hướng tổ chức quản lý GD), thì các nghiên cứu của nhiều nước trên thế
giới đều khẳng định phương hướng tổ chức quản lý hoạt động GD của CBQL là điều
kiện cơ bản, quyết định sự phát triển của giáo dục.
Như vậy GD và quản lý các hoạt động giáo dục là một hiện tượng xã hội đặc biệt,
được sinh ra và tồn tại cùng với sự phát triển của xã hội loài người . Đó là một HĐ
không thể thiếu trong việc phát triển của xã hội loài người vì nó tác động đến mọi HĐ
khác trong xã hội. Đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay, với sự phát triển như vũ bão
của khoa học kĩ thuật và sự bùng nổ của công nghệ thông tin, loài người bước vào thế
13
kỷ của nền kinh tế tri thức thì GD càng giữ một vị trí quan trọng và cần thiết hơn bao
giờ hết trong chiến lược phát triển đất nước của mọi quốc gia.
1.1.2. Các nghiên cứu ở trong nước
Ở nước ta, Đảng Cộng sản Việt Nam và Bác Hồ vĩ đại đã từ rất sớm nhận thức
sâu sắc tầm quan trọng của GD nên ngay sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công,
14
Thêm vào đó, từ những năm 90 trở về trước đã có một số công trình của nhiều
tác giả bàn về lý luận quản lý trường học và các hoạt động quản lý nhà trường như:
Nguyễn Ngọc Quang, Hà Sĩ Hồ và các bài giảng về QLGD (Trường CBQLGD trung
ương I).....Những năm đầu của thập kỷ 90 đến nay đã có nhiều công trình nghiên cứu
có giá trị như: “Khoa học tổ chức và quản lý - một số vấn đề lý luận và thực tiễn” của
Trung tâm nghiên cứu khoa học tổ chức quản lý (NXB Thống kê Hà Nội năm 1999);
“Tập bài giảng lý luận đại cương về quản lý” của Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị
Mỹ Lộc (Hà Nội 1998); Tác giả Lê Vũ Hùng với bài “Cán bộ quản lý giáo dục - đào
tạo trước yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước” trên tập san
Nghiên cứu Giáo dục, tháng 1/1999. “Giáo trình khoa học quản lý” của Phạm Trọng
Mạnh (NXBĐHQG Hà Nội năm 2001). Bên cạnh đó còn có những bài viết đề cập đến
lĩnh vực QLGD như: “Vấn đề kinh tế thị trường, Quản lý nhà nước và quyền tự chủ
các trường học”của Trần Thị Bích Liễu – Viện KHGD đăng trên tạp chí GD số 43
tháng 11/2002; “Đổi mới QLGD là khâu đột phá” của tác giả Quế Hương, đăng trên
báo Giáo dục & Thời đại ngày 01/12/2002; “CBQL GD&ĐT trước yêu cầu của sự
nghiệp CNH- HĐH đất nước” của cố Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Lê Vũ Hùng trên tạp
chí số 60 tháng 6 năm 2003; PGS. TS. Hoàng Tâm Sơn trong nghiên cứu của mình ở
đề tài cấp Bộ “Một số vấn đề tổ chức khoa học lao động của người Hiệu trưởng” đã
đưa ra các giải pháp và kiến nghị về đào tạo, bồi dưỡng QL GD trong các khâu về tổ
chức, quản lý các hoạt động GD các tỉnh phía Nam trước yêu cầu công nghiệp hoá,
hiện đại hoá đất nước trong những năm đầu của thế kỷ XXI; TS.Vũ Bá Thể đã đưa ra
một số giải pháp phát triển nguồn nhân lực để công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
trong giai đoạn đến năm 2020. Ngoài ra, còn có nhiều công trình, bài viết nghiên cứu
được công báo trên các tập san chuyên ngành như Nghiên cứu giáo dục, phát triển giáo
dục,....
Tuy nhiên, trong nhà trường phổ thông hiện nay, đội ngũ GV lại được sắp xếp
theo từng tổ CM nên việc QL HĐ của đội ngũ GV đối với người HT chính là QL HĐ
của tổ CM trong nhà trường. Suy cho cùng, mục đích của công việc QL này là nhằm
Cũng trong điều 16 còn nêu rõ những nhiệm vụ của tổ CM như sau:
- Xây dựng kế hoạch HĐ chung của tổ, hướng dẫn xây dựng và QL kế hoạch cá
nhân của tổ viên theo kế hoạch dạy học, phân phối chương trình và các quy định khác
của Bộ GD và Đào tạo.
- Tổ chức bồi dưỡng CM nghiệp vụ; kiểm tra, đánh giá chất lượng, hiệu quả
giảng dạy và GD của GV theo kế hoạch của nhà trường.
- Đề xuất khen thưởng kỷ luật đối với GV.
- Giúp HT chỉ đạo các HĐ GD khác.
- Tổ CM sinh hoạt mỗi tuần một lần.
Như vậy có thể nói tổ CM trong nhà trường TH là đơn vị cơ sở cơ bản để thực
hiện mọi chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước cũng như của Bộ GD,
Sở GD, Phòng GD, địa phương và của nhà trường. HĐ của tổ CM có vai trò quyết
định đến chất lượng GD của nhà trường, Chính vì vậy, nếu QL tốt HĐ của tổ CM
trong nhà trường thì sẽ nâng cao chất lượng GD của trường.
16
1.2.2. Hoạt động của tổ chuyên môn ở trường tiểu học
•
Hoạt động
Tâm lý học duy vật biện chứng cho rằng hoạt động là một phương thức tồn tại của
con người, là sự tác động một cách tích cực giữa con người với hiện thực, thiết lập mối
quan hệ giữa con người với thế giới khách quan. Nhằm tạo ra sản phẩm cả về phía thế
giới, cả về phía con người. Với cách hiểu này, ta nhận thấy hoạt động còn được hiểu
theo nghĩa chung chung chưa cụ thể. Vì thế ta xét đến khái niệm “hoạt động GD”. Ở
đây, “hoạt động giáo dục” được hiểu theo nghĩa là hoạt động truyền đạt và lĩnh hội.
Hoạt động của cá nhân chính là nhân tố quyết định trực tiếp đến sự phát triển nhân
cách của mỗi con người. “Hoạt động giáo dục phải được thực hiện theo nguyên lý học
- Lên chương trình giảng dạy trong tuần cho tổ cũng như chương trình bồi
dưỡng HS giỏi, phụ đạo HS yếu kém của tổ.
- Thường xuyên chỉ đạo và giám sát các khâu: soạn, giảng, chấm, chữa và đánh
giá xếp loại HS của từng thành viên trong tổ theo đúng các văn bản chỉ đạo của ngành.
- Tổ chức sinh hoạt tổ CM hàng tuần một cách có hiệu quả góp phần tích cực
vào việc đổi mới phương pháp giảng dạy cũng như phương pháp chủ nhiệm, GD đạo
đức học sinh.
- Chỉ đạo tốt việc làm và sử dụng đồ dùng dạy học, viết sáng kiến kinh nghiệm
của các thành viên trong tổ.
- Tham gia đoàn thanh kiểm tra toàn diện GV cũng như kiểm tra chuyên đề theo
quyết định của HT nhà trường .
- Giải đáp những ý kiến, thắc mắc của tổ viên trong khả năng có thể và đề đạt
những ý kiến của tổ viên trong tổ khi cần HT giải quyết.
Tóm lại: tổ trưởng chuyên môn chính là cầu nối giữa GV với HT, giúp hiệu
trưởng quản lý tốt hoạt động chuyên môn, nâng cao chất lượng GD của trường.
1.2.3. Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trường tiểu học
1.2.3.1. Quản lý
a) Khái niệm:
Mọi hoạt động của xã hội đều cần tới quản lý. Quản lý vừa là khoa học, vừa là
nghệ thuật trong việc điều khiển một hệ thống xã hội cả ở tầm vĩ mô và vi mô. Chính
vì thế mà đã có nhiều tác giả đưa ra khái niệm quản lý theo những cách tiếp cận khác
nhau:
- Theo A.Fayol, nhà lý luận quản lý kinh tế: “Quản lý tức là lập kế hoạch, tổ
chức, chỉ huy, phối hợp và kiểm tra”.
- “Quản lý là một chức năng tất yếu của lao động xã hội, nó gắn chặt với sự phân
công và phối hợp” (K.Marx).
- Theo Frederich William Taylor (1856-1915), nhà thực hành quản lý lao động:
“Quản lý là khoa học và đồng thời là nghệ thuật thúc đẩy sự phát triển xã hội”.
- W.Taylor lại cho rằng: “Quản lý là biết chính xác điều bạn muốn người khác
làm và sau đó thấy rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất”.
Chức năng quản lý xác định vị trí, mối quan hệ giữa các bộ phận, các khâu, các
cấp trong hệ thống quản lý. Quản lý phải thực hiện nhiều chức năng khác nhau, từng
chức năng có tính độc lập tương đối, nhưng chúng được liên kết hữu cơ trong một hệ
thống nhất quán. Tổ hợp tất cả các chức năng quản lý tạo nên nội dung của quá trình
quản lý.
19
Nhiều nhà khoa học và quản lý thực tiễn đã đưa ra những quan điểm khác nhau
về phân loại chức năng quản lý. Theo quan điểm quản lý học hiện đại thì có 4 chức
năng quản lý: kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra.
- Chức năng kế hoạch: Là chức năng khởi đầu, là tiền đề, là điều kiện của mọi
quá trình quản lý. Kế hoạch là bản thiết kế, trong đó xác định mục đích, mục tiêu đối
với tương lai của tổ chức và xác định con đường, biện pháp, cách thức để đạt được
mục tiêu, mục đích đó.
Có ba nội dung chủ yếu của nội dung kế hoạch hoá:
+ Xác định, hình thành các mục tiêu phát triển của tổ chức, của hoạt động và
các mục tiêu của quản lý tương thích.
+ Xác định chương trình hành động, các biện pháp cần thiết để đạt được các các
mục tiêu của quản lý và các mục tiêu phát triển của tổ chức.
+ Xác định và phân phối các nguồn lực, các điều kiện cần thiết .
- Chức năng tổ chức: Là quá trình hình thành các quan hệ và cấu trúc các quan
hệ giữa các thành viên, giữa các bộ phận trong một tổ chức nhằm tạo cơ chế đảm bảo
sự phối hợp, điều phối tốt các nguồn lực, các điều kiện cho việc thực hiện thành công
kế hoạch, chương trình hành động và nhờ đó mà đạt được mục tiêu tổng thể của tổ
chức.
Chức năng tổ chức bao gồm các nội dung sau:
+ Xây dựng cơ cấu tổ chức bộ máy.
+ Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn cho từng bộ phận và cá nhân.
+ Lựa chọn, phân loại cán bộ.
Mỗi chức năng quản lý có vai trò khác nhau nhưng giữa chúng có mối liên hệ
chặt chẽ với nhau, bổ sung cho nhau, thậm chí đan xen vào nhau, thực hiện tốt chức
năng này là tạo cơ sở, điều kiện cho việc thực hiện chức năng tiếp theo.
Ngoài 4 chức năng cơ bản nêu trên trong chu trình quản lý, chủ thể quản
lý phải sử dụng thông tin như là một công cụ hay chức năng đặc biệt để thực hiện các
chức năng này. Chúng ta có thể biểu diễn chu trình quản lý theo sơ đồ sau:
Sơ đồ 1: Mối quan hệ của các chức năng trong chu trình quản lý [18]
Kế hoạch
Kiểm tra
Thông tin
quản lý
Chỉđạo
Tổ chức
21
1.2.3.3. Quản lý nhà trường
Trường học là tổ chức GD cơ sở mang tính nhà nước - xã hội là nơi trực tiếp
làm công tác GD&ĐT thế hệ trẻ. Nó là tế bào cơ sở, chủ chốt của bất cứ hệ thống GD
ở cấp nào (từ trung ương đến địa phương). “Trường học là thành tố khách thể cơ bản
của tất cả các cấp QLGD, vừa là hệ thống độc lập tự quản của XH. Do đó QL nhà
trường nhất thiết phải vừa có tính nhà nước vừa có tính xã hội (nhà nước và xã hội
cộng đồng và hợp tác trong việc QL nhà trường”).
Về quản lý nhà trường, Phạm Minh Hạc đã đưa ra định nghĩa: “QL nhà trường
là thực hiện đường lối GD của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa
nhà trường vận hành theo nguyên lí GD, để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào
học. Tuy nhiên, do tính chất quản lý nhà trường vừa mang tính Nhà nước, vừa mang
tính xã hội nên trong quản lý nhà trường còn bao hàm quản lý đội ngũ, CSVC, tài
chính, hành chính, quản trị…và quản lý các hoạt động phối kết hợp với các lực lượng
xã hội để thực hiện mục tiêu giáo dục.
Trong luận văn này, chúng tôi cho rằng: Quản lý nhà trường là những tác động
hợp quy luật của chủ thể quản lý nhà trường đến khách thể quản lý nhà trường (giáo
viên, nhân viên và học sinh, ...) nhằm đưa các hoạt động giáo dục và dạy học của nhà
trường đạt tới mục tiêu phát triển giáo dục của nhà trường.
1.2.3.4. Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn
Trong công việc QL nhà trường, người HT phải tiến hành rất nhiều HĐ để thực
hiện nhiệm vụ và quyền hạn của nhà trường đã được ghi trong Luật GD trong mục 2
chương III. Tuy nhiên trong các nhiệm vụ và quyền hạn của nhà trường được ghi trong
luật thì nhiệm vụ được đặt lên hàng đầu là "Tổ chức giảng dạy, học tập và các HĐ GD
khác theo mục tiêu, chương trình GD". Như vậy ta có thể hiểu QL nhà trường chủ yếu
là QL HĐ dạy và học và các HĐ GD khác. Đây chính là HĐ CM của một nhà trường.
Với khuôn khổ của đề tài này tôi chỉ đề cập đến việc QL HĐ CM thông qua việc QL
HĐ tổ CM, chỉ đạo các HĐ trong nhà trường, đặc biệt là chỉ đạo hàng ngũ tổ trưởng
thực hiện tốt nhiệm vụ QL CM của tổ để nâng cao chất lượng CM của trường. Cụ thể
như sau:
- Xây dựng và tổ chức thực hiện các kế hoạch hoạt động của tổ, hướng dẫn giáo
viên xây dựng kế hoạch cá nhân tương ứng với nhiệm vụ của họ.
-Xây dựng và phát triển đội ngũ, phân công giảng dạy, chủ nhiệm lớp,tổ chức bồi
dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên.
- Quản lý hoạt động dạy học, giáo dục.
- Thực hiện công tác tham mưu với BGH về việc tổ chức thực hiện các hoạt động
dạy học trong nhà trường.
- Quản lý cơ sở vật chất tài sản của tổ chuyên môn.
- Quản lý việc thực hiện kế hoạch dạy học, giáo dục của toàn trường và từng khối
lớp;
Quản lý hoạt động của tổ tổ chuyên môn là nhiệm vụ trọng tâm trong quản lý
hoạt động dạy học của nhà trường từ xưa tới nay. Để đổi mới hoạt động của tổ chuyên
môn nhằm nâng cao chất lượng dạy và học ở nhà trường phải đảm bảo các yêu cầu
sau:
24
- Quản triệt cho tổ chuyên môn hiểu rõ chủ trương đường lối của Đảng về đối
căn bản và toàn diện về Giáo duc đào tạo đáp ứng sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại
hóa đất nước.
- Tổ chức cho tổ chuyên môn học tập để nhận thức đầy đủ vị trí, chức năng,
nhiệm vụ, vai trò, quyền hạn của tổ chuyên trong quản lý hoạt động tổ chuyên môn
trong tường tiểu học, đồng thời phân quyền cho tổ chuyên môn về quản lý chỉ đạo
chuyên môn trong tổ mình quản lý [19].
iii.
Một số vấn đề về quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học
1.3.1. Sự cần thiết phải quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong trường TH
Tổ chuyên môn là một bộ phân cấu thành trong bộ máy tổ chức, quản lý của
trường tiểu học. Trong trường, các tổ chuyên môn có quan hệ hợp tác với nhau, phối
hợp các bộ phận nghiệp vụ khác như tổ chức Đảng, đoàn thể trong nhà trường nhằm
thực hiện chiến lược của nhà trường, chương trình giáo dục và các hoạt động giáo dục
khác hướng tới mục tiêu giáo dục. Quản lý trường học là hệ thống những tác động có
chủ đích, có kế hoạch , hợp qui luật của chủ thể quản lý đến giáo viên, nhân viên, học
sinh, cha mẹ học sinh và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường nhằm thực
hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục.Cốt lõi của quản lý nhà trường là tổ
chức các hoạt động dạy và học [21].
Quản lý hoạt động chủ yếu trong nhà trường là quản lý hoạt động chuyên
môn,các tổ chuyên môn là tổ chức quan trọng và nòng cốt trong các nhà trường nói
chung, trường tiểu học nói riêng. Tổ chuyên môn là đơn vị cơ sở gắn bó với người
động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh.
Theo đó, Điều 53 Luật Giáo dục qui định Hội đồng trường là tổ chức chịu trách
nhiệm quyết định về phương hướng hoạt động của nhà trường, huy động và giám sát
việc sử dụng các nguồn lực dành cho nhà trường, gắn nhà trường với cộng đồng và xã
hội, bảo đảm thực hiện mục tiêu giáo dục. Hội đồng trường có các nhiệm vụ sau đây:
- Quyết nghị về mục tiêu, chiến lược, các dự án và kế hoạch phát triển của nhà
trường;
- Quyết nghị về quy chế hoặc sửa đổi, bổ sung quy chế tổ chức và hoạt động của
nhà trường để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt;
- Quyết nghị về chủ trương sử dụng tài chính, tài sản của nhà trường;
- Giám sát việc thực hiện các nghị quyết của hội đồng trường, việc thực hiện quy
chế dân chủ trong các hoạt động của nhà trường.
- Thủ tục thành lập, cơ cấu tổ chức, quyền hạn và nhiệm vụ cụ thể của hội đồng
trường được quy định trong điều lệ nhà trường.
Bên cạnh đó, điều 55 Luật Giáo dục cũng chỉ rõ Hội đồng tư vấn trong nhà
trường do Hiệu trưởng thành lập để lấy ý kiến của cán bộ quản lý, nhà giáo, đại diện
các tổ chức trong nhà trường nhằm thực hiện một số nhiệm vụ thuộc trách nhiệm và
quyền hạn của Hiệu trưởng. Tổ chức và hoạt động của các hội đồng tư vấn được quy
định trong điều lệ nhà trường [19].