BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP. HỒ CHÍ MINH

PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÀNH VI
VƯỢT ĐÈN ĐỎ CỦA NGƯỜI THAM GIA GIAO THÔNG
TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

NGUYỄN THỊ MỸ HOA

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
ĐỂ NHẬN VĂN BẰNG CỬ NHÂN
CHUYÊN NGÀNH KINH TẾ TÀI NGUYÊN MÔI TRƯỜNG

Thành phố Hồ Chí Minh
Tháng 07/2010


Hội đồng chấm báo cáo khóa luận tốt nghiệp đại học khoa Kinh Tế, trường Đại
Học Nông Lâm Thành Phố Hồ Chí Minh xác nhận khóa luận “PHÂN TÍCH CÁC
YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÀNH VI VƯỢT ĐÈN ĐỎ CỦA NGƯỜI THAM
GIA GIAO THÔNG TẠI TP HCM”, do Nguyễn Thị Mỹ Hoa, sinh viên khoá 32,
Ngành Kinh tế Tài nguyên Môi trường, đã bảo vệ thành công trước hội đồng vào
ngày _____________________ .

NGUYỄN VĂN NGÃI
Người hướng dẫn,

Ngày…..tháng…...năm 2010

Chủ tịch hội đồng chấm báo cáo


NGUYỄN THỊ MỸ HOA. Tháng 07 năm 2010. “Phân Tích Các Yếu Tố ảnh
Hưởng Đến Hành Vi Vượt Đèn Đỏ Của Người Tham Giao Giao Thông Tại
Thành Phố Hồ Chí Minh”.
NGUYỄN THỊ MỸ HOA. July, 2007. “Analyzing The Factors Resulting in
Traffic Light Violations Of Drivers in Hochiminh City”.

Văn hóa giao thông là một tiêu chí quan trọng để đánh giá trình độ phát triển
của xã hội. Thế nhưng, văn hóa của người dân tại Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay
khi tham gia giao thông chưa thật sự tốt, từ những hành vi như chạy ẩu, lạng lách,
đánh võng, đi sai phần đường quy định… và điển hình nhất là vượt đèn đỏ đã trở thành
thói quen xấu của một bộ phận người dân. Theo họ, vượt đèn đỏ chỉ đơn thuần là một
hành vi vi phạm pháp luật “không có gì nghiêm trọng”.
Tuy nhiên, hành vi vượt đèn đỏ ảnh hưởng rất lớn đến xã hội. Nó làm xấu đi
hình ảnh về con người và văn hóa của đất nước, thể hiện sự yếu kém trong việc thực
thi pháp luật của chính phủ, gây ra các vấn nạn trong xã hội, thiệt hại to lớn về kinh tế.
Quan trọng hơn, nó sẽ kìm hãm sự phát triển xã hội một cách bền vững và toàn diện.
Đề tài “Phân Tích Các Yếu Tố ảnh Hưởng Đến Hành Vi Vượt Đèn Đỏ Của
Người Tham Giao Giao Thông Tại Thành Phố Hồ Chí Minh” tiến hành phân tích
những yếu tố ảnh hưởng đến hành vi vượt đèn đỏ của người tham gia giao thông và đã
xác định, đo lường được các yếu tố tác động nhiều nhất đến hành vi vi phạm đó, bao
gồm: đặc điểm cá nhân (giới tính, độ tuổi, trình độ học vấn), yếu tố môi trường (không
có công an tại các giao lộ, thời tiết xấu) và ứng xử cá nhân (đang vội, tâm lý bầy đàn,
thói quen không thích đợi đèn đỏ, không để ý tín hiệu đèn giao thông). Từ đó, đề tài
cũng đã đưa ra một số giải pháp nhằm khắc phục để văn hóa giao thông thật sự tồn tại
trong hoạt động giao thông tại TP HCM.


MỤC LỤC
Trang
Danh mục chữ viết tắt .................................................................................................. viii

3.2.1. Phương pháp thu thập thông tin ....................................................23
3.2.2. Phương pháp thống kê mô tả .........................................................23
3.2.3. Phương pháp xử lí số liệu ..............................................................23
3.2.4. Phương pháp phân tích hồi qui......................................................24
CHƯƠNG 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN ......................................31
4.1. Phân tích trạng thái vượt đèn đỏ của người tham gia giao thông................31
4.2. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến việc vi phạm vượt đèn đỏ của người
tham gia giao thông ............................................................................................35
4.2.1. Đặc điểm cá nhân ..........................................................................35
4.2.2. Yếu tố môi trường .........................................................................40
4.2.3. Ứng xử cá nhân .............................................................................42
4.3. Kết quả phân tích bằng mô hình hồi quy ...................................................48
4.3.1 Xác định mô hình ...........................................................................48
4.3.2 Ước lượng các thông số trong mô hình ..........................................48
4.2.3. Kiểm định mô hình ........................................................................50
4.2.4. Kiểm định vi phạm giả thiết của mô hình .....................................55
4.4. Đề xuất giải pháp .........................................................................................57
CHƯƠNG 5. KẾT LUẬN ............................................................................................60
vi


5.1. Kết luận .......................................................................................................60
5.2. Kiến nghị .....................................................................................................61
TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................................................62
PHỤ LỤC ......................................................................................................................64

vii


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Bảng 4.5. Kết Quả Kiểm Định Đa Cộng Tuyến Bằng Hồi Qui Bổ Sung .....................56
Bảng 4.6. Bảng Các Hệ Số Xác Định của Kiểm Định Durbin – Watson .....................56

ix


DANH MỤC CÁC HÌNH
Trang
Hình 3.1. Sơ Đồ Thể Hiện Yếu Tố của Văn Hóa Giao Thông......................................14
Hình 3.2. Sơ Đồ Thể Hiện Hậu Quả của Vượt Đèn Đỏ ................................................19
Hình 4.1. Biểu Đồ Thể Hiện Số Người Vượt Đèn Đỏ ở Đường Điện Biên Phủ - Cách
Mạng Tháng Tám ..........................................................................................................32
Hình 4.2. Biểu Đồ Thể Hiện Số Người Vượt Đèn Đỏ ở Xa Lộ Hà Nội 9 – 10h ..........33
Hình 4.3. Biểu Đồ Thể Hiện Số Người Vượt Đèn Đỏ ở Xa Lộ Hà Nội 11 – 12h ........33
Hình 4.4. Biểu Đồ Thể Hiện Trạng Thái Vượt Đèn Đỏ ................................................34
Hình 4.5. Cơ Cấu Tỷ Lệ Vượt Đèn Đỏ và Giới Tính ....................................................36
Hình 4.6. Cơ Cấu Độ Tuổi của Nhóm Mẫu ..................................................................37
Hình 4.7. Cơ Cấu Tỷ Lệ Vượt Đèn Đỏ và Tuổi ............................................................38
Hình 4.8. Cơ Cấu Trình Độ Học Vấn ............................................................................39
Hình 4.9. Cơ Cấu Tỷ Lệ Vượt Đèn Đỏ và Trình Độ Học Vấn .....................................39
Hình 4.10. Cơ Cấu Giữa Tình Hình Không Có Công An và Tỷ Lệ Vượt Đèn Đỏ .......40
Hình 4.11. Cơ Cấu Giữa Yếu Tố Thời Tiết Xấu và Tỷ Lệ Vượt Đèn Đỏ.....................41
Hình 4.12. Cơ Cấu Giữa Yếu Tố Đang Vội và Tỷ Lệ Vượt Đèn Đỏ ............................42
Hình 4.13. Cơ Cấu Giữa Tâm Lý Bầy Đàn và Tỷ Lệ Vượt Đèn Đỏ.............................43
Hình 4.14. Cơ Cấu Giữa Thói Quen Không Thích Đợi và Tỷ Lệ Vượt Đèn Đỏ ..........44
Hình 4.15. Cơ Cấu Giữa Yếu Tố Không Để Ý Tính Hiệu Đèn và Tỷ Lệ Vượt Đèn Đỏ
.......................................................................................................................................45
Hình 4.16. Cơ Cấu Thể Hiện Yếu Tố Người Tham Gia Giao Thông Nhận Thức Được
Hành Vi Vi Phạm của Mình Ảnh Hưởng Tới Người Khác...........................................46
Hình 4.17. Cơ Cấu Thể Hiện Mức Độ Hiểu Luật của Các Đối Tượng .........................47

trong khi cố gắng xây dựng “ngôi nhà kinh tế” thì người dân Việt Nam lại lờ đi một
“nền móng” vững chắc - nền móng của “văn hóa nhận thức”, mà ở đây cụ thể là “văn
hóa giao thông” trong nhận thức của người dân Việt Nam, điển hình là thành phố Hồ
Chí Minh. Tại thành phố, tình hình giao thông bất ổn xảy ra thường xuyên ở khắp các
ngã đường: người người xe xe chen nhau dành đường, lách đường, xe chở ba chở bốn,
các đối tượng tham gia giao thông không đội mũ bảo hiểm, thậm chí cả vỉa hè hay các
thảm cỏ lớn xanh trang trí cho bộ mặt của thành phố cũng trở thành “đường đi” của họ
… tất cả các hành vi vi phạm đó đã làm xấu đi hình ảnh và nét văn hóa giao thông của
thành phố và trong đó điển hình nhất là hành vi vượt đèn đỏ.
Đèn tín hiệu giao thông có tác dụng giúp điều khiển và hướng dẫn mọi người
lưu thông trên đường phố sao cho trật tự và an toàn. Thế nhưng, ý nghĩa thật sự và quy
định của các đèn báo hiệu chưa được người dân hiểu và chấp hành một cách nghiêm
chỉnh. Khi tham gia giao thông tại thành phố, rất dễ bắt gặp hình ảnh các đối tượng lưu
thông đang vượt đèn đỏ “một cách vô tư” và các đối tượng vi phạm đó không chỉ là
những thanh niên mới lớn, say xỉn hay chỉ là nam giới, mà nó bao gồm tất cả các thành
phần trong xã hội: từ sinh viên, công nhân viên hay cả cán bộ nhà nước.


Với mong muốn đóng góp một phần công sức giúp xây dựng bộ mặt văn hóa
giao thông thành phố, tôi chọn đề tài: “Phân Tích Các Yếu Tố ảnh Hưởng Đến
Hành Vi Vượt Đèn Đỏ Của Người Tham Giao Giao Thông Tại Thành Phố Hồ
Chí Minh”. Đề tài tiến hành điều tra phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới hành vi vi
phạm vượt đèn đỏ của người tham gia giao thông tại thành phố Hồ Chí Minh để biết
được nguồn gốc cốt lỗi, sâu xa của hành vi vi phạm và từ đó tìm ra giải pháp khắc
phục.
1.2. Mục tiêu nghiên cứu
1.1.1. Mục tiêu chính
Nghiên cứu những yếu tố ảnh hưởng đến hành vi vượt đèn đỏ của người tham
gia giao thông tại TP HCM.
1.1.2. Mục tiêu cụ thể

Chương 4: Tiến hành phân tích các trạng thái vượt đèn đỏ; Sử dụng phương
pháp hồi quy để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi vượt đèn đỏ của người
tham gia giao thông; Đề xuất các biệp pháp khắc phục.
Chương 5: Đưa ra những kết luận chính mà đề tài đã thực hiện và kiến nghị.

3


CHƯƠNG 2
TỔNG QUAN

Chương 2 giới thiệu tổng quan TP HCM về điều kiện kinh tế, tự nhiên, xã hội
để vẽ lên một bức tranh toàn cảnh của địa điểm nghiên cứu. Bên cạnh đó, đây là
chương giới thiệu khái quát chung tình hình giao thông tại thành phố: cơ sở hạ tầng kỹ
thuật và thái độ thi hành, chấp hành luật của lực lượng công an và người tham gia giao
thông.
2.1. Tổng quan về tài liệu nghiên cứu
Nghiên cứu về hành vi vượt đèn đỏ của người tham gia giao thông là một đề tài
tương đối mới. Các nghiên cứu trước đây về giao thông ở nước ta nói chung và tại TP
HCM nói riêng chủ yếu tập trung về xác định mức độ về ô nhiễm không khí do giao
thông, ước tính về thiệt hại do kẹt xe thì tương đối nhiều nhưng những đề tài nghiên
cứu về phân tích hành vi vượt đèn đỏ của người tham gia giao thông thì chưa có. Bên
cạnh đó, vượt đèn đỏ là một hiện trạng bức xúc của xã hội, gây ra nhiều hậu quả tới
nhiều lĩnh vực: kinh tế, văn hóa, chính trị và xã hội. Mặt khác, nguồn số liệu thứ cấp
không có sẵn và khó thu thập nên trong quá trình thực hiện đề tài, luận văn đã tham
khảo các nghiên cứu của những tác giả và nhóm tác giả khác.
Social Issuse Research Center (2004) nghiên cứu về sự khác biệt giới tính về tỉ
lệ vi phạm luật giao thông và các rủi ro khi tham gia giao thông đã chứng minh được
nam giới luôn có tỉ lệ vi phạm và có số vụ tai nạn nhiều hơn nữ giới. Bên cạnh đó, nữ
giới có nhận thức mạnh mẽ hơn trong việc tuân theo luật giao thông so với nam giới.

giáp tỉnh Bình Dương, Tây Bắc giáp tỉnh Tây Ninh, Đông và Đông Bắc giáp tỉnh
Đồng Nai, Đông Nam giáp tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, Tây và Tây Nam giáp tỉnh Long
An và Tiền Giang. Vì thế, TP HCM có vai trò quan trọng, giúp nối liền các tỉnh trong
vùng và là một cửa ngõ quốc tế.
5


b) Khí hậu, thời tiết
TP HCM nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa cận xích đạo, có nhiệt độ cao đều
trong năm và hai mùa mưa – khô rõ rệt. Mùa mưa được bắt đầu từ tháng 5 tới tháng 11,
còn mùa khô từ tháng 12 tới tháng 4 năm sau. Lượng mưa trung bình của thành phố
đạt 1.949 mm/năm, trong đó năm 1908 đạt cao nhất 2.718 mm, thấp nhất xuống 1.392
mm vào năm 1958. Một năm, ở thành phố có trung bình 159 ngày mưa, tập trung
nhiều nhất vào các thàng từ 5 tới 11, chiếm khoảng 90%, đặc biệt hai tháng 6 và 9.
Trên phạm vi không gian thành phố, lượng mưa phân bố không đều, khuynh hướng
tăng theo trục Tây Nam – Ðông Bắc.
2.2.2. Điều kiện kinh tế- chính trị- xã hội
a) Kinh tế
TP HCM nằm trong vùng phát triển kinh tế trọng điểm phía Nam, đây là một
cực phát triển của nền kinh tế cả nước, có tác động lôi kéo cả khu vực phía Nam cùng
phát triển. Năm 2009, TP HCM có 39 dự án được hưởng lợi từ chương trình kích cầu
của Chính phủ, trong đó có 20 dự án thuộc lĩnh vực công nghiệp với số vốn đầu tư là
4.159,6 tỷ đồng. Năm qua, với hàng loạt công trình lớn mới hoàn thành như cầu Phú
Mỹ, Đại lộ Đông - Tây (giai đoạn I), cầu Thủ Thiêm, cầu Nguyễn Văn Cừ, cầu Khánh
Hội, Cầu chữ Y, đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, đường cao tốc TP HCM - Trung Lương,
sự hình thành các khu đô thị vệ tinh mới như Thủ Thiêm, Tây Bắc, các dự án phát
triển thành phố hướng ra phía biển Đông..., diện mạo của TP HCM ngày càng văn
minh, hiện đại.
Phát huy thành quả đã đạt được, thành phố đang tập trung nỗ lực, tạo sự bứt phá
để phục hồi tốc độ tăng trưởng kinh tế sau khủng hoảng tài chính toàn cầu, nâng cao

Bảng 2.1. Số Lượng Các Con Đường Trên 24 Quận, Huyện của Thành Phố
Tên quận

Số con đường

Quận 1

128

Quận 2

257

Quận 3

49

Quận 4

103

Quận 5

105

Quận 6

178

Quận 7


Quận Phú Nhuận

51

Quận Gò Vấp

187

Quận Tân Phú

172

Quận Bình Tân

185

Quận Thủ Đức

107

Quận Bình Chánh

315

Quận Nhà Bè

19

Tổng cộng

9


Bảng 2.2. Thống Kê Phương Tiện Giao Thông Đường Bộ 2001 đến Tháng
11 - 2009
Tổng số Ô tô

Tổng số Mô tô

Tổng số phương tiện

đang quản lý

đang quản lý

đang quản lí

2001

144,407

1,968,872

2,113,279

2002

158,172

2,284,870


2,917,502

3,213,645

2007

326,679

3,338,913

3,665,592

2008

370,785

3,685,684

4,056,469

2009

404,107

4,038,568

4,442,675

Năm

Phía lực lượng cảnh sát giao thông: Tuy đã có đóng góp rất lớn để có thể đảm
bảo được giao thông của một đô thị lớn trong tình trạng quá tải nặng như TP HCM
hiện nay nhưng vẫn còn nhiều tiêu cực: Lực lượng cảnh sát giao thông chưa thật sự
trong sáng và nghiêm khắc trong khi thi hành công vụ; Xử phạt nhẹ hơn luật nhưng
không ghi biên lai; Nhận tiền hối lộ để bỏ qua hành vi phạm pháp; Một số cảnh sát còn
vi phạm luật giao thông, không làm gương cho người dân.
Phía người dân: Một nhóm bộ phận người dân tại TPCM luôn tuân thủ và chấp
hành theo luật giao thông, tuy nhiên nhóm người khác vẫn chưa tuân thủ, chấp hành
luật, thể hiện qua các hành động sau: vượt đèn đỏ, chạy quá tốc độ cho phép, không
tuân theo hướng dẫn của các biển báo và người điều khiển giao thông; Khi vi phạm sẽ
dùng tiền để đút lót, hối lộ nhân viên có thẩm quyền hoặc dùng chức vụ để thoát tội.
Những hiện tượng này đã làm suy yếu hiệu lực của luật pháp và tạo ra tâm lí
cho người tham gia giao thông là: có thể dùng tiền để lách luật; nói cách khác sự tiêu
cực trong thực thi pháp luật góp phần không nhỏ tạo ra thái độ thiếu tôn trọng pháp
11


luật và một nét văn hóa giao thông khá tùy tiện, coi đồng tiền mạnh hơn pháp luật của
người tham gia giao thông tại TP HCM.

12


CHƯƠNG 3
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Sau khi giới thiệu tổng quan địa bàn và tình hình giao thông tại TP HCM,
chương 3 tiếp tục đề cập các cơ sở lý luận của đề tài: khái niệm văn hóa giao thông, lý
thuyết tâm lý lưỡng nan, nội dung sơ lược của Bộ luật Giao thông Đường bộ. Thông
qua đó, đề tài xác định ảnh hưởng của hành vi vượt đèn đỏ tới các mặt kinh tế, văn