ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

TRẦN THỊ MINH THU

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGÔN NGỮ TIẾNG
VIỆT CHO HỌC SINH TIỂU HỌC NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU
SỐ TỈNH LÀO CAI

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2018


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

TRẦN THỊ MINH THU

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGÔN NGỮ TIẾNG
VIỆT CHO HỌC SINH TIỂU HỌC NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU
SỐ TỈNH LÀO CAI
Ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS. Vũ Lan Hương

THÁI NGUYÊN - 2018


Tác giả luận văn

Trần Thị Minh Thu

ii


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .......................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................... ii
MỤC LỤC ................................................................................................................... iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT .......................................................................... iv
DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỒ ............................................................................. v
MỞ ĐẦU ...................................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài ................................................................................................................ 1
2. Mục đích nghiên cứu.......................................................................................................... 2
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu ..................................................................................
2
4. Giả thuyết khoa học ........................................................................................................... 3
5. Nhiệm vụ nghiên cứu......................................................................................................... 3
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu đề tài ..................................................................................
3
7. Phương pháp nghiên cứu ................................................................................................... 4
8. Cấu trúc của luận văn......................................................................................................... 4
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
NGÔN
NGỮ CHO HỌC SINH TIỂU HỌC NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ.................
5
1.1.




1.4.
24

Khó khăn dạy học Tiếng Việt cho học sinh tiểu học người dân tộc thiểu số .......

1.4.1. Về phía học sinh............................................................................................... 24
1.4.2. Về phía giáo viên ............................................................................................. 24
1.4.3. Điều kiện môi trường, cơ sở vật chất, trang thiết bị ........................................ 25
1.4.4. Việc phối kết hợp giữa nhà trường và gia đình, xã hội ................................... 25
1.5.

Quản lý giáo dục ngôn ngữ tiếng Việt cho học sinh tiểu học dân tộc thiểu số
của Sở GD&ĐT ........................................................................................................ 26

1.5.1. Lập kế hoạch giáo dục ngôn ngữ tiếng Việt cho học sinh tiểu học dân tộc
thiểu số ............................................................................................................. 26
1.5.2. Tổ chức giáo dục ngôn ngữ tiếng Việt cho học sinh tiểu học dân tộc thiểu
số trong trường tiểu học ................................................................................... 27
1.5.3. Chỉ đạo giáo dục ngôn ngữ tiếng Việt cho học sinh tiểu học dân tộc thiểu số.......
28
1.5.4. Kiểm tra việc thực hiện kế hoạch giáo dục ngôn ngữ tiếng Việt cho học
sinh tiểu học dân tộc thiểu số ........................................................................... 28
1.6.

Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục ngôn ngữ tiếng Việt cho học
sinh tiểu học dân tộc thiểu số ................................................................................... 29

1.6.1. Các yếu tố chủ quan ......................................................................................... 29


2.3.1. Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh về Mục tiêu, ý nghĩa, tầm
quan trọng của việc giáo dục ngôn ngữ cho học sinh tiểu học người
DTTS................................................................................................................ 36
2.3.2. Thực trạng thực hiện mục tiêu giáo dục ngôn ngữ Tiếng Việt cho học
sinh tiểu học người dân tộc thiểu số tỉnh Lào Cai ........................................... 37
2.3.3. Thực trạng các phương pháp giáo dục ngôn ngữ Tiếng Việt cho học sinh
tiểu học người dân tộc thiểu số ........................................................................ 38
2.3.4. Thực trạng các hình thức giáo dục ngôn ngữ Tiếng Việt cho học sinh tiểu
học người dân tộc thiểu số ............................................................................... 41
2.3.5. Thực trạng chất lượng môn học Tiếng Việt của học sinh DTTS.................... 44
2.4.

Thực trạng quản lý giáo dục ngôn ngữ Tiếng Việt cho học sinh tiểu học
người dân tộc thiểu số tỉnh Lào Cai ................................................................. 48

2.4.1. Thực trạng lập kế hoạch giáo dục ngôn ngữ Tiếng Việt cho học sinh
người dân tộc thiểu sô ...................................................................................... 48
2.4.2. Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động giáo dục ngôn ngữ
Tiếng Việt cho học sinh tiểu học người dân tộc thiểu số ................................ 51
2.4.3. Thực trạng chỉ đạo triển khai kế hoạch giáo dục ngôn ngữ Tiếng Việt cho
học sinh tiểu học người dân tộc thiểu số.......................................................... 53
2.4.4. Thực trạng kiểm tra đánh giá hoạt động giáo dục ngôn ngữ tiếng Việt
cho học sinh tiểu học người DTTS tỉnh Lào Cai ............................................. 55
2.5.

Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục ngôn
ngữ Tiếng Việt cho học sinh tiểu học dân tộc thiểu số .................................... 56

2.6.

3.2.3. Chỉ đạo nâng cao chất lượng dạy học phân môn tiếng Việt cho học sinh
dân tộc thiểu số ................................................................................................ 68
3.2.4. Chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học tiếng Việt cho học sinh tiểu học
dân tộc thiểu số ................................................................................................ 75
3.2.5. Xây dựng môi trường giáo dục ngôn ngữ tiếng Việt cho học sinh tiểu học
người dân tộc thiểu số ...................................................................................... 78
3.2.6. Chỉ đạo kiểm soát chất lượng dạy và học tiếng Việt cho học sinh dân tộc
thiểu số ............................................................................................................. 82
3.2.7. Tổ chức phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong hoạt động
giáo dục ngôn ngữ tiếng Việt cho học sinh tiểu học dân tộc thiểu số ............. 85
3.3.

Mối quan hệ giữa các biện pháp .............................................................................. 88

3.4.

Khảo sát tính cần thiết và tính khả thi của biện pháp quản lý dạy học tiếng
Việt cho học sinh tiểu học dân tộc thiểu số............................................................. 89

3.5.

Kết quả khảo sát........................................................................................................ 90

Kết luận chương 3....................................................................................................... 96
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ........................................................................... 97
1. Kết luận ................................................................................................................... 97
2. Khuyến nghị............................................................................................................ 99
TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................................................... 101
PHỤ LỤC


: Học sinh

NN

: Ngôn ngữ

QTDH

: Quá trình dạy học

QTGD

: Quá trình giáo dục

SL

: Số lượng

TX

: Thường xuyên

4


DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỒ
Bảng:

5


Bảng 2.7.

Đánh giá thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch (Chương trình)
giáo dục ngôn ngữ cho học sinh tiểu học người dân tộc thiểu số
tỉnh Lào Cai........................................................................................... 51

Bảng 2.8.

Đánh giá mức độ chỉ đạo triển khai giáo dục ngôn ngữ tiếng Việt
cho học sinh dân tộc thiểu số hiện nay ................................................. 54

Bảng 2.9.

Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục ngôn ngữ
Tiếng Việt cho học sinh tiểu học dân tộc thiểu số ................................ 56

Bảng 3.1.

Mẫu khảo sát đánh giá tính cần thiết và khả thi.................................... 90

Bảng 3.2.

Kết quả khảo nghiệm về tính cần thiết các biện pháp quản lý dạy
tiếng Việt cho học sinh tiểu học dân tộc thiểu số ................................. 91

Bảng 3.3.

Kết quả khảo nghiệm về tính khả thi của các biện pháp quản lý
dạy tiếng Việt cho học sinh tiểu học dân tộc thiểu số .......................... 93


xa ngôn ngữ được dùng trong sinh hoạt cộng đồng, hội họp, người địa phương chỉ sử
dụng ngôn ngữ mẹ đẻ, ít sử dụng và không sử dụng tiếng Việt. Ở các trường mầm
non, nhiều nơi mới chỉ dừng lại ở việc trông nom mà chưa chú trọng nhiều đến việc
cho trẻ có những tiếp xúc ban đầu với Tiếng Việt. Đây là một thiệt thòi lớn của học
sinh miền núi so với học sinh vùng đồng bằng, thành phố. Khi vào học tiểu học, do
không nói được tiếng phổ thông, nhiều học sinh tỏ ra e dè, nhút nhát, thiếu tự tin.
Nhận định của UNESCO năm 2003: “Một sự thật hiển nhiên nhưng thường chưa
được công nhận là nếu người học phải học bằng một ngôn ngữ không phải tiếng mẹ
đẻ thì những khó khăn đối với họ sẽ nhân lên gấp đôi: không những phải học một
ngôn ngữ mới mà còn phải học kiến thức mới có trong ngôn ngữ ấy. Những thách
thức này càng tăng bội phần nếu như người học thuộc nhóm cộng đồng đang chịu
nguy cơ hay sức ép về giáo dục, chẳng hạn: Dân tộc bị thất học, nhóm dân tộc thiểu
số, nhóm tị nạn” (dẫn theo [8]).
Xuất phát từ thực tế giáo dục Tiểu học của tỉnh Lào Cai với 72,6% học sinh
tiểu học là người dân tộc thiểu số, trong số đó chiếm đến 60% các em ở những thôn
bản vùng cao khó khăn, dân cư sống dàn trải, phân tán, điều kiện học tập và giao tiếp
ngôn ngữ Tiếng Việt còn hạn chế, công tác dạy học và quản lý hoạt động giáo dục
ngôn ngữ Tiếng Việt, đặc biệt là dạy học môn Tiếng Việt cho học sinh tiểu học dân
tộc thiểu số tại tỉnh Lào Cai mặc dù đã được quan tâm và đạt được một số kết quả,
nhưng còn nhiều hạn chế, chất lượng giáo dục thực sự chưa được như mong đợi (còn
học sinh tiểu học bỏ học, còn học sinh đọc chậm viết chậm so với chuẩn kiến thức kĩ
năng môn Tiếng Việt, khả năng giao tiếp hạn chế, nói ngọng, nói chưa đúng trật tự
câu và chưa hiểu nghĩa trong giao tiếp còn khá phổ biến...).
1


Trong khi đó rất ít giáo viên tiểu học và THCS biết tiếng dân tộc thiểu số, bởi
phần lớn trong số họ đều từ những nơi khác tới. Số giáo viên này cũng chưa từng
được tiếp cận với chương trình đào tạo liên quan đến ngôn ngữ dân tộc thiểu số, hoặc
phương pháp dạy học Tiếng Việt như ngôn ngữ thứ 2 tại các trường Sư phạm. Tình


4. Giả thuyết khoa học
Nếu biết dựa vào những thành tựu nghiên cứu về hoạt động giáo dục ngôn ngữ
tiếng Việt cho học sinh tiểu học người dân tộc thiểu số trong và ngoài nước, đồng
thời với thực tiễn nghiên cứu giáo dục vùng dân tộc thiểu số tỉnh Lào Cai thì có thể
thiết kế được một chuỗi giải pháp có tính chiến lược, hợp lý, phù hợp thực tiễn, khả
thi, hiệu quả góp phần nâng cao hiệu quả dạy học Tiếng Việt, năng lực ngôn ngữ
tiếng Việt cho học sinh tiểu học người dân tộc thiểu số, góp phần nâng cao chất lượng
giáo dục và đào tạo cấp tiểu học tỉnh Lào Cai.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục ngôn ngữ tiếng
Việt cho học sinh tiểu học dân tộc thiểu số.
5.2. Khảo sát thực trạng quản lý hoạt động giáo dục ngôn ngữ tiếng Việt cho
học sinh tiểu học dân tộc thiểu số tại các trường tiểu học của tỉnh Lào Cai.
5.3. Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ngôn ngữ tiếng Việt
cho học sinh tiểu học dân tộc thiểu số tại các trường tiểu học của Sở Giáo dục Lào
Cai nhằm nâng cao chất lượng dạy học trong các trường tiểu học vùng dân tộc đáp
ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.
Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động giáo
dục ngôn ngữ tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số của Sở Giáo dục và Đào tạo.
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu đề tài
6.1. Giới hạn về đối tượng nghiên cứu
- Đề tài tập trung nghiên cứu các biện pháp quản lý của Sở Giáo dục và Đào
tạo đối với hoạt động giáo dục ngôn ngữ tiếng Việt cho học sinh tiểu học dân tộc
thiểu số tỉnh Lào Cai thông qua hoạt động dạy học môn Tiếng Việt ở trường tiểu học
theo chương trình của Bộ GD&ĐT và hoạt động giáo dục.
6.2. Giới hạn về địa bàn nghiên cứu
Đề tài được triển khai nghiên cứu ở Sở Giáo dục và Đào tạo và 71 trường tiểu
học trên địa bàn 4 huyện Bắc Hà, Sa Pa, Mường Khương, Bát Xát tỉnh Lào Cai.
6.3. Giới hạn về khách thể khảo sát

học sinh tiểu học người dân tộc thiểu số tỉnh Lào Cai.
Chương 3: Biện pháp quản lý quản lý hoạt động giáo dục ngôn ngữ tiếng Việt
cho học sinh tiểu học người dân tộc thiểu số tỉnh Lào Cai.

4


Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGÔN NGỮ
CHO HỌC SINH TIỂU HỌC NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
Đề tài luận văn nghiên cứu Giáo dục ngôn ngữ Tiếng Việt cho học sinh tiểu
học người dân tộc thiểu số là một lĩnh vực rất rộng, xuất phát từ quan niệm là giáo
dục ngôn ngữ Tiếng Việt thì dạy học Tiếng Việt là vấn đề cốt lõi, vì vậy tổng quan
nghiên cứu vấn đề sẽ đi theo các hướng: tổng quan các công trình nghiên cứu về dạy
học và quản lý hoạt động dạy học, dạy học môn tiếng Việt cho học sinh tiểu học
người dân tộc thiểu.
Trên thế giới:
Chủ nghĩa tư bản xuất hiện cuối thế kỷ XIV với những thay đổi mạnh mẽ về
khoa học kỹ thuật, đòi hỏi con người phải có những am hiểu về kỹ thuật, lúc này vấn
đề dạy học và quản lý dạy học đã được nhiều nhà giáo dục quan tâm, tiêu biểu là
Jan.Amos. Comenxki (1592-1670 ông đã đưa ra các nguyên tắc dạy học trực quan,
nhất quán, nguyên tắc đảm bảo tính khoa học, tính hệ thống. Ông nhấn mạnh hiệu
quả dạy học có liên quan rất lớn đến chất lượng người dạy trong việc vận dụng các
nguyên tắc dạy học. Tác phẩm kinh điển của chủ nghĩa Mác -Lênin ra đời đã thực sự
định hướng cho hoạt động giáo dục là các qui luật về “sự hình thành cá nhân con
người”, “tính quy định về kinh tế xã hội đối với giáo dục”,... Các quy định đó đặt ra
các yêu cầu đối với quản lý giáo dục và tính ưu việt của xã hội đối với việc tạo ra
phương tiện điều kiện cần thiết cho giáo dục.
Những tiến bộ trong nhận thức khoa học và tâm lí giáo dục của Jean Piaget và

là một nền tảng của tất cả các quá trình tư duy bậc cao như: điều khiển, ghi nhớ có
chủ định, phân loại, kế hoạch hoá hoạt động, giải quyết vấn đề, trẻ càng lớn càng
thấy các hoạt động dễ dần, ngôn ngữ tự điều chỉnh sẽ chuyển đần vào bên tron g
thành lời nói thầm.
Trong lý thuyết về vùng phát triển gần Vưgotxky đề cập đến một loại bài tập
mà trẻ không thể giải quyết được nếu không có sự giúp đỡ của người lớn hay bạn bè
lớn hơn. Khi tham gia vào hoạt động giao tiếp trẻ học được ngôn ngữ của bạn lớn,
người lớn và biến chúng thành ngôn ngữ cá nhân, lại dùng nó để tổ chức hành động
của các nhân theo cách tương tự.
Từ những quan điểm trên đã được được giáo dục hiện đại đưa vào chương
trình giáo dục của mình và áp dụng một cách linh hoạt trong dạy học, bên cạnh một
số điểm hạn chế thì nó cũng có rất nhiều ưu điểm - nó đã đưa đến một cách nhìn mới
trong dạy học.
Ở Việt Nam:
Nâng cao chất lượng giáo dục đối với học sinh dân tộc thiểu số từ lâu đã trở
thành vấn đề quan tâm của toàn Đảng, toàn dân, nhằm đào tạo nguồn nhân lực đáp

6


ứng yêu cầu phát triển kinh tế- xã hội của mỗi quốc gia. Để nâng cao chất lượng giáo
dục nói chung, vai trò của giáo dục cho học sinh dân tộc thiểu số vùng kinh tế xã hội
đặc biệt khó khăn là vô cùng quan, đây là vấn đề luôn được các nhà khoa học giáo
dục trong và ngoài nước quan tâm.
Trong thời gian qua, trên địa bàn cả nước đã có nhiều công trình nghiên cứu về
và về ngôn ngữ như: Đề tài Nghiên cứu ngôn ngữ trẻ em trước tuổi học đường (1971
- 1974) trong khuôn khổ đề tài cấp Nhà nước “Xây dựng chuẩn về tâm lí, sinh lí trẻ
em Việt Nam” do Uỷ ban bảo vệ Bà mẹ và Trẻ em Trung ương chủ trì (với sự tham
gia của Đoàn Thiện Thuật, Nguyễn Thiện Giáp, Lê Quang Thiêm…) Đề tài Nghiên
cứu thực hành tiếng Việt trong nhà trường (1972 -1974) với kết quả là công trình Hỏi

một số luận văn thạc sỹ đề cập đến phương diện quản lý cấp cơ sở giáo dục quận,
huyện như:
- Biện pháp quản lý của Phòng Giáo dục và Đào tạo với hoạt động dạy học ở
các trường tiểu học vùng dân tộc thiểu số huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai - Nguyễn Thanh
Nhạn (2011).
- Các biện pháp chỉ đạo đổi mới phương pháp giảng dạy bộ môn Tiếng Việt
bậc tiểu học ở quận Thủ Đức, thành phố Hồ Chí Minh -Trần Thị Sáu (2006).
- Biện pháp quản lý hoạt động dạy học đối với trường tiểu học của Phòng giáo
dục quận 11 thành phố Hồ Chí Minh - Nguyễn Thanh Tịnh (2006).
- Biện pháp quản lý dạy học môn Văn ở trường trung học phổ thông Trần
Nguyên Hãn, TP Hải Phòng - Vũ Duy Nhân (2013).
Song, các đề tài trên chỉ đề cập đến mặt lý luận cũng như thực tiễn của vấn đề
dạy học chương trình tiểu học hoặc phương pháp dạy học Tiếng Việt đại trà và chủ
yếu tập trung vào đối tượng học sinh dân tộc Kinh học tiếng Việt. Nhưng những công
trình nghiên cứu được đề cập ở trên là những tư liệu cần thiết trong quá trình nghiên
cứu xây dựng cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài này. Nghiên cứu về việc giáo dục
ngôn ngữ Tiếng Việt cho học sinh tiểu học người dân tộc thiểu số tỉnh Lào Cai là vấn
đề chưa có công trình nào nghiên cứu.
1.2. Một số khái niệm cơ bản
1.2.1. Quản lý
Quản lý: Bàn về khái niệm quản lý có rất nhiều ý kiến của các nhà khoa học
trong các lĩnh vực khoa học khác nhau như tâm lý học, giáo dục học, điều khiển học,
kinh tế học... ở trong và ngoài nước.
Từ ý kiến của các nhà khoa học ngoài nước A.V Aunapu, A.P Aphanaxep,
M.I Kônđacốp, Harold Koontz, Cyril Odonnell và Heinz Veihrich, Frederick Wins
TayLor , Mary Parker Pollett... và ý kiến của các nhà khoa học trong nước như
Nguyễn Minh Đạo, Đặng Quốc Bảo, Trần Kiểm - Nguyễn Xuân Thức, Trần Khánh

8


Giáo dục theo từ tiếng Hán thì giáo có nghĩa là dạy, là rèn luyện về đường tinh
thần nhằm phát triển tri thức và huấn luyện tình cảm đạo đức; dục là nuôi, là săn sóc
về mặt thể chất. Vậy giáo dục là một sự rèn luyện con người về cả ba phương diện trí
tuệ, tình cảm, thể chất. Theo phương Tây thì từ education vốn xuất phát từ chữ
educare của tiếng Latinh. Động từ educare là dắt dẫn để làm phát khởi ra những khả
năng tiềm tàng. Sự dắt dẫn này nhằm đưa con người từ không biết đến biết, từ xấu
đến tốt, từ thấp kém đến cao thượng, từ chưa hoàn thiện đến hoàn thiện. Ngày nay,
khái niệm giáo dục được hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau.

10


1.2.2.1. Giáo dục (theo nghĩa rộng)
Giáo dục (theo nghĩa rộng) là hoạt động giáo dục tổng thể hình thành và phát
triển nhân cách được tổ chức một cách có mục đích, có kế hoạch nhằm phát triển tối
đa những tiềm năng (sức mạnh thể chất và tinh thần) của con người. Như vậy, giáo
dục là một bộ phận của quá trình xã hội hình thành cá nhân con người, bao gồm
những nhân tố tác động có mục đích, có tổ chức của xã hội, do những người có kinh
nghiệm, có chuyên môn gọi là nhà giáo dục, nhà sư phạm đảm nhận. Nơi tổ chức hoạt
động giáo dục một cách có hệ thống có kế hoạch chặt chẽ nhất là nhà trường. Với
nghĩa rộng như trên, giáo dục là một hoạt động tổng thể bao gồm giáo dục trí tuệ,
giáo dục đạo đức, giáo dục thể chất, giáo dục thẩm mỹ, giáo dục lao động do nhà
trường phụ trách trước xã hội.
1.2.2.2. Giáo dục (nghĩa hẹp)
Giáo dục (nghĩa hẹp) là một bộ phận của hoạt động giáo dục (nghĩa rộng), là
hoạt động giáo dục nhằm hình thành thế giới quan khoa học, tư tưởng chính trị, đạo
đức, thẩm mỹ, lao động, phát triển thể lực, những hành vi và thói quen ứng xư đúng
đắn của cá nhân trong các mối quan hệ xa hội. Theo nghĩa này giáo dục (nghĩa hẹp)
bao gồm các bộ phận: đức dục, mỹ dục, thể dục, giáo dục lao động.
Việc hình thành lý tưởng, niềm tin, thái độ, những hành vi và thói quen ứng

1.2.4. Tiếng Việt, giáo dục ngôn ngữ Tiếng Việt
1.2.4.1. Tiếng Việt
Quyền và nghĩa vụ của công dân Việt Nam về ngôn ngữ được nêu rõ trong các
văn kiện của Đảng và Nhà nước, được xác định bằng điều khoản trong Hiến pháp,
được quy định rõ tại các văn bản của Chính phủ. Đối với ngôn ngữ trong giáo dục,
Khoản 1, Điều 7, Luật Giáo dục (2005) của Nước CHXHCN Việt Nam quy định rõ:
“Tiếng Việt là ngôn ngữ chính thức dùng trong nhà trường và cơ sở giáo dục
khác. Căn cứ vào mục tiêu giáo dục và yêu cầu cụ thể về nội dung giáo dục, Thủ
tướng Chính phủ quy định việc dạy và học bằng tiếng nước ngoài trong nhà trường
và cơ sở giáo dục khác” [21]
1.2.4.2. Giáo dục ngôn ngữ Tiếng Việt
Trong đề tài giới hạn vào nội dung: với tư cách là môn học tiếng Việt và với tư
cách là công cụ giao tiếp (thông qua các hoạt động giáo dục). Với tư cách là môn
học, cái đích mà môn tiếng Việt trong nhà trường hướng đến là nâng cao năng lực sử
dụng tiếng Việt cho học sinh. Muốn học sinh có năng lực tốt về sử dụng tiếng Việt thì
phải học các kiến thức về tiếng Việt và muốn học được các tri thức về tiếng Việt thì
không thể bỏ qua các tri thức về ngôn ngữ học. Nói cách khác đó là mối quan hệ giữa
Việt ngữ học với môn học tiếng Việt trong nhà trường.
Như đã biết, lịch sử Việt ngữ học đã có cả một chặng đường phát triển gắn
chặt với sự phát triển của ngôn ngữ học thế giới. Những thành quả nghiên cứu của

12


Việt ngữ học, nói một cách khiêm tốn và trung thực, đó là công lao của các nhà Việt
ngữ học trong việc vận dụng kịp thời và sáng tạo các lí thuyết của ngôn ngữ học trên
thế giới vào nghiên cứu tiếng Việt, từ đó, phát hiện ra những đặc điểm của tiếng Việt.
Chính những phát hiện này là cơ sở cho việc biên soạn sách giáo khoa tiếng Việt và
việc dạy-học tiếng Việt trong nhà trường.
Nhìn một cách tổng quát, nghiên cứu ngôn ngữ học thế giới được phân ra hai