BỘ QUỐC PHÒNG
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ
NGUYỄN PHẠM BÍCH NGÂN
HOẠT ĐỘNG THAM GIA XÂY DỰNG ĐẢNG
CỦA MẶT TRẬN TỔ QUỐC PHƯỜNG
TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN PHÚ NHUẬN
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH HIỆN NAY
LUẬN VĂN THẠC SĨ
XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC
HÀ NỘI - 2015
BỘ QUỐC PHÒNG
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ
NGUYỄN PHẠM BÍCH NGÂN
HOẠT ĐỘNG THAM GIA XÂY DỰNG ĐẢNG
CỦA MẶT TRẬN TỔ QUỐC PHƯỜNG
TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN PHÚ NHUẬN
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH HIỆN NAY
CHUYÊN NGÀNH: XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC
MÃ SỐ: 60 31 02 03
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS NGUYỄN HỮU PHÚC
XHCN
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU
Chương 1 HOẠT ĐỘNG THAM GIA XÂY DỰNG ĐẢNG
CỦA MẶT TRẬN TỔ QUỐC PHƯỜNG TRÊN
ĐỊA BÀN QUẬN PHÚ NHUẬN THÀNH PHỐ HỒ
CHÍ MINH – NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ
LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1.1.
Những vấn đề lý luận về hoạt động tham gia xây dựng
Đảng của Mặt trận Tổ quốc phường trên địa bàn quận
Phú Nhuận thành phố Hồ Chí Minh
1.2.
Thực trạng và kinh nghiệm hoạt động tham gia xây
dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc phường trên địa bàn
quận Phú Nhuận thành phố Hồ Chí Minh
Chương 2 YÊU CẦU VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP TĂNG
CƯỜNG HOẠT ĐỘNG THAM GIA XÂY DỰNG
ĐẢNG CỦA MẶT TRẬN TỔ QUỐC PHƯỜNG
TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN PHÚ NHUẬN THÀNH
PHỐ HỒ CHÍ MINH HIỆN NAY
2.1.
Những yếu tố tác động và yêu cầu tăng cường hoạt
động tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc
phường trên địa bàn quận Phú Nhuận thành phố Hồ
Chí Minh hiện nay
Cách mạng là sự nghiệp của dân, do dân, và vì dân. Trong điều kiện
Đảng lãnh đạo chính quyền, mối quan hệ giữa Đảng với nhân dân phụ thuộc
rất lớn vào mối quan hệ giữa nhân dân với Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các
đoàn thể nhân dân. Chế độ ta là chế độ do nhân dân làm chủ, dưới sự lãnh đạo
của Đảng, phát huy vai trò làm chủ của nhân dân trong sự nghiệp đổi mới,
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước là vấn đề có ý nghĩa chiến lược của
cách mạng. Tổng kết bài học kinh nghiệm về Đảng lãnh đạo sự nghiệp xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc, Đảng ta khẳng định, công tác quần chúng, tăng
cường mối quan hệ giữa Đảng với nhân dân là vấn đề có ý nghĩa chiến lược,
một trong những nhân tố tạo nên sức mạnh, sự thắng lợi của sự nghiệp đổi
mới đất nước theo định hướng XHCN. Công tác vận động nhân dân là trách
nhiệm của Đảng, chính quyền và các đoàn thể nhân dân. Vì vậy phải đổi mới
sự lãnh đạo của Đảng đối với MTTQ; đổi mới tổ chức và hoạt động của
MTTQ trong công tác tuyên truyền vận động nâng cao giác ngộ chính trị, làm
tròn nghĩa vụ công dân, tham gia quản lý xã hội, quản lý Nhà nước, xây dựng
chính quyền, xây dựng Đảng.
Trong những năm qua, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã
hội ở cơ sở đã phát huy tốt vai trò của mình trong thực hiện dân chủ ở cơ sở
thông qua việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ, giải quyết mối quan hệ với cấp
ủy Đảng, chính quyền với nhân dân, các đoàn thể chính trị xã hội xây dựng
được không khí dân chủ ở địa phương góp phần tạo bầu không khí dân chủ
trong cả nước.
Cùng với sự phát triển chung của đất nước, hoạt động của Mặt trận ở cơ
sở và các đoàn thể nhân dân trong nhiều năm qua đã có sự đổi mới và có những
đóng góp quan trọng vào nhiệm vụ xây dựng hệ thống chính trị, xây dựng Đảng,
4
chính quyền, phát triển kinh tế - xã hội và giữ gìn trật tự an toàn xã hội trên từng
địa bàn trong đó phải kể đến các tổ chức tự quản ở khu dân cư. Mọi chủ trương
Ngày 18.04.1983, Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa V đã ban hành Chỉ
thị số 17-CT/TW xác định vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của Mặt trận Tổ
quốc Việt Nam. Đây được xem là văn bản đầu tiên của Đảng xác định chức
năng, nhiệm vụ, vị trí vai trò của Mặt trận Tổ quốc. Theo đó Chỉ thị đã khẳng
định trong cơ chế Đảng lãnh đạo, nhân dân làm chủ, Nhà nước quản lý, Mặt
trận Tổ quốc Việt Nam là tổ chức chính trị xã hội rộng nhất vừa có tính liên
hiệp rộng rãi, vừa có tính quần chúng sâu sắc, là chỗ dựa vững chắc của Nhà
nước, được xây dựng trên cơ sở liên minh công nông và đội ngũ trí thức dưới
sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Trong giai đoạn này, nhiệm vụ lớn
nhất của Mặt trận là “Thực hiện tốt liên minh công nông, đoàn kết trí thức và
các tầng lớp nhân dân lao động khác, đoàn kết các dân tộc, tôn giáo, nhân sĩ,
người Hoa đã từ lâu sống trên đất nước Việt Nam”. Cùng với việc xác định rõ
vị trí, vai trò của Mặt trận Tổ quốc, Chỉ thị còn yêu cầu phải “Phát triển rộng
rãi hình thức kiểm tra nhân dân trong tất cả các đơn vị hành chính, cơ sở làm
cho tổ chức và mọi người hoạt động tích cực, thường xuyên có hiệu quả”.
Cùng với việc ban hành Chỉ thị 17, Ban bí thư Trung ương Đảng khóa
VI còn ban hành chỉ thị 62/CT-TW ngày 25.06.1990 về thực hiện Nghị quyết
lần thứ 8 BCHTW khóa VI về đổi mới công tác quần chúng của Đảng, tăng
cường mối quan hệ giữa Đảng với nhân dân ở cơ sở. Chỉ thị còn nhấn mạnh
“Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và từng đoàn thể ở cơ sở coi trọng nâng cao chất
lượng đoàn viên, hội viên, thí điểm và rút kinh nghiệm mở rộng vững chắc
việc củng cố các đoàn thể quần chúng”.
Ngày 17.01.1993, Bộ Chính trị BCHTW khóa VIII ban hành Nghị
quyết số 07/NQ-TW về đại đoàn kết dân tộc và tăng cường Mặt trận Dân tộc
Thống nhất. Nghị quyết xác định Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là liên minh
chính trị, là tổ chức hiệp thương tự nguyện của các đoàn thể nhân dân và cá
6
nhân tiêu biểu cần phải được mở rộng trách nhiệm quyền hạn của Mặt trận.
CNH, HĐH đất nước, Nxb CTQG, Hà Nội. Bộ Nội vụ, Viện Nghiên cứu khoa
học tổ chức Nhà nước, Hệ thống chính trị cơ sở thực trạng và một số giải
pháp đổi mới, do tiến sỹ Chu Văn Thành (chủ biên), Nxb CTQG, Hà Nội.
2004; Vũ Hoàng Công (2002), Hệ thống chính trị cơ sở đặc điểm, xu hướng
và giải pháp, Nxb CTQG, Hà Nội; Nguyễn Quốc Phẩm (chủ biên), Hệ thống
chính trị cấp cơ sở và dân chủ hóa đời sống xã hội nông dân miền núi vùng
dân tộc thiểu số, của Nxb CTQG, Hà Nội. 2002. Trần Thành (2011),
Thực hiện dân chủ ở cơ sở, đưa nghị quyết vào cuộc sống, Báo Sài gòn
Giải phóng Thứ ba, 04/01/2011. Linh Nguyên (2010), Chuyển biến về dân
chủ ở cơ sở. Báo Điện tử Đảng Cộng sản thứ Bảy, 10/7/2010.
Hoàng Chí Bảo, Nguyễn Tiến Phồn, Nguyễn Trọng Chuẩn, Huỳnh
Đảm, Dương Xuân Ngọc, Trần Quang Nhiếp, Phạm Ngọc Quang, Đặng Hữu
Toàn, Hoàng Chí Bảo (2007), Sách, Dân chủ và dân chủ ở cơ sở nông thôn
trong tiến trình đổi mới, Nxb CTQG, H.2007. Các tác giả đã nghiên cứu, luận
giải sâu sắc về lý luận và thực tiễn các vấn đề như: dân chủ XHCN và qui chế
dân chủ ở cơ sở, xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở nông thôn hiện nay; tác
động của qui chế dân chủ ở cơ sở đối với việc thực hiện xóa đói giảm nghèo ở
nông thôn từ góc nhìn đánh giá chính sách. Đặc biệt, trong cuốn sách này, tác
giả đã luận giải một cách sâu sắc thiết chế thực hiện và phát huy dân chủ hiện
nay ở cơ sở, trong đó có vấn đề đổi mới tổ chức và hoạt động của MTTQ
trong triển khai, thực hiện qui chế dân chủ ở cơ sở; trong công tác vận động
nhân dân tham gia xây dựng Đảng và chính quyền cơ sở.
Nguyễn Thị Hiền Oanh (2005), “Vai trò của Mặt trận Tổ Quốc Việt
Nam đối với việc thực hiện quyền làm chủ của nhân dân ở Việt Nam hiện
nay”, Nxb Lý luận Chính trị, H.2005 đã khẳng định: nội dung, bản chất của
dân chủ là quyền lực thuộc về nhân dân mà trước hết là quyền lực về chính
8
trị. Quyền lực chính trị của nhân dân thực chất là quyền dân chủ của nhân
- Nghiên cứu làm rõ những vấn đề lý luận về hoạt động tham gia xây
dựng Đảng của MTTQ phường trên địa bàn quận Phú Nhuận thành phố Hồ
Chí Minh.
- Đánh giá thực trạng hoạt động tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ
quốc phường trên địa bàn Quận Phú Nhuận Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay.
- Xác định yêu cầu đề xuất giải pháp đẩy mạnh hoạt động tham gia xây
dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc phường trên địa bàn quận Phú Nhuận thành
phố Hồ Chí Minh hiện nay.
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của đề tài
* Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động tham gia xây dựng Đảng của Mặt
trận Tổ quốc phường trên địa bàn quận Phú Nhuận thành phố Hồ Chí Minh.
* Phạm vi nghiên cứu: Luận văn tập trung nghiên cứu hoạt động tham
gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc phường trên địa bàn quận Phú
Nhuận thành phố Hồ Chí Minh. Các số liệu, tư liệu phục vụ cho nghiên cứu
giới hạn từ 2010 đến nay.
5. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu của đề tài
* Cơ sở lý luận: Dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác- Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng về công tác xây dựng Đảng; về Mặt
trận Tổ quốc và nhân dân tham gia xây dựng Đảng.
* Cơ sở thực tiễn: Hiện thực hoạt động tham gia xây dựng Đảng của
MTTQ phường trên địa bàn quận Phú Nhuận thành phố Hồ Chí Minh.
* Phương pháp nghiên cứu: Trên cơ sở phương pháp luận của chủ
nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng
Cộng sản Việt Nam, đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu của khoa học
chuyên ngành và khoa học liên ngành. Trong đó tập trung vào những phương
10
pháp: lô gíc - lịch sử; phân tích, tổng hợp; thống kê, so sánh, tổng kết thực
tiễn, khảo sát thực tế, tọa đàm, điều tra xã hội học; xin ý kiến chuyên gia...
của khu trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh. Phía Đông quận giáp với quận
Bình Thạnh; phía Tây giáp quận Tân Bình; phía Nam giáp quận 1 và quận 3;
phía Bắc giáp quận Gò Vấp. Quận Phú Nhuận hiện được chia làm 15 phường.
Quận Phú Nhuận có diện tích là 4,855km 2 chiếm 3,66% diện tích khu vực nội
thành. Hệ thống chính trị phường được thành lập theo đúng Hiến Pháp của
nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Trung tâm hành chính của quận Phú Nhuận tập trung chủ yếu trên trục
đường Nguyễn Văn Trỗi. Ngoài ra, các trung tâm giao dịch, dịch vụ và
thương mại tập trung phát triển theo các tuyến đường chính như Nguyễn Văn
Trỗi, Phan Xích Long, Hoàng Văn Thụ đến Phan Đăng Lưu, và từ Nguyễn
Kiệm đến Phan Đình Phùng.
12
Cơ cấu kinh tế quận Phú Nhuận phát triển theo xu hướng dịch vụ
thương mại, công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp. Các loại hình dịch vụ cao
cấp như tài chính, tín dụng, văn phòng cho thuê, nhà ở cao cấp, dịch vụ du
lịch…đang phát triển mạnh. Về công nghiệp phát triển các ngành sản xuất
sạch, kỹ thuật cao. Định hướng quy hoạch của quận là điều chỉnh quy hoạch
theo hướng giảm mật độ, tăng chiều cao, dành đất phát triển hạ tầng xã hội.
Trong đó, ưu tiên xây dựng nhà cao tầng, kết hợp chức năng ở và các loại
hình dịch vụ qua việc kết hợp quy hoạch đồng bộ giữa xây dựng mới và phát
triển mạng lưới giao thông.
Trên lĩnh vực sản xuất công nghiệp trong thủ công nghiệp, bên cạnh
duy trì kinh tế nhà nước, quận đã hình thành trên 40 công ty tư doanh, các đơn
vị này đã tạo ra một khối lượng sản phẩm đáng kể góp phần thu ngân sách và
giải quyết việc làm cho hàng trăm lao động mỗi năm. Sự phát triển về kinh tế
đã tạo điều kiện nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, trình
độ dân trí và sinh hoạt tinh thần ngày một cao và phong phú. Bộ mặt đô thị,
xã hội, con người Phú Nhuận đều đổi mới. Tiềm lực quốc phòng - an ninh
thành phố Hồ Chí Minh.
Hệ thống chính trị nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam bao gồm
Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể nhân dân. Mặt
trận Tổ quốc Việt Nam là một bộ phận của hệ thống chính trị, là cơ sở chính
trị của chính quyền nhân dân. Sự qui định này xuất phát từ thực tiễn và yêu
cầu khách quan của sự nghiệp cách mạng, là xuất phát từ thể chế chính trị của
nước ta. Khoản 2 Điều 1 Luật Mặt trận Tổ quốc qui định: “Mặt trận Tổ quốc
Việt Nam là bộ phận của hệ thống chính trị nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
Việt Nam do Đảng cộng sản Việt Nam lãnh đạo, là cơ sở chính trị của chính
quyền nhân dân, nơi thể hiện ý chí, nguyện vọng, tập hợp khối đại đoàn kết
toàn dân, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, nơi hiệp thương, phối hợp và
14
thống nhất hành động của các thành viên, góp phần giữ vững độc lập dân tộc,
chủ quyền quốc gia và toàn vẹn lãnh thổ thực hiện thắng lợi sự nghiệp công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ,
công bằng, văn minh”.
Mặt trận Tổ quốc là tổ chức liên minh chính trị, liên hiệp tự nguyện của
tổ chức chính trị, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội và các cá nhân
tiêu biểu trong các giai cấp và tầng lớp xã hội, các dân tộc, các tôn giáo và
người Việt Nam định cư ở nước ngoài. Đây chính là sự liên kết các lực lượng
với nhau thành một khối thống nhất để thực hiện mục tiêu chính trị chung là
giành, giữ chính quyền và sử dụng chính quyền để bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ
thành quả cách mạng, xây dựng cuộc sống ấm no hạnh phúc cho nhân dân.
Mặt trận Tổ quốc có vai trò rất quan trọng trong việc tập hợp xây dựng
khối đại đoàn kết toàn dân, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, thực hiện
việc hiệp thương dân chủ phối hợp thống nhất hành động giữa các thành viên
trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện
đại hóa đất nước vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn
* Chức năng của Mặt trận Tổ quốc phường trên địa bàn quận Phú
Nhuận thành phố Hồ Chí Minh
Từ các Nghị quyết của Đảng, Hiến pháp của Nhà nước, các văn bản của
Luật Quốc hội và các Nghị định của Chính phủ, Mặt trận Tổ quốc với tính chất
là một liên minh chính trị ở phường, MTTQ phường có các chức năng: 1) Tập
hợp khối đại đoàn kết toàn dân, chăm lo bảo vệ lợi ích thiết thực và chính đáng
của nhân dân. 2) Giáo dục nâng cao trình độ mọi mặt cho nhân dân. 3) Tổ chức
động viên nhân dân tham gia xây dựng các chính sách, pháp luật, tham gia quản
lý kinh tế, quản lý nhà nước, xây dựng chính quyền và giám sát hoạt động của
chính quyền. Những chức năng của MTTQ xã, phường, thị trấn đã phản ánh đầy
đủ tính chất, mục đích, tôn chỉ của MTTQ Việt Nam.
16
* Nhiệm vụ của Mặt trận Tổ quốc phường trên địa bàn quận Phú
Nhuận thành phố Hồ Chí Minh
Căn cứ vào nhiệm vụ của MTTQ Việt Nam, MTTQ phường có các
nhiệm vụ: 1) Tập hợp, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, tăng cường sự
nhất trí về chính trị, tinh thần trong nhân dân. 2) Tuyên truyền, động viên
nhân dân phát huy quyền làm chủ, thực hiện đường lối, chủ trương, chính
sách của Đảng, nghiêm chỉnh thi hành Hiến pháp và pháp luật. 3) Giám sát
hoạt động của chính quyền, đại biểu dân cử và cán bộ, công chức xã, phường,
thị trấn, tập hợp ý kiến, kiến nghị của nhân dân để phản ánh, kiến nghị với cấp
ủy đảng và chính quyền các cấp. 4) Tham gia xây dựng và củng cố chính
quyền nhân dân. Cùng chính quyền cơ sở chăm lo, bảo vệ quyền lợi và lợi ích
chính đáng của nhân dân ở xã, phường, thị trấn. Ngoài ra Ủy ban Mặt trận Tổ
quốc phường còn có nhiệm vụ, quyền hạn: Ra quyết định thành lập Ban công
tác Mặt trận, ra văn bản công nhận Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu
tư của cộng đồng; thảo luận và quyết định những vấn đề khác thuộc nhiệm vụ,
quyền hạn của Ủy ban MTTQ do Ban Thường trực trình.
tính tích cực, chủ động sáng tạo của quần chúng trong thực hiện những nhiệm
vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN.
Mặt trận Tổ quốc phường trên địa bàn quận Phú Nhuận là lực lượng
hỗ trợ đắc lực cho hoạt động lãnh đạo của cấp ủy và quản lý của chính
quyền. Trong những điều kiện nhất định các tổ chức xã hội, tổ chức quần
chúng có thể đóng vai trò tích cực giải quyết các mối quan hệ xã hội. Thực
tiễn cho thấy, vai trò to lớn của MTTQ đối với việc giải quyết các mối quan
hệ xã hội. Trong giải quyết các mối quan hệ xã hội, chính quyền xã, phường,
thị trấn thường sử dụng quyền lực pháp luật và các công cụ cưỡng chế điều
chỉnh các quá trình xã hội và các hành vi của công dân. Còn MTTQ, các tổ
18
chức xã hội dựa vào điều lệ, các nghị quyết, tôn chỉ, mục đích của mình để
điều chỉnh mối quan hệ xã hội, quan hệ nội bộ và các thành viên, thông qua
các hoạt động tuyên truyền vận động, giáo dục, thuyết phục, giúp đỡ động
viên tinh thần, ủng hộ về vật chất đối với các thành viên. Đặc biệt đối với các
hoạt động từ thiện, uống nước nhớ nguồn, giải quyết các tranh chấp dân sự,
các tệ nạn xã hội, các mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân.
Đối với việc thực hiện dân chủ ở cơ sở, MTTQ thực hiện công tác giáo
dục vận động quần chúng, phát huy quyền làm chủ của nhân dân lao động
dưới sự lãnh đạo của Đảng. Bằng các hình thức hoạt động tham gia thành lập
các cơ quan nhà nước ở địa phương và giám sát hoạt động của các cơ quan
đó; giáo dục thành viên tự giác chấp hành đường lối, chủ trương, chính sách
của Đảng, pháp luật Nhà nước về quốc phòng - an ninh; tham gia vào những
quyết định quan trọng của xã, phường, thị trấn, góp ý bổ sung, phát triển,
hoàn thiện đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước về xây dựng,
bảo vệ Tổ quốc.
Mặt trận Tổ quốc phường trên địa bàn quận Phú Nhuận thành phố Hồ
Chí Minh là cầu nối giữa cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền với nhân dân, là
của Mặt trận Tổ quốc phường trên địa bàn quận Phú Nhuận thành phố Hồ
Chí Minh
* Quan niệm hoạt động tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc
phường trên địa bàn quận Phú Nhuận thành phố Hồ Chí Minh.
Để có quan niệm khoa học về hoạt động tham gia xây dựng Đảng của
MTTQ phường, cần căn cứ vào nhiệm vụ, vị trí, vai trò của MTTQ. Mặt khác,
hoạt động tham gia xây dựng Đảng của MTTQ phường là hoạt động chính trị
- xã hội, có mục đích, nội dung và được các chủ thể tiến hành với phương
thức và phương tiện phù hợp. Do đó, khi nghiên cứu quan niệm hoạt động
tham gia xây dựng Đảng phải nắm vững tính chỉnh thể của hoạt động, xác
định rõ mục đích, nội dung, chủ thể, lực lượng tiến hành, phương thức,
phương tiện và cơ chế vận hành.
20
Từ những phân tích trên có thể quan niệm; Hoạt động tham gia xây
dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc phường trên địa bàn quận Phú Nhuận
thành phố Hồ Chí Minh là tổng thể các công việc, bao gồm việc xác định nội
dung, biện pháp hoạt động, tham gia vào các khâu, các bước, các nội dung
của công tác xây dựng Đảng, giám sát hoạt động của tổ chức đảng, chính
quyền, thực hiện phản biện xã hội, theo nhiệm vụ, quyền hạn… được vận
hành theo cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ”,
nhằm góp phần xây dựng tổ chức đảng ở cơ sở trong sạch vững mạnh, tăng
cường mối liên hệ giữa Đảng và nhân dân.
Mục đích hoạt động tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc
phường trên địa bàn quận Phú Nhuận thành phố Hồ Chí Minh là nhằm phát
huy dân chủ xã hội chủ nghĩa, quyền và trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc
Việt Nam, các đoàn thể chính trị - xã hội và nhân dân tham gia xây dựng
Đảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức
chiến đấu của Đảng, hiệu lực, hiệu quả quản lý của chính quyền. Tăng cường
trực tiếp giữa người đứng đầu cấp ủy ở địa phương với nhân dân và tổ chức
lấy ý kiến nhận xét của nhân dân nơi cư trú đối với cán bộ, đảng viên theo
quy định. Hằng năm, báo cáo kết quả tiếp thu góp ý lên cấp ủy cấp trên trực
tiếp, đồng thời gửi cho Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị xã hội cùng cấp để theo dõi, giám sát.
Nội dung hoạt động tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc
phường trên địa bàn quận Phú Nhuận thành phố Hồ Chí Minh bao gồm: Mặt
trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội tuyên truyền, phổ biến vận động
các thành viên, đoàn viên, hội viên các nghị quyết của Đảng, pháp luật Nhà
nước, vận động nhân dân thực hiện tốt các chỉ tiêu kinh tế xã hội. Thường
xuyên nắm bắt tình hình, thăm dò dư luận qua các cuộc họp của nhân dân, tập
hợp ý kiến nguyện vọng của nhân dân thực hiện vai trò phản biện xã hội, kịp
thời tiếp dân, giải quyết tốt các đơn thư khiếu nại, tố cáo của nhân dân. Đóng
góp ý kiến xây dựng các văn kiện đại hội đảng bộ; Góp ý với tổ chức đảng về
22
dự thảo nghị quyết, chỉ thị, quyết định, quy chế, quy định, kết luận của Đảng
có liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân
dân, chức năng, nhiệm vụ của MTTQ, các đoàn thể chính trị - xã hội; dự thảo
báo cáo chính trị của cấp ủy, tổ chức đảng trước mỗi kỳ đại hội. Việc thực
hiện nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; chức
năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan đảng, cấp ủy, tổ chức đảng. Mối
quan hệ giữa cấp ủy, tổ chức đảng và đảng viên với nhân dân.
Đối với đảng viên nội dung góp ý hướng vào thực hiện các quy định
của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Phẩm chất chính trị, đạo đức,
lối sống và vai trò tiền phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên, nhất là
người đứng đầu cấp ủy, tổ chức đảng; mối quan hệ giữa đảng viên với nhân
dân. Đóng góp ý kiến cho đảng viên sinh hoạt nơi cư trú; tham gia vào công
tác phát triển đảng viên mới.
Phương thức hoạt động tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc
quyết lãnh đạo của cấp ủy, tham gia ý kiến đóng góp cho tổ chức đảng và
đảng viên. Phối hợp với chính quyền trong công tác xây dựng Đảng. Phối hợp
giữa Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên tham gia công tác xây dựng
Đảng.
Góp ý đột xuất: Góp ý các văn bản dự thảo do cấp ủy, tổ chức đảng gửi
đến cơ quan Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể chính trị - xã hội hoặc
đăng công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng. Góp ý khi có yêu
cầu hoặc khi Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể chính trị - xã hội thấy
cần thiết. Góp ý khi đại diện tổ chức đảng làm việc với Mặt trận Tổ quốc, các
đoàn thể chính trị - xã hội.
Tổ chức thực hiện tốt các hình thức, phương pháp giám sát và phản
biện xã hội: Hằng năm, căn cứ vào tình hình thực tiễn, Mặt trận Tổ quốc
phường và các đoàn thể chính trị - xã hội có trách nhiệm xây dựng chương