BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
………/………

BỘ NỘI VỤ
.…../……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

PHẠM QUỐC VƢƠNG

THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ THANH
NIÊN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ QUẢNG NGÃI,
TỈNH QUẢNG NGÃI

Chuyên ngành: Luật Hiến pháp – Luật Hành chính
Mã số: 60 38 01 02

LUẬN VĂN THẠC SĨ
LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học :
GS.TS. PHẠM HỒNG THÁI

THỪA THIÊN HUẾ - NĂM 2017


LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn này là công trình nghiên cứu của tôi. Các
số liệu và nội dung trong luận văn này là trung thực, khách quan, khoa học
dựa trên kết quả điều tra, khảo sát thực tế các tài liệu đã được công bố.

Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Lời cảm ơn
Mục lục
MỞ ĐẦU............................................................................................................................................... 1
Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ
QUẢN LÝ THANH NIÊN......................................................................................................... 4
1.1. Một số khái niệm cơ bản................................................................................................. 4
1.1.1. Khái niệm pháp luật
..........................................................................................................................................................

4
1.1.2. Khái niệm pháp luật về quản lý thanh niên
..........................................................................................................................................................

4
1.1.3. Khái niệm thực hiện pháp luật về quản lý thanh niên
..........................................................................................................................................................

5
1.1.4. Đặc điểm, các hình thức và vai trò thực hiện pháp luật về quản lý
thanh niên
..........................................................................................................................................................

7
1.1.5. Các yếu tố bảo đảm thực hiện pháp luật về quản lý thanh niên
.......................................................................................................................................................

14
Chƣơng 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ THỰC TRẠNG THỰC


29
2.2.4. Sự tác động của tình hình kinh tế - xã hội đến thực hiện pháp luật
về quản lý thanh niên trên địa bàn thành phố Quảng Ngãi
.......................................................................................................................................................

30
2.2.5. Thực trạng thực hiện pháp luật về quản lý thanh niên trên địa bàn
thành phố Quảng Ngãi
.......................................................................................................................................................

30
Chƣơng 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO THỰC HIỆN PHÁP
LUẬT VỀ QUẢN LÝ THANH NIÊN............................................................................. 51
3.1. Một số giải pháp bảo đảo thực hiện pháp luật về quản lý thanh niên .. 51

3.1.1. Các giải pháp chung
.......................................................................................................................................................

51
3.2. Các giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật về quản lý thanh niên trên
địa bàn thành phố Quảng Ngãi........................................................................................... 52
3.2.1 Đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức các cấp, các
ngành của thành phố về vị trí, vai trò của thanh niên, thực hiện pháp
luật về quản lý thanh niên
.......................................................................................................................................................

52
3.2.2. Xây dựng, tổ chức thực hiện cơ chế, chính sách đối với thanh niên..55


Xác định thanh niên là chủ nhân tương lai của nước nhà, vận mệnh của đất
nước, của dân tộc, thanh niên là lực lượng xung kích cách mạng trên nhiều
lĩnh vực, Đảng và Nhà nước luôn chăm lo bồi dưỡng cho thanh niên. Thực
hiện chính sách, pháp luật của Trung ương, của tỉnh Quảng Ngãi liên quan
đến thanh niên, công tác thanh niên, những năm qua Ủy ban nhân dân thành
phố Quảng Ngãi đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện pháp luật về
quản lý thanh niên trên địa bàn thành phố, nhằm giáo dục, bồi dưỡng, tạo điều
kiện thuận lợi cho thanh niên phấn đấu và trưởng thành; đồng thời phát huy
vai trò xung kích, sức sáng tạo và tiềm năng to lớn của thanh niên trong sự
nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được việc thực hiện pháp luật về
quản lý thanh niên trên địa bàn thành phố Quảng Ngãi trong thời gian qua vẫn
còn những tồn tại, hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển thanh niên
trong giai đoạn phát triển mới. Từ những trăn trở và qua thực tế lãnh đạo, chỉ
đạo công tác Đoàn và phong trào thanh niên thành phố Quảng Ngãi trong thời
gian qua, với những kiến thức và kinh nghiệm ban đầu đã thôi thúc tôi chọn
đề tài: "Thực hiện pháp luật về quản lý thanh niên trên địa bàn thành
phố Quảng Ngãi" với mong muốn góp phần nhỏ bé của mình nhằm nâng cao
chất lượng, hiệu quả thực hiện pháp luật về quản lý thanh niên, góp phần thực
hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Quảng
Ngãi trong thời gian đến.

1


3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích
Mục đích của luận văn là trên cơ sở những vấn đề lý luận chung về nhà
nước và pháp luật, nghiên cứu và đánh giá chính xác thực trạng công tác thực
hiện pháp luật về quản lý thanh niên trên địa bàn thành phố Quảng Ngãi, trên

công tác thanh niên của Trung ương, của tỉnh Quảng Ngãi và Ủy ban nhân
dân thành phố Quảng Ngãi.
Đề tài sử dụng phương pháp điều tra, khảo sát - thống kê xã hội học để
nghiên cứu thực trạng của việc thực hiện pháp luật về quản lý thanh niên trên
địa bàn thành phố Quảng Ngãi trong thời gian qua. Bên cạnh đó, đề tài còn sử
dụng phương pháp tổng hợp đánh giá, phân tích, so sánh với thực tiễn, từ đó
đề ra những giải pháp và đề xuất kiến nghị.
6. Kết cấu của luận văn
Đề tài được trình bày ngắn gọn gồm 03 phần: Lời nói đầu, nội dung
chính và kết luận. Trong đó, nội dung chính gồm có 03 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận của thực hiện pháp luật về quản lý thanh niên
Chương 2: Thực trạng pháp luật và thực trạng thực hiện pháp luật về
quản lý thanh niên trên địa bàn thành phố Quảng Ngãi
Chương 3: Một số giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật về quản lý
thanh niên trên địa bàn thành phố Quảng Ngãi

3


Chương 1:
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA THỰC HIỆN PHÁP LUẬT
VỀ QUẢN LÝ THANH NIÊN
1.1. Một số khái niệm cơ bản
1.1.1. Khái niệm pháp luật
Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung, do
cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành nhằm điều chỉnh các quan hệ xã
hội. Hệ thống các quy phạm này tạo khuôn khổ cho hoạt động xã hội, chứa
đựng các quy tắc cấm đoán hoặc bắt buộc chung và tác động, điều chỉnh tới
các quan hệ xã hội1
1.1.2. Khái niệm pháp luật về quản lý thanh niên

chính xác, đầy đủ pháp luật. Như vậy, thực hiện pháp luật là hành vi (hành
động hoặc không hành động) của con người phù hợp với quy định của luật
pháp.
Thực hiện pháp luật là bước tiếp theo sau khi văn bản pháp luật được
ban hành để đưa các quy phạm pháp luật trở thành các quy tắc xử sự của các
chủ thể pháp luật làm cho các yêu cầu, quy định của văn bản pháp luật trở
thành hiện thực.
Về pháp lý thì thực hiện pháp luật là hành vi hợp pháp, hành vi đó
không trái, không vượt ra ngoài các quy định của pháp luật. Thực hiện pháp
luật có thể là hành vi của mỗi cá nhân nhưng cũng có thể là hoạt động của các
cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội.
Nghiên cứu các tài liệu hiện hành cho thấy hiện nay có một số quan
niệm về thực hiện pháp luật sau:
Theo tài liệu học tập và nghiên cứu môn học Lý luận chung về nhà
nước và pháp luật của Viện Nhà nước và Pháp luật - Học viện Chính trị quốc
gia Hồ Chí Minh thì: "Thực hiện pháp luật là quá trình hoạt động có mục đích
làm cho những quy định của pháp luật trở thành hiện thực trong cuộc sống,
tạo ra cơ sở pháp lý cho hoạt động thực tế của các chủ thể pháp luật" [23,
tr.270].
Giáo trình của Khoa luật - Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng: "Thực

5


hiện pháp luật là một quá trình hoạt động có mục đích làm cho những quy
định của pháp luật đi vào cuộc sống trở thành những hành vi thực tế hợp pháp
của các chủ thể pháp luật" [21, tr.494].
Theo Giáo trình lý luận nhà nước và pháp luật của Trường Đại học
Luật Hà Nội thì: "Thực hiện pháp luật là một quá trình hoạt động có mục đích
làm cho những quy định của pháp luật đi vào cuộc sống, trở thành những

với pháp luật đối với thanh niên. Việc phù hợp ở đây được hiểu là pháp luật
cấm điều gì làm ảnh hưởng tới quyền và lợi ích hợp pháp của thanh niên thì
chủ thể không làm, pháp luật có những quy định gì nhằm tạo điều kiện và bảo
vệ quyền lợi của thanh niên thì chủ thể tích cực tham gia và pháp luật cho
phép làm gì thì các chủ thể đưa ra quyết định để thực hiện hành vi hoặc không
thực hiện hành vi phù hợp.
Thứ ba: Thực hiện pháp luật về quản lý thanh niên là một quá trình có
mục đích, nó bao gồm nhiều hoạt động kế tiếp nhau. Để biến những quyền và
nghĩa vụ pháp lý bảo vệ thanh niên, tạo điều kiện cho thanh niên phát triển
toàn diện thì cần thiết phải thông qua hàng loạt các hoạt động cụ thể của con
người mà các hoạt động đó phải có mục đích, mục tiêu cụ thể.
Các hoạt động cụ thể đó bao gồm: Chủ thể tìm hiểu các quy định của
pháp luật có nội dung cụ thể như thế nào, xem xét vị trí, chức năng vai trò của
bản thân, ra các quyết định về cách thức, thời gian hoạt động cụ thể. Tất cả
các hoạt động đó phải cần thiết xác định mục tiêu cụ thể là bảo vệ và bảo đảm
quyền và lợi ích hợp pháp và tạo điều kiện để thanh niên phát triển toàn diện.
Quá trình thực hiện pháp luật về quản lý thanh niên có ý nghĩa quan
trọng, bởi: Thanh niên là lực lượng xã hội hùng hậu, có nhiều đóng góp to lớn,
quan trọng cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là lực lượng trực tiếp
kế tục sự nghiệp cách mạng trong giai đoạn tiếp theo và quyết định tương lai
của đất nước. Vì vậy, đòi hỏi mục tiêu, mục đích không chỉ có ý nghĩa trong
việc thiết lập, xây dựng các quy phạm pháp luật cụ thể mà còn là đòi hỏi đối
với các chủ thể trong quá trình thực hiện pháp luật về quản lý thanh niên.

8


Thứ tư: Quá trình thực hiện pháp luật về quản lý thanh niên được bảo
đảm bằng cả hệ thống chính trị
Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư của Ban Chấp hành Trung ương Đảng

Tuân thủ pháp luật về quản lý thanh niên là một hình thức thực hiện
pháp luật về thanh niên, trong đó các chủ thể thực hiện pháp luật tự kiềm chế
để không tiến hành những hoạt động mà những văn bản pháp luật chứa đựng
các quy phạm điều chỉnh những quan hệ pháp lý liên quan đến thanh niên
ngăn cấm. Tuân thủ pháp luật về quản lý thanh niên nhằm bảo vệ và tạo điều
kiện thuận lợi để tất cả các đối tượng thanh niên được phát triển.
- Thi hành pháp luật về quản lý thanh niên. .
Thi hành pháp luật về quản lý thanh niên là hình thức thực hiện pháp
luật trong đó các chủ thể thực hiện nghĩa vụ pháp lý bằng hành động tích cực.
Điều này có nghĩa rằng những quy phạm pháp luật liên quan đến thanh niên
bao giờ cũng xác định trách nhiệm của các chủ thể khi tham gia quan hệ pháp
luật cụ thể. Việc thi hành đó mang tính chất tự nguyện bảo vệ quyền và lợi ích
hợp pháp của thanh niên. Trong một số trường hợp, nếu các chủ thể không
thực hiện hành vi phù hợp sẽ bị các cơ quan chức năng của nhà nước thực
hiện biện pháp xử lý và việc thực hiện đó cũng chính là quá trình thi hành
pháp luật về quản lý thanh niên.
- Sử dụng pháp luật về quản lý thanh niên.
Sử dụng pháp luật về quản lý thanh niên là hình thức thực hiện pháp
luật mà trong đó các chủ thể thực hiện pháp luật sử dụng các quyền năng về
mặt pháp lý, công cụ pháp lý để bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của
thanh niên. Biểu hiện là những hoạt động như sử dụng quyền khiếu nại, quyền
tố cáo, quyền khởi kiện hoặc các quyền năng pháp lý khác nhằm bảo vệ lợi
ích của nhà nước, quyền và lợi ích của bản thân thanh niên.
- Áp dụng pháp luật về quản lý thanh niên .
Áp dụng pháp luật về quản lý thanh niên là một hình thức thực hiện

10


pháp luật trong đó nhà nước thông qua các cơ quan trong bộ máy nhà nước

những hành vi, cách xử sự thực tế của các cá nhân, tập thể trong cuộc sống
hằng ngày.
Để nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật thì phải có phương thức
thực hiện tốt các hoạt động về pháp luật từ khâu xây dựng pháp luật, phổ biến,
giáo dục pháp luật, thực hiện pháp luật, kiểm tra, xử lý những hành vi vi phạm
pháp luật nhằm bảo vệ pháp luật. Để pháp luật phát huy hiệu lực, đạt hiệu quả
trong quá trình điều chỉnh các quan hệ xã hội, thì Nhà nước ngoài việc tạo lập
môi trường chính trị - xã hội thuận lợi, nâng cao trình độ pháp lý cho cán bộ
và nhân dân, xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, đòi hỏi phải xác lập
cơ chế thực hiện pháp luật một cách có hiệu quả.
Như vậy có thể khẳng định rằng, thực hiện pháp luật có vai trò và tầm
quan trọng đặc biệt trong toàn bộ các hoạt động về pháp luật. Thực hiện pháp
luật là hoạt động đưa pháp luật vào cuộc sống, biến những quy phạm pháp
luật thành những hành vi, xử sự thực tế, hợp pháp của cá nhân, tập thể trong
thực tiễn xã hội. Nếu không có tổ chức tốt việc thực hiện pháp luật thì ý chí
của Nhà nước sẽ không đi vào đời sống thực tiễn, pháp luật sẽ không phát huy
được hiệu lực, sẽ không đạt hiệu quả trong điều chỉnh các quan hệ xã hội.
Vai trò của thực hiện pháp luật không chỉ thể hiện trong toàn bộ các
hoạt động về pháp luật (xây dựng pháp luật, thực hiện pháp luật và bảo vệ
pháp luật) mà nó còn là: Một mặt quan trọng của nền pháp chế. Kết quả của
việc tổ chức thực hiện pháp luật là một trong những tiêu chuẩn để xác định
tính chất của nền pháp chế xã hội chủ nghĩa. Bởi vì, pháp chế là một phạm trù
thể hiện những yêu cầu và sự đòi hỏi đối với các chủ thể pháp luật phải tôn
trọng và triệt để thực hiện pháp luật trong đời sống xã hội. Sự thực hiện pháp
luật là trung tâm của pháp chế.
Trên cơ sở vai trò của thực hiện pháp luật trên đây, vai trò thực hiện
pháp luật về quản lý thanh niên thể hiện cụ thể như sau:

12


1.1.4.3.4. Thực hiện pháp luật về quản lý thanh niên là đảm bảo các yêu cầu
của pháp chế xã hội chủ nghĩa
Chúng ta đều biết rằng pháp chế xã hội chủ nghĩa là một chế độ đặc
biệt của đời sống chính trị - xã hội, trong đó tất cả các cơ quan nhà nước, tổ
chức kinh tế, tổ chức xã hội, nhân viên nhà nước, nhân viên các tổ chức xã hội
và mọi công dân đều phải tôn trọng và thực hiện pháp luật một cách nghiêm
chỉnh, triệt để và chính xác.
Pháp chế trong lĩnh vực thanh niên là bộ phận của pháp chế xã hội chủ
nghĩa. Pháp chế xã hội chủ nghĩa là chế độ đặc biệt của đời sống chính trị - xã
hội, trong đó tất cả các cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, cán
bộ, công chức nhà nước, nhân viên của các tổ chức xã hội và mọi công dân
đều phải tôn trọng và thực hiện đầy đủ pháp luật về thanh niên. Theo đó, để
bảo đảm và tăng cường pháp chế trong lĩnh vực thanh niên: Một mặt, đòi hỏi
phải xây dựng được hệ thống pháp luật về thanh niên đầy đủ, đồng bộ; mặt
khác, yêu cầu mọi chủ thể tham gia quan hệ pháp luật phải thực hiện nghiêm
chỉnh, triệt để đầy đủ hệ thống pháp luật này. Có như vậy mới hiện thực hoá
được pháp luật về quản lý thanh niên vào đời sống xã hội, đây cũng chính là
biện pháp tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa trong lĩnh vực thanh niên.
1.1.5. Các yếu tố bảo đảm thực hiện pháp luật về quản lý thanh niên
1.1.5.1. Yếu tố chính trị
Trong quá trình lãnh đạo đất nước, Đảng ta luôn quan tâm đến thế hệ
thanh niên, coi tương lai của thanh niên gắn liền với vận mệnh và tương lai
của dân tộc, công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc. Đảng đã đề ra
nhiều chủ trương, giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng, tổ chức thanh niên thành lực
lượng hùng hậu, trung thành kế tục sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc.

14


Nghị quyết hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa

thanh niên và nội dung công tác thanh niên trong thời kỳ mới. Xử lý các vấn
đề thanh niên không sát đúng với tâm lý và những nhu cầu mới của thanh
niên. Một số cán bộ, đảng viên lớn tuổi còn thiếu tôn trọng, thiếu niềm tin vào
thanh niên. Tình trạng thái hoá, biến chất cùng với sự hạn chế về năng lực của
nhiều đảng viên đã làm cho niềm tin của tuổi trẻ đối với Đảng bị giảm sút.
Công tác thanh niên chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới và phát triển Đảng.
Lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp uỷ đảng còn chung chung. Nhà nước còn chậm
trễ trong thể chế hoá nghị quyết của Đảng, thiếu đầu tư thích đáng và chưa có
tổ chức chuyên trách về công tác thanh niên. Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ
Chí Minh có cố gắng, song bước vào thời kỳ mới đã bộc lộ nhiều nhược điểm,
thiếu sót. Vai trò và ảnh hưởng giáo dục thiếu niên, nhi đồng còn hạn chế. Các
đoàn thể nhân dân, các tổ chức xã hội và nhiều gia đình chưa quan tâm đầy đủ
đến việc chăm sóc, giáo dục thanh, thiếu niên.
Từ những nhận định và đánh giá về tình hình thanh niên và công tác
thanh niên, Nghị quyết hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng
(khóa VII) đã đưa ra phương hướng lớn đối trong chính sách thanh niên, phát
huy lực lượng và tiềm năng của thế hệ trẻ: Giải quyết việc làm, tăng thu nhập
và cải thiện đời sống cho thanh niên là một ưu tiên hàng đầu của Đảng và Nhà
nước. Khuyến khích thanh niên hăng say lập nghiệp, tự tạo việc làm và giúp
nhau tạo việc làm. Nhà nước tổ chức và huy động thanh niên tham gia xây
dựng các công trình, các lĩnh vực, các vùng kinh tế quan trọng; đầu tư ngân
sách thích đáng cho các chương trình giải quyết việc làm. Mở rộng việc cho
các gia đình vay vốn để sản xuất, kinh doanh. Sửa đổi, bổ sung những quy
định về quản lý lao động và cư trú để thanh niên dễ dàng tìm việc làm. Đẩy
mạnh xuất khẩu lao động. Mở rộng mạng lưới dạy nghề và giới thiệu việc làm
cho thanh niên. Đáp ứng thiết thực các yêu cầu về học tập, lao động, sinh hoạt
văn hoá, du lịch, thể dục, thể thao, xây dựng hạnh phúc gia đình cho thanh

16