Vận dụng một số phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học
sinh THCS trong việc học phân môn vẽ tranh – môn Mĩ Thuật
1. MỞ ĐẦU
1.1. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Môn mỹ thuật là một môn học có vai trò quan trọng trong chương trình giáo
dục THCS. Với môn học học sinh biết cách cảm nhận cái đẹp, yêu cái đẹp từ đó
biết cách rèn luyện đôi bàn tay trí óc của mình để tạo ra cái đẹp qua việc phát
huy óc sáng tạo, tính độc lập của mình. Môn Mỹ thuật đã góp phần cùng với các
môn học khác giáo dục học sinh phát triển toàn diện về Đức - Trí - Thể - Mỹ.
Là môn học nghệ thuật nên Mĩ thuật đòi hỏi ở HS ý thức làm việc cá nhân , độc
lập, sáng tạo. “Mỗi HS sẽ là một nghệ sĩ nếu như GV biết khai thác, động viên
và phát huy tính sáng tạo riêng của các em”.Đó cũng là yêu cầu khi vận dụng
PPDH theo hướng phát huy tính tích cực học tập của HS. Việc này có ý nghĩa
quyết định cho nhận thức thẩm mĩ nói chung và kết quả bài vẽ nói riêng .
Thực tế, học sinh rất ham thích học vẽ. Nếu như chúng ta xây dựng cho các em
có ý thức học tập tốt tạo ra không khí thoải mái khi học thì sẽ đạt được hiệu quả
tốt nhất.
Để khơi dậy cho học sinh khả năng trong giờ học vẽ tranh đề tài đòi hỏi người
giáo viên cần phải thực sự say mê giảng dạy và tạo được cho học sinh sự lôi
cuốn, đam mê trong giờ học mỹ thuật mà cụ thể là việc tạo ra phương pháp giúp
học sinh phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của bản thân.Đó là lý do tôi
nghiên cứu đề tài: “Một số phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực,
chủ động, sáng tạo của học sinh THCS trong việc học phân môn vẽ tranh - môn
Mĩ thuật”.
1.2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
Những phương pháp dạy học nhằm tích cực hóa hoạt động của học sinh THCS
trong phân môn vẽ tranh.
Khi cứu đề tài này là tôi muốn giúp học sinh. Nắm vững kiến thức cơ bản
về vẽ tranh, biết kết hợp, vận dụng linh hoạt các kỷ năng và tư duy sáng tạo khi
làm bài vẽ tranh đề tài. Để các em biết cảm nhận trân trọng yêu quý phong cảnh
với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn
luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại
niềm vui, hứng thú cho HS”
Mĩ thuật là môn học lấy hoạt động thực hành của HS là chủ yếu.Do vậy, trong
phương pháp tổ chức dạy học, HS là đối tượng của hoạt động “dạy”, đồng thời
là chủ thể của hoạt động “học” – được cuốn hút vào các hoạt động học tập do
GV tổ chức, hướng dẫn, thông qua đó HS tự lực khám phá, thể hiện khả năng
cảm thụ thẩm mĩ của bản thân, trên cơ sở hiểu biết kiến thức đó HS được trao
đổi, thảo luận và thể hiện, giải quyết vấn đề đặt ra theo cách suy nghĩ của mình,
từ đó tự trau dồi kiến thức, kĩ năng mới, không rập theo những khuôn mẫu sẵn
có, được tạo điều kiện bộc lộ và phát huy tiềm năng sáng tạo của mình.
Trong các phương pháp học tập thì phương pháp tự học giữ vai trò quan
trọng.Nếu rèn luyện cho HS có được phương pháp, kĩ năng, thói quen, ý chí tự
học thì sẽ tạo cho HS lòng ham học, ham tìm tòi, sáng tạo và vì thế kết quả học
tập sẽ nhân lên.HS không chỉ tự học ở nhà mà tự học ngay trên lớp có sự hướng
dẫn của GV.Lớp học là môi trường giao tiếp thầy – trò, trò – trò, tạo nên mối
quan hệ hợp tác giữa các cá nhân trên con đường chiếm lĩnh nội dung học
tập.Thông qua đó HS có điều kiện phát huy khả năng của mình và chia sẻ kinh
nghiệm học tập cho người khác.Việc để HS tự nhận xét về kết quả bài học của
mình sẽ nâng cao khả năng nhận thức, các em biết cách đánh giá và điều chỉnh
cách học của mình.HS đánh giá lẫn nhau giúp các em biết so sánh kết quả bài
học của mình với các bạn khác, không những các em học tập kinh nghiệm của
nhau mà còn nâng cao nhận thức thẩm mĩ, kĩ năng đánh giá, tạo môi trường học
tập tích cực.
2
Vận dụng một số phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học
sinh THCS trong việc học phân môn vẽ tranh – môn Mĩ Thuật
học trong đổi mới phương pháp dạy học.
2.2.2.Khó khăn: .
Thực trạng môn Mỹ Thuật các em chưa quen cách sắp xếp bố cục trong
phân môn vẽ tranh nên sắp xếp các hình mảng trong tranh chưa tốt, chưa phân rõ
hình ảnh chính phụ. Học sinh chưa chịu khó sưu tầm tư liệu phục vụ cho môn
học, thiếu sự sáng tạo riêng thường chỉ nhìn vào tranh mẫu có sẵn để vẽ nên bài
vẽ thiếu phong phú, thiếu sinh động, thiếu đi yếu tố tạo nét riêng, nổi bật trong
bài vẽ của mình.
3
Vận dụng một số phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học
sinh THCS trong việc học phân môn vẽ tranh – môn Mĩ Thuật
Bên cạnh đó còn một số học sinh tỏ thái độ thờ ơ với môn học vì thực tế
đời sống dân trí còn nghèo,hơn 60% HS là người dân tộc thiểu số, hầu hết là con
em thuần nông nên điều kiện để phụ huynh tập trung đầu tư cho học tập của các
em còn hạn chế, điều đó ảnh hưởng không nhỏ đến tinh thần học tập của các em.
Không chuẩn bị tốt về dụng cụ học tập, họa phẩm cần thiết như: Thiếu giấy vẽ,
thiếu viết chì, thiếu màu vẽ,…vào giờ học các em lúng túng về việc này nên tình
trạng không tập trung dẫn đến bài vẽ thường chưa hoàn chỉnh, hoặc bỏ dở giữa
chừng…
Ngoài ra điều kiện nhà trường còn thiếu thốn như : phòng học chức năng,
vật mẫu, phương tiện, đồ dùng trực quan, ... vì thế ảnh hưởng lớn đến kết quả
giảng dạy - học tập của giáo viên và học sinh. Các giờ học ngoại khóa cũng
không được thực hiện do điều kiện ở thôn buôn, do tính an toàn của HS...
Với những thực trạng trên hầu như chưa đảm bảo được yêu cầu, nội dung,
phương pháp dạy học. Bản thân tôi suy nghĩ và đưa ra quyết định nghiên cứu,
học hỏi kinh nghiệm trong chuyên môn để dạy tốt môn mỹ thuật cấp THCS nói
- Cách vẽ màu
- Giúp HS thấy được tính giáo dục, tính thực tiễn, vẻ đẹp và sự phong phú
của đề tài
- Từ đó HS sẽ có cảm hứng tìm tòi, sáng tạo ý tưởng mới.
2.3.1.2. Giải pháp thực hiện:
- Ở PP này GV có thể kết hợp nhiều PP để HS dễ dàng tiếp cận với nội
dung bài học:
+ Sử dụng đồ dùng trực quan: Hướng dẫn HS quan sát các bức tranh của
họa sĩ , học sinh thể hiện chủ đề của bài học, hoặc hướng dẫn HS quan sát
trực tiếp ngoài thiên nhiên, cảnh sinh hoạt lao động, vui chơi…chỉ ra cho
học sinh thấy đường nét, hình khối, màu sắc giữa thực tế và ở trong tranh.
+ Sử dụng PP thuyết trình: GV giới thiệu đề tài ở phạm vi rộng hơn, giới
thiệu để HS được ý nghĩa và tính thực tiễn của chủ đề đối với cuộc sống hàng
ngày.
+ Sử dụng PP vấn đáp gợi mở để HS hiểu đề tài ở mức độ sâu hơn, phạm vi
rộng hơn ngoài ra gợi mở để Hs có cảm xúc thể hiện được những ý tưởng mới.
Sử dụng công nghệ thông tin để dạy học mĩ thuật
* Tóm lại ,dạy phần này cần nhẹ nhàng , hấp dẫn, có ý nghĩa đến kết quả bài
vẽ vì nó gây cảm hứng, lôi cuốn HS đến bài học. Đó là món khai vị của giờ
học.
2.3.2. Phương pháp quan sát : Là phương pháp thông qua việc nhìn ngắm,tìm
hiểu đối tượng để phân tích, so sánh về cấu trúc, tỉ lệ, hình khối, màu sắc, hình
ảnh…của mẫu vật, giúp HS nhận biết, cảm thụ vẻ đẹp của đối tượng, làm cơ sở
cho bài học mĩ thuật
2.3.2.1. Mục tiêu
Qua việc quan sát đối tượng học sinh có thể đối chiếu, so sánh, nhận ra đặc điểm
riêng của đối tượng.Đặc biệt với phân môn vẽ tranh, quan sát thực tế sẽ là tư liệu
để HS thể hiện bài vẽ đúng, sinh động và “có hồn”.
sinh động và hình thành các xúc cảm thẩm mĩ, là cơ sở để phát triển tư duy sáng
tạo.
2.3.3.1. Mục tiêu
- Bằng việc sử dụng phương tiện trực quan, giáo viên cung cấp kiến thức
cho học sinh từ khái quát đến chi tiết
- HS có cách nhìn toàn diện hơn trước mỗi dạng bài
- Tạo cảm hứng để HS suy nghĩ tìm tòi ý tưởng mới của bài
2.3.3.2. Giải pháp thực hiện
- Giáo viên nghiên cứu mục tiêu của bài để chuẩn bị đồ dùng dạy học, đảm
bảo rõ nội dung , tránh trùng lặp.Cần phân loại đồ dùng dạy học như mô hình,
hình ảnh, tranh hoặc thăm quan…
6
Vận dụng một số phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học
sinh THCS trong việc học phân môn vẽ tranh – môn Mĩ Thuật
- Sử dụng đồ dùng dạy học đúng lúc, đúng chỗ, không lạm dụng. Kết hợp
nhịp nhàng giữa lời giảng và động tác chỉ đồ dùng dạy học cùng với nét vẽ minh
họa để cho sự lĩnh hội của học sinh được đồng thời bằng cả thị giác và thính
giác.
- Tùy theo nội dung bài dạy GV có cách trình bày đồ dùng dạy học khác
nhau.Cụ thể là:
+ Trình bày cùng một lúc để HS có cái nhìn bao quát về nội dung bài học
+ Trình bày theo trình tự bài giảng để HS theo dõi từng vấn đề của nội dung
bài học
+ Giới thiệu đồ dùng dạy học theo từng nội dung xong,cất đi để học sinh tập
trung vào nội dung khác.Cuối cùng trình bày tổng thể để chốt lại nội dung tổng
quát của bài.
+ Cần chú ý tới vị trí trình bày đồ dùng dạy học: phải có ánh sáng chiếu
- Rèn luyện ý thức tự học, tự nghiên cứu tìm tòi ý tưởng mới cho mỗi bài học
2.3.4. 2. Giải pháp thực hiện
Trước khi dạy bài mới, giáo viên cần nghiên cứu kĩ các tình huống , các vấn đề
cần gợi mở và gợi mở phải phù hợp với lực học của từng đối tượng học sinh.
Vd1: Ở hoạt động :Tìm và chọn nội dung đề tài giáo viên có thể gợi mở để khai
thác đề tài sâu hơn: “ Ngoài các gợi ý vừa nêu của đề tài học tập em còn biết về
những hoạt động nào khác? Em hãy miêu tả về hình ảnh đó”.
Vd2: Ở đề tài bộ đội (Mĩ thuật 6) “Em hãy kể tên các binh chủng trong lực lượng
vũ trang nhân dân?” .Đây là câu hỏi khó, HS có thể trả lời thiếu hoặc sai. Nhưng
qua câu hỏi này đã tác động đến suy nghĩ và nhu cầu muốn tìm hiểu của học
sinh.Lúc này giáo viên có thể sử dụng hình ảnh về các lực lượng vũ trang để giới
thiệu về đặc điểm của từng binh chủng.
Hoặc ở hoạt động thực hành có thể gợi mở về cách vẽ: Ví dụ: em thấy nét vẽ
này hoặc hình vẽ này đã được đẹp chưa( đối với hs trung bình và yếu),giáo viên
cần chỉ ra những sai sót một cách cụ thể đồng thời yêu cầu học sinh tự sửa theo
khả năng của mình; “em nhớ lại xem hình ảnh các bạn đang dọn vệ sinh ngoài
sân trường như thế nào? , các động tác ra sao ?(đối với học sinh khá);Các em
hãy quan sát lại bài mình và tìm ra những chỗ chưa được đẹp?em có thể sửa
chúng đẹp hơn không?(đối với học sinh giỏi).
Những câu hỏi trên có ý nghi vấn, đồng thời tin vào khả năng của học sinh,
khích lệ, động viên để các em tự sửa bài mình đẹp hơn
- Về đánh giá bài vẽ tranh giáo viên cũng có thể sử dụng PP gợi mở để
hướng dẫn học sinh tự đánh giá bài trong lớp:
Vd: Em thấy trong lớp có bao nhiêu bạn vẽ đúng đề tài và có bao nhiêu bạn
vẽ chưa đúng đề tài? Hoặc em thấy bài nào trong lớp đẹp nhất ? Vì sao?
* Tóm lại: PP gợi mở thường được sử dụng rộng rãi cho tất cả các môn học,
đặc biệt là môn mĩ thuật vì đây là môn nghệ thuật, đôi khi vấn đề cần khai thác
nằm ngoài những công thức, những quy định bắt buộc.Vì vậy PP gợi mở sử dụng
rất phù hợp và cho hiệu quả cao, phát huy được sự chủ động, sáng tạo của học
sinh.
+ Vẽ hình phù hợp với nội dung, hài hòa giữa hình ảnh chính và hình ảnh
phụ
+ Vẽ màu có đậm nhạt, tạo không gian cho bức tranh.
+ HS biết nhận xét và xếp loại bài vẽ trong lớp
2.3.5.2. Giải pháp thực hiện
- GV nghiên cứu bài trước khi dạy để xác định các tình huống cần hỏi và đặt
giả thiết cho những câu trả lời của học sinh, kết hợp thêm các câu hỏi gợi mở
mỗi khi học sinh chưa trả được, hoặc trả lời sai.
- Mỗi hoạt động dạy – học cần sử dụng vấn đáp vào đúng trọng tâm kiến
thức của hoạt động đó. VD: Ở hoạt động 2(cách vẽ) GV sử dụng 2 bức tranh có
bố cục khác nhau và đặt câu hỏi: Em thích nhất bố cục của bức tranh nào? Vì sao
em lại thích bố cục đó?.GV có thể gọi một vài HS trả câu hỏi đó. Lúc này giáo
viên có thể phân tích thêm để học sinh biết về cách bố cục nói chung. Hoặc ở
phần luyện tập GVcó thể đặt câu hỏi về cách chọn đề tài, những nội dung mới
độc đáo ví dụ ngoài những hình ảnh có trong SGK em còn biết về những hình
ảnh nào khác?.Khi học sinh trả lời được vài nội dung, giáo viên lại đặt câu hỏi
tiếp: Em thể hiện một trong những nội dung đó được không? Vì nếu em thể hiện
được nội dung đó thì bức tranh sẽ có tính độc đáo, tạo được vẻ đẹp riêng.
* Tóm lại : Có thể nói PP vấn đáp là phương tiện truyền dẫn của những PP
khác, là tất yếu trong đổi mới PP.Việc trao đổi giữa giáo viên và học sinh cũng
thông qua vấn đáp, ngoài ra còn giúp cho học sinh phát huy được tính tích cực
trong học tập.Nếu thực hiện nhuần nhuyễn và có trọng tâm thì giờ học sẽ sôi nổi,
mọi học sinh sẽ được phát biểu ý kiến xây dựng bài .Tuy nhiên nếu không thực
hiện tốt, hệ thống câu hỏi rườm rà, không trọng tâm kiến thức thì giờ học sẽ mất
nhiều thời gian.Trên đây là một số giải pháp giúp giáo viên thực hiện nhuần
nhuyễn các thao tác trong PP vấn đáp.
2.3.6. Phương pháp nêu và giải quyết vấn đề : Bản chất của dạy học nêu vấn đề
là tạo ra các tình huống có vấn đề để HS tìm ra cách giải quyết khác nhau, qua
đó phát triển tư duy logic, tư duy sáng tạo, hình thành kĩ năng giải quyết.Giúp
HS có khả năng tự giải quyết các vấn đề khó khăn trong cuộc sống.
định bắt buộc. Vì vậy PP này sử dụng rất phù hợp bởi qua việc nêu vấn đề có
thể thu hút sự tập trung của HS trong lớp học và phát huy được sự chủ động,
sáng tạo của các em.
2.3.7. Phương pháp luyện tập,thực hành: Môn Mĩ thuật lấy thực hành làm hoạt
động chính, và chỉ có trên cơ sở thực hành thì nhận thức lý thuyết mới rõ
dần.Học Mĩ thuật HS cần được làm nhiều bài tập, có thể là các bài tập sẽ trùng
lặp về đề tài, cách tiến hành , song mỗi bài GVcần gợi mở để HS có cách thể
hiện khác nhau từ việc khai thác đề tài, tìm chủ đề, bố cục, xây dựng hình tượng
và cách xử lí màu, đậm nhạt…
GV cần làm cho học sinh rõ mục đích, trọng tâm, và mức độ khác nhau của
các bài tập. Dựa vào trình tự nội dung, vào trình độ học sinh, giáo viên ra các bài
tập cho phù hợp, có thể là đơn lẻ, nhằm củng cố, phát triển một đơn vị kiến thức
nhỏ.VD: sắp xếp mảng chính, mảng phụ của đề tài mẹ của em.
Hướng dẫn HS làm bài,GVcần tìm ra những thiếu sót về bố cục, hình vẽ, màu
sắc, gợi ý cho các em suy nghĩ và tìm ra cách sửa chữa, điều chỉnh theo khả
năng, phù hợp với từng dạng bài của các em.Cần có kế hoạch về PP đối với từng
đối tượng HS, mỗi đối tượng HS lại có gợi ý riêng cách bổ sung khác nhau.VD:
với HS kém thì yêu cầu vẽ được hoàn thành bài tập, đối với HS khá thì bổ sung
bài vẽ đầy đủ, hợp lý hơn; với HS giỏi thì gợi ý , động viên các em suy nghĩ, tìm
tòi thêm ý tưởng mới.
10
Vận dụng một số phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học
sinh THCS trong việc học phân môn vẽ tranh – môn Mĩ Thuật
2.3.7.1. Mục tiêu:
Trong quá trình học sinh làm bài giáo viên hướng dẫn về bố cục, vẽ hình và
vẽ màu.
Kiểm tra và gợi ý để các đối tượng học sinh phát huy hết khả năng của mình
sinh THCS trong việc học phân môn vẽ tranh – môn Mĩ Thuật
* Tóm lại: Đây là một trong những phương pháp đặc thù của môn Mĩ thuật và
thường mang lại kết quả khả quan cho bài dạy. GV làm việc với từng HS, góp ý,
khích lệ để mỗi em hoàn thành bài vẽ theo khả năng của mình.
2.3.8. Phương pháp dạy học tích hợp: Phương pháp này là sự phối hợp, mối
liên hệ giữa nhiều môn học hay giữa nhiều phân môn của từng bộ môn.Trong
tích hợp có tích hợp dọc và tích hợp ngang.Tích hợp dọc theo các cấp học từ tiểu
học đến THPT và cao hơn nữa, theo vòng tròn đồng phân, cấp học cao yêu cầu
kiến thức sâu hơn, cao hơn, mỗi cấp học hoàn thiện một đơn vị kiến thức.Tích
hợp ngang là sự liên hệ giữa các phân môn trong cùng bộ môn, các môn học
trong cùng một lớp học, cấp học.
2.3.8.1. Mục tiêu:
- Giúp HS có sự liên hệ giữa các môn học, phân môn…từ đó đưa những
kiến thức đã học vào nội dung bài.
- Liên hệ thực tiễn địa phương, trường, lớp, gia đình, bản thân để từ đó tác
động đến thái độ học tập, tâm tư tình cảm .Góp phần hình thành nhân cách, ý
thức thẩm mĩ cho các em.
2.3.8.2. Giải pháp thực hiện:
- GV cần chọn lọc những kiến thức có thể tích hợp phù hợp nhất với bài học
và đối tượng học sinh.
- GV có thể sử dụng kết hợp với đồ dùng trực quan, câu hỏi gợi mở để giúp
HS nhớ lại những kiến thức đã được học, khéo léo lồng ghép nội dung vào bài
học Mĩ thuật.VD: Ở bài đề tài Ngày Tết và mùa xuân, tích hợp với nội dung
“học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” ta có thể liên hệ câu nói
nổi tiếng của bác:
“Mùa xuân là tết trồng cây
Làm cho đất nước càng ngày càng xuân”.
Vì thế, mùa xuân ngoài các hoạt động như chúng ta vẫn thường nói đến thì
người dân Việt Nam ta còn trồng cây vào đầu năm mới.
mình. Phương pháp học tập này xây dựng cho học sinh tinh thần tập thể, ý thức
cộng đồng với công việc chung , đồng thời hình thành ở học sinh phương pháp
làm việc khoa học - tự lập kế hoạch và làm việc theo kế hoạch.
2.3.9.1. Mục tiêu
- Giúp học sinh nắm được hình thức hoạt động nhóm
- HS được tham gia vào hoạt động nhóm, rèn luyện kĩ năng triển khai hoạt
động nhóm nhanh và có hiệu quả.
- Qua hoạt động nhóm giáo dục cho học sinh có tinh thần tập thể, biết phối
hợp với mọi người trong các công việc sau này.
2.3.9.2. Giải pháp thực hiện
Phương pháp học tập này được tiến hành dưới nhiều hình thức tùy thuộc vào
bài tập là câu hỏi hay bài thực hành:
+ Thảo luận câu hỏi: GV có thể chia lớp thành bốn nhóm rồi đặt tên cho các
nhóm (tên họa sĩ nổi tiếng, tên tác phẩm nổi tiếng, tên màu sắc, địa danh…). Vị
trí có thể kê bàn quay mặt vào nhau hoặc ngồi theo nhóm ở các khu vực tùy
chọn. Giao câu hỏi hoặc phiếu bài tập cho từng nhóm HS thảo luận.Cử nhóm
trưởng(để điều hành và thay mặt nhóm trình bày) và thư kí ghi chép…
+ Làm bài tập nhóm: Giao bài tập cho từng nhóm để HS thảo luận tìm ra bố cục
, cách vẽ hình cách vẽ màu và cùng vẽ tranh.
Vẽ tranh theo nhóm cần chia nhóm nhỏ khoảng 3- 4 HS .Vừa tận dụng đồ dùng
học tập mà các em có như màu sắc…để những em HS nghèo không có điều kiện
13
Vận dụng một số phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học
sinh THCS trong việc học phân môn vẽ tranh – môn Mĩ Thuật
mua màu, nhiều màu có thể dùng chung với các bạn khác.Từ đó cũng hình thành
nên lòng yêu thương, tình cảm đoàn kết,c hia sẻ, giúp đỡ lẫn nhau.
- Trước khi hoạt động nhóm GV hướng dẫn thể lệ và hình thức hoạt động kết
Vận dụng một số phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học
sinh THCS trong việc học phân môn vẽ tranh – môn Mĩ Thuật
- Giúp trẻ nhận thức nhanh và khắc sâu hơn, tạo tâm lý học tập thoải mái. Điều
này sẽ kích thích cho các em bộc lộ năng lực, sở trường, ý thích một cách tự
nhiên và vận dụng những kỹ năng đó vào học tập.
- Qua trò chơi học sinh sẽ rèn luyện được khả năng quyết định lựa chọn cho
mình cách ứng xử đúng đắn, phù hợp trong tình huống.
- Qua trò chơi học sinh có cơ hội để thể nghiệm những thái độ, hành vi. Chính
sự thể nghiệm này sẽ hình thành được ở các em niềm tin vào những thái độ, hành
vi tích cực, tạo ra động cơ bên trong cho những hành vi ứng xử trong cuộc sống.Qua trò chơi học sinh được hình thành năng lực quan sát, được rèn luyện kỹ
năng nhận xét, đánh giá hành vi.
- Bằng trò chơi, việc học tập được tiến hành một cách nhẹ nhàng, sinh động,
không khô khan, nhàm chán. Học sinh được lôi cuốn vào quá trình luyện tập một
cách tự nhiên, hứng thú và có tinh thần trách nhiệm, đồng thời giải trừ được
những mệt mỏi, căng thẳng trong học tập.
- Trò chơi còn giúp tăng cường khả năng giao tiếp giữa học sinh với học sinh,
giữa giáo viên với học sinh.
2.3.10.2. Giải pháp thực hiện:
Điều đầu tiên khi tổ chức thực hiện một trò chơi nào đó thì cần xác định nội
dung học tập mà qua trò chơi học sinh cần nắm bắt là gì ? Dựa vào điều đó,
người giáo viên còn có cơ sở để lựa chọn trò chơi phù hợp với nội dung và mục
đích học tập.
Sau đó cần lựa chọn trò chơi phù hợp và chia nhóm chơi tùy theo đặc điểm
của từng lớp, từng địa điểm và làm sao cho phù hợp với từng đối tượng
chơi.Giáo viên có thể phân công vai chơi hoặc để đội tự phân công nhiệm vụ
chơi.
Giáo viên hướng dẫn cách chơi, luật chơi và quy định thời gian mỗi đội thực
hiện trò chơi đó và nếu cần thiết có thể cho các đội chơi thử trước.
Trong quá trình các đội chơi thì ở ngoài các thành viên khác trong đội có thể
tạo vừa bổ ích lại phù hợp với bài học và HS.
Trò chơi bịt mắt vẽ tranh
* Tóm lại: Bằng trò chơi, việc học tập được tiến hành một cách nhẹ nhàng, sinh
động, không khô khan, nhàm chán. Học sinh được lôi cuốn vào quá trình luyện
tập một cách tự nhiên, hứng thú và có tinh thần trách nhiệm, đồng thời giải trừ
được những mệt mỏi, căng thẳng trong học tập.
Nhất là đối với bộ môn Mỹ thuật, là bộ môn sáng tạo ra cái đẹp thì việc
phương pháp tổ chức trò chơi sẽ giúp cho các em có được không khí học tập nhẹ
nhàng - tạo cảm xúc bất ngờ cho học sinh để có những điều bất ngờ hay độc
đáo trong bố cục, xây dựng hình và cách dùng màu được tốt hơn. Có tinh thần
đoàn kết hơn giữa các thành viên trong đội chơi.
2.4. HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.4.1. Đối với GV.
Qua tiết dạy Mĩ Thuật tôi đã nhận thấy
Sáng tạo về phương pháp, kĩ khuật dạy học phát huy tính chủ động, tích
cực, tự giác, tự học tập của học sinh. Giáo dục học sinh qua những hình ảnh
tranh thể hiện
- Trong quá trình dạy học thể hiện mối quan hệ tích cực giữa GV và HS,
giữa HS với HS; tiến hành thông qua việc tổ chức các hoạt động học tập của HS,
kết hợp giữa học tập cá thể với học tập hợp tác, làm việc theo nhóm.
16
Vận dụng một số phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học
sinh THCS trong việc học phân môn vẽ tranh – môn Mĩ Thuật
- Chú trọng đến việc rèn luyện các kĩ năng, năng lực hành động, vận dụng
kiến thức, tăng cường thực hành và gắn nội dung bài học với thực tế cuộc sống.
- Thiết kế tổ chức, hướng dẫn HS cảm nhận được vẽ đẹp của vẽ tranh đề
( Những hình ảnh học môn Mĩ Thuật của trường THCS và THPT Thống Nhất )
Kết quả cụ thể như sau:
Thống kê chất lượng bộ môn khối THCS (qua 6 tháng khảo sát)
Khối TS 0HS 3.
4
3.5- Tỉ lệ 54.9
6.4
Tỉ lệ
6.5- Tỉ lệ
7.9
810
Tỉ lệ
18
Vận dụng một số phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học
sinh THCS trong việc học phân môn vẽ tranh – môn Mĩ Thuật
6
7
8
144
119
8
2
1.75
54
47.36
50.87
87
18.99
223 48.68
58
14
5
31.65939
3. PHẦN KẾT LUẬN KIẾN NGHỊ
3.1. KẾT LUẬN:
Phân môn vẽ tranh là điển hình của óc quan sát, ghi nhớ và cảm xúc của
người vẽ.Vì thể loại vẽ tranh với nhiều đề tài khác nhau, mỗi đề tài lại có nhiều
nội dung và các hình ảnh khác nhau, đó là phân môn mà người vẽ có điều kiện
thể hiện các hoạt động trong cuộc sống của con người và phong cảnh thiên
Và qua nghiên cứu về đề tài : “Một số phương pháp dạy học nhằm phát huy tính
tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh THCS trong việc học phân môn vẽ
tranh - môn Mĩ thuật. Hy vọng rằng với những phương pháp dạy học tích cực sẽ
đem lại hiệu quả cao hơn nữa cho hoạt động dạy học Mĩ thuật nói chung và phân
môn vẽ tranh nói riêng không chỉ đối với trường THCS Trần Hưng Đạo mà còn
có thể áp dụng cho nhiều trường THCS khác .
3.2. Kiến nghị
Đối với môn mĩ thuật tôi có một số đề xuất như sau:
+ Cần phải có phòng học riêng cho bộ môn mĩ thuật.
+ Cần phải có bảng vẽ, giá vẽ cho học sinh.
+ Nên tổ chức các hội thi làm đồ dùng dạy học và tạo điều kiện vật chất để GV
làm thêm nhiều đồ dùng dạy học hơn nữa.
+ Nên tổ chức các hội thi vẽ tranh cho HS.Các em được cùng sinh hoạt, vui chơi,
tìm hiểu thực tế và cùng sáng tạo
+ Song song với phong trào viết về người mẹ (20-10), viết thư cho chú bộ đội
(22-12), văn nghệ chào mừng 20-11… có thể vẽ tranh về những đề tài trên để
triển lãm,gửi tặng chú bộ đội, tặng mẹ, tặng thầy cô, vẽ báo tường; thi vẽ tranh
hưởng ứng tháng (năm) an toàn giao thông ,thi vẽ truyện tranh …
+ Tổ chức triển lãm tranh cho HS lồng ghép trong một số phong trào của trường,
treo một số bức tranh đẹp, ý nghĩ tại văn phòng, lớp học, phòng truyền thống…
Trong chuyên môn cần tổ chức những buổi sinh hoạt theo tổ, nhóm, cụm
chuyên môn để trao đổi kinh nghiệm, thống nhất những nội dung, chương trình
mới để việc dạy và học tốt hơn nữa.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN
CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Thanh Hóa, ngày 01 tháng 10 năm 2017
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung của
22
Vận dụng một số phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học
sinh THCS trong việc học phân môn vẽ tranh – môn Mĩ Thuật
23
Vận dụng một số phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học
sinh THCS trong việc học phân môn vẽ tranh – môn Mĩ Thuật
24
Vận dụng một số phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học
sinh THCS trong việc học phân môn vẽ tranh – môn Mĩ Thuật
25