BIỆN PHÁP PHỐI HỢP NHÀ
TRƯỜNG VỚI CỘNG ĐỒNG
TRONG GIÁO DỤC SỨC KHỎE
SINH SẢN VỊ THÀNH NIÊN
CHO HỌC SINH THCS THÀNH
PHỐ QUY NHƠN
- Định hướng và nguyên tắc đề xuất các biện pháp
- Định hướng đề xuất biện pháp
Quyết định số 711/QĐ-TTg phê duyệt “Chiến lược phát triển
giáo dục giai đoạn 2011 - 2020”, ban hành ngày 13 tháng 6 năm
2012 của Thủ tướng Chính phủ. Đổi mới căn bản, toàn diện nền
giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội
hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế
quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý
giáo dục là khâu then chốt và Giáo dục và đào tạo có sứ mệnh
nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài,
góp phần quan trọng xây dựng đất nước, xây dựng nền văn hóa và
con người Việt Nam.
Căn cứ vào Điều 27, Luật giáo dục quy định mục tiêu của
giáo dục THCS nhằm giúp học sinh củng cố, phát triển những kết
quả của giáo dục Tiểu học; có học vấn phổ thông ở trình độ cơ sở
và những hiểu biết ban đầu về kĩ thuật và hướng nghiệp để tiếp
tục học Trung học phổ thông, trung cấp học nghề hoặc đi vào cuộc
sống lao động.
Quyết định Phê duyệt Kế hoạch hành động về bảo vệ, chăm
sóc và nâng cao sức khoẻ vị thành niên và thanh niên trên địa bàn
thành phố Quy Nhơn giai đoạn 2015-2020 và định hướng đến
nhiễm khuẩn đường sinh sản và các bệnh lây truyền qua đường
tình dục (kể cả HIV/AIDS).
70% vị thành niên và thanh niên có hiểu biết cơ bản về cơ
chế thụ thai và các biện pháp tránh thai.
80% vị thành niên và thanh niên có hiểu biết và chấp hành
nghiêm chỉnh Luật Giao thông đường bộ.
60% vị thành niên và thanh niên biết cách tránh các hành vi
có nguy cơ gây hại cho sức khỏe (bao gồm cả việc sử dụng và lạm
dụng chất gây nghiện).
Mục tiêu 2: Các cấp chính quyền, ban, ngành, đoàn thể, nhà
trường và gia đình thể hiện rõ trách nhiệm của mình trong việc
bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe vị thành niên và thanh
niên; thực hiện xã hội hóa công tác này
- Nguyên tắc đề xuất các biện pháp
- Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa
Nguyên tắc này đòi hỏi các biện pháp quản lý phải thống
nhất với nhau, hỗ trợ bổ sung cho nhau, phát huy được sức
mạnh tổng hợp của các biện pháp. Tính đồng bộ của các biện
pháp cũng yêu cầu tính toàn diện trong thực hiện GDSKSS cho
VTN trong các trường THCS.
Tuỳ theo các điều kiện hoàn cảnh cụ thể mà thực hiện
GDSKSS VTN trong các trường THCS có thể lựa chọn ưu tiên
một mặt giáo dục, một hoạt động nào đó song không thể tách rời
những mặt, hoạt động giáo dục khác. Nguyên tắc này cũng yêu
cầu gắn chặt các hình thức tổ chức, phương pháp giáo dục,
phương tiện giáo dục để hỗ trợ cho nhau nhằm phát huy mặt tích
cực của chúng. Các biện pháp được tiến hành đồng bộ, hệ thống
sẽ hỗ trợ, bổ sung, cộng hưởng lẫn nhau, tăng sức mạnh của
học và chặt chẽ. Nguyên tắc này cũng đòi hỏi phải có sự linh hoạt
trong điều chỉnh nội dung chương trình giáo dục, phương pháp và
hình thức tổ chức tùy theo đối tượng là học sinh THCS và tình
hình điều kiện của địa phương, nhà trường và gia đình học sinh.
- Biện pháp phối hợp nhà trường với cộng đồng trong
GDSKSS VTN cho học sinh THCS trên địa bàn thành phố
Quy Nhơn, Bình Định
- Tổ chức tuyên truyền trong cộng đồng về tầm quan trọng
của phối hợp giữa nhà trường và gia đình để giáo dục sức khỏe
sinh sản VTN cho học sinh THCS
(a). Mục đích của biện pháp
Thông qua các buổi tuyên truyền nhằm nâng cao tầm quan
trọng, trách nhiệm của từng lực lượng giáo dục về lợi ích của việc
phối hợp nhà trường với các lực lượng cộng đồng trong GDSKSS
VTN để huy động sự chung tay giáo dục học sinh theo mục tiêu
phát triển toàn diện năng lực, phẩm chất theo yêu cầu đổi mới giáo
dục.
Làm cơ sở để các lực lượng giáo dục chủ động xây dựng kế
hoạch hoạt động và tích cực tham gia các hoạt động phối hợp giữa
nhà trường với cộng đồng trong GDSKSS cho học sinh.
(b). Nội dung và cách tổ chức thực hiện
Tổ chức tốt các cuộc họp, hội nghị phụ huynh học sinh, tổ chức
chính quyền địa phương làm rõ và thực hiện có hiệu quả các nội dung
phối hợp giữa thầy/cô với gia đình học sinh. Đặc biệt, mối liên hệ
GVCN với phụ huynh học sinh là chất kết dính tốt nhất để duy trì các
nội dung, hình thức liên lạc giữa nhà trường với gia đình học sinh.
Ứng dụng, sử dụng và khai thác có hiệu quả công nghệ
thông tin, các phương tiện truyền thông như: Hệ thống giám sát,
của nhà trường.
(c). Điều kiện thực hiện biện pháp
Các trường phải giữ vai trò chủ đạo trong hoạt động phối
hợp và nâng cao nhận thức cho cán bộ, giáo viên, gia đình học
sinh và các lực lượng giáo dục về mục tiêu giáo dục, kế hoạch, nội
dung chương trình hành động của nhà trường nói chung và mục
tiêu, phương pháp, nội dung GDSKSS cho học sinh nói riêng.
Gia đình học sinh, chính quyền địa phương, cán bộ y tế cần
có thiện chí, chủ động trong tìm hiểu về hoạt động giáo dục của
nhà trường và giáo dục học sinh, dành thời gian chủ động, tích
cực phối hợp với giáo viên chủ nhiệm để giáo dục học sinh nói
chung và GDSKSS cho VTN nói riêng.
- Nhà trường chỉ đạo giáo viên tổ chức các hoạt động
GDSKSS VTN cho học sinh THCS
Mục tiêu của biện pháp
VTN là một lực lượng to lớn và nòng cốt của xã hội. Ở những
nước đang phát triển có cấu trúc dân số trẻ thì lực lượng thanh thiếu
niên chiếm phần nửa dân số. Đây là nguồn nhân lực chủ yếu của đất
nước trong tương lai.
Trong mỗi gia đình, thanh thiếu niên có vai trò quan trọng là
lực lượng lao động sẽ thay thế cha mẹ để bảo đảm đời sống cho các
thành viên trong gia đình và sự tồn tại, phát triển của mỗi gia đình,
mỗi dân tộc. Vì vậy, nếu trẻ VTN được bắt đầu cuộc sống một cách
tốt đẹp, họ có thể có được một sức sống và một ý chí để học tập, để
lao động. Ngược lại, nếu họ mắc sai lầm trong thời kỳ này thì sẽ bị
tổn thương lớn về thể chất, tinh thần mà có thể không bao giờ hồi
đình từ đó góp phần xây dựng gia đình tại địa phương hạnh phúc,
văn minh, bắt kịp xu thế phát triển của xã hội.
Nhà trường chỉ đạo giáo viên lồng ghép, tổ chức các hoạt động
GDSKSS VTN như:
+ Giáo viên lồng ghép GDSKSS vào bộ môn Sinh - Giáo dục
Công dân phối hợp xây dựng kế hoạch tổ chức các hoạt động
GDSKSS VTN, luật hôn nhân gia đình, bình đẳng giới, thời lượng
tối thiểu 90 phút/khối.
+ Giáo viên tổ chức cho các em được tìm hiểu, học tập những
vấn đề liên quan đến SKSS VTN, luật hôn nhân gia đình và bình
đẳng giới một cách nghiêm túc, bài bản, đầy đủ nội dung và rộng
khắp trong toàn bộ học sinh các khối 6, 7, 8, 9 dưới hình thức các tiết
giáo dục ngoài giờ lên lớp.
Chỉ đạo giáo viên xây dựng từng nội dung, hình thức GDSKSS
cho từng học sinh ở mỗi khối lớp. Cụ thể như sau:
Đối với học sinh khối 6, 7, 8:
Giáo viên cần xây dựng các nội dung về tuổi dậy thì, những
biến đổi tâm sinh lí tuổi dậy thì; hiện tượng kinh nguyệt, phóng tinh;
cách vệ sinh thân thể và bộ phận sinh dục; những biến đổi và khác
biệt về tính cách em trai em gái do các hocmon từ các tuyến sinh dục
gây ra; giáo dục kỹ năng giao tiếp ứng xử trong quan hệ giữa bạn
trai, bạn gái ở tuổi VTN với cha mẹ, anh em trong gia đình.
GDSKSS VTN về sự thụ tinh; phân biệt tình bạn và tình yêu,
hiểu biết sâu sắc các giá trị của tình bạn, tình yêu; hiểu biết những
thất bại tâm lý và các nguy hại lâu dài phải gánh chịu nếu quan hệ
tình dục sớm, tảo hôn.
Học sinh khối 9
để bồi dưỡng giáo viên thành đội ngũ tuyên truyền viên có kiến
thức và phương pháp giáo dục, hướng dẫn vị thành niên về sức
khỏe sinh sản.
Mục tiêu biện pháp
Tổ chức bồi dưỡng cho đội ngũ tuyên truyền viên những
kiến thức, phương pháp, kỹ năng giảng dạy và truyền đạt các nội
dung về giáo dục giới tính, GDSKSS và chăm sóc SKSS VTN và
thanh niên, tổ chức các “góc thân thiện” tại các trường.
Nâng cao năng lực đội ngũ bao gồm nâng cao nhận thức, xác
định vai trò, trách nhiệm GDSKSS; đào tạo, bồi dưỡng chuyên
môn, nghiệp vụ, năng lực quản lý, thực hiện GDSKSS cho VTN.
(b) Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp
Ngoài việc đào tạo chuyên môn sâu hàng năm các trường
THCS cần kết hợp với Phòng GD&ĐT thành phố Quy Nhơn và
Sở GD&ĐT tỉnh Bình Đình và nhà trường cần có kế hoạch tổ
chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng, hoặc tổ chức các buổi dự giảng
về những bài có tích hợp lồng ghép những nội dung GDSKSS cho
VTN, có các buổi tọa đàm giữa các giáo viên với các nhà khoa
học có chuyên môn sâu để không ngừng nâng cao kiến thức, kỹ
năng giáo dục, tư vấn, lắng nghe và cảm thông với những vướng
mắc các em gặp phải trong cuộc sống. Cán bộ giáo viên trong
trường cần được gửi đi học các lớp bồi dưỡng, đào tạo ngắn, dài
hạn ở cơ sở về GDSKSS, tổ chức tập huấn cho cán bộ Đoàn, Hội
cơ sở.
Nội dung đào tạo, bồi dưỡng xoay quanh các chủ đề về: tăng
cường kiến thức, thái độ và kỹ năng thực hành của VTN về SKSSKHHGĐ, tăng cường cung cấp dịch vụ SKSS-KHHGĐ cho VTN,
đảm bảo gia đình, môi trường thân thiện đối với VTN.
Nâng cao nhận thức cho đội ngũ tuyên truyền viên về tầm
sinh có thể chia sẻ các vấn đề của mình với các thầy cô giáo. Bên
cạnh đó, đội ngũ tuyên truyền viên cũng được truyền đạt các nội
dung về giáo dục giới tính và các chủ đề nóng đang được xã hội đặc
biệt quan tâm như phòng chống dụ dỗ, bắt cóc, XHTDTE. Đây là
những nội dung sẽ được quan tâm đưa vào giảng dạy lồng ghép trong
các tiết học ngoại khoá để nâng cao kỹ năng tuyên truyền về SKSS
cho VTN.
Sau tập huấn, kiến thức về chăm sóc SKSS VTNT, đặc biệt là
kỹ năng tư vấn, giải đáp thắc mắc của học sinh sẽ được đội ngũ tuyên
truyền viên nắm vững.
(c) Điều kiện thực hiện biện pháp
Đội ngũ tuyên truyền viên trong trường nắm bắt mọi chủ
trương, đường lối của Đảng, của chính quyền, của nhà trường, từ
đó có kế hoạch tổ chức gắn với hoạt động GDSKSS VTN của nhà
trường một cách thiết thực và sinh động.
Nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL, GV là chủ trương của
Đảng, Nhà Nước được thể hiện qua Quy hoạch phát triển nguồn
nhân lực ngành Giáo dục giai đoạn 2011-2020; Chiến lược phát
triển Giáo dục 2011- 2020 của Chính phủ,...
Nhà trường kết hợp cùng với các cơ quan như Đoàn thanh
niên, Y tế, Phụ nữ... và huy động các nguồn lực tổ chức tốt các
hoạt động GDSKSS cho VTN, các hoạt động tập thể, các phong
trào thi đua để thông qua đó GDSKSS cho VTN.
- Nhà trường phối hợp với đoàn thanh niên trong việc tổ
chức các hoạt động giáo dục ngoại khóa có chất lượng, xây
dựng các câu lạc bộ để GDSKSS VTN cho học sinh THCS
Mục tiêu, ý nghĩa của biện pháp
GDSKSS không chỉ đóng khung trong các giờ dạy trên lớp mà
có ý thức bảo vệ sức khỏe, tránh xa các tệ nạn xã hội, trau dồi đạo
đức đức tác phong và có ý thức học tập đạt kết quả tốt.
Căn cứ vào điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị, đội ngũ
tuyên truyền viên, các trường THCS thành phố Quy Nhơn có thể tổ
chức một số hình thức tổ chức hoạt động ngoại khóa để GDSKSS
cho VTN như:
Sinh hoạt câu lạc bộ theo chủ đề:
Tuyên truyền vận động và huy động VTN tham gia bảo vệ,
chăm sóc và nâng cao SKSS VTN và thanh niên;
Triển khai các hoạt động phòng tránh các bệnh lây truyền
qua đường tình dục, HIV/AIDS, phòng chống tai nạn thương tích,
phòng chống ma túy và lạm dụng chất gây nghiện trong giới trẻ.
Tổ chức các hình thức sinh hoạt văn hóa lành mạnh, hấp dẫn
thu hút VTN, tạo môi trường thuận lợi cho việc bảo vệ, chăm sóc
và nâng cao SKSS VTN và thanh niên.
Thông qua các câu lạc bộ
Câu lạc bộ là môi trường sinh hoạt tập thể hấp dẫn và bổ ích.
Loại hình hoạt động này không chỉ là phương tiện thỏa mãn các nhu
cầu tinh thần phong phú của lứa tuổi VTN mà còn là môi trường
thuận lợi để qua đó tuyên truyền, giáo dục cho VTN. Nội dung, hình
thức sinh hoạt trong câu lạc bộ rất đa dạng, Ở đây luôn có sự lồng
ghép nội dung các môn học với việc tuyên truyền giáo dục phòng
chống các tệ nạn xã hội, xây dựng nếp sống văn hóa mới, trong đó có
nội dung GDSKSS VTN thông qua các cuộc nói chuyện chuyên đề,
hội diễn văn nghệ,...
Phát triển các loại hình “Câu lạc bộ”, “Góc thân thiện”, tổ
cấp dịch vụ chăm sóc SKSS tại cộng đồng. Đoàn TNCS Hồ Chí
Minh của thành phố cần đẩy mạnh hơn nữa việc tổ chức các hoạt
động giáo dục, thành lập các câu lạc bộ, các trung tâm tư vấn và
các hoạt động giao lưu.
Như vậy, để thực hiện tốt các nhóm biện pháp thuộc trách
nhiệm của nhà trường cần xây dựng và tổ chức triển khai chương
trình GDSKSS cho học sinh thống nhất; bồi dưỡng cho đội ngũ giáo
viên nội dung, phương pháp, kỹ năng tổ chức tư vấn; cung cấp đủ
sách báo, tài liệu, mô hình, phim ảnh, tranh vẽ để phục vụ cho công
tác truyền thông, tư vấn và giảng dạy có hiệu quả các chủ đề nhạy
cảm SKSS VTN.
(c) Điều kiện thực hiện biện pháp
Các trường cần đảm bảo các điều kiện về chương trình, nội dung
của hoạt động ngoại hóa phù hợp độ tuổi VTN và điều kiện nhà trường
Nhà trường đảm bảo các điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị,
tài chính
- Phối hợp nhà trường với chính quyền địa phương và các
tổ chức đoàn, hội trong GDSKSS VTN cho học sinh
Mục đích và ý nghĩa của biện pháp
Công tác giáo dục liên quan đến mọi người, mọi gia đình và
cộng đồng trong xã hội. Để phối hợp nhà trường và chính quyền
địa phương và các tổ chức Đoàn, Hội trong GDSKSS VTN đạt
được kết quả như mong muốn, đòi hỏi trong công tác phối hợp
cần tập trung vào các biện pháp khai thác, huy động đồng thời
điều phối xã hội cùng tham gia chăm lo GDSKSS.
Tăng cường nguồn vốn đầu tư từ nguồn vốn ngân sách tập
trung vào vốn chương trình mục tiêu giáo dục, theo đúng tinh thần
đầu tư phát triển cho một lĩnh vực thuộc quốc sách hàng đầu.