BIỆN PHÁP PHỐI HỢP CÁC LỰC
LƯỢNG CỘNG ĐỒNG TRONG
GIÁO DỤC PHÒNG CHỐNG BẠO
LỰC GIA ĐÌNH ĐỐI VỚI PHỤ NỮ,
TỈNH HẢI DƯƠNG HIỆN NAY
- Các nguyên tắc đề xuất giải pháp
- Đảm bảo tính pháp lý
Đảm bảo tính pháp lý là nguyên tắc đầu tiên cần chú
trọng khi xây dựng giải pháp phối hợp các lực lượng cộng
đồng trong giáo dục phòng chống bạo lực gia đình đối với
phụ nữ nói chung và phụ nữ huyện Kim Thành, tỉnh Hải
Dương nói riêng. Đây là một trong những biểu hiện của
nguyên tắc pháp chế - một nguyên tắc hiến định. Những biện
pháp được đề xuất trong công tác phòng chống bạo lực gia
đình đối với phụ nữ là phải phù hợp với những quy định pháp
luật hiện hành về bình đẳng giới, về bảo vệ quyền và lợi ích
hợp pháp cho phụ nữ và về phòng chống bạo lực gia đình.
Những giải pháp đưa ra nếu không tính đến những nguyên tắc
và những quy định chung tại các đạo luật hiện hành và các
quy định tại các văn bản hướng dẫn thi hành thì chắc chắn
những giải pháp đó sớm hay muộn cũng bị loại bỏ vì xung đột
với các quy định pháp luật. Trong một xã hội pháp quyền thì
những giải pháp đưa ra trong công tác phòng chống bạo lực
gia đình cần phải xem xét trước tiên về tính pháp lý của
những giải pháp đó rồi mới xem xét đến những yếu tố khác.
- Đảm bảo tính thực tiễn
Nguyên tắc này đòi hỏi việc phối hợp các lực lượng
luật về bình đẳng giới, về phòng chống bạo lực gia đình; đưa
pháp luật về phòng chống bạo lực gia đình vào giảng dạy
trong các trường học để giúp các em học sinh hình thành
những nhận thức cơ bản nhất về chính sách, pháp luật và ý
thức được trách nhiệm, nghĩa vụ, vai trò của mình trong gia
đình, biết cách bảo vệ người phụ nữ khi chứng kiến cảnh bạo
lực gia đình; xây dựng các câu lạc bộ pháp luật là nơi để giao
lưu, trao đổi những ý kiến vướng mắc của người phụ nữ trong
gia đình về các vấn đề mà họ gặp phải, cách khắc phục và giải
quyết những xung đột gia đình mà không dùng đến các hành
vi bạo lực; tuyên truyền pháp luật phòng chống bạo lực gia
đình thông qua tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý… Những
biện pháp này nếu được chính quyền địa phương phối hợp
cùng các lực lượng cộng đồng trên địa bàn huyện Kim Thành,
tỉnh Hải Dương và được sự ủng hộ của người dân, đặc biệt là
phụ nữ thì chắc chắn hiệu quả của hoạt động này sẽ được
khẳng định và nâng cao đáng kể trong thời gian tới. Điều
quan trọng nhất là mọi biện pháp được đưa ra đều phải xuất
phát từ nhu cầu của chính những người phụ nữ, đều phải đáp
ứng được yêu cầu của thực tiễn, tính hiệu quả và khả năng
thực thi của các đối tượng liên quan trên thực tế.
- Đảm bảo tính kế thừa
Đảm bảo tính kế thừa là nguyên tắc quan trọng cần được
quan tâm trong việc phối hợp các lực lượng cộng đồng trong
giáo dục phòng chống bạo lực gia đình đối với phụ nữ nói
chung và đối với phụ nữ ở huyện Kim Thành, Hải Dương nói
riêng. Công tác phổ biến giáo dục pháp luật về phòng chống
bạo lực gia đình của các lực lượng cộng đồng thường được
Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước nhằm nâng cao
nhận thức và sự hiểu biết của cán bộ các cấp và Nhân dân về
bạo lực gia đình, tạo sự đồng thuận và ủng hộ của các cấp ủy,
chính quyền, các tổ chức xã hội, những người có uy tín trong
cộng đồng dân cư đối với công tác phòng, chống bạo lực gia
đình.
+ Tăng cường truyền thông trên các phương tiện thông
tin đại chúng như báo chí, báo mạng, đài truyền hình, đài phát
thanh, mạng xã hội và các phương tiện truyền thông khác để
người dân hàng ngày được tiếp cận với những thông tin đúng
đắn về bình đẳng giới; từ đó, góp phần chuyển biến dần dần
nhận thức của họ về bình đẳng giới và phòng chống bạo lực
gia đình
+ Tăng cường tuyên truyền giáo dục đạo đức, lối sống
gia đình Việt Nam, phát động phong trào thi đua xây dựng gia
đình văn hóa đến từng hộ gia đình thông qua các cuộc thi, các
phong trào được phát động tại địa phương để người dân
nhanh chóng nắm bắt được những thông tin mới, cập nhật
được tình hình phòng chống bạo lực gia đình ở những tỉnh
thành khác trên cả nước; đồng thời, để chính bản thân họ nhận
thức và thấu hiểu được tại sao cần phải thay đổi nhận thức về
bình đẳng giới.
+ Lồng ghép nội dung phòng, chống bạo lực gia đình
gắn với phòng, chống bạo lực học đường vào các hoạt động
ngoại khóa trong hệ thống các trường học của huyện Kim
Thành. Chương trình giáo dục tại các trường học hiện nay đã
đa dạng hơn trước, trong đó những môn học thiên về kỹ năng
sống và về các vấn đề xã hội luôn được các trường chú trọng.
giáo dục về gia đình, tư vấn, hòa giải trong vấn đề này là rất
quan trọng, góp phần định hướng hành vi của mỗi người: nạn
nhân được trang bị kiến thức để tự bảo vệ; người có thể có
hành vi bạo lực có thể nhận thức được tính chất, hậu quả của
hành vi để tự kiềm chế tốt hơn; những người xung quanh biết
được trách nhiệm tham gia phòng chống bạo lực gia đình và
có ứng xử phù hợp.
Do đó, việc tuyên truyền giáo dục nếu kết hợp với truyền
thống văn hóa, phong tục, tập quán tốt đẹp của dân tộc thì sẽ
càng được phát huy tốt hơn nữa, bởi vì người Việt Nam nói
chung chịu tác động khá lớn từ những tư tưởng này. Đặc biệt, ở
những quan niệm “phép vua thua lệ làng”, trình độ dân trí thấp
thì việc giáo dục người dân thông qua các phong tục, tập quán
mới có thể phát huy hiệu quả lớn nhất.
- Giải pháp về hành chính, pháp lý
Mục tiêu của giải pháp
Một là, triển khai các văn bản pháp luật về phòng, chống
bạo lực gia đình đã ban hành; giúp các quy định của pháp luật
đi vào thực tiễn cuộc sống.
Hai là, tăng cường phối hợp xây dựng, ban hành văn bản
pháp luật hướng dẫn thi hành trong lĩnh vực phòng, chống bạo
lực gia đình. Đồng thời, thường xuyên kiểm tra tình hình thực
hiện pháp luật về bình đẳng giới, kết quả thực hiện hoạt động
về phòng ngừa và ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới tại các
cơ quan, đơn vị, địa phương.
Ba là, xây dựng lồng ghép nội dung phòng, chống bạo
Riêng đối với mục tiêu lồng ghép nội dung phòng, chống
bạo lực gia đình vào phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng
đời sống văn hóa”, cách thức thực hiện giải pháp là:
+ Đưa nội dung phòng, chống bạo lực gia đình vào tiêu
chí đăng ký, bình xét, công nhận gia đình văn hóa; thôn, khu
phố văn hóa để vận động nhân dân cùng thực hiện.
+ Xây dựng gia đình văn hóa có tiêu chí: Vợ chồng bình
đẳng, tôn trọng lẫn nhau, không có hành vi bạo lực, nuôi con
khỏe, dạy con ngoan, đối xử công bằng với các con, không
trọng nam khinh nữ, có tinh thần đoàn kết, tương trợ trong
cộng đồng nơi cư trú; tích cực tham gia vào các cuộc vận
động, hòa giải những xích mích, bất đồng nhằm giảm thiểu
những mầm mống bạo lực gia đình.
+ Đưa nội dung phòng, chống bạo lực gia đình vào việc
xây dựng và thực hiện các hương ước, quy ước của địa
phương; thông báo cho cộng đồng dân cư về những hành vi
bạo lực gia đình để tạo sự đồng thuận của xã hội, phê phán
những hành vi bạo lực gia đình; giải quyết kịp thời những bất
hòa trong các gia đình có bạo lực. Mỗi địa phương sẽ có
những quy tắc văn hóa ứng xử riêng trong cộng đồng được
mọi người tôn trọng; vì vậy, việc đưa các nội dung về phòng
chống bạo lực gia đình vào các quy tắc ứng xử của địa
phương một cách khéo léo sẽ giúp người dân ở địa phương dễ
dàng tiếp nhận và có những thay đổi hành vi phù hợp với chủ
trương, định hướng của địa phương về phòng chống bạo lực
gia đình.
Điều kiện thực hiện giải pháp
Chính quyền địa phương cần chủ động trong việc xây
đảm bảo hiệu quả.
+ Tập huấn, bồi dưỡng cán bộ phụ trách công tác gia
đình cấp huyện, cấp xã, thị trấn, cán bộ thôn, khu phố để
những kiến thức đúng đắn về bình đẳng giới, phòng chống
bạo lực gia đình được lan tỏa rộng rãi và nhanh chóng.
+ Tập huấn cho cán bộ các ngành: Tư pháp, Công an, đại
diện chính quyền, báo cáo viên phòng, chống bạo lực gia đình
các ngành, đoàn thể xã, thị trấn, thành viên các tổ chức chính
trị - xã hội trong huyện kiến thức về phòng, chống bạo lực gia
đình, kỹ năng giúp đỡ, tư vấn nạn nhân bị bạo lực gia đình.
+ Tăng cường việc trang bị tài liệu chuyên môn và các
văn bản phòng, chống bạo lực gia đình cho cán bộ phụ trách
công tác Văn hóa – Thông tin cấp xã, các thư viện, tủ sách
pháp luật, đảm bảo tư liệu tìm hiểu và nâng cao năng lực tham
gia công tác phòng, chống bạo lực gia đình. Biên tập, in ấn tờ
rơi nội dung tìm hiểu về Luật phòng, chống bạo lực gia đình
phát đến từng hộ gia đình nhằm nâng cao nhận thức của toàn
dân.
Điều kiện thực hiện giải pháp
Bạo lực gia đình từ lâu đã không còn là vấn đề của mỗi
gia đình mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây mất ổn định xã
hội; do đó việc phòng, chống bạo lực gia đình là trách nhiệm
chung của cộng đồng chứ không phải chỉ là của nhà nước và
những người có liên quan. Bên cạnh đó, công tác phòng,
chống bạo lực gia đình vốn gặp nhiều khó khăn khi triển khai
trên thực tế, nên rất cần sự quan tâm phối hợp của tất cả các
thành viên trong xã hội.Việc thực hiện giải pháp này một lần
nữa khẳng định tầm quan trọng cũng như sự cần thiết của việc
nhằm giáo dục phòng chống bạo lực gia đình đối với phụ nữ,
là thực hiện trách nhiệm của Hội liên hiệp Phụ nữ được quy
định trong Luật Phòng chống bạo lực gia đình hiện hành.
Trong đó xác định cụ thể trách nhiệm là: 1. Thực hiện trách
nhiệm theo quy định tại Điều 33 Luật này; 2. Tổ chức cơ sở tư
vấn về phòng, chống bạo lực gia đình, cơ sở hỗ trợ nạn nhân
bạo lực gia đình; 3. Tổ chức các hoạt động dạy nghề, tín dụng,
tiết kiệm để hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia đình. 4. Phối hợp với
cơ quan, tổ chức có liên quan để bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân
bạo lực gia đình” (Điều 34 Luật Phòng chống bạo lực gia
đình). Như vậy, Hội Liên hiệp phụ nữ đóng vai trò rất quan
trọng trong công tác tuyên truyền, phổ biến và trợ giúp những
người phụ nữ là nạn nhân của bạo lực gia đình; đồng thời, đây
cũng là lực lượng xã hội nòng cốt đi tiên phong trong phong
trào bình đẳng giới, là lực lượng có khả năng kết nối với các
tổ chức, đoàn thể khác để đẩy nhanh việc giáo dục cho người
dân, đặc biệt là người phụ nữ về bình đẳng giới và các kỹ
năng phòng chống bạo lực gia đình, tạo điều kiện tối đa cho
người phụ nữ phát triển được năng lực bản thân trong gia đình
và xã hội.
Nội dung thực hiện giải pháp
+ Chủ động, tập trung đẩy mạnh công tác tham mưu chỉ
đạo cho chính quyền địa phương về công tác giới, về phòng
chống bạo lực gia đình đối với phụ nữ:
Tham mưu ban hành Luật Bình đẳng giới, Luật phòng
chống bạo lực gia đình, Luật phòng chống mua bán người;
Tham gia xây dựng các văn bản dưới luật về phòng chống bạo
lực gia đình.
Thực hiện tư vấn, hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực gia đình, tổ
chức tư vấn lưu động tại một số địa phương về các vụ bạo lực
gia đình.
+ Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện Kim Thành chủ động,
tích cực phối hợp với cơ quan hành pháp, chính quyền địa
phương trong công tác phòng chống bạo lực gia đình
Đề xuất hoặc chủ trì phối hợp tổ chức các hoạt động
tuyên truyền, vận động, nắm tình hình và tham gia tham gia
giải quyết các vụ bạo lực gia đình có liên quan đến phụ nữ
xảy ra trên địa bàn.
Chủ động nắm tình hình các gia đình tại địa bàn thông
qua hoạt động của tổ chức Hội và công tác quản lý nhân khẩu
của chính quyền địa phương để kịp thời phát hiện dấu hiệu,
nguy cơ bạo lực gia đình để tuyên truyền, vận động.
Hội phụ nữ giữ vai trò đại diện cho tổ chức Hội bảo vệ
phụ nữ nếu vụ bạo lực gia đình trong trường hợp phải đưa ra
pháp luật. Trường hợp đưa ra pháp luật xử lý ly hôn, cán bộ
Hội là người tư vấn, hướng dẫn chị em viết đơn gửi đến nơi
thẩm quyền giải quyết.
Cách thức thực hiện giải pháp
Tăng cường chỉ đạo, hướng dẫn tổ chức tuyên truyền,
nâng cao nhận thức về phòng ngừa và ứng phó với bạo lực
trên cơ sở giới cho hội viên phụ nữ, thành viên các câu lạc bộ,
các địa chỉ tin cậy tại cộng đồng. Cụ thể: Tập trung, đẩy mạnh
công tác tuyên truyền, giáo dục cho hội viên, phụ nữ và các
tầng lớp nhân dân nâng cao nhận thức về các chủ trương,
Hội LHPN phối hợp với các ngành chức năng cùng cấp
xây dựng kế hoạch, tham mưu cho cấp uỷ, chính quyền các
cấp tạo điều kiện, hỗ trợ về mặt kinh phí cho công tác phòng,
chống bạo lực gia đình ở địa phương; phối hợp kiểm tra, đánh
giá tình hình thực hiện công tác phòng, chống bạo lực gia
đình, xem đây là một tiêu chuẩn để đánh giá mức độ hoàn
thành nhiệm vụ của địa phương, đơn vị. Đơn chử như phối
hợp với Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội nhân rộng
mô hình “ngăn ngừa, giảm thiểu tác hại của bạo lực trên cơ sở
giới”, “địa chỉ tin cậy, nhà tạm lánh cộng đồng”, hình thành
đội ngũ cộng tác viên nòng cốt để hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực
giới.
Điều kiện thực hiện giải pháp
Chính quyền địa phương mạnh dạn giao quyền, giao
nhiệm vụ cho các cấp Hội. Trên cơ sở đó, Hội có điều kiện
chủ động thực hiện các công tác giáo dục phòng chống bạo
lực gia đình phù hợp với điều kiện thực tế của từng vùng,
miền. Khi các Hội, đặc biệt là Liên hiệp hội phụ nữ tại địa
phương được trao thực quyền trong công tác giáo dục phòng
chống bạo lực gia đình thì họ sẽ chủ động phát huy tối đa các
nguồn lực hiện có, đồng thời tận dụng được các nguồn lực từ
các lực lượng xã hội khác để phối hợp thực hiện một cách tốt
nhất việc giáo dục về phòng chống bạo lực gia đình cho phụ
nữ trên địa bàn huyện Kim Thành.
Hội Liên hiệp phụ nữ chủ động phát huy vai trò nòng cốt
trong công tác phụ nữ; xây dựng, củng cố tổ chức hội theo
hướng tinh gọn gắn với cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội
ngũ cán bộ hội theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 6 (khóa