MỤC LỤC
A. LỜI MỞ ĐẦU
Trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa của nước ta hiện nay, các cơ quan
nhà nước muốn tổ chức và hoạt động tốt thì 1ngoài việc tuân thủ đúng Hiến pháp và
pháp luật, các cơ quan nhà nước còn phải đặc biệt chú trọng đến vấn đề phát triển văn
hóa nói chung và văn hóa công sở nói riêng. Vậy văn hóa công sở là gì? Tại sao cần
phải quy định về văn hóa công sở? Để làm rõ hơn về vấn đề này, sau đây em xin chọn
đề tài: “Vai trò của văn hóa công sở trong tổ chức và hoạt động của cơ quan nhà
nước”.
B. NỘI DUNG
I. Khái niệm cơ quan nhà nước, văn hóa công sở.
Theo từ điển tiếng việt thì văn hóa là tổng thể nói chung các giá trị vật chất và
tinh thần do con người sáng tạo và tích lũy trong quá trình hoạt động thực tiễn, trong
sự tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên xã hội.
Cơ quan nhà nước là một tổ chức được thành lập và hoạt động theo những nguyên
tắc và trình tự nhất định, có cơ cấu tổ chức nhất định và được giao những quyền lực
Nhà nước nhất định, được quy định trong các văn bản pháp luật để thực hiện một phần
nhiệm vụ, quyền hạn của Nhà nước(1).
Công sở là nơi diễn ra hoạt động của nhà nước, là bộ mặt của cơ quan nhà nước,
là một tổ chức thực hiện cơ chế điều hành, kiểm soát công việc hành chính, là nơi soạn
thảo và xử lý các văn bản để thực hiện công vụ, đảm bảo thông tin cho hoạt động của
bộ máy quản lý nhà nước, nơi phối hợp hoạt động thực hiện một nhiệm vụ được Nhà
nước giao, là nơi tiếp nhận đề nghị, yêu cầu, khiếu nại của công dân, do đó, công sở là
bộ phận hợp thành tất yếu của thiết chế bộ máy quản lý nhà nước.
1
Trường Đại học Luật Hà Nội – giáo trình Luật Hiến pháp Việt Nam – Nxb Tư Pháp- Hà Nội - 2006 – trang 279
Từ đây, ta có thể hiểu văn hóa công sở là tổng thể các giá trị hình thành trong quá
chúng ta đến làm việc tại một Ủy ban nhân dân tỉnh mà chúng ta lại nhìn thấy đó là
quốc huy đã quá cũ, bị hư hỏng, hoặc Quốc kì đã ố màu, nhăn nhúm thì chúng ta sẽ
đánh giá ngay cơ quan đó là tồi tàn, mất lịch sự, không những tạo ra cái nhìn phản cảm
của chính những người đến làm việc tại cơ quan, công sở đó, mà những người dân,
người nước ngoài khi đến Việt Nam cũng có cái nhìn không tốt về một cơ quan của nhà
2
nước ta. Ngược lại, nếu chúng ta đến một cơ quan nhà nước mà thấy cách bài trí của cơ
quan đó đúng quy định, hợp lý thì sẽ bảo đảm được sự trang nghiêm của cơ quan, giúp
mọi người đến làm việc có thái độ tôn trọng, ý thức giữ gìn, bảo vệ sự trang nghiêm
đó.
Thứ hai, văn hóa công sở cũng được thể hiện qua cách bài trí khuôn viên
công sở. Theo Quy chế văn hóa công sở thì mỗi cơ quan phải có biển tên riêng, đặt tại
cổng chính và phải ghi đầy đủ, rõ ràng tên gọi bằng Tiếng việt và địa chỉ của cơ quan.
Khu vực để phương tiện giao thông của cán bộ, công chức, viên chức và của người đến
giao dịch, làm việc phải tiện lợi, các phương tiện phải được sắp xếp gọn gàng, ngay
ngắn. Phòng làm việc có ghi rõ tên đơn vị, họ và tên, chức danh cán bộ, công chức,
viên chức; việc bài trí, sắp xếp phòng làm việc phải gọn gàng, ngăn nắp, hợp lí, khoa
học. Nếu chúng ta vào giao dịch, làm việc ở một cơ quan nhà nước mà ngay từ khi gửi
xe chúng ta đã thấy khu gửi xe lộn xộn, thu tiền gửi xe, cán bộ, công chức nấu ăn cả
trong phòng làm việc, sổ sách giấy tờ bừa bộn thì chúng ta sẽ nhận xét rằng công sở đó
không văn minh, chắc chắn giải quyết công việc sẽ chậm chạp…Chính vì thế, nếu
chúng ta bài trí được khuôn viên công sở như quy định ở trên thì không những người
làm việc trong công sở cảm thấy thoải mái, tiện lợi khi làm việc, không những thế còn
tạo cho những người dân khi vào giao dịch, làm việc thấy được sự trang nghiêm, lịch
sự của công sở, phòng làm việc gọn gàng còn giúp cho việc giải quyết nhiệm vụ của
cán bộ, công chức, viên chức diễn ra nhanh chóng, nâng cao hiệu quả công hoạt động
của công sở.
2. Văn hóa công sở góp phần xây dựng phong cách giao tiếp chuẩn mực cho
rõ được trách nhiệm của từng cán bộ, công chức, viên chức, góp phần nâng cao đạo
đức nghề nghiệp, tinh thầnh trách nhiệm của cán bộ, công chức, viên chức trong việc
giải quyết công vụ.
Thứ hai, văn hóa công sở còn được thể hiện thông qua hành vi giao tiếp và
ứng xử của cán bộ, công chức, viên chức. Văn hóa ứng xử trong giao tiếp là một trong
những yếu tố phản ánh trình độ văn hóa của một cơ quan, tổ chức, cá nhân. Trình độ
văn hóa lại là một trong những thước đo đặc biệt để đánh giá giá trị của một cá nhân
hay một cộng đồng, mặt khác, văn hóa ứng xử là biểu hiện dễ nhận biết nhất, dễ gây ấn
tượng tốt hay không tốt về cá nhân, cơ quan ngay từ những tiếp xúc đầu tiên, do đó,
ảnh hưởng khá lớn đến hiệu quả công việc của cá nhân hay cơ quan đó.
Ví dụ như khi vào công sở thì nơi đầu tiên chúng ta sẽ gặp đó là bộ phận bảo vệ
thường trực của cơ quan. Đây chính là bộ phận đầu mối cho hoạt động của công sở, bất
cứ ai khi đặt chân vào công sở, kể cả các cán bộ, công chức, viên chức và người lao
động làm việc trong công sở đó đều phải gặp họ. Họ là người đầu tiên đại diện cho
công sở để hướng dẫn, giải đáp những yêu cầu của mỗi người dân khi cần vào công sở
để giao dịch. Họ có nhiệm vụ chỉ dẫn các phòng, ban, bộ phận cho chúng ta đến đúng
nơi cần đến, chỉ dẫn chúng ta để xe cho đúng chỗ… Nếu một công sở có được bộ phận
bảo vệ thường trực vui vẻ, nhiệt tình, ứng xử có văn hóa nơi công sở thì bao giờ cũng
gây được ấn tượng tốt đẹp cho khách khi đến giao dịch tại công sở. Nếu người bảo vệ
thường trực tỏ ra khó chịu khi khách để xe không đúng nơi quy định; hoặc trả lời, giải
đáp những thắc mắc, yêu cầu của chúng ta một cách hời hợt, nhát gừng; trả lời trống
4
không... thì ngay khi đó, chúng ta sẽ thấy không có cảm tình với cơ quan, công sở đó,
chính điều này sẽ gây ảnh hưởng xấu đến cơ quan và người đứng đầu cơ quan.
Văn hóa công sở tích cực sẽ tạo ra môi trường an toàn, thuận lợi trong công tác,
giúp hình thành nhân cách, trải nghiệm kiến thức kỹ năng làm việc và đặc biệt là các
kỹ năng “phục vụ nhân dân”. Cán bộ công chức phải là người có trách nhiệm với công
những tương tác xã hội quan trọng, có ảnh hưởng lớn đến uy tín của chính quyền nhân
5
dân. Sự hiểu biết tối thiểu về nhau có thể được xem như là một trong những yếu tố
quan trọng ảnh hưởng tới quá trình giao tiếp. Người dân cần và có quyền được biết họ
đang được giải quyết công việc với ai, giữ chức vụ gì, ở cơ quan nào? Khi giải quyết
công việc của nhân dân, nếu cán bộ, công chức không giải thích rõ ràng, mạch lạc về
các quy định, thủ tục thì với tâm lý muốn giải quyết nhanh công việc, người dân có thể
hiểu nhầm cán bộ, công chức là gây phiền hà khi giải quyết công vụ. Ví dụ như bộ
phận tiếp nhận và trả kết quả (hay bộ phận một cửa)- đây là bộ phận trực tiếp làm việc,
tiếp xúc với người dân, vì vậy cán bộ làm việc ở bộ phận này cần có thái độ mềm
mỏng, lịch thiệp, không hách dịch, cửa quyền. Mặt khác, bản thân cán bộ đó phải là
người có trình độ chuyên môn tốt, nắm vững các quy chế, nguyên tắc, thủ tục; hướng
dẫn nhẹ nhàng, tỷ mỷ cho người dân, không để người dân phải đi lại nhiều lần; làm
việc phải đảm bảo đúng giờ giấc; khi có công việc đột xuất, cần nghỉ phải nêu rõ lý do,
dán niêm yết ở vị trí dễ thấy… Đến giao dịch tại cơ quan được cán bộ, công chức, viên
chức nhiệt tình hướng dẫn và giải quyết công việc đúng giờ như vậy, hẳn người dân sẽ
cảm thấy rất hài lòng. Do đó, cán bộ, công chức, viên chức muốn hoàn thành tốt nhiệm
vụ của mình thì ngoài việc lắng nghe và hướng dẫn rõ ràng cho dân hiểu còn phải
không ngừng trau dồi, nâng cao năng lực chuyên môn, tự giác tu dưỡng đạo đức nghề
nghiệp, chỉ khi làm được như vậy thì hoạt động của cơ quan nhà nước mới có hiệu quả.
Thực tế cho thấy, nơi nào cán bộ, công chức, viên chức càng gương mẫu, thực
hiện tốt quy chế văn hóa công sở, nơi đó càng có sự đoàn kết, thống nhất nội bộ cao,
chất lượng, hiệu quả công việc tốt hơn, nhiệm vụ chính trị luôn đảm bảo, thực hiện tốt
mục tiêu, kế hoạch đề ra. Chính điều này đã góp phần quan trọng nâng cao hiệu quả
của công tác cải cách hành chính, đồng thời nhận được sự đồng tình cao của quần
chúng nhân dân.
III. Thực trạng văn hóa công sở và giải pháp phát huy vai trò của văn hóa
công sở trong tổ chức và hoạt động của các cơ quan nhà nước.
điều kiện của cơ quan, tổ chức mình để mọi người phấn đấu, có cơ chế khen thưởng,
nhắc nhở, phê bình, xử phạt kịp thời với những người thực hiện tốt và chưa tốt. Không
những thế, bản thân mỗi cán bộ, công chức, viên chức cũng cần phải tự nhìn nhận,
chỉnh đốn lại mình một cách tự giác, góp phần loại bỏ các thói quen xấu, xây dựng
phong cách giao tiếp chuẩn mực, phù hợp với quy định của pháp luật, nhiệm vụ, quyền
hạn của cơ quan mình.
Các cơ quan cũng nên đưa các nội dung của Quy chế văn hóa công sở ra thảo
luận thường xuyên để mọi người dần có ý thức, tạo thành nền nếp, thói quen. Có như
vậy mới duy trì được nền nếp văn hóa ở công sở nói chung và đáp ứng sự mong mỏi
của người dân khi đến cơ quan công quyền nói riêng.
- Các cơ quan, đơn vị cần bố trí cán bộ, công chức, viên chức làm việc ở bộ
phận tiếp dân không chỉ giỏi về chuyên môn nghiệp vụ mà còn phải có thái độ giao
tiếp, phẩm chất đạo đức tốt.
- Thường xuyên mở các lớp tập huấn kĩ năng giao tiếp cho cán bộ, công chức,
viên chức. Bên cạnh đó, lãnh đạo của từng cơ quan, đơn vị ngoài việc lãnh đạo cán bộ,
công chức, viên chức hoàn thành tốt nhiệm vụ thì còn phải chú ý nêu gương để cán bộ,
công chức cùng học tập và làm theo.
C. KẾT LUẬN
Tóm lại, văn hóa công sở có vai trò đặc biệt quan trọng trong tổ chức và hoạt
động của cơ quan nhà nước, góp phần bảo đảm tính nghiêm trang và hiệu quả hoạt
động của cơ quan nhà nước, đồng thời xây dựng phong cách giao tiếp chuẩn mực cho
7
cán bộ, công chức, viên chức trong hoạt động thực thi công vụ, hướng tới mục tiêu xây
dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có phẩm chất đạo đức tốt, hoàn thành xuất
sắc nhiệm vụ được giao. Chính vì vậy, xây dựng văn hóa công sở là mục tiêu hàng đầu
để thực hiện công cuộc cải cách hành chính của nước ta hiện nay.
8