BÀI LÀM
I, KHÁI QUÁT CHUNG VỀ HỘI BẢO VỆ NGƯỜI TIÊU DÙNG:
1,Qúa trình hình thành Hội bảo vệ người tiêu dùng:
Khi nền kinh tế nước ta bắt đầu chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường, bên cạnh những mặt tích
cực do nền kinh tế thị trường đem lại thì nó đã nảy sinh những hành vi vi phạm ngiêm trọng đến
quyền và lợi ích chính đáng của người dân và đối tượng đặc biệt là những người tiêu dùng cũng
như gây bất ổn cho nền kinh tế và cho xã hội. Và ngay từ khi nảy sinh vấn đề này thì Đảng và
nhà nước ta đã có những hành động quan tâm tích cực đến công tác bảo vệ người tiêu dùng trước
những ảnh hưởng của nên kình tế thị trường đem lại.
Vào ngày 2/5/1988 Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 131 CT phê chuẩn việc thành lập
Hội khoa học kỹ thuật về Tiêu chuẩn hóa, đo lường, chất lượng Việt Nam. Ngày này được lấy
làm ngày thành lập Hội. Ngày 6/5/1988, đại hội thành lập Hội đã được tiến hành ở Hà Nội, với
tên tắt là Hội tiêu chuẩn Việt Nam, tên giao dịch là VINATAS. Một vài năm sau khi được thành
lập, được tiếp xúc với phong trào người tiêu dùng thế giới, Hội nhận thấy công tác tiêu chuẩn
hóa đo lường, chất lượng gắn liền với quyền lợi người tiêu dùng nên đã bắt đầu nghiên cứu về
vấn đề người tiêu dùng Việt Nam. Tại đại hội tháng 7/1991 Hội đã quyết định đưa nội dung bảo
vệ người tiêu dùng vào cương lĩnh của Hội và đổi tên Hội thành Hội khoa học kỹ thuật về tiêu
chuẩn hóa,đo lường, chất lượng và bảo vệ Người tiêu dùng Việt Nam, gọi tắt là Hội tiêu chuẩn
và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam, tên giao dịch là VINASTAS.
Sau khi Hội tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam được thành lập , một số Hội tiêu
chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng ở các tỉnh, thành phố lớn như thành phố Hồ Chí Minh, thành
phố Hà Nội, tỉnh Đồng Nai đã được thành lập và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong địa
phương. Hiện nay, Hội tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam đã có 39 thành viên ở các
tỉnh và thành phố. Các Hội thành viên là các Hội độc lập, hoạt động trong phạm vi địa phương,
tự nguyện là thành viên của Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam.
2, Địa vị pháp của Hội bảo vệ người tiêu dùng theo pháp luật VN:
a, Các văn bản quy định địa vị pháp lý của Hội bảo vệ người tiêu dùng:






Hội bảo vệ người tiêu dùng là tổ chức xã hội hoạt động không vì mục đích lợi nhuận. Hội
được thành lập trên cơ sở tự nguyện của công dân, tổ chức Việt Nam hoạt động trong các
lĩnh vực khác nhau nhằm mục đích bảo vệ người tiêu dùng và các nhà sản xuất chân

-

chính, góp phần phát triển bền vững và ổn định kinh tế đất nước.
Đặc thù của Hội bảo vệ người tiêu dùng là hội không chỉ bảo vệ quyền và lợi ích chính
đáng của thành viên của Hội mà cón bảo vệ cho tất cả các người tiêu dùng khác bị vi
phạm quyền lợi. Mặt khác, thông quan các hoạt động của Hội để chống hàng giả, hàng
nhái, chống các hoạt động vi phạm pháp luật về cân , đo , đong , đếm, dán nhãn mác, tiêu


chuẩn, quy chuẩn..qua đó góp phần cho sự phát triển ổn định và bền vững của nền kinh tế
-

đất nước.Đây chính là điểm khác biệt của Hội so với các Hội xã hội nghề nghiệp khác.
Tùy theo điều kiện phát triển kinh tế, xã hội mỗi địa phương mà tên gọi và tôn chỉ mục
đich của các Hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng ở các địa phương là khác nhau, tuy
nhiên tôn chỉ và mục đích chung là bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và các doanh nghiệp
sản xuất kinh doanh chân chính góp phần xây dựng kinh tế đất nước phát triển.

3, Cơ cấu tổ chức của Hội bảo vệ người tiêu dùng:
Hội bảo vệ người tiêu dùng có cơ cấu tổ chức tuân thủ quy định về cơ cấu tổ chức của hội tại
Nghị định số 45/2010/NĐ-CP của chính phủ quy định chi tiết về tố chức, hoạt động và quản lý
Hội. Cơ cấu tổ chức của mỗi Hội bảo vệ người tiêu dùng được quy định cụ thể trong điều lệ hoạt
động của Hội. Nhìn chung, cơ cấu tổ chức của Hội bảo vệ người tiêu dùng bao gồm:





Quan hệ giữa người tiêu dùng và người cung cấp sản phẩm, dịch vụ và một mối quan hệ dân sự
phổ biến vì vậy chúng phải được thiết lập và bảo vệ trên nguyên tắc tự do thỏa thuận, nguyên tắc
bình đẳng, thiện chí, trung thực,tôn trọng pháp luật và tôn trọng các quyền và lợi ích hợp pháp
của người khác. Tuy nhiên, trên thực tế, trong mối quan hệ mua bán giữa các nhà sản xuất và
người tiêu dùng thì người tiêu dùng thường bị yếu thế, bởi những sự hạn chế về thông tin, trình
độ, kiến thức chuyên môn và cả khả năng đàm phán hợp đồng cũng như khả năng tự bảo vệ mình
nên gần như nguyên tắc bình đẳng giữa các bên tham gia trong quan hệ này là điều khó có thể
thực hiện được.
Chính vì lý do này mà trong thời gian vừa qua đã có rất nhiều người tiêu dùng bị xâm hại đến
lợi ích cá nhân của mình. Chỉ tính riêng năm 2006 và đầu năm 2007 vừa qua đã phát hiện những
vụ xâm phạm đến quyền lợi người tiêu dùng được dư luận hết sức quan tâm như vụ xăng pha
acetone và làm hư hỏng một số bộ phận trong xe máy khiến cho hàng ngàn xe máy bị thiệt hại,
hay vụ bột pha nước được ghi thanh sữa tươi nguyên chất của một số nhà sản xuất sữa ở Việt
Nam. Hay theo số liệu từ Trung tâm Nghiên cứu tư vấn tiêu dùng của VINASTAS, trong tháng 7
năm 2010, qua kết quả điều tra về chất lượng sản phẩm sữa của 19 đơn vị kinh doanh sữa cho
thấy : 20% số cơ sở có vi phạm về nhãn sản phẩm. Trong 20 mẫu sữa lấy ngẫu nhiên tren thị
trường để kiểm nghiệm , thì có 10 mẫu không đạt được những hàm lượng công bố trên bao bì.
Vụ nước tương có chứa chất 3- MCPD gây ung thứ năm 2007 và gần đây báo chí liên tiếp đề cập
đến việc quảng cáo lẫn lộn giữa thuốc chữa bện và các thực phẩm chức năng tạo ra sự ngộ nhận
cho người tiêu dùng, hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng tràn lan...
Tiếp tục theo khảo sát của Hội tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam, tại một số
điểmbán xăng dầu, sai số đo lường bình quân khoang 5%, tương ứng với mức tiêu thụ xăng dầu
hiện nay của người dân thì có thể ước tính thiệt hại lên đên hàng ngàn tỷ đồng , chưa kể là xăng
lại còn pha thêm các tạo chất khác.
2, Vai trò của Hội bảo vệ người tiêu dùng:
a , Vai trò của Hội được quy định trong các pháp luật:
Hội bảo vệ người tiêu dùng có vai trò rất lớn đối với việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Về
mặt pháp lý, vai trò của Hội đã được công nhận tại nghị định số 55/2008/NĐ-CP ngày 24/4/2008


Văn phòng tư vấn khiếu nại đầu tiên được thành lập tại Thành phố Hồ Chí Minh năm 1993, và
tiếp theo đó là văn phòng tư vấn được thành lập ở Hà Nội, và hàng loạt các văn phòng khác được
thành lập và hoạt động dưới sự chỉ đạo của các Hội ở các tỉnh và thành phố trên khắp cả nước
với nhiều những tên gọi khác nhau.
Các văn phòng này được thành lập với mục đich khuyến khích khiếu nại và người bị khiếu nại
tham gia vào quá trình hòa giải, thương lượng và thông qua quá trình đó thì mâu thuẫn phát sinh
của hai bên sẽ được giải quyết triệt để một cách nhanh chóng với chi phí thấp nhất.Hiện nay thì
các văn phòng tư vấn khiếu nại đều không thu lệ phí của người khiếu nại và người bị khiếu nại.
Tuy nhiên khi tiên hành các hoạt động tư vấn , hỗ trợ trung gian hòa giải thì đòi hỏi phải có các
khoản chi phí xác định cần thiết. Chính điều này đã phần nào khuyên khích thêm việc những
người tiêu dùng bị xâm phạm lợi ích tìm đến nhiều hơn với văn phòng tư vấn để tìm cách tháo
gỡ vấn đề một cách nhanh chóng và ít tồn kém.
Và hoạt động tư vấn giải quyết khiếu nại của các Văn phòng tư vấn khiếu nại đã mang lại
những ý nghĩa rất to lớn cho người tiêu dùng cũng như các tổ chức, cá nhân kinh doanh hay có
cả ý nghĩa lớn đối với hoạt động quản lý nhà nước trong các lĩnh vực khác nhau, cụ thể:
 Với người tiêu dùng:
Hoạt động tư vấn giải quyết khiếu nại của các văn phòng tư vấn khiếu nại chính là hoạt
động thiết thực và cụ thể trong việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Hầu hết các khiếu
nại được gửi đến văn phòng đều được xem xét và hỗ trợ giải quyết một cách nhanh chóng
và có hiểu quả.
 Đối với doanh nghiệp, tổ chức,cá nhân kinh doanh:
- Khiếu nại của người tiêu dùng thể hiện là tiếng nói tích cực, quuys báu đóng góp cho
doanh nghiệp qua đó doanh nghiệp có thể nhận ra những yếu kém của mình trong khâu
-

quản lý và công nghệ hay thậm chí là trong chính sách kinh doanh mà họ đang thực hiện.
Mặt khác, hoạt động tư vấn giải quyết khiếu nại này còn có ý nghĩa bảo vệ uy tín của
những doanh nghiệp làm ăn chân chính khi bị người tiêu dùng có tính vụ lợi quá đáng và


Ở địa phương, các văn phòng tư vấn khiếu nại người tiêu dùng thường đặt ở các vị trí
không thuận tiện, điều kiện hoạt động và cơ sở vật chất còn nhiều thiếu thốn. Do các hội
này thì vẫn chỉ hoạt động trên tinh thần giúp đỡ và hỗ trợ miễn phí cho người tiêu dùng bị
xâm phạm quyền lợi nên dẫn đến những khó khăn kể trên và cũng không nhận được

-

nhiều sự quan tâm chú ý.
Mặt khác, Hội không phải là một tổ chức, cơ quan nhà nước nên không có quyền hạn gì
về mặt pháp lý cả. Hội hoạt động dựa trên uy tín và tiếng vang của mình, và phần lớn sử
dụng lực lượng người tiêu dùng để tự đứng ra bảo vệ người tiêu dùng. Những hoạt động
`của Hội chủ yếu là tạo ra những ảnh hưởng hay những tác động đến cơ quan nhà nước

-

có thẩm quyền nhằm đảm bảo lợi ích của người tiêu dùng đang bị xâm phạm.
Khi tiếp nhận những đơn thư khiếu nại của người tiêu dùng, do không phải là cơ quan
nhà nước có thẩm quyền giải quyết các vấn đề này nên những ý kiến của Hội chỉ mang
tính chất là đề xuất, kiến nghị mà không có tính quyết định, nên nhiều khi làm cho những
ý kiến đó không xác đáng hoặc không có tính thuyết phục, chưa góp phần xử lý vi phạm
hay bảo vệ được lợi ích cho người bị hại. Vì vậy, làm cho tâm lý của người tiêu dùng còn


hoang mang và chưa thật sự đặt niềm tin vào vai trò giải quyết khiếu nại của Hội. Theo
thống kê cho thấy, trung bình mỗi năm các cấp Hội nhận được khoảng hơn 1000 đơn thư
khiếu nại của người tiêu dùng, tuy nhiên thì số lượng vi phạm đến người tiêu dùng của
-

các doanh nghiệp kinh doanh thì nhiều hơn rất nhiều so với con số đó.
Trên thực tế tìm hiểu thì những nhân viên công tác tại các văn phòng tư vấn khiếu nại thì

ở cấp huyện là cơ quan nào, vì theo Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng thìđây là cơ
quan có trách nhiệm tiếp nhận yêu cầu của người tiêu dùng, của các tổ chức xã hội trong
trường hợp tổ chức cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ gây thiệt hại đến lợi ích của
Nhà nước, lợi ích của người tiêu dùng, lợi ích công cộng.


-

Thứ tư, Cần nâng cao địa vị của Hội bảo vệ người tiêu dùng ngang bằng với các Hiệp
hội nghành nghề và Hiệp hội nghề nghiệp. Việc đó đồng nghĩa với việc tất cả các dự án
luật mà phạm vi điều chỉnh liên quan đến quyền lợi của người tiêu dùng thì không chỉ các
Hiệp hội nghành nghề, Hiệp hội nghề nghiệp được tham gia, mà còn phải có sự tham gia

-

của Hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng dưới hình thức chính đáng.
Thứ năm, Cần nâng cao cơ sở vật chất, cũng như năng lực giải quyết khiếu nại cho các
Hội bảo vệ lợi ích người tiêu dùng ở địa phương, từ đó tạo nên sự tin cậy của người tiêu
dùng với Hội. Và nên có sự kết hợp chặt chẽ giữa Hội và các cơ quan quản lý của nhà
nước, các hệ thông viện nghiên cứu, các trường đại học để thiết lập “hệ thống cảnh báo’”
trước những hàng hóa hay dịch vụ có nguy cơ gây mất an toan cho người tiêu dùng, để
người tiêu dùng biết và có những lựa chọn đúng đắn nhất cho mình.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1, Giáo trình Luật cạnh tranh


2, Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2010 và các văn bản có liên quan.
3,http://www.nguoitieudung.com.vn/main/index.php?
action=News&do=1&id=1739#.USY2aKUXHUM