1
SỞ GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO QUẢNG BÌNH
TRƯỜNG THPT QUẢNG NINH
*************** *****************
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài: THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG
MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM
TRONG DẠY HỌC MÔN TOÁN LỚP 12
Người thực hiện: Hoàng Trọng Tú
2
Đơn vị công tác: Trường THPT Quảng Ninh
Năm học: 2018 -2019
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
- THPT
:
Trung học phổ thông
- Th.s
:
Giá trị nhỏ nhất - giá trị lớn nhất
- NCSP
:
Nghiên cứu sư phạm
- ĐHSP
:
Đại học sư phạm
- TNST
:
Trải nghiệm sáng tạo
3
MỤC LỤC
Phần I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài
2. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
4. Phương pháp nghiên cứu.
Phần II: NỘI DUNG
8
8
10
11
11
12
16
16
24
24
24
24
25
25
25
29
31
33
1. Lý do chọn đề tài
Mặc dù Đảng và nhà nước đã có các chính sách cải cách giáo dục khá mạnh
mẽ. Tuy nhiên thực tiễn dạy học hiện nay tại các trường phổ thông vẫn còn chưa
đáp ứng được mục tiêu đã đặt ra. Đại đa số học sinh được truyền thụ kiến thức một
4
chiều, hàn lâm dẫn đến các em chán ghét các môn học, vì thế đã làm cho chất
lượng dạy và học thấp, làm lo lắng cho toàn xã hội. Do đó nâng cao chất lượng dạy
và học các bộ môn và đặc biệt là môn toán đang là vấn đề bức thiết đặt ra.
Nói riêng đối với bộ môn toán mà đặc biệt là lớp 12 việc áp dụng các hoạt
và học sinh trong việc thiết kế và sử dụng các hoạt động trải nghiệm nhằm góp
phần nâng cao chất lượng dạy học.
1.3 Nội dung của hoạt động trải nghiệm.
Nội dung của hoạt động trải nghiệm rất đa dạng và phong phú, mang tính tích hợp,
tổng hợp nhiều kiến thức, kỹ năng của nhiều môn học khác nhau, nhiều lĩnh vực
hoạt động và giáo dục như: giáo dục trí tuệ, giáo dục đạo đức, giáo dục kỹ năng
sống, giáo dục nghệ thuật, thẩm mỹ, an toàn giao thông, chấp hành pháp luật.... Nội
dung của hoạt động trải nghiệm thiết thực và gần gũi với cuộc sống thực tế, đáp
ứng được các nhu cầu hoạt động của học sinh, giúp học sinh vận dụng những hiểu
biết của mình vào giải quyết các vấn đề xảy ra trong cuộc sống một cách thuận lợi,
dễ dàng. Theo Th.s Nguyễn Thị Hằng (Trường Đại học sư phạm Hà Nội), nội dung
của hoạt động trải nghiệm thường thuộc các nhóm sau: Chính trị - xã hội , khoa học
kỹ thuật, văn hóa - nghệ thuật, vui chơi - giải trí, lao động công ích, thể dục thể
thaovà định hướng nghề nghiệp.
1.4 Các hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm trong nhà trường.
Hoạt động trải nghiệm được tổ chức dưới nhiều hình thức khác nhau rất phong phú
và đa dạng. Cùng một chủ đề, một nội dung giáo dục nhưng hoạt động trải nghiệm
có thể diễn ra theo nhiêu hình thức khác nhau, tùy theo điều kiện, hoàn cảnh của
từng trường, địa phương, tùy theo lứa tuổi và nhu cầu của học sinh. Theo Th.S. Bùi
Ngọc Diệp(Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam) có một số hình thức hoạt động trải
nghiệm trong nhà trường phổ thông dưới đây: Hoạt động giao lưu, hoạt động câu
lạc bộ, tổ chức trò chơi, tổ chức các Hội thi / cuộc thi, tham quan, dã ngoại, tổ chức
diễn đàn, sân khấu tương tác, tổ chức sự kiện, hoạt động chiến dịch và các hoạt
động nhân đạo... .
1.5 Một số phương pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh phổ
thông.
Hoạt động trải nghiệm coi trọng các hoạt động thực tiễn mang tính tự chủ của
học sinh, về cơ bản là hoạt động mang tính tập thể trên tinh thần tự chủ cá nhân,
13
- Hình thành và rèn luyện các kỹ năng như quản lí, tổ chức, hợp tác, giải
quyết vấn đề,xây dựng tinh thần đoàn kết, đồng đội và học hỏi lẫn nhau.
- Tạo cơ hội cho tất cả các học sinh trình bày ý kiến của mình ,giúp học sinh
khắc phục được tính nhút nhát, thiếu tự tin để hòa nhập tốt với lớp học, với xã hội.
- Giúp học sinh có những giây phút vui vẻ, giải trí thông qua việc học toán.
- Xử lý phản ứng nhanh nhạy trước những vấn đề nảy sinh.
1.5.1.2. Nguyên tắc tổ chức hoạt động nhóm kết hợp trò chơi
Để nhóm được tổ chức hoạt động tốt và có hiệu quả cần tuân thủ các nguyên
tắc sau đây:
- Giáo viên phải tạo ra nhiệm vụ phù hợp với khả năng làm việc và trình độ
nhận thức của học sinh đồng thời phải luôn kiểm tra giám sát các bước làm việc
của các nhóm nhằm hướng cho các nhóm giải quyết đúng vấn đề mà giáo viên đặt
ra cho mỗi nhóm.
- Đặt ra mục tiêu chung cần giải quyết cho nhóm. Để từ đó giải quyết các
vấn đề trọng tâm hơn đạt hiệu quả cao tránh nói chuyện những vấn đề không liên
quan gây loãng chủ đề, thiếu tập trung.
- Cần phải có người lãnh đạo nhóm và phân công công việc hợp lý cho từng
học sinh trong nhóm. Công việc bầu người lãnh đạo nhóm có thể do các thành viên
của nhóm cử hoặc do giáo viên giảng dạy trực tiếp phân công.
- Các học sinh trong nhóm phải được giao tiếp, trao đổi giải quyết vấn đề
một cách có trách nhiệm và hiệu quả, phải biết lắng nghe ý kiến của mọi người,
tránh chỉ trích, tôn trọng năng lực và quan điểm và hành động của nhau để giảm
thiểu xung đột nhằm đạt được hiệu quả cao nhất.
- Tổ chức báo cáo và nhận xét tương tác giữa các nhóm một cách hợp lý
khoa học.
- Các câu hỏi trong trò chơi phải được thiết kế một cách hợp lý với độ khó
tăng dần
Sau khi giáo viên đã phân nhóm và bàn giao nhiệm vụ. Các nhóm có thể
thực hiện theo các bước sau đây.
- Lên kế hoạch làm việc trong nhóm.
- Thống nhất cách thức hoạt động để trả lời câu hỏi giáo viên đặt ra một cách
nhanh và chính xác nhất.
- Phân công công việc cho các thành viên trong nhóm, mỗi cá nhân có thể
làm việc độc lập hoặc cùng làm việc chung để giải quyết vấn đề đặt ra.
- Các thành viên của nhóm thảo luận, trao đổi ý kiến, đi đến thống nhất
phương án để trả lời câu hỏi.
Cuối cùng các nhóm cử đại diện trả lời câu hỏi.
Tóm lại khi học sinh tham gia vào các trò chơi. Các em cần nắm chắc thể lệ
trò chơi để tuân thủ thực hiện một cách nghiêm ngặt và đúng quy tắc. Mỗi thành
viên phải có tinh thần trách nhiệm và ý thức cao khi tham gia các trò chơi mang
tính chất tập thể.
Bước 3. Thảo luận, tổng kết trước toàn lớp
- Giáo viên cho ban trọng tài tổng hợp hoặc chính mình tổng hợp lại kết quả
thu được sau một quá trình chơi của các nhóm, công bố điểm, đội thắng cuộc, xếp
hạng thứ tự giữa các đội.
- Các nhóm quan sát, lắng nghe, bình luận, chất vấn và bổ sung ý kiến.
Cuối cùng giáo viên tổng kết và nhận xét về kết quả, nội dung mà các nhóm
đã hoàn thành, cho điểm hoặc khen thưởng cho các nhóm có thành tích tốt. Chuẩn
bị cho bài học tiếp theo.
16
Chương II: THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG TRẢI
NGHIỆM TRONG DẠY HỌC MÔN TOÁN LỚP 12
2.1. Thiết kế bài học theo phương pháp tổ chức hoạt động nhóm kết hợp trò
IV. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
Giáo viên vào lớp -.Ổn định lớp (5 phút)
HĐ 1:
- Giáo viên nêu mục tiêu kiến thức, các kỹ năng cần đạt của tiết học.
- Giáo viên nhắc lại kiến thức bổ trợ cho tiết học.
HĐ 2: Giáo viên và học sinh tiến hành các chuẩn bị cho hoạt động nhóm kết hợp
trò chơi.
- Giáo viên chia học sinh thành 4 đội chơi (4 em một nhóm). Cử 2 em làm
trọng tài. Số còn lại làm khán giả cổ vũ cho các đội chơi.
- Yêu cầu học sinh đặt tên nhóm, cử nhóm trưởng, thư ký, báo cáo viên.
- Giáo viên thông qua thể lệ trò chơi. Các nhóm sẳn sàng...
HĐ 3: Giáo viên tổ chức trò chơi (35 phút)
Vòng 1: Khởi động (dự kiến 10 phút)
- Có 4 gói câu hỏi, mỗi gói 5 câu, các nhóm tổ chức bốc thăm gói câu hỏi và
trả lời.
- Thời gian tối đa cho việc hoàn thành các câu trả lời của các nhóm là 7 phút.
- Giáo viên trình chiếu và đọc câu hỏi, lần lượt từng nhóm sẽ thảo luận và
nêu đáp án. Trọng tài thống kê số đáp án đúng từng nhóm. (Mỗi câu trả lời đúng
được 10 điểm, sai các nhóm khác có thể trả lời. Trả lời đúng được 10 điểm, sai trừ
5 điểm , số lần trả lời 1 câu hỏi không vượt quá 3 lần)
- Giáo viên giải thích, đưa ra kết quả đúng của các đáp án sai của các nhóm,
nêu kết quả điểm vòng 1.
BỘ CÂU HỎI PHẦN KHỞI ĐỘNG
(Mỗi đội chơi bốc thăm chọn một bộ câu hỏi)
18
BỘ CÂU HỎI SỐ 1
y=
B.
C.
x =1
Câu3. GTNN - GTLN của hàm số
−2, 0
-2, 2
A.
B.
y = x 4− x
D.
2
là :
0, 2
C.
D.
2
y=
5− x
Câu 4: Số đường tiệm cận của đồ thị hàm số
A. 1
A.
y = x4 − 2x2 − 4
(−1; 2)
B.
y = x+
Câu 2. Hàm số
(2;1)
A.
đồng biến trên khoảng:
( −1;0) & (2; +∞)
C.
(−∞; −2)
D.
(0;1) & (3; +∞)
4
−3
x
có tọa độ điểm cực đại là
x + 3+ x2 − 4x + 5
y=
x +1
Câu 4: Cho hàm số
A. 1
B. 2
. Đồ thị hàm số có số đường tiệm cận là
C. 3
D. 4
y=
x −1
x +1
Câu 5. Đường thẳng d y = 2x + m cắt đồ thị (C) của hàm số
tại hai điểm
phân biệt. Khi đó tập hợp tất cả giá trị của m là.
m < −1 U m > 7
−1 < m < 7
m > −1
A.
B.
C.
D. đáp án khác
BỘ CÂU HỎI SỐ 3
y=
C.
y = sin x + cos x + 1
D.
7 32
; ÷
3 27
.
2
Câu 3. GTNN - GTLN của hàm số
9
1,
1, 2
4
A.
B.
9
4
0,
C.
y = x − 3x + 2
3
y=
x −1
10
. Khoảng cách giữa hai điểm cực trị của đồ thị hàm số
B. 4
C.
13
D.
2 5
BỘ CÂU HỎI SỐ 4
Câu 1. Đồ thị sau đây là của hàm số nào ?
y = x − 3x
4
A.
C.
2
y = − x 4 − 2x 2
B.
có cực trị :
− 3≤m≤ 3
− 3
tiếp xúc với nhau tại một
y=
A.
3
x +1
2
y=
B.
3
x
2
y=
C.
3
x+2
2
y=
D.
3
x+3
2
2x +1
trên ( 1; 2018)
Câu 2: Kết quả tính
y=
( bằng chữ)
2x + 3
x −1
Câu 3: Đường thẳng x = 1 là …của đồ thị hàm số
Câu 4: Số cực trị của hàm số y = x.(x-1)2 -3 là?
y=
Câu 5: Tìm tất cả các giá trị nguyên của tham số m sao cho hàm số
nghịch biến trên khoảng
mx + 225
x+m
(−∞; −5)
Câu chìa khóa: Công việc tiếp theo khi đã lập bảng biến thiên của hàm số?
5
23
x −1
x +1
tại điểm có hoành độ bằng -2 có
phương trình là:
A.
y = 2x + 3
B.
Câu 2: Cho hàm số
y = 2x − 7
C.
y = 2x − 3
y = − x3 − m x 2 + (4 m + 9) x + 5
y = 2x + 7
D.
với m là tham số. Có bao nhiêu
giá trị nguyên của m để hàm số nghịch biến trên khoảng ( - ∞; +∞)?
A.5.
10
-2
-4
Câu 4: Đồ thị sau đây là của hàm số
y = x 3 − 3x + 1
3
2
.
1
Tập hợp tất cả các giá trị của m để phương trình
1
-1
O
− x3 + 3x − 1 − m = 0
-1
có sáu nghiệm phân biệt là
A.
−2 < m < 2
.
B.
−2 < m ≤ −1
.
C.
25
−2 ≤ m ≤ 2
.
.
D.
−2 ≤ m ≤ 1