TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
--------o0o--------

LÊ TIẾN DŨNG

QUẢN LÝ NGÂN SÁCH XÃ CỦA
CHÍNH QUYỀN HUYỆN TĨNH GIA TỈNH THANH HÓA

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ VÀ CHÍNH SÁCH
MÃ NGÀNH: 8340410

Người hướng dẫn khoa học:
GS.TS NGUYỄN ĐÌNH HƯƠNG

HÀ NỘI - 2018


LỜI CAM ĐOAN

Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật. Tôi
cam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này do tôi thực hiện và không vi phạm
yêu cầu về trung thực trong học thuật.
Tác giả luận văn

Lê Tiến Dũng


LỜI CÁM ƠN
Trong quá trình thực hiện đề tài, tôi đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình và sự
đóng góp quý báu của nhiều tập thể, cá nhân đã tạo điều kiện để tôi hoàn thành bản
luận văn này.

1.2.2 Nguyên tắc cơ bản về quản lý ngân sách xã.................................................14
1.2.3 Nội dung quản lý ngân sách xã của chính quyền huyện...............................15
1.2.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý ngân sách xã..........................................20
1.2.5 Tổ chức bộ máy quản lý ngân sách xã của chính quyền huyện....................22
1.3 Cơ sở thực tiễn của quản lý ngân sách xã..........................................................22
1.3.1 Kinh nghiệm quản lý ngân sách xã tại một số địa phương trong nước.........22
1.3.2 Bài học kinh nghiệm rút ra cho huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa................26
CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NGÂN SÁCH CẤP XÃ
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TĨNH GIA, TỈNH THANH HÓA.................................27
2.1 Đặc điểm tự nhiên, kinh tế xã hội của huyện Tĩnh Gia có ảnh hưởng đến quản
lý ngân sách xã...........................................................................................................27
2.1.1 Đặc điểm tự nhiên........................................................................................27
2.1.2 Đặc điểm Kinh tế xã hội..............................................................................28
2.1.3 Những thuận lợi và khó khăn trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội
huyện Tĩnh Gia trong thời gian tới........................................................................30
2.2 Thực trạng quản lý ngân sách xã của chính quyền huyện Tĩnh Gia, tỉnh
Thanh Hóa giai đoạn 2015 - 2017.............................................................................31
2.2.1 Thực trạng tổng hợp và phân bổ dự toán......................................................31


2.2.2 Tổng hợp, quyết toán ngân sách xã..............................................................34
2.2.3 Kiểm tra, giám sát ngân sách xã...................................................................52
2.3 Đánh giá quản lý ngân sách xã của chính quyền huyện Tĩnh Gia....................54
2.3.1 Kết quả đạt được..........................................................................................54
2.3.2. Những hạn chế............................................................................................57
2.3.3 Nguyên nhân hạn chế...................................................................................62
CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ
NGÂN SÁCH XÃ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TĨNH GIA ĐẾN NĂM 2025...........64
3.1 Mục tiêu và phương hướng hoàn thiện quản lý ngân sách xã trên địa bàn
huyện Tĩnh Gia..........................................................................................................64

Bộ tài chính
Đầu tư phát triển
Giải phóng mặt bằng
Hội đồng nhân dân
Kho bạc nhà nước
Khu kinh tế Nghi Sơn
Ngân sách địa phương
Ngân sách nhà nước
Ngân sách xã
Ủy ban nhân dân


DANH SÁCH CÁC BẢNG
Bảng 2.1:

Dự toán thu NSX huyện Tĩnh Gia giai đoạn 2015-2017........................31

Bảng 2.2.

Dự toán chi NSX huyện Tĩnh Gia giai đoạn 2015-2017.......................33

Bảng 2.3.

Tình hình hoàn thành dự toán các khoản thu NSX trên địa bàn huyện
Tĩnh Gia.................................................................................................35

Bảng 2.4.

Quy mô và cơ cầu các khoản thu NSX trên địa bàn huyện Tĩnh Gia.....36


Tổng hợp quyết toán NSX trên địa bàn huyện Tĩnh Gia giai đoạn 2015-2017.....50

Bảng 2.12:

Tổng hợp kết quả điều tra công tác kế toán và quyết toán NSX trên địa
bàn huyện Tĩnh Gia................................................................................51


TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
--------o0o--------

LÊ TIẾN DŨNG

QUẢN LÝ NGÂN SÁCH XÃ CỦA
CHÍNH QUYỀN HUYỆN TĨNH GIA TỈNH THANH HÓA

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ VÀ CHÍNH SÁCH
MÃ NGÀNH: 8340410

HÀ NỘI - 2018


TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
--------o0o--------

LÊ TIẾN DŨNG

QUẢN LÝ NGÂN SÁCH XÃ CỦA
CHÍNH QUYỀN HUYỆN TĨNH GIA TỈNH THANH HÓA


được thành lập và đi vào hoạt động đã tạo động lực lớn, thúc đẩy kinh tế - xã hội của
địa phương phát triển. Bên cạnh đó, phải kể đến những nỗ lực nắm bắt thời cơ của cán
bộ, đảng viên và nhân dân trong huyện. Kể từ ngày Khu Kinh tế Nghi Sơn đi vào hoạt
động, nhất là từ năm 2010 đến nay, Huyện ủy, chính quyền Tĩnh Gia đã tập trung chỉ
đạo, lãnh đạo các cấp, ngành, địa phương tập trung cho công tác giải phóng mặt bằng
(GPMB), phục vụ cho các dự án lớn như nhà máy lọc hóa dầu, nhiệt điện, xi măng…
Cùng với đó là nhiệm vụ phát triển kinh tế, tái định cư, sắp xếp, chuyển đổi nghề tạo
việc làm, thu nhập, nâng cao đời sống nhân dân.Cùng với phát triển kinh tế, đầu tư hạ
tầng, từng bước nâng cao đời sống nhân dân. Thời gian qua, Tĩnh Gia cũng đã tập
trung thực hiện thắng lợi các chương trình, nhiệm vụ trọng tâm khác như chương trình
quản lý quy hoạch, GPMB xây dựng và phát triển Khu kinh tế Nghi Sơn (KKTNS),


2
chương trình phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới; chương trình phát triển
kinh tế biển; chương trình phát triển nguồn nhân lực. Trong đó, có thể nói chương
trình GPMB, phục vụ các dự án của KKTNS là nhiệm vụ chính trị quan trọng số một
đối với cấp ủy, chính quyền và nhân dân huyện nhà.
Để thực hiện được thắng lợi các nhiệm vụ trên thì NSNN nói chung và ngân
sách xã nói riêng đóng một vai trò rất quan trọng. Trong những năm vừa qua, công tác
quản lý ngân sách xã đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể được thể hiện cụ thể qua
nguồn thu ngân sách xã không ngừng tăng lên, ngoài các khoản thu thường xuyên,
ngân sách xã đã tích cực khai thác và huy động các nguồn khác tại địa phương. Điều
này đã góp phần không nhỏ trong công cuộc phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn
huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa. Bên cạnh những kết quả đạt được thì công tác quản
lý NSX huyện Tĩnh Gia vẫn còn nhiều bất cập. Trong đó phải kể đến:Một số xã kế
toán tham mưu cho UBND xã lập dự toán thu đầu năm để trình HĐND xã thông qua
chưa sát với khả năng thu theo phân cấp địa phương được hưởng và được thu; việc lập
dự toán chi chưa nắm rõ các chính sách, tiêu chuẩn định mức chi ngân sách nên phân
bổ các khoản chi chưa đầy đủ; việc chấp hành thu ngân sách xã còn nhiều bất cập như

các nội dung: Bộ máy quản lý ngân sách xã; Tình hình quản lý thu; Tình hình quản lý
chi ngân sách cấp xã trên địa bàn huyện. Trên cơ sở đó tác giả đã đánh giá những kết
quả đạt được, những hạn chế và nguyên nhân của hạn chế. Từ đó đã đưa ra các giải
pháp nhằm đổi mới quản lý ngân sách xã.
Nguyễn Hữu Hùng (2014) với đề tài Luận văn thạc sĩ quản lý kinh tế “Giải
pháp hoàn thiện công tác quản lý ngân sách cấp xã, thị trấn trên địa bàn huyện Ninh
Giang, tỉnh Hải Dương”. Luận văn đã hệ thống hóa được cơ sở lý luận về ngân sách
cấp xã đồng thời tác giả đã tổng kết được các công trình nghiên cứu về ngân sách nhà
nước cấp xã trên thế giới và ở Việt Nam. Trên cơ sở đó, tác giả xây dựng được hệ
thống chỉ tiêu đánh giá công tác quản lý ngân sách cấp xã trên địa bàn huyện. Tác giả
đi sâu vào phân tích thực trạng quản lý ngân sách cấp xã trên địa bàn huyện Ninh
Giang, tỉnh Hải Dương qua các nội dung cụ thể: (1) Phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi
cho NSNN; (2) Thực trạng công tác lập dự toán thu, chi NS xã thuộc huyện; (3) Thực
trạng chấp hành dự toán thu, chi NS xã; (4) Thực trạng công tác kế toán NS xã; (5)
Tình hình quyết toán NSNN; (6) Thực trạng công tác thanh tra, kiểm tra ngân sách xã.
Trên cơ sở đó tác giả đã đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng quản lý
ngân sách xã trên địa bàn huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương.


4
Nguyễn Minh Tuấn (2017) với đề tài Luận văn thạc sĩ “Giải pháp tăng cường
quản lý ngân sách cấp xã trên địa bàn huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ” của trường Đại
học Thái Nguyên. Luận văn đi sâu vào phân tích cơ sở lý luận về quản lý ngân sách xã
đồng thời Luận văn đã đưa ra các bài học kinh nghiệm về quản lý ngân sách xã của
một số địa phương từ đó đúc rút ra những bài học kinh nghiệm về quản lý ngân sách
xã cho huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ. Tác giả đã sử dụng 2 nhóm hệ thống chỉ tiêu
nghiên cứu bao gồm: (1) Chỉ tiêu đánh giá hiện trạng của địa phương; (2) Chỉ tiêu về
quản lý ngân sách xã. Trên cơ sở nội dung và hệ thống các chỉ tiêu đánh giá, tác giả đã
đi sâu vào phân tích thực trạng quản lý ngân sách cấp xã trên địa bàn huyện Thanh Ba.
Ngoài ra, Luận văn đã đi sâu vào phân tích những nguyên nhân khách quan, nguyên

nguyên nhân của hạn chế. Trên cơ sở đó, đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường
công tác quản lý NSNN cấp xã.
Tác giả tiếp tục kế thừa cơ sở lý luận từ các công trình nghiên cứu có liên quan.
Tuy nhiên, nghiên cứu của tác giả có một số điểm khác biệt như sau:
Một là, tác giả nghiên cứu thực trạng công tác quản lý ngân sách cấp xã trên địa
bàn huyện Tĩnh Gia, là một huyện có tình hình kinh tế xã hội khác biệt so với các địa
phương khác và có thời gian nghiên cứu khác so với các nghiên cứu trước đây.
Hai là, tác giả đúc rút một số bài học kinh nghiệm về quản lý NS xã của một số
địa phương khác từ đó đưa ra bài học kinh nghiệm cho công tác quản lý ngân sách xã
trên địa bàn huyện Tĩnh Gia.
Ba là, ngoài các dữ liệu thứ cấp được thu thập, tác giả còn tiến hành thu thập
các dữ liệu sơ cấp bằng phương pháp phỏng vấn các cán bộ thuộc các bộ phận liên
quan trực tiếp đến công tác dự toán, chấp hành, thu, chi ngân sách xã để thu thập các ý
kiến đánh giá của các đối tượng về công tác quản lý ngân sách xã trên địa bàn huyện
Tĩnh Gia.
3. Mục tiêu nghiên cứu
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý ngân sách xã và khung nghiên cứu về
quản lý ngân sách xã của chính quyền cấp huyện
- Phân tích thực trạng quản lý ngân sách xã của chính quyền huyện Tĩnh Gia từ
2015 đến 2017


6
- Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý ngân sách xã của chính
quyền huyện tĩnh Gia đến năm 2025
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu của đề tài
Đối tượng nghiên cứu của đề tài: Quản lý ngân sách xã của chính quyền cấp huyện.
4.2 Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại huyện Tĩnh Gia, tỉnh

toán
tiêu phát triển
- Quyết toán ngân
- Mang lại hiệu quả
sách, kiểm soát sự
kinh tế - xã hội
chênh lệch
Hình 1: Khung nghiên cứu Luận văn

5.2 Phương pháp thu thập dữ liệu
Thu thập dữ liệu thứ cấp:
Các nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập bao gồm:
- Các báo cáo về tình hình kinh tế xã hội của huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa
và báo cáo tình hình kinh tế - xã hội của các xã trên địa bàn huyện.
- Niên giám thống kê của Cục thống kê tỉnh Thanh Hóa.
- Các số liệu nội bộ về lập dự toán, thu, chi, quyết toán…của các xã trên địa
bàn huyện Tĩnh Gia


7
Mục đích thu thập dữ liệu thứ cấp nhằm đánh giá thực trạng quản lý ngân sách
xã trên địa bàn huyện Tĩnh Gia trong giai đoạn 2015 – đến 2017
Thu thập dữ liệu sơ cấp
Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phương pháp phỏng vấn.
- Đối tượng điều tra: tác giả tiến hành khảo sát 34 kế toán NSX và 34 chủ tịch
xã về công tác thực hiện quản lý thu NSX trên địa bàn huyện Tĩnh Gia. Điều tra 100
hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn huyện Tĩnh Gia
- Mục đích phỏng vấn: Nhằm thu thập đánh giá của các đối tượng đối được
khảo sát đối với công tác quản lý ngân sách xã của các xã trên địa bàn huyện tĩnh Gia.
5.3 Phương pháp phân tích dữ liệu

là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một
khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo
đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước”
Ngân sách Nhà nước có chức năng phân phối các nguồn lực tài chính huy động
được để thực hiện các nhiệm vụ quản lý, phát triển kinh tế xã hội của quốc gia và quản
lý phân phối chi tiêu sao cho hiệu quả.
Ngân sách Nhà nước gồm ngân sách trung ương (NSTW) và ngân sách địa
phương (NSĐP). NSĐP là NS của đơn vị hành chính các cấp có HĐND và UBND.
Ngân sách địa phương gồm NS tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (gọi chung là NS
tỉnh), gồm NS cấp tỉnh và của các huyện, quận, thị xã, huyện thuộc tỉnh; NS huyện,
quận, thị xã, huyện thuộc tỉnh (gọi chung là NS huyện) gồm NS cấp huyện và NS các
xã, thị trấn; NS các xã, thị trấn (gọi chung là NS cấp xã).
Ngân sách xã đại diện và đảm bảo tài chính cho chính quyền xã có thể chủ động
khai thác những thế mạnh có sẵn để phát triển kinh tế, thực hiện các chính sách xã hội,
giữ gìn an ninh trật tự trên địa bàn xã. Ngân sách xã trực tiếp gắn với người dân, trực
tiếp giải quyết toàn bộ mối quan hệ về lợi ích giữa Nhà nước với dân. Chính vì vậy,
NSX là tiền đề đồng thời là hệ quả trong quá trình quản lý kinh tế - xã hội của Nhà
nước, có thể hiểu một cách khái quát nhất về ngân sách xã như sau:
Ngân sách xã (NSX) là hệ thống các mối quan hệ kinh tế giữa chính quyền Nhà
nước cấp xã với nhân dân phát sinh trong quá trình huy động và sử dụng các nguồn


tài chính nhằm đảm bảo yêu cầu thực hiện các chức năng quản lý, điều hành nền kinh
tế - xã hội trên địa bàn xã. NSX là NS của chính quyền nhà nước cấp xã, do UBND xã
xây dựng, quản lý, điều hành, được HĐND xã quyết định và giám sát thực hiện.
1.1.1.2 Đặc điểm
Về mặt sở hữu: NSX là một loại quỹ tiền tệ của Nhà nước, do chính quyền cấp
cơ sở quản lý và điều hành.
Về mặt chủ thể: các hoạt động thu chi hình thành quỹ NS được các chủ thể
công tiến hành, chủ thể công ở đây là chính quyền Nhà nước cấp xã.

Nhà nước.
- NSX huy động mọi nguồn thu trên địa bàn đã được phân cấp cho chính
quyền cấp xã quản lý, cân đối thu, chi để đảm bảo nhu cầu chi tiêu, thực hiện mối
quan hệ giữa nhân dân với Nhà nước và ngược lại, nhờ đó mọi chủ trương, chính
sách của Đảng và Nhà nước được truyền đạt và phổ biến rộng rãi đến nhân dân.
Thứ hai, với vai trò của NSX biểu hiện thông qua quá trình thu và quá trình chi
- Thông qua thu giúp chính quyền cấp xã thực hiện việc kiểm tra, kiểm soát,
điều chỉnh các hoạt động kinh doanh, dịch vụ và các hoạt động khác đi đúng hành
lang pháp luật; Thu NSX góp phần thực hiện các chính sách xã hội như đảm bảo
công bằng giữa những người có nghĩa vụ đóng góp cho NSX, đồng thời có sự trợ
giúp cho những đối tượng nộp khi họ gặp khó khăn hoặc thuộc diện ưu đãi theo
chính sách của Nhà nước thông qua xét miễn, giảm số thu; Thu tiền phạt đối với cá
nhân, tổ chức vi phạm trật tự an toàn xã hội để đưa người dân nghiêm chỉnh thực
hiện tốt nghĩa vụ trước cộng đồng.
- Thông qua chi NSX mà các hoạt động của cấp ủy, chính quyền, các đoàn thể
ở xã được duy trì phát triển một cách liên tục và ổn định, nhờ đó nâng cao hiệu lực
quản lý Nhà nước ở cơ sở; Chi NSX góp phần nâng cao dân trí, nâng cao sức khoẻ cho
mọi người dân biểu hiện thông qua NSX chi cho sự nghiệp giáo dục, sự nghiệp y tế.
Chi NSX thực hiện chính sách xã hội tại địa bàn mỗi xã như NSX chi cứu tế xã hội,
chi thăm hỏi, trợ cấp cho gia đình thương binh, liệt sĩ trong xã.
1.1.3 Nguồn thu và nhiệm vụ chi của ngân sách xã
1.1.3.1 Nguồn thu của ngân sách xã (Thông tư 344/2016)
Thu NSX bao gồm các khoản thu của NSNN phân cấp cho NSX và các khoản
huy động đóng góp của tổ chức, cá nhân trên nguyên tắc tự nguyện để xây dựng các


công trình kết cấu hạ tầng theo quy định của pháp luật do Hội đồng nhân dân (HĐND)
xã quyết định đưa vào NSX quản lý. Thu NSX gồm: các khoản thu NSX hưởng 100%,
các khoản thu phân chia theo tỷ lệ phần trăm (%) giữa NSX với NS cấp trên, thu bổ
sung từ NS cấp trên.

hội từ nguồn thu thuế, phí và thu khác phân cấp cho xã và thu bổ sung từ Ngân sách
cấp trên theo quy định hoàn toàn phụ thuộc phân cấp của HĐND cấp tỉnh. Chi đầu tư
đối với các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội huy động đóng góp của các tổ
chức, cá nhân theo quy định của pháp luật do HĐND xã quyết định đưa vào ngân sách
xã quản lý.
Chi thường xuyên gồm: Các khoản chi mang tính chất thường xuyên, liên tục:
Chi cho hoạt động của các cơ quan nhà nước ở xã, các cơ quan Đảng cộng sản Việt
Nam ở xã; các tổ chức chính trị - xã hội ở xã (Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Đoàn
Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Cựu chiến binh Việt Nam,…); Đóng bảo hiểm
xã hội, bảo hiểm y tế cho cán bộ xã và các đối tượng khác theo chế độ quy định; Chi
cho công tác dân quân tự vệ, trật tự an toàn xã hội; Chi cho công tác xã hội và hoạt
động văn hoá, thông tin, thể dục thể thao do xã quản lý; Chi sự nghiệp y tế; Chi sửa
chữa, cải tạo các công trình phúc lợi, các công trình kết cấu hạ tầng do xã quản lý như:
trường học, trạm y tế, nhà trẻ,... riêng đối với thị trấn còn có nhiệm vụ chi sửa chữa cải
tạo vỉa hè, đường phố nội thị, đèn chiếu sáng, công viên, cây xanh... (đối với thị trấn
do NS cấp trên chi); Hỗ trợ khuyến khích phát triển các sự nghiệp kinh tế; Các khoản
chi thường xuyên khác ở xã theo quy định của pháp luật. Chi trợ cấp hàng tháng cho
cán bộ cấp xã có thời gian làm việc liên tục từ 15 năm trở lên nghỉ việc và được hưởng
chế độ theo quy định.
Căn cứ định mức, chế độ, tiêu chuẩn của Nhà nước; HĐND cấp tỉnh quy định
cụ thể mức chi thường xuyên cho từng công việc phù hợp với tình hình đặc điểm và
khả năng NS địa phương.
1.2 Quản lý ngân sách xã của chính quyền huyện
1.2.1 Khái niệm quản lý ngân sách xã của chính quyền huyện
NSX là một bộ phận của NSNN, là nguồn tài chính tập trung quan trọng trong
hệ thống NSNN. NSX là tiềm lực tài chính, là sức mạnh về mặt tài chính của chính
quyền cấp xã. Quản lý và điều hành NSX có tác dụng chi phối trực tiếp đến các hoạt


động tài chính khác ở cơ sở. Quản lý NSX có phạm vi hẹp hơn khái niệm về quản lý


thực hiện các chương trình dự án do nhà nước, các tổ chức cá nhân tài trợ trực tiếp cho
xã, kết quả thanh tra kiểm tra, giải quyết các vụ việc tiêu cực tham nhũng của cán bộ
xã… tất cả phải được công khai hóa cho dân biết.
Thứ ba: Quản lý NSX mang tính khoa học, tiên tiến. Quản lý NSX phải ngày
càng được củng cố và hoàn thiện dựa trên những phương thức quản lý khoa học, tiên
tiến phù hợp với điều kiện phát triển của từng giai đoạn. Đặc biệt trong giai đoạn hiện
nay, việc ứng dụng những thành tựu khoa học công nghệ tin học vào quản lý NSX một
cách đồng bộ là một yêu cầu cấp thiết, tránh tình trạng tụt hậu của công tác quản lý
NSX so với khu vực quản lý nhà nước nói chung.
Thứ tư: Quản lý NSX thể hiện bản chất pháp luật của Nhà nước đó. Trước hết
phải thực hiện đúng theo Luật Ngân sách Nhà nước, theo quy định chung của Nhà
nước, theo các Nghị định của Chính phủ, các thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính.
Các khoản thu phải thu đúng, thu đủ, tránh thất thu theo quy định của pháp luật, chi
Ngân sách xã phải đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi tiêu quy định của Nhà nước.
Thu chi NSX phải được hạch toán đầy đủ vào NSNN qua KBNN, tránh hiện tượng thu
để ngoài NS, tự đặt ra các khoản thu trái quy định, chi tiêu tùy tiện, gây lãng phí, thất
thoát NSX. Quản lý NSX phải trên cơ sở luật NSNN, phải thực hiện theo đúng các quy
định của luật thuế, các quy định về pháp lệnh phí và lệ phí; các khoản thu khác tại xã
phải tuân theo đúng các quy định của Nhà nước. Quản lý các khoản chi phải trên cơ sở
tiêu chuẩn, định mức phân bổ ngân sách, các chính sách chế độ của Nhà nước.
Ngoài ra quản lý NSX còn có đặc điểm riêng: Xã vừa là cấp ngân sách vừa là
đơn vị sử dụng ngân sách, vì vậy, quản lý NSX vừa mang tính chất quản lý của một
cấp ngân sách, vừa mang tính chất quản lý của đơn vị sử dụng ngân sách. Việc quản lý
ngân sách trên địa bàn xã có liên quan đến uy tín, sự vững mạnh và phát triển của
chính quyền cấp cơ sở, liên quan đến lợi ích giữa ngân sách các cấp, là công tác kinh
tế - chính trị tổng hợp.
1.2.2 Nguyên tắc cơ bản về quản lý ngân sách xã
- Ngân sách xã do Ủy ban nhân dân xã xây dựng và quản lý, Hội đồng nhân dân
xã quyết định và giám sát.

+ Lập dự toán chi ngân sách xã.
1.2.3.2 Chấp hành dự toán ngân sách xã
Chấp hành dự toán ngân sách là quá trình sử dụng tổng hoà các biện pháp kinh
tế, tài chính, hành chính biến các chỉ tiêu đã được ghi trong dự toán trở thành hiện


thực. Trước hết phải căn cứ dự toán NSX và phương án phân bổ NSX cả năm đã được
HĐND xã quyết định, UBND xã phân bổ chi tiết dự toán chi NSX theo mục lục NSNN,
gửi Kho bạc Nhà nước nơi giao dịch để làm căn cứ thanh toán và kiểm soát chi.
* Chấp hành thu ngân sách xã
- Tổ chức thu Ngân sách xã theo dự toán được giao theo các bước sau:
+ Ban tài chính xã có nhiệm vụ phối hợp với cơ quan thuế, đảm bảo thu đúng,
thu đủ và thu kịp thời.
+ Đơn vị, cá nhân có nghĩa vụ nộp ngân sách, căn cứ vào thông báo thu của cơ
quan thuế hoặc của ban tài chính xã, lập giấy nộp tiền đến Kho bạc Nhà nước để nộp
trực tiếp vào NSNN.
- Trường hợp đối tượng phải nộp ngân sách không có điều kiện nộp tiền trực
tiếp vào NSNN tại Kho bạc theo chế độ quy định thì:
+ Đối với các khoản thu thuộc nhiệm vụ thu của cơ quan thuế, cơ quan thuế thu,
sau đó lập giấy nộp tiền vào Kho bạc nhà nước. Trường hợp cơ quan thuế uỷ quyền
cho Ban tài chính xã thu, thì cũng thực hiện theo quy trình trên và được hưởng phí uỷ
nhiệm thu theo chế độ quy định.
+ Đối với các khoản thu thuộc nhiệm vụ thu của Ban tài chính xã, Ban tài chính
xã thu, sau đó lập giấy nộp tiền vào Kho bạc Nhà nước hoặc nộp vào quỹ của ngân
sách xã để chi theo chế độ quy định nếu là các xã miền núi, vùng sâu, vùng xa chưa có
điều kiện giao dịch với Kho bạc Nhà nước.
- Trường hợp cơ quan có thẩm quyền quyết định phải hoàn trả khoản thu NSX,
Kho bạc Nhà nước xác nhận số tiền đã thu vào NSX của các đối tượng nộp trực tiếp
hoặc Chuyển khoản vào Kho bạc, đối với đối tượng nộp qua cơ quan thu thì cơ quan
thu xác nhận để Ban Tài chính xã làm căn cứ hoàn trả.