BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG
ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI II

ĐỖ THỊ HƯƠNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
NUÔI DƯỠNG CHĂM SÓC THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG
TỰ PHỤC VỤ CHO TRẺ Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON
QUẬN CẦU GIẤY, THÀNH PHỐ HÀ NỘI.

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2018


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG
ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI II

ĐỖ THỊ HƯƠNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
NUÔI DƯỠNG CHĂM SÓC THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG
TỰ PHỤC VỤ CHO TRẺ Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON
QUẬN CẦU GIẤY, THÀNH PHỐ HÀ NỘI.
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8 14 01 14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Từ Đức Văn




LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan: đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số
liệu nêu trong luận văn là trung thực. Tôi cũng xin cam đoan các thông tin
trích dẫn trong luận văn đã dược chỉ rõ nguồn gốc. Tôi xin chịu trách nhiệm
về nghiên cứu của mình.

Tác giả luận văn

Đỗ Thị Hương


MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN.................................................................................................
LỜI CAM ĐOAN ...........................................................................................
MỤC LỤC ......................................................................................................
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ................................................................
DANH MỤC BẢNG, SƠ ĐỒ .........................................................................
MỞ ĐẦU ....................................................................................................... 1
CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NUÔI
DƯỠNG, CHĂM SÓC THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG TỰ
PHỤC VỤ CHO TRẺ Ở TRƯỜNG MẦM NON ....................................... 6
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề .............................................................. 6
1.2. Một số khái niệm công cụ.................................................................. 14
1.2.1. Khái niệm quản lý giáo dục ........................................................ 14
1.2.2. Quản lý trường mầm non ............................................................ 16
1.2.3. Khái niệm nuôi dưỡng, chăm sóc ................................................ 17
1.2.4. Khái niệm kỹ năng sống .............................................................. 19
1.2.5. Khái niệm tự phục vụ .................................................................. 20

CHO TRẺ

TẠI CÁC TRƯỜNG MẦM NON QUẬN CẦU GIẤY,

THÀNH PHỐ HÀ NỘI .............................................................................. 49
2.1. Vài nét tình hình kinh tế chính trị, văn hóa, giáo dục quận Cầu Giấy,
thành phố Hà Nội ..................................................................................... 49
2.1.1 Vài nét về tình hình kinh tế chính trị, văn hóa, xã hội .................. 49
2.1.2 Vài nét về tình hình giáo dục quận cầu Giấy................................ 50
2.1.3 Vài nét về tình hình giáo dục mầm non quận cầu Giấy ................ 51
2.2. Tổ chức tiến hành khảo sát thực trạng ............................................... 53
2.2.1. Mục đích khảo sát ....................................................................... 53
2.2.2. Nội dung khảo sát ....................................................................... 53
2.2.3. Phương pháp khảo sát ................................................................ 53
2.2.4. Địa bàn và thời gian khảo sát ..................................................... 54
2.2.5 Xử lý, đánh giá kết quả khảo sát thực trạng ................................. 54


2.3. Kết quả thực trạng hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc theo hướng phát
triển kỹ năng tự phục vụ cho trẻ tại các trường mầm non quận Cầu Giấy,
thành phố Hà Nội ..................................................................................... 55
2.3.1. Nguồn nhân lực (CBQL, GV) thực hiện hoạt động nuôi dưỡng,
chăm sóc trẻ ......................................................................................... 55
2.3.2. Thực trạng hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc theo hướng phát triển
kỹ năng tự phục vụ cho trẻ ở các trường............................................... 56
2.3.3. Cơ sở vật chất, các điều kiện phục vụ công tác nuôi dưỡng, chăm
sóc theo hướng phát triển kỹ năng tự phục vụ cho trẻ ..........................
64
2.4. Thực trạng quản lý hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc theo hướng
phát triển kỹ năng tự phục vụ cho trẻ ở các trường mầm non quận Cầu

3.1.4. Đảm bảo tính đồng bộ của hoạt động quản lý nuôi dưỡng, chăm
sóc theo hướng phát triển kỹ năng tự phục vụ cho trẻ ở trường mầm
non...... 87
3.2. Các biện pháp quản lý hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc theo hướng
phát triển kỹ năng tự phục vụ cho trẻ ở các trường mầm non Quận Cầu
Giấy ......................................................................................................... 88
3.2.1. Nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên các
trường mầm non về hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc theo hướng phát
triển kỹ năng tự phục vụ cho trẻ ........................................................... 88
3.2.2. Đổi mới việc lập kế hoạch nuôi dưỡng, chăm sóc theo hướng phát
triển kỹ năng tự phục vụ cho trẻ trong các nhà trường ......................... 90
3.2.3. Tăng cường bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ về hoạt động nuôi
dưỡng, chăm sóc theo hướng phát triển kỹ năng tự phục vụ cho trẻ tới
đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên trong các nhà trường ....................... 94
3.2.4. Chú trọng kiểm tra, đánh giá hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc
theo hướng phát triển kỹ năng tự phục vụ cho trẻ tại các trường ......... 99
3.2.5. Phối kết hợp các lực lượng trong việc quản lý các hoạt động nuôi
dưỡng, chăm sóc theo hướng phát triển kỹ năng tự phục vụ cho trẻ tại
các trường .......................................................................................... 102
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lý hoạt động nuôi dưỡng, chăm
sóc theo hướng phát triển kỹ năng tự phục vụ cho trẻ .............................
104
3.4. Kiểm chứng tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp............ 105


Kết luận chương 3 ...................................................................................... 111
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ........................................................... 112
1. Kết luận .................................................................................................. 112
2. Khuyến nghị ........................................................................................... 113
2.1. Đối với UBND quận Cầu Giấy và Phòng Giáo dục - Đào tạo quận


GV

Giáo viên

GVMN

Giáo viên mầm non

KT-XH

Kinh tế - Xã hội

MN

Mầm non

NV

Nhân viên

QLGD

Quản lý giáo dục

UBND

Ủy ban nhân dân

XHCN

phục vụ ở trường mầm non quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội..................... 60
Bảng 2.7. Tổng hợp kết quả khảo sát về mức độ hiệu quả của GV sử dụng các
phương pháp nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ theo hướng phát triển kỹ năng tự phục
vụ ở trường mầm non quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội ............................. 61
Bảng 2.8. Tổng hợp kết quả khảo sát đánh giá của CBQL, GV về kết quả nuôi
dưỡng, chăm sóc theo hướng phát triển kỹ năng tự phục vụcho trẻ ở trường
mầm non quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội ................................................ 62
Bảng 2.9: Tổng hợp điều kiện phục vụ công tác nuôi dưỡng, chăm sóc của các
trường MN năm học 2016 – 2017................................................................. 64


Bảng 2.10. Tổng hợp KQ khảo sát nhận thức của CBQL, GV các trường mầm
non Quận Cầu Giấy, TP Hà Nội về mức độ quan trọng của công tác quản lý
nuôi dưỡng, chăm sóc theo hướng phát triển kỹ năng TPV cho trẻ............... 66
Bảng 2.11. Tổng hợp kết quả khảo sát mức độ thực hiện các nội dung quản lý
hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc theo hướng phát triển kỹ năng tự phục vụ
cho trẻ mầm non quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội..................................... 68
Bảng 2.12. Tổng hợp kết quả khảo sát mức độ hiệu quả các nội dung quản lý
hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc theo hướng phát triển kỹ năng tự phục vụ
cho trẻ mầm non quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội..................................... 69
Bảng 2.13. Tổng hợp kết quả khảo sát thực trạng mức độ thực hiện công tác
lập kế hoạch hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc theo hướng phát triển kỹ năng
tự phục vụ cho trẻ mầm non quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội ................... 71
Bảng 2.14. Tổng hợp kết quả khảo sát thực trạng mức độ hiệu quả công tác
lập kế hoạch hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc theo hướng phát triển kỹ năng tự
phục

vụ

cho

2.4.2.3. Thực trạng công tác chỉ đạo thực hiện hoạt động nuôi dưỡng, chăm
sóc theo hướng phát triển kỹ năng tự phục vụ cho trẻ mầm non quận Cầu
Giấy, thành phố Hà Nội................................................................................ 76


Bảng 2.17. Tổng hợp kết quả khảo sát thực trạng mức độ thực hiện công tác
chỉ đạo hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc theo hướng phát triển kỹ năng tự
phục vụ cho trẻ mầm non quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội ....................... 76
Bảng 2.18. Tổng hợp kết quả khảo sát thực trạng mức độ hiệu quả công tác
chỉ đạo hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc theo hướng phát triển kỹ năng tự
phục vụ cho trẻ mầm non quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội ....................... 77
Bảng 2.19. Tổng hợp kết quả khảo sát mức độ thực hiện công tác kiểm tra,
đánh giá hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc theo hướng phát triển kỹ năng tự
phục vụ cho trẻ mầm non quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội ....................... 79
Bảng 2.20. Tổng hợp kết quả khảo sát mức độ hiệu quả công tác kiểm tra,
đánh giá hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc theo hướng phát triển kỹ năng tự
phục vụ cho trẻ mầm non quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội ....................... 79
Bảng 2.21. Tổng hợp kết quả khảo sát thực trạngcác yếu tố ảnh hưởng tới
quản lý hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc theo hướng phát triển kỹ năng tự
phục vụ cho trẻ mầm non quận Cầu Giấy ..................................................... 81
Bảng 3.1 Đánh giá mức độ cần thiết của các biện pháp đề xuất ..................
106
Bảng 3.2 Đánh giá mức độ khả thi của các biện pháp................................. 108
Bảng 3.3 Tổng hợp kết quả đánh giá mức độ cần thiết và mức độ khả thi của
các biện pháp đề xuất ................................................................................. 109


1

MỞ ĐẦU

khác rất chiều chuộng và làm hết mọi việc cho trẻ. Không ít trẻ mầm non vì
quá được cưng chiều, cha mẹ làm thay hết mọi việc nên trẻ có thói quen ỷ lại
và chỉ biết trông chờ người khác phục vụ. Thiếu kỹ năng tự phục vụ sẽ dẫn
đến hệ lụy trẻ lười biếng, thụ động và khó khăn khi tham gia vào các hoạt
động của tập thể. Nếu trẻ không có kỹ năng tự phục vụ bản thân, trẻ sẽ không
thể chủ động trong cuộc sống hiện đại. Đây sẽ là một khó khăn lớn cho trẻ
trong quá trình trưởng thành và phát triển của trẻ sau này.
Những năm gần đây cấp học mầm non đang tiến hành đổi mới chương
trình giáo dục trẻ. Trong đó, đặc biệt coi trọng việc tổ chức các hoạt động phù
hợp sự phát triển của từng cá nhân trẻ, khuyến khích trẻ hoạt động một cách
chủ động, tích cực, mạnh dạn hồn nhiên, các hoạt động đều hướng tới "lấy trẻ
làm trung tâm". Chính vì vậy, công tác giáo dục các kỹ năng sống nói chung
và kỹ năng tự phục vụ nói riêng cũng được cấp học mầm non rất chú trọng.
Thực tế công tác nuôi dưỡng, chăm sóc giáo dục trẻ tại các trường mầm
non quận Cầu Giấy đã triển khai thực hiện rất tốt theo các chương trình hướng
dẫn. Công tác giáo dục kỹ năng tự phục vụ đã được lồng ghép trong các hoạt
động. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn những bất cập, nhận thức của một số
giáo viên còn hạn chế, chưa coi trọng việc giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho
trẻ, hình thức giáo dục còn khiên cưỡng, nội dung chưa phong phú. Công tác
tuyên truyền với phụ huynh còn hạn chế nên việc phối kết hợp giữa gia đình
và nhà trường trong công tác này hiệu quả chưa cao.
Xuất phát từ các lý do trên, tôi chọn cho mình đề tài: “Quản lý hoạt
động nuôi dưỡng, chăm sóc theo hướng phát triển kỹ năng tự phục vụ cho
trẻ ở các trường mầm non quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội” làm đề tài
nghiên cứu, nhằm nâng cao chất lượng nuôi dưỡng chăm sóc theo hướng phát
triển kỹ năng tự phục vụ cho trẻ nói riêng và nâng cao chất lượng chăm sóc,
nuôi dưỡng trẻ nói chung tại các trường mầm non quận Cầu Giấy.


2. Mục đích nghiên cứu

6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
- Đề tài tập trung nghiên cứu về công tác quản lý của hiệu trưởng các
trường mầm non, trong đó nội dung quản lý hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc
một số nhóm kỹ năng tự phục vụ cho trẻ: Nhóm kỹ năng tự phục vụ trong
hoạt động ăn uống, nhóm kỹ năng tự phục vụ trong giờ ngủ, nhóm kỹ năng tự
phục vụ trong giờ đón trả trẻ.
- Giới hạn đối tượng khảo sát: 132
+ CBQL (Hiệu trưởng, hiệu phó, Phòng GD&ĐT): 18 người
+ Giáo viên: 114 người
- Giới hạn địa bàn nghiên cứu:
+ Trường mầm non Sao Mai, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội
+ Trường mầm non Mai Dịch, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội
+ Trường mầm non Quan Hoa, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội
+ Trường mầm non Họa Mi, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội
+ Trường mầm non Tuổi Hoa, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận:
Nghiên cứu một số văn bản chỉ đạo của Chính phủ và Bộ GD&ĐT có
nội dung liên quan đến công tác quản lý hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ
mầm non.
Nghiên cứu mục đích, ý nghĩa, nội dung, tầm quan trọng của công tác
quản lý hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc theo hướng phát triển kỹ năng tự
phục cho trẻ ở các trường mầm non trong quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.
Khi nghiên cứu hoạt động nuôi dưỡng chăm sóc theo hướng phát triển
kỹ năng tự phục vụ cho trẻ tại các trường mầm non quận Cầu Giấy, cần
nghiên cứu về hoạt động quản lý của Hiệu trưởng và các hoạt động lập kế
hoạch chăm sóc trẻ của giáo viên, các hoạt động tự phục vụ của trẻ để làm
bộc lộ rõ các biện pháp quản lý của nhà trường về công tác nuôi dưỡng chăm
sóc theo hướng phát triển các kỹ năng tự phục vụ cho trẻ của nhà trường.


CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NUÔI DƯỠNG,
CHĂM SÓC THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG TỰ PHỤC VỤ
CHO TRẺ Ở TRƯỜNG MẦM NON
1.1.

Tổng quan nghiên cứu vấn đề
Một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của trường mầm non là

tổ chức hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ. Vì vậy, quản lý công tác nuôi
dưỡng, chăm sóc trẻ phải được quan tâm sát sao. Cho đến nay, trên thế giới
cũng như ở Việt Nam, vấn đề quản lý hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ ở
trường mầm non đã được nghiên cứu từ rất sớm và được thực hiện nhiều góc
độ cũng như phương pháp nghiên cứu khác nhau.
1.1.1. Những nghiên cứu về quản lý hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc
trẻ mầm non tại các nước trên thế giới.
Nhà giáo dục nổi tiếng Italia, bà Maria Montessori (1879 - 1952) đã
từng nói: "Nếu sự cứu rỗi con người thì điều đó phải bắt đầu từ đứa trẻ, bởi vì
đứa trẻ là kẻ sáng tạo hương hồn nhân loại" [13; tr.1]. Các nghiên cứu về lý
luận và thực tiễn về giáo dục mầm non cũng đã khẳng định lứa tuổi mầm non
là giai đoạn đầu của cuộc sống: "Phi giáo dục mầm non thì bất thành nhân
cách". Những nghiên cứu gần đây về sinh học, về sự tác động của giáo dục
đối với lứa tuổi này lại càng khẳng định vị trí, vai trò của Giáo dục mầm non
là hết sức quan trọng trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực quốc gia.
Vấn đề nuôi dưỡng và chăm sóc trẻ mầm non đã được nghiên cứu từ
rất sớm và được thực hiện bằng nhiều góc độ cũng như phương pháp khác
nhau, chẳng hạn:
Tác giả V.X.Mukhina với công trình Tâm lý học mẫu giáo nghiên cứu
về đặc trưng tâm lý của trẻ em trong độ tuổi mẫu giáo; Tác giả Winhem
Preyer với tác phẩm Trí óc của trẻ em đã miêu tả chi tiết về sự phát triển của

trong quá trình trẻ thực hiện hoạt động tự phục vụ, điều đó mang lại hiệu quả
cao trong việc giáo dục lao động tự phục vụ cho trẻ [3; tr.5-6].
Tác giả R.G.Nhechacva đã nhấn mạnh ý nghĩa của việc giáo dục, rèn


luyện thói quen lao động tự phục vụ đối với sự hình thành nhân cách trẻ mẫu
giáo. Trong "Giáo dục trẻ mẫu giáo trong lao động", tác giả đã khẳng định
Lao động tự phục vụ đối với trẻ nhỏ như ăn mặc, vệ sinh cá nhân, giúp người
lớn làm những công việc vừa sức... là biện pháp tốt nhất để hình thành khả
năng tự lập cho trẻ. Tác giả cho rằng cần phải giáo dục kỹ năng tự phục vụ
cho trẻ ngay từ lứa tuổi mẫu giáo để trẻ có nhu cầu thực hiện hành động tự
phục vụ một cách tự giác. Cũng theo tác giả, để hình thành được những kỹ
năng kỹ xảo, thói quen lao động, kỹ năng tự phục vụ cho trẻ thì công tác rèn
luyện cần phải tiến hành thường xuyên, tỉ mỉ theo từng bước cụ thể trong một
thời gian liên tục. Nhechacva cũng đề xuất một số phương pháp như: Làm
mẫu từng thao tác, giải thích bằng lời, nêu gương, tập luyện hàng ngày, sử
dụng trò chơi, sử dụng trực quan, để dạy trẻ trong giờ học, trong lao động,
trong sinh hoạt hàng ngày. Theo tác giả, giáo viên phải củng cố thói quen cho
trẻ bằng cách nhắc nhở thường xuyên và bằng sự rèn luyện hàng ngày của trẻ
[3; tr.7].
A.X.Macarenco và N.K.Krupcaia - nhà giáo dục lớn người Nga, rất
quan tâm tới việc giáo dục trẻ thông qua lao động, giáo dục kỹ năng tự phục
vụ cho trẻ, nguyên tắc lý tưởng là phải làm thế nào cho bản thân lao động có
tính hấp dẫn học sinh và kích thích trẻ cố gắng, đạt được những kết quả tốt
đẹp. Theo hai tác giả, trong lĩnh vực lao động không dùng khen thưởng và
trách phạt, tác giả cho rằng: “Nhiệm vụ lao động và sự hoàn thành nhiệm vụ
đó đã khiến cho nhi đồng vui sướng thoải mái rồi. Khi thừa nhận công tác
của các em là tốt thì đó phải là cái phần thưởng rất quý đối với lao động của
các em”. Còn đối với trẻ mầm non, cần phải giáo dục trẻ thói quen sinh hoạt,
thói quen văn hóa, ý thức tự lập, khả năng tự kiềm chế, tinh thần vượt khó ý

Tác giả Nguyễn Thu Hiền có nghiên cứu về việc chăm sóc sức khoẻ trẻ
em, trong đó tác giả rất quan tâm đến thời gian hoạt động, ăn, ngủ của trẻ ở
trường MN chiếm tỷ lệ khá lớn so với thời gian trong ngày. Vì vậy, cùng với
gia đình, trường MN có vai trò quan trọng trong việc nuôi dưỡng và chăm sóc


10

sức khỏe cho trẻ. Điều đó đòi hỏi mỗi CB, GV, NV nuôi dưỡng cần có những
kiến thức cơ bản về dinh dưỡng và sức khoẻ của trẻ lứa tuổi MN [17]. Trong
giáo trình Dinh dưỡng trẻ em do tác giả Lê Thị Mai Hoa biên soạn cũng đề
cập rất nhiều đến chế độ dinh dưỡng của trẻ, từ đó đòi hỏi người quản lý và
đặc biệt là các NV nuôi dưỡng cần quan tâm đến các hoạt động này. Nếu
được nuôi dưỡng và chăm sóc sức khỏe, giáo dục đúng cách, được sống trong
một môi trường thuận lợi và được mọi người thương yêu sẽ phát triển thuận
lợi, khỏe mạnh [18].
Hay bất kỳ trong trường mầm non nào cũng không thể thiếu cuốn sách
“Hướng dẫn và gợi ý thực hiện chương trình chăm sóc - giáo dục trẻ từ 3 đến
36 tháng, từ 3 đến 4 tuổi, từ 4 đến 5 tuổi và từ 5 đến 6 tuổi” do nhóm tác giả:
Lê Thị Ngọc Ái, Lê Thị Đức, Hồ Lam Hồng, Nguyễn Kỳ Minh Nguyệt, Vũ
Thị Hồng Tâm, Nguyễn Thị Thư, Phùng Thị Tường, Nguyễn Thị Tuất, Tào
Thị Hồng Vân biên soạn. Đây là cuốn sách giúp tất cả giáo viên trong các
trường mầm non dựa vào đó xây dựng chế độ sinh hoạt một ngày cho trẻ khi
ở trường như: chế độ chăm sóc bữa ăn, chế độ chăm sóc giờ ngủ, chế độ vệ
sinh cá nhân trẻ, chế độ vệ sinh cá nhân cô. Quản lý của các trường mầm non
dựa vào đó để nắm bắt được cách tiến hành sinh hoạt một ngày của giáo viên
[34; tr.8-9].
Ngoài ra, có thể kể đến nhiều đề tài luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ, các
công trình nghiên cứu, bài báo khoa học đăng trên các tạp chí chuyên ngành
khoa học giáo dục nghiên cứu về vấn đề này như:

chung cũng như giáo dục kỹ năng tự phục vụ nói riêng cho trẻ mẫu giáo bé ở
trường mầm non đều nhằm giúp trẻ có những kỹ năng cơ bản phục vụ cho bản
thân thích ứng với cuộc sống hàng ngày, bồi dưỡng tình yêu lao động cho trẻ.
Đề tài tập trung nghiên cứu giáo dục một số kỹ năng tự phục vụ cho trẻ mẫu
giáo bé là: Nhóm kỹ năng tự phục vụ trong giờ ăn, nhóm kỹ năng tự phục vụ
trong giờ ngủ, nhóm kỹ năng tự phục vụ trong giờ đón trẻ, nhóm kỹ năng tự
phục vụ trong giờ trả trẻ, nhóm kỹ năng tự phục vụ trong hoạt động học tập,
vui chơi. Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, thực trạng giáo dục kỹ năng tự phục
vụ cho trẻ mẫu giáo bé ở các trường mầm non thành phố Thái Nguyên, tác giả
cũng đã đề xuất biện pháp giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ mẫu giáo bé


12

góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ mẫu giáo bé
nói riêng, hiệu quả giáo dục mầm non ở các trường mầm non thành phố Thái
Nguyên nói chung.
Trong công trình nghiên cứu của mình, hai tác giả Nguyễn Thị Phong,
Trần Thanh Tùng [28] cho rằng để hình thành cho trẻ các kỹ năng tự phục vụ
lao động như lau mặt, rửa tay, chải tóc, mặc quần áo... thì cô giáo phải dạy từ
động tác đơn giản đến phức tạp, phải tạo điều kiện cho trẻ được tập luyện
thường xuyên. Hai tác giả đưa ra yêu cầu và trình tự thực hiện từng kỹ năng
tự phục vụ, vệ sinh thân thể một cách chi tiết, cụ thể.
Tác giả Nguyễn Thị Thư [35] nêu lên sự cần thiết của việc giáo dục và
rèn luyện cho trẻ những kỹ năng thói quen tốt trong cuộc sống trong đó có kỹ
năng tự phục vụ. Theo tác giả, để giáo dục một cách tốt nhất, có hiệu quả nhất
thì việc giáo dục kỹ năng cần tiến hành mọi lúc, mọi nơi, tận dụng cơ hội
trong hoạt động hàng ngày. Tác giả đã chỉ ra mối liên quan mật thiết giữa vai
trò của truyền thống gia đình, vai trò của cá nhân trẻ và tính hứng thú của
chính quá trình giáo dục đến kết quả hình thành kỹ năng tự phục vụ cho trẻ.