ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
NGUYỄN QUANG HUY
QUẢN LÝ CƠ SỞ VẬT CHẤT
VÀ THIẾT BỊ DẠY HỌC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU
ĐỔI MỚI GIÁO DỤC Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG
HỌC
PHỔ THÔNG TỈNH PHÚ THỌ THEO
HƯỚNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG
TIN
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
NGUYỄN QUANG HUY
QUẢN LÝ CƠ SỞ VẬT CHẤT
VÀ THIẾT BỊ DẠY HỌC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU
ĐỔI MỚI GIÁO DỤC Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG
HỌC
PHỔ THÔNG TỈNH PHÚ THỌ THEO
HƯỚNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG
TIN
Chuyên ngành: Quản lý giáo
dục Mã số: 60.14.01.14
Tác giả xin trân trọng cảm ơn các giảng viên Khoa Sau đại học, Khoa
Tâm lý Giáo dục của Trường Đại học sư phạm thuộc Đại học Thái Nguyên đã
tận tình giảng dạy, giúp đỡ em trong quá trình học tập, nghiên cứu.
Tác giả gửi lời biết ơn sâu sắc nhất đến TS. Nguyễn Thị Tuyết Hạnh
người đã giúp đỡ, hướng dẫn tận tình cho tôi trong suốt quá trình nghiên cứu
và thực hiện hoàn thành luận văn.
Tác giả chân thành cảm ơn lãnh đạo, chuyên viên Sở GD&ĐT Phú Thọ,
các đồng chí cán bộ quản lý, các thầy giáo, cô giáo thuộc các trường trung học
phổ thông trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đã tạo điều kiện, giúp đỡ tác giả trong
suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn.
Tác giả rất hy vọng, với những kết quả nghiên cứu đã đạt được, khi áp
dụng vào thực tiễn công tác sẽ góp phần tích cực trong việc quản lý cơ sở
vật chất và thiết bị dạy học ở các trường trung học phổ thông và dần được
triển khai nhân rộng ở các cấp học khác, đây là một trong những yếu tố quan
trọng để đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo của
tỉnh.
Luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót, tác giả kính mong
nhận được sự quan tâm, chỉ dẫn, góp ý xây dựng của các nhà khoa học,
các thầy giáo, cô giáo và của các bạn đồng nghiệp.
Xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, tháng 7 năm
2016
Tác giả luận văn
Nguyễn Quang Huy
ii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN..................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN.........................................................................................................ii
iii
1.4. Quản lý CSVC và TBDH trong trường phổ thông đáp ứng yêu cầu đổi mới
giáo dục..................................................................................................... 22
1.4.1. Yêu cầu quản lý CSVC và TBDH đáp ứng đổi mới giáo dục......................22
1.4.2. Nội dung quản lý CSVC, TBDH..................................................................23
1.5. Quản lý CSVC và TBDH theo hướng ứng dụng CNTT..................................25
1.5.1. Quản lý CSVC và TBDH theo hướng ứng dụng CNTT...............................25
1.5.2. Vai trò của ứng dụng CNTT trong hoạt động quản lý CSVC và TBDH........26
1.5.3. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý CSVC và TBDH..................26
1.6. Một số yếu tố ảnh hưởng đến quản lý cơ sở vật chất, thiết bị dạy học
theo hướng ứng dụng công nghệ thông tin.............................................. 31
1.6.1. Trình độ, năng lực của đội ngũ CBQL trường học....................................31
1.6.2. Trình độ năng lực của đội ngũ giáo viên, nhân viên................................ 31
1.6.3. Điều kiện cơ sở hạ tầng........................................................................... 32
Kết luận chương 1..............................................................................................33
Chương 2. THỰC TRẠNG VIỆC QUẢN LÝ CƠ SỞ VẬT CHẤT VÀ THIẾT BỊ DẠY
HỌC Ở CÁC TRƯỜNG THPT TỈNH PHÚ THỌ THEO HƯỚNG ỨNG DỤNG
CÔNG NGHỆ THÔNG TIN...........................................................................34
2.1. Khái quát về tỉnh Phú Thọ và giáo dục trên địa bàn...................................34
2.1.1. Giới thiệu về tình hình kinh tế - xã hội tỉnh Phú Thọ...............................34
2.1.2. Khái quát về giáo dục đào tạo tỉnh Phú Thọ............................................35
2.2. Thực trạng quản lý CSVC và TBDH ở các trường các trường THPT tỉnh
Phú Thọ......................................................................................................36
2.2.1. Hiện trạng CSVC và TBDH ở các trường THPT tỉnh Phú Thọ....................36
2.2.2. Công tác quản lý CSVC và TBDH ở các trường THPT tỉnh Phú Thọ.............44
2.3. Thực trạng việc ứng dụng CNTT trong quản lý CSVC và TBDH ở các trường
THPT tỉnh Phú Thọ.....................................................................................52
2.3.1.Thực trạng triển khai chủ trương ứng dụng CNTT trong quản lý CSVC và
dục ở các trường THPT tỉnh Phú Thọ theo hướng ứng dụng công nghệ
thông tin.................................................................................................... 64
3.2.1. Giải pháp 1: Tác động nâng cao nhận thức, trình độ cho cán bộ
quản lý, giáo viên, nhân viên về quản lý CSVC và TBDH theo hướng
ứng
dụng công nghệ thông tin..........................................................................64
3.2.2. Giải pháp 2: Xây dựng kế hoạch đầu tư, mua sắm, sửa chữa CSVC
và TBDH để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.........................................67
3.2.3. Giải pháp 3. Tham mưu tốt với Sở GD&ĐT, UBND tỉnh và Bộ ngành
TW để được cấp kinh phí xây dựng CSVC và TBDH theo hướng hiện
đại, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục..................................................... 69
3.2.4. Giải pháp 4: Tăng cường quản lý cơ sở vật chất và TBDH theo
hướng ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác...............................71
3.2.5. Giải pháp 5. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá trong
việc quản lý cơ sở vật chất, thiết bị dạy học..............................................73
3.3. Mối quan hệ giữa các giải pháp..................................................................75
3.4. Thăm dò tính cần thiết và tính khả thi của các giải pháp đã đề xuất............75
3.4.1. Mục đích của thăm dò.............................................................................75
3.4.2. Phương pháp, phạm vi thăm dò..............................................................75
3.4.3. Nội dung thăm dò....................................................................................75
3.4.4. Kết quả thăm dò...................................................................................... 76
Kết luận chương 3..............................................................................................78
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ................................................................................... 79
1. Kết luận..........................................................................................................79
2. Kiến nghị........................................................................................................ 80
TÀI LIỆU THAM KHẢO........................................................................................82
PHỤ LỤC
v
Giáo Dục và Đào Tạo
GV
:
Giáo viên
QLGD
:
Quản lý giáo dục
TBDH
:
Thiết bị dạy học
THPT
:
Trung học phổ thông
UBND
:
bảo quản CSVC và TBDH................................................................52
Bảng 2.8.
Đánh giá mức độ việc triển khai chủ trương ứng dụng CNTT
trong quản CSVC và TBDH............................................................. 53
Bảng 2.9.
Đánh giá việc thực hiện công tác đào tạo và nâng cao trình độ
CNTT trong quản lý........................................................................54
Bảng 2.10. Tình hình cơ sở vật chất và nhân sự cho việc ứng dụng CNTT
trong quản lý CSVC TBDH.............................................................. 55
Bảng 3.1. Kết quả trưng cầu ý kiến về tính cần thiết của các giải pháp đề
xuất... 76 Bảng 3.2.
đề xuất ...76
Kết quả trưng cầu ý kiến về tính khả thi của các giải pháp
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
- Trong giai đoạn đổi mới giáo dục Việt Nam hiện nay, để đáp ứng một
trong những yêu cầu đổi mới giáo dục “Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ
chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển năng lực và phẩm chất người học;
học đi đôi với hành; lý luận gắn liền với thực hiện” việc đổi mới công tác
quản lý cơ sở vật chất và thiết bị dạy học (CSVC và TBDH) trong các nhà
trường theo hướng ứng dụng công thông tin (CNTT) đang trở thành xu hướng
tất yếu.
- Bước vào thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, để có thể
thiếu vừa lạc hậu, hiệu quả sử dụng thiết bị giáo dục rất thấp. Công tác quản
lý thiết bị trường học còn yếu, số lượng cán bộ chuyên trách về thiết bị ít và
thường là giáo viên kiêm nhiệm nên không phát huy được hiệu quả sử dụng
thiết bị ở các cơ sở trường học” [7, tr.25].
- Trong khi đó, việc quản lý CSVC và TBDH của các trường học chưa
được quan tâm đúng mức. Nhiều trường THPT trên địa bàn tỉnh Phú Thọ việc
quản lý CSVC và TBDH được thực hiện bằng sổ sách ghi chép, tổng hợp dẫn
đến khó khăn trong việc lưu giữ, tìm kiếm, phân tích, tổng hợp dữ liệu về
CSVC và TBDH phục vụ cho hoạt động giáo dục và các lĩnh vực liên quan.
Công tác bảo quản, bảo trì còn bị coi nhẹ, dẫn đến tình trạng CSVC và TBDH
xuống cấp nhanh chóng. Việc ứng dụng CNTT trong quản lý CSVC và TBDH của
ngành giáo dục tỉnh Phú Thọ nói chung, trong đó có các trường THPT nói
riêng còn nhiều bất cập, hạn chế, làm ảnh hưởng đến hoạt động giáo dục.
- Với mong muốn khắc phục những bất cập trong quản lý CSVC và
TBDH để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục ở các trường THPT trên địa bàn
tỉnh Phú Thọ, tác giả chọn nghiên cứu đề tài “Quản lý cơ sở vật chất và thiết
bị dạy học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục ở các Trường Trung học phổ
thông tỉnh Phú Thọ theo hướng ứng dụng công nghệ thông tin” làm luận
văn tốt nghiệp.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về quản lý giáo dục, quản lý cơ sở vật chất
- thiết bị dạy học và thực trạng việc ứng dụng công nghệ thông tin trong
quản lý cơ sở vật chất - thiết bị dạy học ở các Trường Trung học phổ
thông trên địa bàn tỉnh Phú Thọ để đề xuất các giải pháp quản lý cơ sở vật
chất - thiết bị
dạy học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục ở các Trường Trung học phổ
các giải
pháp quản lý CSVC và TBDH theo hướng ứng dụng công nghệ thông tin một
cách có hệ thống và phù hợp thực tiễn, tập trung khắc phục các bất cập thì
sẽ quản lý tốt cơ sở vật chất thiết bị dạy học ở các trường Trung học phổ
thông trên địa bàn tỉnh, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục ở các
trường, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay.
6. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận của quản lý CSVC và TBDH ở các trường
THPT theo hướng ứng dụng CNTT;
- Khảo sát thực trạng quản lý CSVC và TBDH ở các trường THPT trên
địa bàn tỉnh Phú Thọ theo hướng ứng dụng CNTT;
- Đề xuất các giải pháp quản lý cơ sở vật chất và thiết bị dạy học ở các
Trường Trung học phổ thông trên địa bàn tỉnh Phú Thọ theo hướng ứng
dụng công nghệ thông tin.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận
Thu thập, đọc, nghiên cứu, phân tích, khái quát hóa, tổng hợp hóa các
tài liêu khoa học có liên quan đến quản lý trường học, quản lý CSVC và
TBDH nhằm xây dựng hoặc chuẩn hóa các khái niệm, các thuật ngữ; xác định
cơ sở lý luận trong quản lý cơ sở vật chất và thiết bị dạy học trong các
trường THPT theo hướng ứng dụng công nghệ thông tin.
7.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp quan sát, nghiên cứu sản phẩm hoạt động:
Người nghiên cứu tiếp cận và xem xét hoạt động quản lý của đội ngũ
CBQL trường THPT trên địa bàn. Mục đích chính của việc sử dụng phương
pháp này là tìm hiểu về thực trạng chất lượng các mặt hoạt động quản lý
theo chức năng và nhiệm vụ của CBQL trường THPT; đồng thời nhờ phương
pháp này, người nghiên cứu có thể khẳng định thực trạng việc quản lý
hiệu quả giáo dục theo yều cầu đổi mới giáo dục ở các trường THPT giai đoạn
hiện nay.
Luận văn có thể là tài liệu tham khảo cho CBQL các trường THPT trong
quá trình thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà trường; các giải pháp được đề
xuất trong luận văn có thể vận dụng ở những trường phổ thông có điều kiện
tương tự.
9. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, luận
văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận của quản lý CSVC và TBDH trong trường trung
học phổ thông.
Chương 2: Thực trạng việc quản lý CSVC và TBDH ở các trường THPT
tỉnh Phú Thọ theo hướng ứng dụng CNTT.
Chương 3: Các giải pháp quản lý CSVC và TBDH đáp ứng yêu cầu đổi
mới giáo dục ở các trường THPT tỉnh Phú Thọ theo hướng ứng dụng CNTT.
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ CƠ SỞ VẬT CHẤT VÀ THIẾT BỊ DẠY HỌC
TRONG TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài
Quá trình phát triển của khoa học giáo dục, hoạt động giáo dục và dạy
học đã được nghiên cứu có hệ thống từ thời Komenxky cho đến ngày nay.
Nhưng hầu như các công trình nghiên cứu chỉ tập trung nhiều vào mục tiêu, nội
dung và phương pháp của việc giáo dục và dạy học, còn phương tiện và điều
TBDH cho công tác đào tạo chiếm 20% tổng điểm đánh giá chung [34, tr.313].
Vấn đề dạy học Tin học, ứng dụng CNTT đã được hầu hết các nước trên
thế giới quan tâm và đã trở nên một vấn đề toàn cầu. Hội nghị Bộ trưởng
giáo dục các nước thành viên của tổ chức diễn đàn hợp tác kinh tế các nước
Châu Á
- Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 2 ngày 07 tháng 4 năm 2000 về “Giáo dục
trong xã hội học tập ở thế kỷ XXI” xác nhận tầm quan trọng của CNTT trong
xã hội học tập. Tại diễn đàn này các Bộ trưởng đã khẳng định tiềm năng rộng
lớn của CNTT trong việc chuẩn bị tương lai cho học sinh, sinh viên cũng như
cung cấp cơ hội học tiếp cho người lớn tuổi. CNTT mang đến sự đổi mới về
cách học cho mọi cấp học. CNTT tạo điều kiện cho việc hợp tác nghiên cứu
khoa học và học từ xa. CNTT cũng mang đến sự đổi mới về công tác quản lý.
Các Bộ trưởng nhấn mạnh phương châm “Giáo dục không biên giới” giữa các
thành viên APEC. CNTT trong giáo dục sẽ là giải pháp chiến lược nhằm đáp
ứng nhu cầu của nền kinh tế dựa trên tri thức.
1.1.2. Các nghiên cứu trong nước
CSVC và TBDH ở các trường phổ thông đã có nhiều văn bản của Đảng
và Nhà nước đề cập đến, đồng thời các nhà nghiên cứu, các nhà sư phạm
trong cả nước cũng quan tâm, thể hiện trên các văn bản, sách, tạp chí và
những đề tài nghiên cứu khoa học.
Để thực hiện các qui định này, vấn đề CSVC và TBDH cũng đã được
quan tâm nghiên cứu. Các nghiên cứu về CSVC và TBDH và quản lý CSVC và
TBDH có thể chia ra thành hai hướng nghiên cứu chính:
- Hướng thứ nhất là các nghiên cứu cơ bản mang tính lý luận nhằm
xác định nội hàm của khái niệm CSVC và TBDH, xác định mục tiêu, vị trí, vai
trò,