BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2

NGUYỄN THỊ PHƢƠNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
THEO ĐỊNH HƢỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH
Ở CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN ĐÔNG ANH
THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC GIÁO DỤC

HÀ NỘI, NĂM 2018


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2

NGUYỄN THỊ PHƢƠNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
THEO ĐỊNH HƢỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH
Ở CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN ĐÔNG ANH
THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8140114

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS. Nguyễn Thị Tình


Trong quá trình học tập, nghiên cứu và thực hiện đề tài, mặc dù đã có nhiều
cố gắng nhƣng luận văn không tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong nhận đƣợc
sự chỉ bảo, đóng góp ý kiến của các thầy giáo, cô giáo, các nhà quản lý và các bạn
đồng nghiệp để luận văn đƣợc hoàn chỉnh hơn.
Xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, tháng 10 năm 2018
Tác giả

Nguyễn Thị Phƣơng


MỤC LỤC

MỞ ĐẦU ........................................................................................................... 1
Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
THEO ĐỊNH HƢỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH Ở
TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ............................................................... 7
1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề .................................................................. 7
1.1.1 Một số công trình nghiên cứu trên thế giới ............................................. 7
1.1.2 Một số nghiên cứu ở trong nƣớc ............................................................... 8
1.2 Hoạt động dạy học theo định hƣớng phát triển năng lực học sinh
ở trƣờng trung học cơ sở .................................................................... 10
1.2.1 Trƣờng trung học cơ sở trong hệ thống giáo dục quốc dân ................... 10
1.2.2 Đặc điểm tâm lý của học sinh trung học cơ sở ...................................... 11
1.2.3 Phát triển năng lực ở học sinh trung học cơ sở ......................................... 12
1.2.4 Hoạt động dạy học theo định hƣớng phát triển năng lực học sinh
trung học cơ sở ...................................................................................... 17
1.3 Quản lý hoạt động dạy học theo định hƣớng phát triển năng lực học
sinh ở trƣờng trung học cơ sở ............................................................... 22


hƣớng phát triển năng lực HS ............................................................... 59
2.3.4 Thực trạng kiểm tra, đánh giá theo định hƣớng phát triển năng lực
học sinh. ................................................................................................ 60
2.4. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học theo định hƣớng phát triển
năng lực học sinh ở các trƣờng trung học cơ sở trên địa bàn huyện
Đông Anh ...................................................................................................... 63
2.4.1 Thực trạng quản lý thực hiện mục tiêu, chƣơng trình, nội dung dạy học
theo định hƣớng phát triển năng lực học sinh ................................................ 63

2.4.2 Thực trạng quản lý hoạt động dạy của giáo viên theo định hƣớng
phát triển năng lực học sinh .................................................................. 64
2.4.3 Thực trạng quản lý hoạt động học của học sinh theo định hƣớng phát
triển năng lực .................................................................................................. 66


2.4.4 Thực trạng quản lý đổi mới hình thức tổ chức, phƣơng pháp, kỹ
thuật dạy học theo định hƣớng phát triển năng lực học sinh ................ 67
2.4.5 Thực trạng quản lý kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học
sinh theo định hƣớng phát triển năng lực. ............................................ 70
2.4.6 Thực trạng quản lý cơ sở vật chất, sử dụng thiết bị dạy học và ứng
dụng công nghệ thông tin phục vụ cho hoạt động dạy học theo
định hƣớng phát triển năng lực học sinh............................................... 71
2.4.7 Thực trạng mức độ ảnh hƣởng của các yếu tố đến quản lý hoạt
động dạy học theo định hƣớng phát triển năng lực học sinh ................ 73
2.5. Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động dạy học theo định
hƣớng phát triển năng lực học sinh ở các trƣờng trung học cơ sở
trên địa bàn huyện Đông Anh. .............................................................. 75
2.5.1. Những ƣu điểm...................................................................................... 75
2.5.2. Những hạn chế ...................................................................................... 76
2.5.3. Nguyên nhân của những ƣu điểm và hạn chế ................................................. 77

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ............................................................... 105
1. Kết luận ..................................................................................................... 105
2. Khuyến nghị .............................................................................................. 107
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................. 109
PHỤ LỤC


DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
Viết tắt

Viết đầy đủ

CBQL

Cán bộ quản lý

CNTT

Công nghệ thôngtin

CSVC

Cơ sở vật chất

GV

Giáo viên

HS


SGK

Sách giáo khoa

TBDH

Thiết bị dạy học

TB

Trung bình

THCS

Trung học cơ sở

TTCM

Tổ trƣởng chuyên môn


DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1. Đội ngũ hiệu trƣởng các trƣờng THCS trên địa bàn huyện Đông
Anh thành phố Hà Nội năm học 2017 - 2018.......................................... 48
Bảng 2.2. Đội ngũ GV các trƣờng THCS trên địa bàn huyện Đông Anh
thành phố Hà Nội năm học 2017 - 2018 ................................................. 49
Bảng 2.3. Kết quả 2 mặt giáo dục của các trƣờng THCS trên địa bàn huyện
Đông Anh, năm học 2017 – 2018 ............................................................ 50
Bảng 2.4. CSVC, TBDH các trên địa bàn huyện Đông AnhThành phố Hà



1

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong bối cảnh hội nhập và toàn cầu hóa hiện nay, nhiều quốc gia trên thế giới
đã tiến hành đổi mới giáo dục, đó là xu thế phát triển chung và Việt Nam cũng
không đứng ngoài xu thế đó. Đảng và Nhà nƣớc ta đã xác định giáo dục và đào tạo
cùng với khoa học công nghệ đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra nguồn nhân
lực có chất lƣợng cao, đáp ứng đƣợc sự nghiệp CNH - HĐH đất nƣớc và hội nhập
quốc tế.
Đảng đã đề ra các nghị quyết quan trọng về đổi mới giáo dục, trong đó Nghị
quyết Trung ƣơng 2 khóa VIII đã khẳng định “thực sự coi giáo dục và đào tạo là
quốc sách hàng đầu, là động lực phát triển kinh tế xã hội” [10], đánh dấu một bƣớc
quan trọng trong sự phát triển giáo dục. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX Đảng
đã khẳng định “phát triển giáo dục và đào tạo là một trong những động lực quan
trọng thúc đẩy sự nghiệp CNH-HĐH, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững”[11]. Đến
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Đảng đã chỉ rõ yêu cầu cấp bách cũng nhƣ lâu
dài đó là “nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện; đổi mới cơ cấu tổ chức, cơ chế
quản lý, nội dung, PP dạy và học; thực hiện chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa,
chấn hưng giáo dục Việt Nam” [12].
Thực hiện các nghị quyết của Đảng, nền giáo dục nƣớc ta đã có sự phát triển
vƣợt bậc và đạt đƣợc một số thành tựu quan trọng. Tuy nhiên, chất lƣợng, hiệu quả
giáo dục và đào tạo còn bộc lộ nhiều những hạn chế, đáp ứng chƣa cao đƣợc yêu cầu
của sự phát triển kinh tế, xã hội. Nhận thấy rõ điều đó, tại Đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ XI, Đảng đã xác định “đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam
theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế,
trong đó, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ GV và CBQL là khâu
then chốt, giáo dục và đào tạo có sứ mạng nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân

nhƣng quản lý hoạt động dạy của GV, hoạt động học của HS là trọng tâm vì các
hoạt động khác chủ yếu phục vụ cho hai hoạt động trên. Cùng với những thay đổi
căn bản và toàn diện giáo dục, đặc biệt trong quá trình dạy học là chuyển từ việc
dạy học chú trọng trang bị kiến thức sang dạy học theo hƣớng phát triển năng lực
HS cho nên công tác quản lý nói chung và quản lý hoạt động dạy học nói riêng


3

trong đó có dạy học theo hƣớng phát triển năng lực là một công tác hết sức quan
trọng, cần thiết và phải làm ngay, cần đồng bộ với các hoạt động dạy và học, hoạt
động quản lý khác.
Xuất phát từ việc học tập, nghiên cứu lý luận về khoa học quản lý giáo dục.
Từ thực tiễn công tác và đứng trƣớc thực trạng của các nhà trƣờng cũng nhƣ yêu
cầu của nhiệm vụ đổi mới, với vai trò là chuyên viên Phòng Giáo dục và Đào tạo,
với những trăn trở, suy nghĩ để tìm ra đƣợc các biện pháp quản lý hiệu quả nhằm
nâng cao chất lƣợng dạy học trong các nhà trƣờng, tác giả đã chọn đề tài “Quản lý
hoạt động dạy học theo định hƣớng phát triển năng lực học sinh ở các trƣờng
THCS huyện Đông Anh, Thành phố Hà Nội” để nghiên cứu.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở làm rõ lý luận và thực trạng về hoạt động dạy học và quản lý hoạt
động dạy học ở các trƣờng THCS trên địa bàn huyện Đông Anh, đề xuất các biện
pháp nhằm nâng cao chất lƣợng quản lý hoạt động dạy học theo định hƣớng PTNL
học sinh ở các trƣờng THCS trên địa bàn huyện đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục
và đào tạo trong giai đoạn hiện nay.
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động dạy học theo định hƣớng phát triển năng lực HS ở các trƣờng THCS.
3.2. Đối tƣợng nghiên cứu
Biện pháp quản lý hoạt động dạy học theo định hƣớng phát triển năng lực HS

Nghiên cứu đƣợc tiến hành lấy số liệu từ năm 2013, năm thực hiện chƣơng
trình đổi mới căn bản toàn diện giáo dục đến nay và tập trung nghiên cứu số liệu
chính trong năm học 2017- 2018.
6.3. Giới hạn về khách thể điều tra
Đề tài khảo sát các khách thể gồm: CBQL, GV, HS tại 04 trƣờng THCS huyện
Đông Anh, Thành phố Hà Nội.
7. Phƣơng pháp nghiên cứu
7.1. Các phƣơng pháp nghiên cứu lý luận
Thực hiện việc nghiên cứu các tài liệu về: Một số tác phẩm kinh điển của chủ nghĩa
Mác - Lênin, tƣ tƣởng Hồ Chí Minh; các văn kiện, nghị quyết của Đảng; các chỉ thị, nghị
định, nghị quyết của Chính phủ; các thông tƣ, hƣớng dẫn của Bộ Giáo dục và đào tạo về


5

quản lý HĐDH theo định hƣớng PTNL; Luật Giáo dục, Chiến lƣợc phát triển giáo dục;
các giáo trình, tài liệu về khoa học quản lý và QLGD; các công trình nghiên cứu, báo cáo
khoa học có liên quan đến đề tài đã đƣợc công bố và đăng tải trên các tạp chí, hội thảo
khoa học; hệ thống các văn bản lãnh đạo, chỉ đạo, hƣớng dẫn, kế hoạch tổ chức thực
hiện, các báo cáo sơ kết, tổng kết, chƣơng trình, quy trình, nội dung đào tạo, kế hoạch
quản lý của ngành giáo dục và đào tạo huyện Đông Anh. Từ đó tiến hành thu thập các
thông tin, phân tích, tổng hợp, hệ thống hoá, mô hình hoá, khái quát hóa thành cơ sở lý
luận của đề tài.
7.2. Các phƣơng pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1. Phƣơng pháp điều tra bằng phiếu
Điều tra bằng phiếu câu hỏi đối với CBQL, GV, HS để làm cơ sở đánh giá
thực trạng, tìm ra nguyên nhân và đề xuất các biện pháp hiệu quả trong quản lý
HĐDH theo định hƣớng PTNL ở các trƣờng THCS.
7.2.2. Phƣơng pháp quan sát sƣ phạm
Thu thập thông tin qua việc quan sát hoạt động giảng dạy của giáo viên; các biểu

năng lực học sinh ở các trƣờng THCS trên địa bàn huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội.
- Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học theo định hƣớng phát triển
năng HS ở các trƣờng THCS trên địa bàn huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội.


7

Chƣơng 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƢỚNG
PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1 Một số công trình nghiên cứu trên thế giới
Trong lịch sử phát triển của loài ngƣời, việc truyền bá kinh nghiệm lịch sử của
thế hệ trƣớc cho thế hệ sau luôn đƣợc diễn ra với muôn hình, muôn vẻ, bằng nhiều
hình thức và cách thức khác nhau. Nhu cầu học tập của con ngƣời không ngừng
tăng lên. Việc học tập diễn ra với nhiều hình thức phong phú, đa dạng. Học trong nhà
trƣờng, học ngoài nhà trƣờng, chính quy, không chính quy, học trên lớp, học ở nhà,
học thêm…Đi kèm theo đó là việc quản lý hoạt động dạy học. Xã hội ngày càng đổi
mới và phát triển, tất yếu dẫn đến nội dung và phƣơng pháp giáo dục phải có đổi mới
để đáp ứng yêu cầu đổi mới của xã hội. Trên thế giới đã có nhiều công trình khoa học
nghiên cứu cải tổ nền giáo dục theo hƣớng phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo
của ngƣời học. Học sinh đƣợc hƣớng dẫn, khuyến khích tự lập và phát triển kế hoạch
học tập của mình.
Ngay từ thời cổ đại, tƣ tƣởng về dạy học và quản lý dạy học đã đƣợc thể hiện
trong những quan điểm của nhiều nhà triết học đồng thời là nhà giáo dục. Đức Khổng
Tử (551-479 TCN) đã giúp học trò phát triển bằng cách khuyến khích sở trƣờng, phê
bình sở đoản, phƣơng châm chính của dạy học là “khải phát” tức là gợi mở.
Socrates (469-399 TCN) đã đề xuất thực hiện PP dạy học và đƣợc sử dụng cho
đến ngày nay. J.A.Komenxki (1592-1670) đã phân tích các hiện tƣợng trong tự
nhiên và hiện thực để đƣa ra các biện pháp dạy học buộc ngƣời học phải tìm tòi, suy

Hồ và Lê Tuấn cho rằng: “Trong việc thực hiện mục tiêu đào tạo, việc quản lý
chuyên môn là trọng tâm của nhà trƣờng”. Tác giả Nguyễn Văn Lê chú trọng đến
biện pháp giáo dục chính trị, tƣ tƣởng cho GV và bồi dƣỡng chuyên môn, nghiệp vụ
để xây dựng tiềm lực chuyên môn cho đội ngũ GV là một trong các biện pháp quản lý
của Hiệu trƣởng.
Về vấn đề quản lý hoạt động dạy học trong nhà trƣờng đƣợc nghiên cứu có hệ
thống trong nhiều công trình của các tác giả nhƣ: Hồ Ngọc Đại, Nguyễn Cảnh Toàn,
Nguyễn Kỳ… các tác giả đã nghiên cứu một cách toàn diện vai trò của việc tổ chức
quá trình dạy học, việc đổi mới phƣơng pháp dạy học, các yếu tố liên quan đến quá


9

trình dạy học…Bên cạnh đó một số giáo trình của Học viện Quản lý giáo dục, Viện
khoa học giáo dục Việt Nam, Trƣờng đại học giáo dục…cũng đã trình bày những vấn
đề cơ bản của quản lý hoạt động dạy học.
Các công trình nghiên cứu của các tác giả trên đã đề cao vai trò của công tác
quản lý trƣờng học quyết định chất lƣợng giáo dục, uy tín của nhà trƣờng. Bên cạnh
những công trình khoa học mang tính hàn lâm, nhiều công trình đã chỉ rõ vai trò chủ
thể của ngƣời quản lý trƣờng học. Công tác quản lý phải là ngƣời làm việc có tổ
chức, điều khiển công việc của ngƣời khác và chịu trách nhiệm trƣớc kết quả hoạt
động của họ. Nhà quản lý là ngƣời lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát con
ngƣời, tài chính, vật chất và thông tin một cách có hiệu quả đề đạt đƣợc mục tiêu.
Trong các chƣơng trình đào tạo Thạc sỹ quản lý giáo dục cũng có nhiều luận văn
của một số tác giả nghiên cứu trực tiếp về công tác quản lý HĐDH trong nhà trƣờng nhƣ:
“Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trƣởng các trƣờng THCS huyện
Tam Dƣơng, Tỉnh Vĩnh Phúc” của tác giả Nguyễn thị Kim Dinh, Đại học sƣ phạm
Hà Nội năm 2009; “Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trƣởng các
trƣờng THCS huyện Tiên Lãng, Thành phố Hải Phòng” của tác giả Trần Thanh Tra,
Đại học sƣ phạm Hà Nội năm 2010; “Những biện pháp quản lý của Hiệu trƣởng

triển kinh tế xã hội địa phƣơng. Nhƣng huyện vẫn còn là một huyện ngoại thành, sự
phát triển về kinh tế và dân trí chƣa đồng đều, vì vậy đối với việc quản lý hoạt
động theo định hƣớng phát triển năng lực học sinh ở các trƣờng THCS chƣa đƣợc
nghiên cứu và vận dụng một cách sâu sắc, toàn diện. Luận văn này sẽ kế thừa, tiếp
thu một cách chọn lọc các công trình nghiên cứu có liên quan về công tác này, để
tập trung nghiên cứu sâu vấn đề trên, góp phần nâng cao chất lƣợng dạy học ở các
trƣờng THCS trên địa bàn huyện, đáp ứng yêu cầu mục tiêu giáo dục đào tạo trong
giai đoạn hiện nay.
1.2 Hoạt động dạy học theo định hƣớng phát triển năng lực học sinh ở
trƣờng trung học cơ sở
1.2.1 Trƣờng trung học cơ sở trong hệ thống giáo dục quốc dân
Từ điều 26 đến điều 31 mục 2, chƣơng II Luật giáo dục Việt Nam 2009 đã
khẳng định rõ vai trò của trƣờng THCS trong hệ thống giáo dục quốc dân nhƣ sau:
- Giáo dục THCS nhằm giúp HS củng cố và phát triển những kết quả của giáo
dục Tiểu học: có học vấn phổ thông ở trình độ cơ sở và những hiểu biết ban đầu về


11

kỹ thuật và hƣớng nghiệp để tiếp tục học THPT, trung cấp, học nghề hoặc đi vào
cuộc sống lao động.
- Phƣơng pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ
động sáng tạo của HS, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học, bồi dƣỡng
phƣơng pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm, rèn luyện kỹ năng vận dụng
kiến thức vào thực tiễn tác động đến tình cảm đem lại niềm vui hứng thú học tập
cho HS.
Tại điều 3, chƣơng I Điều lệ trƣờng trung học đã quy định trƣờng trung học có
những nhiệm vụ và quyền hạn sau:
1. Tổ chức giảng dạy, học tập và các hoạt động giáo dục khác theo mục tiêu,
chƣơng trình giáo dục phổ thông dành cho cấp THCS và cấp THPT do Bộ trƣởng

khoa học xã hội nhƣ: Văn, Sử, Địa, Giáo dục công dân …Do đó năng lực nhận thức
bằng lý tính thông qua các thao tác tƣ duy, phân tích, so sánh, khái quát hóa, trừu
tƣợng đi sâu vào đối tƣợng, phát hiện ra bản chất của đối tƣợng đã phát triển mạnh.
- Về mặt tình cảm, ý chí: Các em trong độ tuổi HS THCS đồng thời với việc
phát triển về mặt nhận thức sâu sắc thì mặt tình cảm cũng đƣợc thể hiện rõ ràng
hơn, cụ thể hơn, thông qua các hành vi ứng xử trong các mối quan hệ gia đình, bạn
bè, thầy cô giáo… Các quan hệ về tình bạn, tình ngƣời ngày càng phong phú, đa
dạng và cũng ý thức đƣợc trách nhiệm của ngƣời công dân trong tƣơng lai nên đã
thể hiện ý trí học tập, rèn luyện để học nghề, lập nghiệp.
1.2.3 Phát triển năng lực ở học sinh trung học cơ sở
1.2.3.1 Khái niệm
* Năng lực
Năng lực là sự thực hiện có trách nhiệm và hiệu quả các hành động, giải quyết
các nhiệm vụ, vấn đề trong những tình huống khác nhau thuộc các lĩnh vực nghề
nghiệp, xã hội hay cá nhân trên cơ sở hiểu biết, kỹ năng, kỹ xảo và kinh nghiệm
cũng nhƣ sự sẵn sàng hành động.
* Cấu trúc của năng lực
Cấu trúc chung của năng lực đƣợc mô tả là sự kết hợp của bốn năng lực
thành phần:
- Năng lực chuyên môn (Professional competency): Là khả năng thực hiện
các nhiệm vụ chuyên môn cũng nhƣ khả năng đánh giá kết quả chuyên môn một


13

cách độc lập, có phƣơng pháp và chính xác về mặt chuyên môn. Nó đƣợc tiếp
nhận qua việc học nội dung chuyên môn và chủ yếu gắn với các khả năng nhận
thức và tâm lí vận động.
- Năng lực phương pháp (Methodical competency): là khả năng đối với
những hành động có kế hoạch, định hƣớng mục đích trong việc giải quyết các

nhau nhằm hình thành các năng lực;
+ Năng lực là sự kết hợp của tri thức, hiểu biết, khả năng, mong muốn…;
+ Mục tiêu hình thành năng lực định hƣớng cho việc lựa chọn, đánh giá
mức độ quan trọng; cấu trúc hóa các nội dung và hoạt động dạy học về mặt
phƣơng pháp;
+ Năng lực mô tả việc giải quyết những nhiệm vụ trong các tình huống: ví dụ nhƣ
đọc một văn bản cụ thể… Nắm vững và vận dụng các phép tính cơ bản…;
+ Các năng lực chung và năng lực chuyên môn tạo thành cơ sở chung trong
việc giáo dục và dạy học.
Chƣơng trình dạy học phát triển năng lực nhằm mục tiêu phát triển năng lực
ngƣời học, nhằm đảm bảo chất lƣợng đầu ra của việc dạy học; thực hiện mục tiêu phát
triển toàn diện các phẩm chất nhân cách, chú trọng năng lực vận dụng tri thức trong
những tình huống thực tiễn nhằm chuẩn bị cho con ngƣời năng lực giải quyết các tình
huống của cuộc sống và nghề nghiệp. Chƣơng trình này nhằm nhấn mạnh vai trò của
ngƣời học với tƣ cách chủ thể của quá trình nhận thức.
1.2.3.2 Phát triển năng lực ở HS trung học cơ sở
Trong lịch sử triết học, quan điểm siêu hình xem sự phát triển chỉ là sự tăng
giảm thuần túy về lƣợng, không có sự thay đổi về chất của sự vật; đồng thời, nó
cũng xem sự phát triển là quá trình tiến lên liên tục, không trải qua những bƣớc
quanh co phức tạp.
Đối lập với quan điểm siêu hình, trong phép biện chứng khái niệm: “Phát triển
dùng để chỉ quá trình vận động theo khuynh hƣớng đi lên từ thấp đến cao, từ kém hoàn
thiện đến hoàn thiện hơn”. Nhƣ vậy, khái niệm phát triển không đồng nhất với khái niệm
vận động nói chung, đó không phải là sự biến đổi tăng lên hay giảm đi đơn thuần về
lƣợng hay sự biến đổi tuần hoàn lặp đi lặp lại ở chất cũ mà là sự biến đổi về chất theo
hƣớng hoàn thiện của sự vật. Phát triển cũng là quá trình phát sinh và giải quyết mâu
thuẫn khách quan vốn có của sự vật, là quá trình thống nhất giữa phủ định những nhân tố
tiêu cực và kế thừa, nâng cao nhân tố tích cực từ sự vật cũ trong hình thái mới của sự vật.