THỰC TRẠNG CHỈ ĐẠO HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN
TIẾNG ANH THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC
GIAO TIẾP CHO HS Ở CÁC TRƯỜNG TH QUẬN NGÔ
QUYỀN - THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG


- Khái quát chung về giáo dục TH quận Ngô Quyền, thành
phố Hải Phòng
Quận Ngô Quyền có 12 trường Tiểu học tương ứng với
13 phường (trung bình mỗi phường có 01 trường TH). Trong
đó, 11 trường công lập và 01 trường ngoài công lập (Trường
quốc tế Gateway); 08 trường TH đạt Chuẩn Quốc gia (TH
Nguyễn Thượng Hiền, TH Nguyễn Trãi, TH Thái Phiên, TH
Lê Hồng Phong, TH Chu Văn An, TH Quang Trung, TH Trần
Quốc Toản, TH Nguyễn Du) trong đó 03 trường đạt Chuẩn
Quốc gia mức độ 2 (trường TH Thái Phiên, trường TH Chu
Văn An, trường TH Lê Hồng Phong).
Quy mô phát triển trường không đều nhau. Có trường
thu hút rất đông HS như trường Tiểu học Chu Văn An với gần
2390 HS và 90 cán bộ giáo viên, trường Tiểu học Lê Hồng
Phong gần 2000 HS và 89 cán bộ giáo viên. Tuy nhiên cũng
có những trường có rất ít HS như trường Tiểu học Kim Đồng
với khoảng 660 HS; trường TH Nguyễn Khuyến với gần 800
HS.
Từ năm 2013 đến 2017, giáo dục Tiểu học quận Ngô
Quyền luôn đứng trong tốp 03 của Thành phố. Chất lượng đội


ngũ giáo viên TH quận Ngô Quyền ngày càng được nâng cao.
Trong Hội thi Giáo viên dạy giỏi cấp thành phố môn Tiếng Anh
bậc TH lần gần nhất năm học 2017-2018, quận Ngô Quyền dẫn


73

3.093

22,69

Lớp 3

71

2.846

20,88

Lớp 4

65

2.572

18,87

Lớp 5

54

2.122

15,57

lượng giáo dục, hiện nay chất lượng của một bộ phận GV còn yếu
do một trong những nguyên nhân là những GV dạy lâu năm chỉ
mới được chuẩn hóa, việc củng cố tích lũy kiến thức và việc tự
học tự bồi dưỡng chưa đạt hiệu quả. Bên cạnh đó do sự tác động
của cơ chế thị trường, đời sống của một bộ phận GV còn gặp
nhiều khó khăn; chế độ tiền lương cho GV chưa thực sự thỏa


đáng, lương của GV hiện nay chưa đủ sức hấp dẫn để thu hút số
HS giỏi xuất sắc vào các trường Sư phạm mặc dù Nhà nước đã có
chính sách miễn học phí cho sinh viên các trường Sư phạm, đồng
thời nhiều sinh viên Sư phạm ra trường chưa được tuyển dụng do
biên chế có hạn. GV ở các trường TH hiện nay vẫn thiếu như
thiếu GV Mỹ thuật, Thể dục, tiếng Anh.
Qua các số liệu đã điều tra ở trên và trao đổi với lãnh
đạo nhà trường, tôi nhận thấy đội ngũ giáo viên môn Tiếng
Anh nhiệt tình, có trách nhiệm, yêu nghề, ham học hỏi những
kiến thức và phương pháp giảng dạy mới; gắn bó với nhà
trường mong muốn nhà trường phát triển; chất lượng chuyên
môn và nghiệp vụ sư phạm đa số đáp ứng được yêu cầu đổi
mới giáo dục.
Tuy nhiên cũng phải thừa nhận một số hạn chế. Trình độ
GV Tiếng Anh của trường TH quận Ngô Quyền không đồng
đều, tỉ lệ GV nam và nữ chênh lệch quá lớn. Nhiều GV chưa
quen với dạy Tiếng Anh hiện đại, không thể giao tiếp hiệu quả
bằng Tiếng Anh; Trình độ tiếng (lý thuyết) và kỹ năng thực
hành thấp, ít cơ hội để giao tiếp tiếng Anh với người nước
ngoài, không có động cơ giao tiếp bằng Tiếng Anh ở trường
và ít có điều kiện để cập nhật với những phát triển mới trong


-

Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi: Xây dựng các mẫu
phiếu điều tra, khảo sát thực trạng dạy học môn tiếng Anh
theo hướng phát triển năng lực giao tiếp, chỉ đạo dạy học
môn tiếng Anh ở các trường TH theo hướng phát triển năng
lực giao tiếp.

-

Thang đánh giá được quy ước 5 mức:
+ Mức 1: Không cần thiết/chưa bao giờ
+ Mức 2: Ít cần thiết/ít khi/ yếu
+ Mức 3: Bình thường/thỉnh thoảng/trung bình
+ Mức 4: Cần thiết/thường xuyên/ khá
+ Mức 5: Rất cần thiết/rất thường xuyên/ tốt

-

Phương pháp phỏng vấn sâu: Sử dụng phỏng vấn để điều
tra bổ sung thông tin nghiên cứu bằng bảng hỏi.


-

Phương pháp toán thống kê: Sử dụng các công thức toán
thống kê để xử lý kết quả nghiên cứu nhằm rút ra các nhận
xét khoa học.

-Thực trạng hoạt động DH môn Tiếng Anh theo hướng phát


Cần thiết thường

Ít cần

Không

thiết

cần thiết

khảo sát
SL %

SL

SL

%

CBQL

14 58,3 10 41,7 0

0

0

0


phát triển năng lực giao tiếp giữa CBQL và GV. Đa số khách
thể được khảo sát đều đánh giá dạy học môn tiếng Anh theo
hướng phát triển năng lực giao tiếp là rất cần thiết (58,3%


CBQL, 78,1% GV), cần thiết (41,7% CBQL, 21,9 % GV).
Không khách thể nào đánh giá ở mức thấp hơn.
Chúng tôi đã tiến hành phỏng vấn, trao đổi, hỏi ý kiến
và thấy rằng hầu hết CBQL, nhóm trưởng chuyên môn, GVTA
đều cho rằng dạy học môn tiếng Anh theo hướng phát triển
năng lực giao tiếp nhằm phát huy năng lực giao tiếp tiếng
Anh của học sinh là cần thiết. “Khi dạy học tiếng Anh cho
học sinh trong trường, tôi thường thiết kế các hoạt động nói
tiếng Anh” (Giáo viên N.T.V. - trường TH ND).
Qua gặp gỡ trò chuyện với các em học sinh, chúng tôi
thấy phần lớn các em rất hứng thú với phương pháp dạy học
mới, các em cũng mong muốn được các thầy cô tổ chức nhiều
các hoạt động cặp, nhóm trong giờ học. Các em cũng đã nhận
thức được vai trò của tiếng Anh và nhiệm vụ của các em đối
với việc học tiếng Anh trong điều kiện xã hội hiện nay. Điều
này khẳng định các em học sinh rất quan tâm đến năng lực sử
dụng tiếng Anh.
Nhìn chung, CBQL, GV đều nhận thức được tầm quan
trọng và sự cần thiết của việc DH môn Tiếng Anh theo hướng
phát triển năng lực giao tiếp.


Thực trạng mục tiêu dạy học tiếng Anh theo hướng
phát triển năng lực giao tiếp
- Thực trạng mục tiêu dạy học tiếng Anh theo hướng phát


5
%

S
L

%

dụng

Tiếng Anh
như
công
1

một
cụ

gỉao tiếp ở
mức độ cơ
bản

dưới

các

dạng

nghe, nói,


1

Mục tiêu
S
L
Có
thức

2
%

S
L

3
%

S
L

4
%

S
L

5
%


trình

độ,

đặc

điểm

tâm lí lứa
tuổi.

0

0

0

1

1,
8

37

66,
1

18

32,


nền

văn

hóa

của

một

số

nước

nói Tiếng
Anh, từ đó
có
cảm

tình
và

thái độ tốt
đẹp

đối

với


5

5
%

S
L

%

62, 18 32,
5

1


Mức độ cần thiết
T
T

1

Mục tiêu
S
L

2
%

S

ngôn

ngữ

của

các

nước

nói

tiếng

Anh.
4

Biết
hào,

tự 0
yêu

quí và tôn
trọng nền
văn hóa và
ngôn ngữ
dân

tộc


3
%

S
L

4
%

S
L

5
%

S
L

%

mình.
Bồi dưỡng
phẩm chất
5

đạo

đức 0


tục thiết kế mục tiêu dạy học một cách phù hợp. Tuy nhiên, kết
quả khảo sát cũng cho thấy vẫn còn 1,8% đến 8,9% số khách thể
được hỏi đánh giá các mục tiêu dạy học trên ở mức bình thường.
Đây cũng là điểm cần lưu ý cho cả GV và CBQL trong việc điều
chỉnh nhận thức về mục tiêu dạy học môn tiếng Anh theo hướng
phát triển năng lực giao tiếp.


- Thực trạng nội dung dạy học tiếng Anh theo hướng
phát triển năng lực giao tiếp cho học sinh
- Đánh giá của khách thể khảo sát về nội dung dạy học
tiếng Anh theo hướng phát triển năng lực giao tiếp
Mức độ cần thiết
T

Mục

T

tiêu

1
S
L

1

2
%



0

0

0

0

0

0

40

0

0

9

16,

2

39,

2

35,


các kĩ
năng
nghe,
nói,
đọc,
viết.
3

Hệ
thống
các
chuẩn
mực về

1

1,
8

10

17,
8

19

33,
9


tiếp
Mức độ thực hiện
T

Mục

T

tiêu

1
S
L

1

Phươn
g pháp
diễn
giảng.

0

2
%
0

S
L
0

62,

1

5

5

5


2

Phươn

1

g pháp

1, 14 25 10 17,

2

35, 11 19,

8

8

0


đàm
thoại.
3

Phươn

0

0

0

0

0

g pháp
phân
tích
ngôn
ngữ.
4

Phươn

0

0


0

0

sử
dụng
các tài
liệu
trực
quan.
5

Các
phươn

0

0

0


g pháp
khác
Trong các phương pháp dạy học môn tiếng Anh theo
hướng phát triển năng lực giao tiếp được khảo sát chúng tôi nhận
thấy đa số GV vẫn sử dụng phương pháp truyền thống trong dạy
học nói chung và dạy học tiếng Anh nói riêng (62,5% GV sử
dụng phương pháp diễn giảng). Trong khi đó các phương pháp
kích thích sử dụng tiếng Anh để nói và thuyết trình được GV sử

4
%

S
L

5
%

S
L

%


1 Hình thức dạy
học lớp bài.

0

0

0

0

0

2 Hình thức dạy
học

51,
8
48,
2

20

15

19

0 21

30,
3
35,
7
26,
8
33,
9

34

18

12

10


0

6 Tổ chức giao
lưu tiếng Anh

0

0

0

0

0

7 Tổ chức các 49 87, 7 12, 0

0

0

0

0

0

3

6


để

luyện

nói

tiếng Anh.
8 Tổ

chức

Festival tiếng 0
Anh

0

0

0 35

62,
5

21

37,
5

0

nhiên, dạy học tiếng Anh theo hướng phát triển năng lực giao
tiếp đòi hỏi cao ở các hình thức trải nghiệm để học sinh có cơ
hội phát triển năng lực nghe - nói tiếng Anh. Do đó, kết quả
nghiên cứu được thể hiện ở bảng 2.6 là cơ sở thực tiễn cho
những biện pháp đề xuất chỉ đạo dạy học tiếng Anh theo hướng
phát triển năng lực giao tiếp.
- Thực trạng kiểm tra dạy học tiếng Anh theo hướng
phát triển năng lực giao tiếp cho học sinh tại các trường


TH quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng
- Thực trạng kiểm tra dạy học tiếng Anh theo hướng phát
triển năng lực giao tiếp ở trường TH quận Ngô Quyền,
thành phố Hải Phòng
Mức độ thực hiện
T

Hình thức

T

đánh giá

1
S
L

2
%


hồ sơ học tập, 0

0 26

46,

89,
3

21,

L

6

%

10,
7

0

3 Đánh giá qua 9 16, 13 23, 14 25 20 35, 0

0

vở học tập.

thuyết



7