Kinh nghiệm

Tổ

: Toán, Lý, Hóa, Sinh, Cn, Tin

Giáo viên thực hiện

: Nguyễn Trần Thanh Nhật

Tháng 01 / 2015


Kinh nghiệm: Dạy học tiết bài tập - phần Lập trình đơn giản - Tin học 8

MỤC LỤC
A. MỞ ĐẦU............................................................................................................. 3
I- ĐẶT VẤN ĐỀ ..................................................................................................... 3
1/ Thực trạng của vấn đề đòi hỏi phải có giải pháp mới để giải quyết ............. 3
2/ Ý nghĩa .......................................................................................................... 3
3/ Phạm vi nghiên cứu ...................................................................................... 3
II - PHƢƠNG PHÁP TIẾN HÀNH ............................................................... 4
1/ Cơ sở khoa học ............................................................................................. 4
2/ Các biện pháp tiến hành ............................................................................... 4

B. NỘI DUNG ......................................................................................................... 5
I- MỤC TIÊU ......................................................................................................... 5
II- MÔ TẢ GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI ............................................................... 5
1/ Thuyết minh tính mới ................................................................................... 5
2/ Khả năng áp dụng ....................................................................................... 10
3/ Lợi ích kinh tế - xã hội ............................................................................... 10

giới. Do vậy, những kiến thức và kỹ năng trong phần học này tương đối mới và
khá là trừu tượng, học sinh ban đầu khá bỡ ngỡ và khó khăn. Chính vì thế, trong
phân phối chương trình đã dành ra một số tiết bài tập giúp củng cố các kiến thức,
kỹ năng sau các bài học mới. Bản thân là giáo viên giảng dạy bộ môn tin học lớp
8, tôi luôn trăn trở để tìm cách giảng dạy hiệu quả và giúp học sinh học tốt hơn.
2/ Ý nghĩa
Tôi chọn đề tài “ Dạy học tiết bài tập phần Lập trình đơn giản - Tin học 8”
này để tìm hiểu và ứng dụng cụ thể một số kỹ thuật dạy học tích cực trong các tiết
bài tập trong phần lập trình đơn giản nhằm tìm ra phương pháp tốt hơn trong việc
củng cố kiến thức cũng như luyện tập kỹ năng viết chương trình cho học sinh sau
mỗi bài học, đồng thời giảm thiểu sự thiếu tự tin, lo lắng của học sinh trong tiết
học do sợ lên bảng làm bài, hạn chế sự nhàm chán trong các tiết bài tập. Qua đó,
có thể phát huy được tính tích cực, chủ động, khả năng vận dụng kiến thức, kỹ
năng để giải quyết vấn đề của học sinh.
3/ Phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng: học sinh lớp 8
- Các tiết bài tập trong phần lập trình đơn giản
- Nhiệm vụ nghiên cứu: kết hợp kỹ thuật dạy học tích cực bản đồ tư duy và
khăn trải bàn để nâng cao hiệu quả dạy & học giờ bài tập.

Trường THCS Lê Hồng Phong

2

GV: Nguyễn Trần Thanh Nhật


Kinh nghiệm: Dạy học tiết bài tập - phần Lập trình đơn giản - Tin học 8

II - PHƢƠNG PHÁP TIẾN HÀNH

các bài tập nhưng hiệu quả vẫn không cao. Thường thì, qua những tiết học sau (lý
thuyết và thực hành) , khi đến nội dung kiến thức liên quan thì không ít học sinh
“quên” mất hoặc vẫn chưa hiểu các kiến thức trọng tâm ở các bài trước đó.
Sau nhiều trăn trở, nghiên cứu qua các năm giảng dạy, tôi đã tìm hiểu và áp
dụng tương đối hiệu quả một số kỹ thuật dạy học tích cực để giúp học sinh học tốt
hơn và hứng thú hơn trong các tiết bài tập của phần lập trình đơn giản.
2/ Các biện pháp tiến hành
a) Phương pháp
- Nghiên cứu cơ sở lý luận và điều tra tình hình thực tiễn nơi làm việc, để
thấy rõ được các thuận lợi và khó khăn còn tồn tại.
- Thu thập thông tin, tư liệu từ các nguồn đáng tin cậy: SGK & SGV Tin
học 8, các sách tham khảo về lập trình và phương pháp dạy học.

Trường THCS Lê Hồng Phong

3

GV: Nguyễn Trần Thanh Nhật


Kinh nghiệm: Dạy học tiết bài tập - phần Lập trình đơn giản - Tin học 8

- Thông qua việc thực hiện các chuyên đề, dự giờ và trao đổi với những
đồng nghiệp có kinh nghiệm để học tập và rút kinh nghiệm.
b) Thời gian: bắt đầu triển khai thực hiện từ năm học 2014 - 2015
B. NỘI DUNG
I- MỤC TIÊU
- Giúp cho giáo viên có phương pháp dạy tích cực, học sinh có phương pháp học
hiệu quả, phát huy tính tích cực, chủ động của người học, nâng cao chất lượng
dạy và học.

Hoạt động 2: Luyện tập
Hoạt động 3: Củng cố

Trường THCS Lê Hồng Phong

4

PHƢƠNG PHÁP,
KỸ THUẬT DẠY HỌC
Bản đồ tư duy
Dạy-học hợp tác, khăn trải bàn
Hệ thống, củng cố kiến thức
bằng bản đồ tư duy

GV: Nguyễn Trần Thanh Nhật


Kinh nghiệm: Dạy học tiết bài tập - phần Lập trình đơn giản - Tin học 8

Đối với mỗi hoạt động giáo viên có thể thực hiện kết hợp áp dụng các phương
pháp, kỹ thuật dạy học tích cực phù hợp để hướng dẫn học sinh đạt được mục
đích, yêu cầu tương ứng. Trong phạm vi đề tài, tôi xin trình bày một số kinh
nghiệm vận dụng các kỹ thuật dạy học tích cực để tổ chức các hoạt động dạy học
trong giờ bài tập.
1.1- HOẠT ĐỘNG 1: HỆ THỐNG KIẾN THỨC TRỌNG TÂM
Trong hoạt động này, tôi sử dụng kỹ thuật Bản đồ tư duy để giúp học sinh
hệ thống và ghi nhớ kiến thức tốt hơn.
a/ Đặc điểm của kỹ thuật Bản đồ tƣ duy
Bản đồ tư duy là một hình thức ghi chép sử dụng màu sắc và hình ảnh, để mở
rộng và đào sâu các ý tưởng. Ở giữa bản đồ là một ý tưởng hay hình ảnh trung

- Tiếp theo, giáo viên tiếp tục đặt các câu hỏi mở để khai thác chi tiết hơn các
nội dung đã nêu trên:
? Lệnh lặp While ... Do dùng để làm gì

Trường THCS Lê Hồng Phong

5

GV: Nguyễn Trần Thanh Nhật


Kinh nghiệm: Dạy học tiết bài tập - phần Lập trình đơn giản - Tin học 8

? Nêu cú pháp & giải thích hoạt động của lệnh lặp này
? trình bày hoạt động của vòng lặp dạng sơ đồ khối
...
- Giáo viên có nhiệm vụ hướng dẫn học sinh và nhận xét, chốt từng ý đúng
học sinh đã trả lời để xây dựng nhánh tiếp theo của bản đồ (từ khóa cấp 2)
- Cứ tiếp tục như vậy, giáo viên hướng dẫn học sinh hoàn thiện bản đồ tư duy
hệ thống hóa kiến thức trọng tâm của bài đã học, bản đồ có thể được hoàn
thành như sau:
BẢN ĐỒ TƢ DUY: LỆNH LẶP VỚI SỐ LẦN CHƢA BIẾT TRƢỚC

Trường THCS Lê Hồng Phong

6

GV: Nguyễn Trần Thanh Nhật



xung quanh, mỗi học sinh
ngồi vào vị trí theo phần hình
vẽ tương ứng trên.
• Mỗi học sinh tập trung làm
việc độc lập trong vài phút,
suy nghĩ trả lời câu hỏi, ghi
vào phần giấy của mình trên bảng nhóm
• Trên cơ sở các ý kiến cá nhân, các em chia sẻ và thảo luận các câu trả lời,
thống nhất ý kiến ghi vào phần trung tâm của “khăn trải bản”

Trường THCS Lê Hồng Phong

7

GV: Nguyễn Trần Thanh Nhật


Kinh nghiệm: Dạy học tiết bài tập - phần Lập trình đơn giản - Tin học 8

b/ Ví dụ
Tổ chức cho học sinh thảo luận theo kỹ thuật khăn trải bàn để giải quyết Bài
tập 3/sgk/45: Cho trước ba số dương a, b, c. Mô tả thuật toán cho biết ba số đó có
thể là độ dài ba cạnh của tam giác hay không?
TG

Hoạt Động của Giáo Viên

Hoạt động của Học sinh

13’ Kiểm tra điều kiện 3 cạnh của một tam giác

2. nếu (a+b>c) và
(b+ c >a) và (c+a>b),
thông báo kết quả a,b,c
là 3 cạnh của một tam
giác, chuyển bước 4
3. thông báo a, b, c
không phải là độ dài 3
cạnh của một tam giác
4. Kết thúc thuật toán.
Chuẩn xác, đưa ra kết luận - Rút ra các nhận xét,
cuối cùng.
kết luận.

Trường THCS Lê Hồng Phong

8

Nội Dung

Bài 3/sgk/45
? Cho trước ba số
dương a, b, c. Mô tả
thuật toán cho biết ba
số đó có thể là độ dài
ba cạnh của tam giác
hay không?

Thuật toán:
Áp dụng định lý về
quan hệ giữa 3 cạnh

và dễ thực hiện, giúp khắc phục những hạn chế của học theo nhóm thông thường,
mọi học sinh phải tích cực hơn để cùng tham gia vào hoạt động của bài học, từ đó
nâng cao hiệu quả, học sinh dễ tiếp thu và hiểu bài tốt hơn.
2. Khả năng áp dụng
Việc áp dụng các phương pháp dạy học, kỹ thuật dạy học tích cực hiện nay
đang được thực hiện rất tích cực trong các nhà trường, cơ sở giáo dục. Những kỹ
thuật dạy học được kết hợp và vận dụng được nêu trong đề tài này tương đối đơn
giản, thực hiện, không đòi hỏi nhiều về việc đầu tư phương tiện, đồ dùng dạy học.
Tính khả thi của các biện pháp nêu trên khá cao, hiệu quả khi áp dụng trong các
tiết bài tập, đồng thời có thể tổ chức trong nhiều tiết học, bài học, phù hợp với xu
hướng và mục tiêu, yêu cầu giáo dục trong giai đoạn hiện nay.
3. Lợi ích kinh tế - xã hội
Sử dụng những biện pháp nêu trong đề tài, ban đầu đã mang lại một số lợi ích
thiết thực cho cả giáo viên và học sinh:
- Học sinh tham gia vào bài học sôi nổi và tích cực hơn.
- Tăng cường khả năng tư duy logic, hiểu bài và ghi nhớ lâu hơn
- Hạn chế sự nhầm lẫn các kiến thức cơ bản
- Tăng cường kết hợp giữa hoạt động cá nhân với hoạt động nhóm, giúp rèn
luyện tác phong làm việc theo nhóm.
- Việc dạy của giáo viên & việc học của học sinh hiệu quả hơn.
Hiệu quả đƣợc thể hiện qua các số liệu cụ thể sau:
Xếp loại
Đối tƣợng

Giỏi
SL

%

Trung

4

10,8

37

1

2,7

0

0

37

1

2,7

0

0

37

Lần
5 13,5 6 16,2 19 51,4
1
Lần

Khá

Trung bình

9

Yếu

Kém

XẾP LOẠI

GV: Nguyễn Trần Thanh Nhật


Kinh nghiệm: Dạy học tiết bài tập - phần Lập trình đơn giản - Tin học 8

C. KẾT LUẬN
Đổi mới phương pháp dạy và học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ
động sáng tạo của học sinh nhằm thực hiện mục tiêu phát triển năng lực toàn diện
của người học hiện đang được toàn thể giáo viên và học sinh trong toàn ngành nổ
lực thực hiện. Những kinh nghiệm của bản thân qua tìm hiểu, nghiên cứu và trải
nghiệm trong thực tế giảng dạy tôi đã trình bày ở trên, tuy rằng kết quả chưa thật
tốt cũng như các vấn đề đã nêu chưa hoàn thiện nhưng tác động ban đầu đã mang
lại chuyển biến tích cực trong ý thức, thái độ, tinh thần học tập cũng như kiến thức
kỹ năng của học sinh.
Thời gian đến, tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu, tìm hiểu để hoàn thiện tốt hơn trong việc
kết hợp sử dụng các phương pháp, kỹ thuật dạy học trong bài giảng của mình để từ
đó mang lại hiệu quả giáo dục cao hơn. Cũng mong rằng quý thầy cô, đồng nghiệp
nhiệt tình đóng góp ý kiến xây dựng để tôi có thể thực hiện tốt hơn những nội

GV: Nguyễn Trần Thanh Nhật


Kinh nghiệm: Dạy học tiết bài tập - phần Lập trình đơn giản - Tin học 8

MỘT SỐ TỪ VIẾT TẮT TRONG ĐỀ TÀI

PHỤ LỤC 2:

---oOo---

STT

KÝ HIỆU

Ý NGHĨA

1.

PPDH

Phương pháp dạy học

2.

CNTT

Công nghệ thông tin

3.


GV

Giáo viên

9.

HS

Học sinh

Trường THCS Lê Hồng Phong

12

GHI CHÚ

GV: Nguyễn Trần Thanh Nhật


Kinh nghiệm: Dạy học tiết bài tập - phần Lập trình đơn giản - Tin học 8

NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC CẤP TRƢỜNG
---oOo---

..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................


NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC
PHÒNG GD&ĐT TP QUY NHƠN
---oOo---

..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................