1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài:
Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ phát triển về thể chất, tình cảm,
trí tuệ, thấm mỹ, giúp trẻ mạnh dạn tự tin, hình thành yếu tố đầu tiên của nhân cách,
khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng tiềm ấn của trẻ [1]. Trẻ không thể tiếp
thu các kiến thức một cách bài bản, có hệ thống như trẻ ở Phổ thông. Vì thế cần tạo
cho trẻ môi trường để trẻ được hoạt động, trải nghiệm, vui chơi, từ đó trẻ có thể tiếp
thu kiến thức một cách nhẹ nhàng, tự nhiên hơn.
Trẻ lứa tuổi mầm non việc học của trẻ được thông qua hình thức “học mà
chơi, chơi mà học” trẻ có mong muốn tự nhiên là được cảm nhận và khám phá một
cách tích cực về thế giới. Quá trình học hỏi, khám phá của trẻ diễn ra thông qua
nhiều hoạt động trong đó hoạt động vui chơi có ý nghĩa rất quan trọng. Vui chơi
không chỉ là hoạt động giúp trẻ giải trí, thư giãn mà còn giúp trẻ cảm nhận và khám
phá thế giới xung quanh một cách tự nhiên, thuận lợi, nhanh chóng. Tất cả trò chơi
đều có tiềm năng hỗ trợ cho việc học của trẻ [2].
Ớ mỗi giai đoạn phát triển của trẻ đều có những đặc điểm tâm lý khác nhau
cha mẹ và cô giáo cần hiểu rõ được đặc điểm phát triển tâm lý của trẻ để có những
phương pháp giáo dục phù hợp để định hướng và giúp trẻ phát triển đúng theo từng
giai đoạn.Trẻ ở độ tuổi mẫu giáo thích khám phá những điều mới lạ và hay tò mò.
Trong giai đoạn này trẻ rất muốn khám phá thế giới xung quanh, tò mò và liên tục
thắc mắc đặt nhiều câu hỏi với cha mẹ, với cô giáo. Trẻ giao tiếp và thích bắt trước
tập làm người lớn, trẻ thích được tự lập. Vì vậy việc xây dựng môi trường giáo dục
lấy trẻ làm trung tâm là vô cùng quan trọng đáp ứng nhu cầu phát triển của trẻ.
Việc tạo môi trường cho trẻ hoạt động nói chung là việc làm đã được cán bộ,
giáo viên các trường mầm non thực hiện từ lâu, nhưng trên thực tế tại các trường
mầm non trên địa bàn huyện Vĩnh lộc nhìn chung việc tạo môi trường mới chỉ
mang tính hình thức để trang trí theo đúng chủ đề đang thực hiện và việc xây dựng
đó chưa xuất phát từ trẻ, chưa kích thích tính tò mò, khám phá của trẻ, khi học và
chơi trẻ đang còn rất thụ động; phụ huynh cũng như các lực lượng xã hội còn chưa
quan tâm, chưa nhận thức được tầm quan trọng của môi trường giáo dục đối với sự
phát triển của trẻ.

cho đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên mầm non.
- Giúp cán bộ quản lý, giáo viên các trường mầm non xây dựng môi trường
giáo dục mang tính “mở” để tạo cơ hội cho trẻ được hoạt động, trải nghiệm, học tập
qua chơi bằng nhiều cách khác nhau phù hợp với nhu cầu, hứng thú và khả năng
của trẻ giúp trẻ phát triển toàn diện;
- Phát huy tính sáng tạo, sự kiên trì, tính kheó leó của giáo viên và trẻ.
- Huy động được các nguồn lực từ phụ huynh và xã hội cùng tham gia vào
việc xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non
góp phần thực hiện có hiệu quả chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm
trung tâm”.
1.3. Đối tượng nghiên cứu:
Nghiên cứu một số biện pháp chỉ đạo và triển khai xây dựng môi trường giáo
dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non trên địa bàn huyện Vĩnh Lộc.
1.4. Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý luận để chọn đề tài và tiến hành
các biện pháp;
- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế, thu thập thông tin để lấy số liệu
thống kê về tình hình thực tế trước và sau khi áp dụng các biện pháp;
- Phương pháp quan sát:
+ Quan sát thực tiễn xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
trong các trường mầm non;
+ Quan sát quá trình tham gia xây dựng môi trường giáo dục và hoạt động
của giáo viên và học sinh.
- Phương pháp đàm thoại:
+ Đàm thoại trực tiếp với cán bộ quản lý và giáo viên các trường mầm non;
+ Giảng giải qua các buổi tập huấn, chuyên đề.
- Phương pháp thực hành:
2



phương; luôn thay đổi để tạo ra sự hấp dẫn mới lạ đối với trẻ [3].
Căn cứ vào tài liệu hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình giáo dục mầm
non từ 3-36 tháng tuổi, 3-4 tuổi, 4-5 tuổi, 5- 6 tuổi của nhà xuất bản giáo dục Việt
Nam: Tổ chức môi trường giáo dục hoạt động của trẻ trong trường, nhóm, lớp có
vai trò quan trọng đối với sự phát triển về thể chất, ngôn ngữ, trí tuệ, tình cảm – xã
hội, khả năng thẩm mỹ, sáng tạo của trẻ. Vì vậy xây dựng, bố trí và tổ chức môi
trường cho trẻ chơi và hoạt động cần đảm bảo trên nguyên tắc cho trẻ “ Chơi mà
học ” “ Học bằng chơi”[4].
Thực hiện tài liệu bồi dưỡng hè hàng năm, tài liệu bồi dưỡng thường xuyên
cán bộ quản lý và giáo viên mầm non năm học 2015-2016, 2016-2017 của Bộ Giáo
dục và đào tạo: Môi trường giáo dục trong trường, nhóm, lớp mầm non có vai trò
3


quan trọng đối với sự phát triển năm lĩnh vực giáo dục của trẻ, khi xây dựng môi
trường phải chú ý một số điểm sau [5]:
- Khi xây dựng và tổ chức cho trẻ hoạt động trong môi trường giáo dục giáo
viên phải xác định mục đích của từng loại hoạt động, của mối loại tranh ảnh, đồ
dùng, đồ chơi…để giúp trẻ tích cực khai thác, tìm tòi nghĩ ra nhiều cách chơi, đáp
ứng việc cung cấp và củng cố kiến thức, kỹ năng cho trẻ.
- Giáo viên phải lên kế hoạch sử dụng từng loại đồ dùng, đồ chơi vào các bước
mở chủ đề, khám phá chủ đề và kết thúc chủ đề. Xác định rõ từng loại đồ chơi để
đưa vào các hoạt động: Hoạt động học, hoạt động chơi ở các góc, ở ngoài trời.
- Giáo viên phải biết lồng ghép các hoạt động một cách linh hoạt để kích thích
trẻ tích cực tìm ra các chức năng sử dụng các đồ dùng, đồ chơi trong các hoạt
động…
Thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TƯ của Ban chấp hành trung ương khoá XI
về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo và các nghị quyết, chỉ thị của
Đảng, Chính phủ và của Bộ; thực hiện công văn số 246/PGD&ĐT-GDMN về việc
hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2018-2019, bậc học mầm non, ngày 30


Mẫu giáo

Số nhóm trẻ

Số cháu

Số lớp

Số cháu

93

1328/4648 = 35%

166

4452/4452 = 100%

16

- Cơ sơ vật chất – Trang thiết bị trường học:
Với mục tiêu, phương châm và ý chí quyết tâm của các cấp lãnh đạo lấy khẩu
hiệu “ Tất cả đầu tư cho giáo dục ” xây dựng cơ sở vật chất trường, lớp khang trang
sạch, đẹp để tạo điều kiện cho con em học tập tốt. Đảng bộ và nhân dân trong
huyện đã đóng góp nhiều công sức, tiền của để xây dựng, tu sửa trường lớp. Hiện
nay một số trường đã có hệ thống phòng học đủ diện tích theo yêu cầu chuẩn ấm về
mùa đông, mát về mùa hè, nhiều trường học đã được quy hoạch xây dựng và chuẩn
bị xây dựng mới đảm bảo, đáp ứng được yêu cầu tối thiểu cho việc dạy và học, tổ
chức các hoạt động khác cho trẻ. Phong trào kiên cố hoá trường học đang được phát


7

6

16

16

259

150

Phòng
cấp 4

Phòng
đang
XD
mới

Bàn
ghế
quy
cách

Trường
được
đánh giá
ngoài

sắc

Khá

TB

Yếu

GV
giỏi
huyện

46

0

25

17

4

0

0

0

46


1,02%

212
258
66%

ĐH
CĐ

46
345
391

GV
giỏi
tỉnh

Đảng
viên

Bản thân tôi được điều động từ giáo viên lên làm chuyên viên phụ trách
chuyên môn Bậc học mầm non của huyện Vĩnh Lộc, kinh nghiệm quản lý còn ít
nên có nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện đề tài này. Tuy nhiên với sức trẻ
và lòng nhiệt huyết, trách nhiệm cao của bản thân đối với công việc và mong mỏi
sẽ góp phần vào sự nghiệp phát triển giáo dục chung của ngành giáo dục huyện nhà
nói chung, Bậc học mầm non nói riêng, bản thôi tôi luôn nỗ lực để hoàn thành tốt
mọi nhiệm vụ của mình. Tiếp tục thực hiện đề tài này ngay từ đầu năm học 20182019 tôi đã đi khảo sát thực tế các trường mầm non trong huyện và thấy được
những thuận lợi, khó khăn như sau:
2.2.2. Thuận lợi, khó khăn:
5

cho đi tham quan, học hỏi ở đơn vị bạn.
* Khó khăn:
Bên cạnh những thuận lợi trên cũng còn một số bất cập và khó khăn sau:
Còn một số trường các điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị, môi trường
hoạt động giáo dục phục vụ cho việc chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ chưa
đáp ứng được yêu cầu và có nơi không đảm bảo an toàn về thân thể cho các cháu.
Công tác quản lý chỉ đạo và năng lực nghiệp vụ của một số cán bộ quản lý,
giáo viên còn nhiều hạn chế, trình độ chuyên môn không đồng đều; quản lý, giáo
viên dạy tuổi cao còn nhiều nên khó tiếp cận và đáp ứng được yêu cầu quản lý cũng
như việc thực hiện nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ theo chương trình giáo dục
mầm non hiện nay. Chưa thực sự đổi mới phương pháp dạy học áp dụng theo quan
điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm; việc ứng dụng công nghệ thông tin vào trong
các hoạt động còn nhiều hạn chế.
Những kinh nghiệm cụ thể, những khuôn mẫu sáng tạo về xây dựng môi
trương giáo dục của cán bộ quản lý và giáo viên còn hạn chế.
Phụ huynh chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của việc đưa trẻ
6


đến trường mầm non đi học và xây dựng môi trương giáo dục cho trẻ hoạt
động còn tư tưởng khoán trắng cho các nhà trường mầm non.
Một số cán bộ địa phương chưa nhận thức đúng, sâu sắc về vai trò, ý nghĩa
và tầm quan trọng của bậc học mầm non, nên chưa thật sự quan tâm, phát huy hết
nội lực, khả năng và trách nhiệm của mình để chăm lo cho sự phát triển toàn diện
của GDMN đúng mức.
Các mảng trang trí đã theo chủ đề, đẹp nhưng dán chết trên tường, chủ yếu
chú trọng khu vực trong lớp; khu vực hiên trước, hiên sau, phòng vệ sinh chưa
quan tâm. Tất cả đều bàn tay cô thực hiện chưa có sự tham gia của trẻ.
Tuy được đầu tư, trang bị tương đối về đồ dùng trang thiết bị dạy học nhưng
chủ yếu là các đồ dùng, đồ chơi mua sẵn, sản xuất hàng loạt, chất liệu chủ yếu bằng

dùng,
đc.
20 đ

Số trường
đạt
Tỷ lệ %

XD khuôn
viên trong,
ngoài nhà
trường
xanh,
sạch, đẹp
20 đ

XD các
MQH, môi
trường xã
hội tốt
trong nhà
trường
20 đ

Xếp loại chung

T

K


62,5

25

31,25 31,25

12,5

* Đối với giáo viên xây dựng môi trường trên nhóm, lớp:

T.số
giáo
viên/
nhóm,
lớp

XD môi
trường
GD: Vật
chất và
xã hội
20 đ

259
Tỷ lệ

196
75,7

Nội

10 đ

198
76,4

Nắm vững
Yêu cầu,
kiến thức,
kỹ năng,
năng lực
nghiệp vụ

Xếp loại chung

T

K

48
18,5

105
40,5

TB

Y

20 đ


trải nghiệm
NT
MG
672
2669
50,7%
60%

Tiêu chí 3
Trẻ hiểu nội
dung, có kiến
thức, hình thành
và phát triển kỹ
năng chơi
NT
715
53,8%

MG
3072
69%

Tiêu chí 4
Trẻ thực hiện đúng
quy tắc, cách chơi,
luật chơi của từng loại
trò chơi, biết phối hợp
với bạn trong khi chơi
NT
800

cô, với bạn bè, nhờ vậy mà cô hiểu trẻ hơn, trẻ hiểu nhau hơn, hoạt động phối hợp
nhịp nhàng hơn nên hiệu quả hoạt động cũng cao hơn, trẻ yêu trường, yêu lớp, yêu
cô giáo và bạn bè hơn.
Trong các buổi tổ chức chuyên đề “Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ
làm trung tâm” tôi nhấn mạnh rõ môi trường giáo dục gồm: Môi trường trong lớp,
môi trường ngoài lớp và môi trường xã hội. Từ đó tôi xây dựng kế hoạch “Xây
dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” và chỉ đạo các trường mầm non
lập kế hoạch phải chú trọng đến các nội dung sau:
* Môi trường trong lớp:
8


Sắp xếp không gian hợp lí: Gần gũi, quen thuộc với cuộc sống thực hàng
ngày của trẻ để đảm bảo về mặt tâm lý cho trẻ khi tới trường lớp; có sự phân chia
giữa các góc rõ rệt, phù hợp; thiết kế các góc chơi phù hợp diện tích lớp, độ tuổi.
Đảm bảo cho trẻ di chuyển dễ dàng giữa các góc mà không va chạm vào nhau hoặc
vấp ngã hay va chạm vào đồ vật.
Trang trí: Vừa tầm mắt trẻ (không quá cao hoặc quá thấp); hình ảnh rõ ràng,
cụ thể, không quá nhiều hình ảnh. Quan tâm đến môi trường chữ viết. Dùng chữ in
thường và chữ viết thường
Góc mở: Có sản phẩm của cô và của trẻ, phong phú về thể loại như vẽ, nặn,
xé dán, cắt dán, có sản phẩm của phụ huynh…
Màu sắc: Tranh ảnh, màu sắc hài hòa, sinh động, ngộ nghĩnh, không quá rực
rỡ, lòe loẹt.
Các góc chơi: Trong lớp học không thể thiếu các góc chơi của trẻ nên cần
đảm bảo đủ số lượng góc cho trẻ chơi; tùy theo không gian, diện tích của lớp có thể
bố trí góc chơi trong hoặc ngoài lớp; các góc hoạt động chính được duy trì thường
xuyên; bố trí các góc linh hoạt để có thể sắp xếp lại; bố trí sắp xếp những hoạt
động tương đồng thì ở gần nhau (hoạt động tĩnh xa hoạt động động); bố trí các góc
có thể di chuyển được và đảm bảo an toàn cho trẻ; có đủ đồ chơi và phương tiện

chơi theo ý tưởng riêng của trẻ, cô và trẻ cùng làm chung một sản phẩm hoàn
chỉnh…trong những lúc đón và trả trẻ giáo viên giới thiệu cho phụ huynh quan sát,
nhìn thấy tên, sản phẩm của con mình được nêu gương trên góc, phụ huynh rất phấn
khởi, động viên con tiếp tục ngoan hơn, học giỏi hơn. Góc nghệ thuật đó giúp phần
quan trọng trong việc nâng cao chất lượng chuyên đề xây dựng môi trường giáo dục
trong nhà trường, ở góc âm nhạc ngoài trưng bày, sắp xếp các dụng cụ, đồ dùng âm
nhạc gọn gàng, ngăn nắp, còn có các lô tô rời cho trẻ chọn hình ảnh găm lên và gọi
đúng tên hình ảnh đó. Khi trẻ chơi các trò chơi âm nhạc, biểu diễn văn nghệ trẻ biết
chọn đồ dùng, nhạc cụ phù hợp.
(Một số hình ảnh các góc, khu vực hoạt động trong nhóm lớp
– Hình ảnh 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10 thuộc phụ lục của SKKN này)
* Môi trường ngoài lớp:
Môi trường ngoài lớp học là yếu tố góp phần tích cực trong các hoạt động
nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục toàn diện trẻ.
Quy hoạch và thiết kế cho phù hợp với không gian, diện tích của trường
mình như bố trí diện tích sân tập thể dục cho trẻ toàn trường và khu chơi thể thao
(cột bóng rổ, thang leo, sân chơi bóng đá mini...); khu vực chơi với đồ chơi ngoài
trời (cầu trượt, đu quay, đu bay, bập bênh, nhà bóng...); khu vực chơi “giao thông”;
khu vực chơi với đất, cát, nước, đá, sỏi...; khu vực trẻ trồng rau, trồng cây và chăm
sóc cây cối, con vật nuôi; khu chơi với các nhân vật cổ tích, hay còn gọi là “vườn
cổ tích”; khu “sân khấu ngoài trời”, khu trồng cỏ, trồng hoa, trồng cây cảnh, cây ăn
quả, cây bóng mát trên sân trường; khu tạo sân cỏ... hệ thống đường đi lối lại trên
sân; độ cao của hệ thống tường bao, độ rộng của cổng và biển trường; khu đặt bảng
tuyên truyền… đảm bảo các khu vực hài hòa và an toàn cho trẻ.
Cây xanh: Ngoài cây lâu năm cần trồng bổ sung cây xanh hàng năm.
Bố trí, sắp xếp môi trường bên ngoài cần đảm bảo độ an toàn cho trẻ: Không
trồng loại cây có gai, độc… Bảng biểu ngoài sân, tủ đựng đồ dùng cá nhân của trẻ
cần được ghim, vít chặt chẽ.
(Một số hình ảnh các góc, khu vực hoạt động ngoài nhóm lớp – Hình ảnh
12,13,14,15,16,17,18,19,20,21,22,23,24 thuộc phụ lục của SKKN này)

cảm thân thiện, cởi mở và mẫu mực. Quan hệ giữa cô và trẻ thể hiện tình thương
yêu, tôn trọng, tin tưởng, đối xử công bằng với trẻ. Quan hệ giữa trẻ với trẻ thể hiện
sự hợp tác, thân thiện, cô giáo đưa các cháu đi dần vào nề nếp, thói quen, có tinh
thần tập thể, đoàn kết, biết thương yêu, nhường nhịn lẫn nhau, trong cách xưng hô
giao tiếp phải luôn xưng tôi với bạn, nếu bạn ngã biết đến giúp đỡ bạn, nâng bạn
đứng dạy, rủ bạn cùng chơi…
* Kết quả: 16/16 trường và 243/243 nhóm, lớp có kế hoạch cụ thể cho việc
xây dựng và tạo môi trường vật chất trong và ngoài nhóm lớp; Đa số các trường,
nhóm, lớp đã biết lựa chọn nội dung, hình thức trang trí, xây dựng môi trường giáo
dục vật chất theo hướng mở, sắp xếp đồ dùng, đồ chơi phù hợp với nội dung của
từng chủ đề, với khả năng nhận thức của trẻ và phù hợp với điều kiện thực tiễn của
địa phương, xây dựng môi trường xã hội thân thiện, đoàn kết, vui vẻ.
2.3.2. Tham mưu Phòng GD&ĐT quan tâm đến công tác xây dựng, bồi
dưỡng nâng cao năng lực nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên.
Hoạt động quản lý giáo dục ở các trường học là một hoạt động chuyên biệt.
Muốn làm được công tác quản lý, đòi hỏi phải qua tuyển chọn và đào tạo theo một
chương trình, nội dung, phương pháp nhất định. Hoạt động quản lý là một hoạt
động có tính sáng tạo, nên đòi hỏi người lãnh đạo phải có khả năng tư duy, có sự
nhanh nhạy và quyết đoán cao, chuẩn hoá về trình độ học vấn. Ngoài ra người cán
bộ quản lý phải có đức hy sinh, có tính say mê công việc, có khả năng giao tiếp,
ứng xử xã hội, có uy tín với đồng nghiệp, với mọi người. Vì vậy đối với tất cả
CBQL đương chức chưa được học qua lớp quản lý giáo dục phải tạo điều kiện cho
họ đi học, thông qua các lớp đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn,
năng lực nghiệp vụ cho họ. Đảm bảo việc đề bạt CBQL theo đúng quy trình, đúng
tiêu chuẩn, chức danh cụ thể, tạo điều kiện cho CBQL có cơ hội đi giao lưu, học
hỏi, tham quan các cơ sở trọng điểm, các điển hình tốt về GDMN trong và ngoài
tỉnh.
11



- Triển khai các văn bản quy phạm pháp luật về giáo dục mầm non;
- Chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ mầm non;
- Hướng dẫn thực hiện tích hợp trong tổ chức hoạt động giáo dục ở trường
mầm non. Hướng dẫn tổ chức chơi ngoài trời. Giao tiếp với trẻ mầm non;
- Quan sát, đánh giá trẻ và lập kế hoạch trong giáo dục mầm non.
- Củng cố lại kiến thức chuyên đề “xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm
trung tâm”.
- Tập huấn Chuẩn Hiệu trưởng mầm non theo TT 25/2018/TT-BGDĐT và
Chuẩn giáo viên mầm non theo TT 26/2018/TT-BGDĐT ban hành ngày 08/10/2018
tới tất cả CBQL và GVMN trên toàn huyện.
* Kết quả: Năm học 2018-2019 có 16/16 trường đã xây dựng được môi
trường giáo dục trong và ngoài nhóm, lớp; trên 90% số CBQL, GVMN nắm vững
mục đích, vai trò, ý nghĩa, nội dung, yêu cầu của việc xây dựng môi trường giáo
12


dục và có những hình thức, phương pháp sáng tạo trong việc tổ chức cho trẻ hoạt
động trải nghiệm.
2.3.3. Tham mưu chỉ đạo điểm và nhân rộng mô hình điểm về thực hiện
nội dung “xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường
mầm non” tại các nhà trường để nâng cao chất lượng.
Ngoài lớp bồi dưỡng về lý thuyết, tôi còn tham mưu Phòng GD&ĐT quan
tâm đến việc bồi dưỡng ở các trường trọng điểm, lớp điểm. Tôi tham mưu với lãnh
đạo Phòng GD&ĐT triển khai củng cố chuyên đề và tham mưu chỉ đạo các trường
mầm non tổ chức phát động các nhóm lớp thực hiện “Xây dựng môi trường giáo
dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non” và tổ chức chấm điểm các nhóm
lớp vào các dịp ngày hội, ngày lễ để lập thành tích chào mừng đồng thời đưa kết
quả làm minh chứng để thực hiện việc đánh giá chuẩn giáo viên mầm non vào cuối
năm học.
Bên cạnh đó tôi còn tham mưu lãnh đạo chú trọng sâu sắc vào công tác chỉ

13


dụng ở lớp, trường mình; tổ chức rút kinh nghiệm cho toàn trường và toàn ngành
làm theo..
Sang học kỳ II tiếp tục thực hiện nội dung chuyên đề và tiếp tục các nhà
trường phát động tổ chức chấm điểm việc thực hiện “Xây dựng môi trường giáo
dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non” trực tiếp thực tế tại nhóm lớp có
mời sự tham gia đánh giá của Lãnh đạo, chuyên viên Phòng GD&ĐT để chỉ ra
những điểm mạnh và những hạn chế chung. Đồng thời cũng để cho các trường mầm
non trên toàn huyện được học tập, rút kinh nghiệm, Phòng GD&ĐT tổ chức cho các
cụm đi kiểm tra chéo và đánh giá xếp loại cụ thể từng nội dung của từng giáo viên,
của 3 trường chỉ đạo điểm. Nhờ vậy mà các trường đó nhận được những bài học
kinh nghiệm tốt của lớp điểm, trường điểm nhân diện ra toàn trường, toàn ngành
nhanh và thực sự có chất lượng.
* Kết quả: Năm học 2018-2019 có 16/16 trường đã xây dựng được tương đối
đồng đều môi trường giáo dục trong và ngoài nhóm, lớp. Việc xây dựng môi trường
giáo dục tại các nhà trường ngày một thực sự có chất lượng và hiệu quả cao, đáp
ứng được cơ bản yêu cầu đổi mới toàn diện giáo dục, đạt được mục tiêu kế hoạch
đã đề ra.
2.3.4. Chỉ đạo giáo viên tổ chức hướng dẫn thường xuyên cho trẻ hoạt
động với môi trường giáo dục ở mọi lúc, mọi nơi.
Việc thường xuyên đưa trẻ vào hoạt động và thông qua hoạt động để giáo dục
và phát triển về các mặt nhân cách cũng như năm lĩnh vực giáo dục cho trẻ ở mọi
lúc, mọi nơi là một biệt pháp vô cùng quan trọng và cần thiết.
Các hoạt động đón, trả trẻ hàng ngày, hoạt động góc, hoạt động ngoài trời,
lao động, đi dạo, đi thăm…đều là những dịp để trẻ bọc lộ cá tính, sở thích, cách ứng
xử, lời ăn, tiếng nói của mình. Các nhà trường chỉ đạo tất cả giáo viên phải linh
hoạt. sáng tạo, có nhiều hình thức, thủ thuật, biện pháp hay để tổ chức, hướng dẫn
trẻ hoạt động, khơi gợi ở trẻ tính tò mò ham hiểu biết, thích khám phá những điều

trường này cho trẻ hoạt động là đã góp một phần quan trọng trong việc hình thành
và phát triển các mặt nhân cách cũng như các lĩnh vực giáo dục của trẻ.
2.3.5. Chỉ đạo xây dựng môi trường “ Xanh- sạch - đẹp – an toàn” trong
và ngoài nhà trường.
Để mở rộng môi trường hoạt động cho trẻ, tôi tham mưu Phòng GD&ĐT chỉ
đạo các nhà trường phải chú ý tạo cảnh quan sân, vườn trường hấp dẫn trẻ như
trồng hoa, cây cảnh, cây cỏ, cây ăn quả, cây bóng mát được bố trí, xắp xếp hài hoà
trong sân. Vườn rau phân theo nhóm rau ăn củ, rau ăn quả, rau ăn lá, vườn hoa phân
theo màu sắc hoặc trồng xen kẽ cỏ, cây, hoa, lá, vườn cổ tích, vườn thiên nhiên.
Dưới mỗi gốc cây, trong mỗi vườn xây bồn hoa tạo thành các hình như hình vuông,
hình tròn, hình chữ nhật, hình tam giác, hình lá, quả, củ, hoa…có tên gọi của các
loại cây, loại rau, loại hoa, loại quả. qua đó để tạo môi trường giáo dục cho trẻ.
Đồng thời phân công người chăm sóc, tưới cây, cắt tỉa, quét dọn vệ sinh môi trường
hàng ngày sạch sẽ.
Ví dụ: Trong thảm cỏ có thể cắt tỉa thành hình bông hoa, ngôi sao năm cánh,
trong vườn hoa tạo dáng thành hình các vật ngộ ngĩnh, các con số…
Quy định chỗ để xe của phụ huynh khi đưa - đón con đến trường để tạo ý
thức thực hiện nếp sống văn minh, lịch sự, trật tự, gương mẫu đối với trẻ. Thông
qua đó hướng dẫn trẻ thực hiện tốt chuyên đề GD an toàn giao thông cho trẻ trong
trường mầm non.
Bố trí các thùng rác phải có nắp đậy để đúng nơi quy định. Tạo thói quen cho
trẻ và phụ huynh, khi cho trẻ ăn quà xong phải biết bỏ túi, hộp vào thùng rác, không
vứt rác ra sân trường. Mỗi khi cô tổ chức cho trẻ ra chơi ở sân trường, ra thăm vườn
hoa, vườn rau… khi thấy lá rụng, môi trường bẩn cô và trẻ cùng tham gia quét dọn
vệ sinh, hót lá bỏ vào thùng rác. Sau mỗi ngày phải xử lý thùng rác và làm vệ sinh
sạch sẽ, khơi thông cống, rãnh, không để bốc mùi trong khu vực trường mầm non,
không vẽ bẩn lên tường.
( Một số hình ảnh về môi trường xanh sạch đẹp tại các trường điển hình
– Hình ảnh 21,22,23,24,25,26 thuộc phụ lục của SKKN này)
* Kết quả: 16/16 trường sân chơi có đồ chơi ngoài trời, có cảnh quan sư

ND-CS-GD trẻ ở nhóm, lớp…vv
Ví dụ: Xây dựng kế hoạch phối hợp với các bậc cha mẹ hàng năm theo từng
tháng. Tên nhóm, lớp…………..
Giáo viên:………………
I. Mục đích yêu cầu:
II. Nội dung chính:
III. Kế hoạch cụ thể:
Thời gian
Tháng 9
............
Tháng 5

Nội dung phối hợp

Hình thức và Biện pháp
phối hợp
- Đóng góp kinh phí xây dựng, cải tạo - Thành lập hội cha mẹ
trường, lớp, mua sắm đồ dùng, đồ của nhóm, lớp
chơi, trang thiết bị cho lớp học
..................................................
...............................

Nhận xét
kết quả

Chính vì vậy tất cả mọi công việc, mọi hoạt động của ngành cũng như của
trường mầm non muốn đạt kết quả tốt đều không thể không có sự ủng hộ, đóng góp
và phối kết hợp thường xuyên, chặn chẽ của phụ huynh, các đoàn thể trong và
ngoài nhà trường. Vì vậy khi bắt đầu triển khai chuyên đề tôi đã tham mưu Phòng
16

xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” ở cấp trường, cấp huyện.
* Kết quả: Các nhà trường đã làm tốt công tác tuyền truyền vận động các
đoàn thể, các nhà hảo tâm, phụ huynh đóng góp về tinh thần, vật chất như tham gia
ngày công lao động cải tạo sân, vườn, giàn cây, ủng hộ chậu cây cảnh, cây xanh,
làm vườn cổ tích, vẽ tranh tường, làm sân phát triển vận động, sân khấu ngoài trời...
Các đơn vị thực hiện tốt như Vĩnh Thành, Vĩnh Phúc, Vĩnh Hưng, Vĩnh Ninh, Vĩnh
Minh, Vĩnh Yên...
Với những biện pháp phối hợp chặn chẽ như vậy, để thu hút được sự quan
tâm, ủng hộ nhiệt tình, tích cực hơn nữa của các cấp lãnh đạo và các bậc phụ huynh.
Đó là một bước tiền đề, đồng thời cũng là phương hướng để tiếp tục thực hiện tốt
nội dung chuyên đề trong những năm tiếp theo đạt kết quả cao hơn. Chính vì vậy
mối quan hệ, sự phối kết hợp giữa các bậc cha mẹ, các Ban, Ngành, Đoàn thể với
nhóm, lớp và trường mầm non là điều kiện không thể thiếu được trong việc thực
hiện các mục tiêu và góp phần nâng cao chất lượng toàn diện về CS-ND-GD trẻ.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm:
17


* Đối với hoạt động giáo dục: Sau năm học 2018-2019 vào đầu tháng 4
Phòng GD & ĐT lại xây dựng kế hoạch thành lập đoàn đi kiểm tra chéo cụm để
đánh giá, nhận xét, khảo sát chất lượng và xếp loại cụ thể từng trường thực hiện
chuyên đề và đã thu được kết quả như sau:
* Đối với nhà trường: 16 trường theo thang điểm 100 điểm
Tổng số
trường
mầm non
16

Chất
lượng


87.5

94

94

Đầu tư
CSVCTTbị, đồ
dùng, đc.

20đ

Chất
lượng
Bồi
dưỡng
CBGV
20 đ

14
87,5

Xếp loại chung

T

K

TB

GD: Vật
chất và
xã hội

Nội dung,
hình thức
xây dựng
môi
trường
GD.

20 đ

Phương
pháp tổ
chức cho
trẻ hoạt
động

Công tác
tuyên truyền,
sưu tầm vật
liệu phế thải…
làm đồ dùng,
đồ chơi
10 đ

Nắm vững
Yêu cầu,
kiến thức,

245

103

120

36

0

Tỷ lệ

93

92

86

92

94

39,8

46,3

13,9

0


NT
MG
NT
MG
NT
MG
NT
MG
1129
4229
1181
4274
1181
4140
1181
4140
85%
95%
89%
96%
89%
93%
89%
93%
Phòng GD&ĐT sẽ tiếp tục phấn đấu chỉ đạo và tổ chức thực hiện tốt hơn nữa
trong những năm tiếp theo, nâng cao chất lượng toàn diện trong các nhà trường giáo
viên và trẻ.
* Đối với bản thân: Đã nâng cao được năng lực chuyên môn, nghiệp vụ,
kiến thức, kỹ năng sư phạm. Tích luỹ được một số hình thức, biện pháp chỉ đạo phù
hợp với thực tế của từng đối tượng trẻ, giáo viên, địa phương…

tình hình thực tiễn của từng địa phương, nội dung, hình thức chặn chẽ và có biệt
pháp chỉ đạo, làm việc khoa học, trong đó lưu ý đến việc phân công, phân nhiệm,
chức danh rõ ràng, từ ở phòng GD, trong ban giám hiệu, giáo viên, nhân viên trong
trường. Bồi dưỡng chuyên môn, nâng cao năng lực, kỹ năng sư phạm cho đội ngũ
CBQL, GVMN.
- Tạo quang cảnh khuôn viên sư phạm, xây dựng môi trường giáo dục ở trong
và ngoài nhóm, lớp, ngoài nhà trường đảm bảo nội dung, hình thức phong phú, góp
phần không nhỏ vào việc tạo môi trường học tập thuận lợi cho trẻ. Việc đầu tiên khi
triển khai chuyên đề là phải quan tâm đến việc xây dựng cơ sở vật chất, mua sắm
trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi chung của trường cũng như của từng nhóm, lớp,
phát động phong trào và tổ chức tốt “ Hội thi đồ dùng, đồ chơi sáng tạo”. Việc này
cần có sự quan tâm ủng hộ và đóng góp của nhiều lực lượng trong và ngoài nhà
trường.
- Để nhanh chóng hình thành, cung cấp những kiến thức, kỹ năng, thói quen
và kích thích hứng thú, tính tò mò, ham hiểu biết và tích cực tham gia hoạt động trải
nghiệm ở trẻ như yêu cầu của chuyên đề, nhà trường phải có nhiều hình thức và
biện pháp chỉ đạo, giáo viên phải suy nghĩ, sáng tạo tìm ra nhiều thủ thuật hay để
tiến hành tổ chức, hướng dẫn trẻ thực hiện ở các hoạt động, mọi lúc, mọi nơi.
19


- Sự ủng hộ phối, kết hợp của các bậc phụ huynh, các ban ngành, đoàn thể
trong và ngoài nhà trường là rất quan trọng. Một trong những nguyên nhân thành
công của chuyên đề là có sự đóng góp, giúp đỡ của phụ huynh, các đoàn thể. Sự
đóng góp đó không chỉ hỗ trợ về nâng cấp cơ sở vật chất phục vụ chuyên đề, mà
còn ở việc tham gia cùng với nhà trường thực hiện tốt những yêu cầu của chuyên đề
, giúp trẻ duy trì và củng cố những kiến thức khoa học đơn giản, những nề nếp, thói
quen, thái độ, giao tiếp ứng xử tốt đã được hình thành trong nhà trường và đó cũng
là kết quả thực hiện thắng lợi trong việc hình thành và phát triền toàn diện nhân
cách ban đầu, cũng như phát triển các lĩnh vực giáo dục của trẻ và góp phần nâng


Nguyễn Thị Thảo

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Chương trình giáo dục mầm non (Ban hành kèm theo Thông tư số
28/2016/TT-BGDĐT ngày 30 tháng 12 năm 2016 ban hành sửa đổi, bổ sung một số
20


nội dung của chương trình giáo dục mầm non ban hành kèm theo Thông tư số
17/2009/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và
Đào tạo ). NXB giáo dục Việt nam – xuất bản năm 2016
2. Hướng dẫn thực hành áp dụng quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
trong trường mầm non của nhóm tác giả: Lương Thị Bích, Nguyễn Thanh Giang,
Phạm thị Huyền, Hoàng Thị Thu Hương, Bùi Thị Lâm, Lê Bích Ngọc, Phạm Thị
Nhi, Bùi Kim Tuyến của NXB Giáo dục – xuất bản năm 2017.
3. Hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình giáo dục mầm non - NXB giáo
dục Việt Nam – xuất bản năm 2017.
4. Hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình giáo dục mầm non: Từ 3-36
tháng tuổi; Mẫu giáo bé 3-4 tuổi; Mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi; Mẫu giáo lớn 5-6 tuổi.
NXB giáo dục Việt Nam – xuất bản năm 2010.
5. Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho cán bộ quản lý và giáo viên mầm
non theo các năm học.

21


DANH MỤC
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN KINH
NGHIỆM NGÀNH GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN, TỈNH VÀ CÁC CẤP

Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 5 –
6 tuổi trường mầm non Vĩnh long học
tốt môn Làm quen chữ cái
Một số biện pháp chỉ đạo và triển khai
xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ
làm trung tâm trong trường mầm non
trên địa bàn huyện Vĩnh Lộc - tỉnh
Thanh hóa
Một số biện pháp chỉ đạo và triển khai
xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ
làm trung tâm trong trường mầm non
trên địa bàn huyện Vĩnh Lộc - tỉnh
Thanh hóa

Cấp đánh Kết quả
giá xếp loại đánh giá
(Ngành GD cấp xếp loại

Năm học
đánh giá
xếp loại

huyện/tỉnh;
Tỉnh...)

(A, B, hoặc
C)

Ngành Giáo
dục huyện

khoa học Sở
GD&ĐT
Thanh Hóa

C

2015-2016

B

2017-2018

C

22


23