SKKN: “Một số kinh nghiệm hướng dẫn trẻ 5 tuổi sử dụng lá cây trong hoạt động tạo hình tại trường mầm non EaTung”

MỤC LỤC
Trang
PHẦN THỨ NHẤT: MỞ ĐẦU………………………………………2
I. Đặt vấn đề…………………………………………………………..2
II. Mục đích (mục tiêu) nghiên cứu……………………………………3
PHẦN THỨ HAI: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ…………………………3
I. Cơ sở lý luận của vấn đề…………………………………………….4
II. Thực trạng của vấn đề ………….…………………………………..5
III. Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề………………6-12
IV.Tính mới của giải pháp……………………………………………12
V.Hiệu quả SKKN……………………………………………………..14
PHẦN THỨ BA: KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
I. Kết luận……………………………………………………………..15
II. Kiến nghị……………………………………………………………15

Người thực hiện : Nguyễn Thị Hóa – Phó Hiệu trưởng - Trường mầm non EaTung

1


SKKN: “Một số kinh nghiệm hướng dẫn trẻ 5 tuổi sử dụng lá cây trong hoạt động tạo hình tại trường mầm non EaTung”

Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU
I. Đặt vấn đề
Trẻ em nói chung và trẻ mầm non nói riêng là niềm hi vọng của gia đình và
là tương lai của xã hội. Nếu được chăm sóc và giáo dục đúng đắn thì sẽ trở
thành những người con ngoan của gia đình, những công dân có ích cho xã hội.
Như chúng ta đã biết, ngay từ nhỏ trẻ đã có phản xạ với cái đẹp bằng những biểu
hiện như: Hướng mắt về ánh sáng, thích ngắm những vật có màu sắc nổi bật, trẻ


Đối với việc giáo dục phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ em thì hoạt
động tạo hình là hoạt động chiếm ưu thế, hoạt động tạo hình là một trong những
hoạt động hấp dẫn nhất đối với trẻ mầm non. Nó giúp trẻ tìm hiểu khám phá và
thể hiện một cách sinh động, sáng tạo những gì chúng nhìn thấy trong thế giới
xung quanh đó là các loại lá cây để tạo thành những đồ chơi gắn liền với trò chơi
dân gian, với những bài đồng giao như: Con mèo, con châu chấu, con bọ dừa,
con trâu, đồng hồ…Đặt biệt lá cây có những ưu điểm của nguyên vật liệu thiên
nhiên như: dễ tìm, phong phú, đa dạng về hình dạng màu sắc, dễ sử dụng…trẻ
có thể dễ dàng xé, bứt, vò, cắt, xếp…
Từ những lý do trên là một Phó Hiệu Trưởng chỉ đạo chuyên môn trong
nhà trường, tôi đã chọn đề tài “Một số kinh nghiệm hướng dẫn trẻ 5 tuổi sử
dụng lá cây trong hoạt động tạo hình, tại trường mầm non EaTung”
II. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu tìm ra những giải pháp tối ưu hướng dẫn giáo viên cách làm đồ
dùng đồ chơi bằng lá cây để giáo viên tổ chức các hoạt động giáo dục, nâng cao
trí tưởng tượng, sáng tạo, thẩm mỹ cho trẻ…hình thành nhân cách kỹ năng sống
cho trẻ đáp ứng yêu cầu giáo dục hiện nay.
Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. Cơ sở lý luận của vấn đề
Hoạt động tạo hình là một hoạt động văn hóa tinh thần, nó gắn liền với
những kiến thức, kỹ năng, kỹ sảo và thể hiện nghệ thuật. Thông qua hoạt động
tạo hình đem đến cho trẻ có ấn tượng về cái đẹp và những xúc cảm chân thật,
những phẩm chất tốt đẹp của con người, hình thành những đức tính tốt như: yêu
thích cái đẹp, muốn tạo ra cái đẹp, quá trình thao tác giúp trẻ khéo léo, linh hoạt,
hình thành cảm xúc, thị hiếu thẩm mỹ… hình thành và rèn luyện ở trẻ khả năng
đánh giá và tự đánh giá, tạo điều kiện cho trẻ phát triển vốn từ giúp cho lời nói
truyền cảm hơn và ngôn ngữ được mạch lạc hơn, mặt khác hoạt động này còn
giáo dục trẻ lòng ham muốn tiếp thu những điều mới lạ, những phương thức
hoạt động mới, giúp trẻ hình thành thói quen học tập có mục đích, có tổ chức,

nhận thức được từng loại hình, hoạt động tạo hình.
Xếp dán tranh: Tạo những tranh theo mẫu, theo đề tài, ý thích… Lựa chọn
giấy nến, nhiều lá cây mỏng, (có thể lá khô, lá tươi, lá cây non, cánh hoa đã sử lí
được ép khô vẫn giữ được màu…), phối hợp với nguyên liệu khác …đựng trong
rỗ, làn và được phân loại hoa, lá…(Sử dụng đồ dùng: Kéo, keo sửa, hồ dán…)
Chắp ghép làm đồ chơi: Con mèo, con châu chấu, con bọ dừa, con trâu…
đồng hồ, vương miệng, chiếc nhẫn…từ lá dứa, lá dừa, cỏ, lá đa, lá mít…đã được
cắt từng đoạn để trẻ dễ sử dụng và đựng trong làn, rổ…
Nặn: Nặn theo các chủ đề như các con vật, hoa quả, đồ dùng… Đất nặn là
nguyên liệu chính, lá cây là nguyên liệu để tạo thêm các chi tiết cho sản phẩm
tạo hình.
Người thực hiện : Nguyễn Thị Hóa – Phó Hiệu trưởng - Trường mầm non EaTung

4


SKKN: “Một số kinh nghiệm hướng dẫn trẻ 5 tuổi sử dụng lá cây trong hoạt động tạo hình tại trường mầm non EaTung”

Tạo hình tổng hợp: Phối hợp các kỹ năng và chất liệu tạo hình để tạo ra sản
phẩm tạo hình sáng tạo như các đồ chơi mô phỏng các đồ dùng, vật dụng. Kĩ
năng (Phối hợp các kĩ năng của vẽ, nặn, xếp dán, chắp, ghép…)
Nguyên liệu và đồ dùng: Chuẩn bị phong phú, đa dạng các chất liệu tạo
hình, trong đó có lá cây các loại là chủ yếu và được dựng, sắp xếp như một
xưởng chế tạo nhằm tăng cường khả năng hứng thú khám phá của trẻ.
Người lớn hướng dẫn hoạt động tạo hình cho trẻ mà hạn định nội dung
cũng như chỉ hướng tới việc rèn cho trẻ các kĩ năng cơ bản thì không thể khai
thác và phát huy được trí tưởng tượng sáng tạo cũng như những năng lực bên
trong của trẻ. Chính vì vậy hoạt động tạo hình với lá cây phù hợp với trẻ và có ý
nghĩa giáo dục rất lớn, thông qua hoạt động này mà trẻ thể hiện được tính sáng
tạo tưởng tượng, thể hiện khá đầy đủ kinh nghiệm sống của trẻ, thể hiện được sự

Con người sinh ra không phải ai cũng có sẵn trong mình những năng khiếu
thẩm mỹ, những kiến thức hiểu biết về mọi mặc mà phải thông qua giáo dục và
hoạt động thì từ đó những tài năng, khả năng đó mới được bộc lộ và phát triển,
nhất là đối với trẻ nhỏ. Việc học của trẻ không phải đơn thuần là đưa trẻ vào một
khuôn phép chặc chẽ, mà việc học của trẻ ở đây là thông qua chơi “Trẻ chơi mà
học, học mà chơi” Vì thế tôi luôn tìm tòi và cố gắng lựa chọn những biện pháp
phù hợp để giúp trẻ hứng thú và tích cực tham gia hoạt động tạo hình với lá cây.
Nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng tổ chức các hoạt động tạo hình cho trẻ 5 tuổi
tại trường lớp mầm non. Đáp ứng được yêu cầu giáo dục mầm non với mục đích
chung là phát triển một cách toàn diện cho trẻ.
Giải pháp 1: Tạo tình huống, yếu tố bất ngờ để thu hút sự chú ý của trẻ vào
hoạt động tạo hình.
Thực tế đồ chơi của trẻ có rất nhiều và phong phú nhưng làm thế nào để trẻ
có thể hoạt động say mê với những chiếc lá cây lại là một vấn đề khó. Những
yếu tố bất ngờ bao giờ cũng gây được sự chú ý đặc biệt với trẻ. Vì vậy, giáo viên
cần tận dụng thời gian ở mọi lúc mọi nơi trong những hoàn cảnh khác nhau để
tạo ra sự bất ngờ đối với trẻ.
Ví dụ: Sau giờ hoạt động ngoài trời, giáo viên hướng dẫn trẻ quan sát
những con cá vàng trong bể. Trẻ đặc biệt ấn tượng với những chú cá vàng có cái
đuôi rất to…Trẻ hết sức ngạc nhiên khi thấy những chú cá vàng đáng yêu được
tạo ra từ lá cây khô hay những cái bèo tây, lục bình…do cô chuẩn bị trước. trẻ
ngắm nghía xem làm như thế nào, thậm chí cầm những chú cá đó điều khiển để
cho nó bơi, điều này sẽ làm trẻ thích thú. Sau đó, giáo viên hỏi trẻ có muốn tự
mình làm ra những con cá như vậy không và hướng dẫn trẻ cách làm. Hoặc sinh
nhật một trẻ trong lớp, giáo viên cùng trò chuyện, gợi ý trẻ hãy tạo thành những
món quà đẹp để tặng bạn như: Chiếc đồng hồ, con châu chấu, được làm bằng lá
dừa, con trâu được làm bằng lá mít, bưu thiếp được trang trí bằng những bông
hoa, lá cây, cành khô…
Người thực hiện : Nguyễn Thị Hóa – Phó Hiệu trưởng - Trường mầm non EaTung


sau đó đưa ra những gợi ý khéo léo để “gỡ bí” cho trẻ những lúc cần thiết, tránh
để trẻ gặp khó khăn trong quá trình thể hiện sẽ khiến trẻ chán nản.
Ví dụ 2: Cô hỏi trẻ : “Con định dán con mèo đang làm gì? Nếu con muốn
con mèo ngẩng mặt lên thì hãy chọn một chiếc lá tròn làm mặt, dán hơi nghiên
một chút cho cái đầu có vẻ điệu” ; “Con thử nghĩ xem muốn làm tai mèo thì cần
gì ? ; “Bây giờ con ngắm lại xem chú mèo như thế nào?”.
Tất cả những sản phẩm do trẻ làm ra đã được cô và trẻ sử dụng trang trí vào
các góc hoạt động “Bé khéo tay hay làm”, “Góc thư viện của bé”, “Bé tập làm
Người thực hiện : Nguyễn Thị Hóa – Phó Hiệu trưởng - Trường mầm non EaTung

7


SKKN: “Một số kinh nghiệm hướng dẫn trẻ 5 tuổi sử dụng lá cây trong hoạt động tạo hình tại trường mầm non EaTung”

họa sĩ”… Trẻ cảm thấy vô cùng thích thú khi sản phẩm mình làm ra có ý nghĩa
với cuộc sống, sinh hoạt và học tập của mình với những lời đề nghị dí dỏm:
“Con hãy chia 10 con trâu này cho 2 bạn hoặc con hãy trang trí vào hai mặt tờ
bưu thiếp này bằng 10 bông hoa nhỏ”…
Việc lựa chọn lá cây phù hợp để làm sẽ góp phần duy trì hứng thú cho trẻ
giáo viên nhắc trẻ lưu ý đến các tính chất của lá cây cho phù hợp.
Ví dụ: Trẻ thích làm đồng hồ đeo tay từ lá chuối nhưng rất khó vì lá chuối
mềm, khó luồn dễ rách. Do vậy, cô gợi ý cho trẻ lựa chọn lá dừa vừa dẻo vừa
cứng làm đồng hồ sẽ dễ hơn đến khi đeo vào tay lại cứng như một cái đồng hồ
thật.
Đây là biện pháp thật sự mang lại hiệu quả trong việc tổ chức hoạt động tạo
hình cho trẻ. Giáo viên cần biết khéo léo vận dụng nó trong mọi hoàn cảnh khác
nhau, khi thì tạo tình huống gây những yếu tố bất ngờ đối với trẻ, khi thì biết
vận dụng những tình huống phát sinh trong đời sống hằng ngày. Tất cả đều phải
được khai thác một cách triệt để trên cơ sở hứng thú và xuất phát từ nhu cầu

kết suy đoán trên cơ sở từ những hiểu biết về sự liên quan giữa các sự vật hiện
tượng ấy giúp trẻ dễ dàng chấp nhận xem chiếc lá to ấy như một hình ảnh thay
thế cho một cái áo… Hoặc trẻ dán một con trâu bằng một cái lá, tiếp theo là hai
cái sừng cúi xuống, bên dưới là một cái lá khác. Vậy, việc diễn tả đầu con trâu
cúi xuống một cái lá khác ấy có thể nói lên cái lá ấy chính là một cũng nước, con
trâu đang uống nước hay đó là một bãi cỏ non và con trâu đang gặm cỏ. Ở đây
việc diễn tả đôi sừng phía dưới đã “nói” hộ cho sự hiện diện của chiếc lá kia
tượng trưng cho một vũng nước hay một bãi cỏ.
Có được sự liên tưởng sắp xếp như vậy mới có được kỹ năng cần thiết cho
việc tạo hình. Để có được một bức tranh, điều quan tâm đầu tiên đó là bố cục
tranh. Các chi tiết trong tranh phải được bố trí sắp xếp hợp lí về đường nét, hình
mảng, màu sắc, đậm nhạt, hình khối…để tạo nên vẻ đẹp, hợp với ý đồ bài tạo
hình. Việc dạy trẻ quan tâm đến bố cục của tranh quyết định đến kết quả của bài,
gợi ý giúp trẻ thể hiện rõ trọng tâm nội dung của tranh, ngoài ra biết kết hợp với
một vài chi tiết có tính bổ trợ cho nội dung tranh. Ví dụ: Khi trẻ muốn làm một
bức tranh về Thỏ mẹ, thỏ con, ngoài việc phải lựa chọn lá cây nào để làm mình
thỏ, tai thỏ …trẻ còn phải biết tạo nên một vài chi tiết bổ trợ như : mây, núi…
sao cho hài hòa, hợp lí.
Ngoài ra, điều đáng quan tâm khác là dạy trẻ biết diễn tả các sự vật, hiện
tượng trong các dạng hoạt động và ở các góc độ khác nhau. Mọi sự vật hiện
tượng nếu nhìn ở các góc độ khác nhau sẽ cho ra những hình ảnh riêng, những gì
ở gần nhìn thấy to, rõ nên khi hướng dẫn trẻ nhắc nhở trẻ để những lá to ở phía
dưới, phía ngoài và chọn lá nhỏ để dán bố trí ở trên và phía trong. Muốn cho bức
tranh thật hơn, gần gũi và sinh động hơn thì khi dán lá cây để làm các con vật,
cô dạy trẻ một số kỹ năng đơn giản để thể hiện chúng ở trạng thái hoạt động.

Người thực hiện : Nguyễn Thị Hóa – Phó Hiệu trưởng - Trường mầm non EaTung

9


triển hứng thú của trẻ đối với hoạt động tạo hình. Được quan sát nhiều trí tưởng
tượng của trẻ tăng, trẻ có điều kiện được tích lũy làm phong phú vốn hiểu biết
của trẻ về nghệ thuật, đó chính là nền tảng để phát triển tính sáng tạo của trẻ.
Giải pháp 3: Xây dựng môi trường hoạt động tạo hình với lá cây đa dạng
phong phú trong lớp và ngoài trời.
Người thực hiện : Nguyễn Thị Hóa – Phó Hiệu trưởng - Trường mầm non EaTung

10


SKKN: “Một số kinh nghiệm hướng dẫn trẻ 5 tuổi sử dụng lá cây trong hoạt động tạo hình tại trường mầm non EaTung”

Bản thân mỗi trẻ đều có tính tò mò, thích khám phá. Trẻ được sống và hoạt
động trong môi trường phong phú sẽ kích thích sự ham hiểu biết cũng như khả
năng vận dụng những kỹ năng tạo hình vào thực tế, trẻ thông minh và khéo léo
hơn. Vì vậy, việc tạo môi trường trong hoạt động ở góc nghệ thuật trong lớp sẽ
kích thích những gì trẻ học được từ thực tế xung quanh, trẻ được tự do thử
nghiệm, tự do sáng tác những “tác phẩm nghệ thuật” của mình.
Trong quá trình tổ chức hoạt động tạo hình nói chung và hoạt động tạo hình
với lá cây nói riêng thì giáo viên cần tôn trọng ý kiến của trẻ và chỉ đóng vai trò
là người hổ trợ khi cần thiết. Giáo viên có thể gợi ý kích thích trẻ nảy sinh ý
tưởng sáng tạo trong quá trình thể hiện. Nếu trẻ thể hiện cảm xúc về sự vật hiện
tượng trên sản phẩm chưa phù hợp thì giáo viên cần trao đổi với trẻ để tìm hiểu
nguyên nhân, giúp trẻ tự nhận ra sự không phù hợp của tác phẩm đó và tự điều
chỉnh cách thể hiện cho phù hợp. Gióa viên cũng cần khích lệ động viên khuyến
khích trẻ để trẻ tự tin hơn. Từ đó trẻ tạo ra nhiều sản phẩm đẹp để trưng bày
trong lớp và ngoài trời.
Bên cạnh đó cô còn tổ chức cho trẻ hoạt động tạo hình mọi lúc, mọi nơi.
Như giờ hoạt động ngoài trời cô cho trẻ nhặt lá rơi rồi tạo nên những con vật dễ
thương. Qua đó giáo dục trẻ giữ gìn vệ sinh môi trường.

Nhờ những biện pháp trên , tôi đã thu được kết quả sau: Trẻ hào hứng khi
tham gia vào hoạt động tạo hình, 100% trẻ hứng thú tạo ra sản phẩm của mình.
Những sản phẩm trẻ sử dụng lá cây trong hoạt động tạo hình được trẻ yêu thích
và trẻ càng sáng tạo hơn trong các bài tạo hình.
Bản thân được trau dồi thêm về kiến thức, kinh nghiệm để chỉ đạo giáo
viên và bồi dưỡng cho trẻ có năng khiếu hoạt động tạo hình đạt hiệu quả hơn, tôi
tự tin hơn khi giúp giáo viên xây dựng tiết dạy sinh động, hấp dẫn lôi cuốn trẻ
cùng tham gia vào các hoạt động tạo hình từ lá cây, do đó chất lượng giáo dục
trẻ được nâng lên rõ rệt.
Giải pháp 5: Phối kết hợp với phụ huynh
Thường xuyên vận động phụ huynh tham gia công tác xã hội hóa giáo dục
dưới nhiều hình thức, tham gia cùng trẻ vào các hoạt động giáo dục ở trường lớp
mầm non, phối hợp với cô giáo bồi dưỡng thêm cho trẻ về kỹ năng hoạt động
tạo hình.
Ví dụ: Phụ huynh lao động, làm nhà sàn bằng lá cây, ủng hộ lá cây cho con
em tham gia hoạt động tạo hình ở trường…
Giải pháp 6: Sưu tầm, trồng và chăm sóc nhiều cây xanh.
Để có nhiều lá cây cho trẻ hoạt động, cô cùng trẻ và phụ huynh kết hợp
trồng và chăm sóc cây hằng ngày. Không những tạo được cảnh quang môi
trường sư phạm xanh – sạch – đẹp – an toàn mà còn sử dụng một cách hiệu quả
trong các hoạt động học và chơi của trẻ.
Người thực hiện : Nguyễn Thị Hóa – Phó Hiệu trưởng - Trường mầm non EaTung

12


SKKN: “Một số kinh nghiệm hướng dẫn trẻ 5 tuổi sử dụng lá cây trong hoạt động tạo hình tại trường mầm non EaTung”

Xây dựng tạo cảnh vườn rau, vườn hoa, vườn cây ăn quả cho trẻ ngay tại
sân trường. Góc thiên nhiên có nhiều cây xanh cho trẻ hoạt động học và chơi.


13


SKKN: “Một số kinh nghiệm hướng dẫn trẻ 5 tuổi sử dụng lá cây trong hoạt động tạo hình tại trường mầm non EaTung”

Đối với phụ huynh: Đã nhận thức hơn về vai trò trách nhiệm của mình, kết
hợp với nhà trường trong việc tạo môi trường cho trẻ hoạt động và chăm sóc
giáo dục trẻ đạt kết quả cao hơn .
Phần thứ ba: KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
I. Kết luận
Hình thức sử dụng lá cây trong hoạt động tạo hình thực sự mang lại niềm
đam mê, thích thú đối với trẻ. Với hình thức này giáo viên có thể dạy trẻ biết tạo
ra cái đẹp từ chính những gì gần gũi xung quanh trẻ, làm cho nó trở nên có ý
nghĩa, phong phú thêm đời sống tinh thần của trẻ, giúp bồi dưỡng thị hiếu thẩm
mĩ và hình thành ở trẻ tình yêu thiên nhiên, cuộc sống con người và nghệ thuật.
Những bài học kinh nghiệm được rút ra từ quá trình áp dụng SKKN của
bản thân.
Giáo viên thường xuyên cho trẻ hoạt động trong môi trường nghệ thuật
phong phú, đa dạng, chịu khó tìm tòi, sáng tạo ra những cái mới, những sản
phẩm đẹp mắt, mang tính thẩm mỹ cao và phù hợp với nhận thức của trẻ, qua
đó thu hút sự chú ý của trẻ, tạo nguồn cảm hứng cho trẻ làm theo. Ngoài ra mở
rộng tầm nhìn cho trẻ về các tác phẩm công mỹ nghệ, các loại tranh phong cảnh,
tranh đồ họa, tranh dân gian…từ đó làm giàu vốn hiểu biết, trí tưởng tượng, sự
sáng tạo của trẻ.
Tổ chức tốt các buổi tham quan, dạo chơi, các hoạt động tổng hợp mang
tính nghệ thuật.Tạo hứng thú cho trẻ tham gia qua các đồ dùng, đồ chơi mang
tính thẩm mỹ cao, màu sắc tươi sáng, hình dáng bố cục sinh động.
Phát hiện những trẻ có năng khiếu tạo hình để bồi dưỡng nhân tài.
Phối kết chặt chẽ hợp với phụ huynh trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Chương trình giáo dục mầm non theo thông tư 28/2016/TT-BGDĐT,
ngày 30/12/2016 của Bộ trưởng Bộ giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số
nội dung của Chương trình giáo dục mầm non ban hành kèm theo Thông tư số
17/2009/TT-BGDĐT ngày 25/07/2009 của Bộ trưởng Bộ giáo dục và Đào tạo;
2. Tổ chức các hoạt động chăm sóc – giáo dục cho trẻ ở trường mầm non
(TS Nguyễn Thị Oanh)
3. Sáng tạo từ vật liệu tái sử dụng (Trần Thị Thanh Huyền)
4. Chương trình giáo dục mầm non mẫu giáo lớn (Lê Thị Ánh Tuyết)
Người thực hiện : Nguyễn Thị Hóa – Phó Hiệu trưởng - Trường mầm non EaTung

15


SKKN: “Một số kinh nghiệm hướng dẫn trẻ 5 tuổi sử dụng lá cây trong hoạt động tạo hình tại trường mầm non EaTung”

5. Tài liệu bồi dưỡng hè cho giáo viên ( Hoàng Minh Đức, Trần Thị Ngọc
Trâm)
6. Tâm lý lứa tuổi mầm non (PGS.TS Lê Thị Ánh Tuyết)
7. Hướng dẫn một số kỹ năng tạo hình cho trẻ mầm non theo quan điểm lấy
trẻ làm trung tâm (Nguyễn Thị Hiền);
III.

Người thực hiện : Nguyễn Thị Hóa – Phó Hiệu trưởng - Trường mầm non EaTung

16