TUẦN 4 + 5- TCT: 17 + 18
ĐỌC VĂN: BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT
(Sa hành đoản ca) - Cao Bá QuátI. MỤC TIÊU :
1-Về kiến thức:
a-Đối với bộ môn:Hiểu được thái độ và tâm trạng của CBQ trước những mưu cầu danh
lợi tầm thường, chế độ khoa cử và sự bảo thủ, lạc hậu của triều đình nhà Nguyễn.
b-Đối với Giáo dục bảo vệ môi trường: biết cách thực hành đọc hiểu VB để phát hiện ra
mối quan hệ giữa môi trường và tâm lý nhân vật thông qua hình ảnh “Trường sa …..nại cứ hà”
3-Về thái dộ sống:
a-Đối với bộ môn: có thái độ yêu quí, tôn trọng tài năng, khí tiết của CBQ; rèn luyện tư
tưởng, cách nhìn đúng đắn về dạnh lợi, địa vị.
b-Đối với Giao dục bảo vệ môi trường: có ý thức đối với môi trường sống nhất là các
môi trường xã hội.
II-CHUẨN BỊ :
1.Phương tiện:
*Giáo viên: Ảnh chân dung tác giả, tranh minh họa cho bài thơ.
*Học sinh: SGK, bài soạn, tư liệu về Cao Bá Quát
2.Phương pháp:
-GV Tổ chức HS theo cách kết hợp đọc sáng tạo, phát vấn,nêu vấn đề, trao đổi thảo luận phân
tích , bình giảng.
III-TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1.Ổn định lớp: sỉ số, trật tự.
2.Kiểm tra bài cũ: Đọc “Bài ca ngất ngưởng” và phân tích lối sống ngất ngưởng của NCT
khi làm quan ?
-Đáp án: nội dung kiến thức trong phần II, mục 1thái độ sống có ý thức trách nhiệm cao, tự
tin vào tài năng và bản lĩnh hơn người, tự hào và phô trương với thái độ thách thức XH PK.
3.Giới thiệu bài mới : Cao Bá Quát trí thức PK nổi tiếng của XHVN đầu tk XIX: học giỏi,
thơ hay, chữ đẹp, tư tưởng tự do phóng khoáng, bản lĩnh kiên cường, lối sống thanh cao mạnh


mẽ. Người đời thường ca ngợi: “ Văn như Siêu, Quát vô tiền Hán”; “ Nhất sinh đê thủ bái mai

-Khí phách hiên ngang, có tư
tưởng tự do, ôm ấp hoài bão
lớn, mong muốn sống có ích
cho đời.

-HS lắng nghe, tự ghi nhận.
-GV giảng bổ sung về con
người và sự nhiệp sáng tác
của CBQ, chốt ý chính cần
ghi nhớ.

-1855 mất trong cuộc khởi
nghĩa chống lại chế độ PK nhà
Nguyễn. (Họ Cao bị tru di tam
tộc)
-Con người: tài năng, bản lĩnh –
nh/d tôn là “thánh Quát.”
-Sự nghiệp VC:
+TP : (sgk)
+ Nội dung: phản ánh thực
trạng XH đương thời và mong
muốn thay đổi xã hội.

Thao tác 2: tìm hiểu về tác
phẩm.
+GV: Gọi HS đọc bài thơ và
chú thích,
+GV:Bài thơ được sáng tác

2. Bài thơ.

→ Hình ảnh tả thực: đẹp dữ dội,
khắc nghiệt →biểu tượng: con
đường khó khăn mà con người
phải vượt qua để đi đến công
danh.

-GV: tìm những h/ảnh miêu
tả “bãi cát”? ý nghĩa tả thực
và biểu tượng ?Cảm nhận của
em ?

-HS trao đổi, thảo luận
nhóm đôi chung bàn, xác
định các câu thơ có hình
ảnh “bãi cát” và phân tích 2
lớp nghĩa

-GV diễn giảngLiên hệ
GDMT: Mối quan hệ giữ MT
và tâm lý nhân vật thông qua - Câu: 1, 11, 17- Các hình
ảnh gián tiếp, liên quan đến
hình ảnh “Trường sa”
bãi cát: câu 2, 15, 16
-T/tác 2: tìm hiểu quan
- HS:phân tích, phát biểu
niệm về con đường công
danh và tâm trạng của nhân cảm nghĩ
vật trữ tình.
+GV: Hai câu thơ tiếp theo
thể hiện tâm trạng gì của

thái độ chán ghét, khinh bỉ
đối với phường danh lợiTầm
tư tưởng của tg: nhận thấy rõ t/c
vô nghĩa của lối học khoa cử,
của con đường công danh theo
lối cũ.

-Thao tác 3: tìm hiểu
Đường cùng của kẻ sĩ và
tâm trạng bi phẫn.
-GV: Từ những suy nghĩ trên,
tác giả đặt ra câu hỏi gì ?thế
nào là “khúc đường cùng”?
Ý nghĩa ?
(thể hiện tâm trạng gì của tác
giả)
-GV diễn giảng bổ sung
-GV: Câu hỏi kết thúc bài thơ
thể hiện tâm trạng gì của tác
giả?
-GV: kết ý chính về mạch
cảm xúc của tg

HĐ 3: Hướng dẫn hs tổng
kết bài thơ.
-GV: Bài thơ nói lên suy nghĩ
gì của tác giả ? Nêu nét nghệ
thuật đặc sắc của bài thơ ?

-HS trao đổi thảo luận ,

đổi
III.TỔNG KẾT:
1. Chủ đề :(Ghi nhớ -SGK)

-GV gọi 1 HS đọc lại phần
ghi nhớ trong sgk.-GV bổ
sung phần NT.

2. Nghệ thuật:

HĐ 4: Hướng dẫn hs luyện

-Phương pháp đối lập, sáng tạo

-Thơ cổ thể, hình ảnh biểu
tượng giàu ý nghĩa.


tập.
+GV: giảng định hướng phần
bài tập.

trong việc dùng điển cố điển
tích.
-HS lắng nghe GV giảng ,
ghi nhận về nhà làm.

IV. LUYỆN TẬP:
1.Các đại từ nhân xưng có ý
nghĩa: nhà thơ đặt mình vào