Tiết thứ: 79,80

GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 12
Tên bài: SỐ PHẬN CON NGƯỜI
(trích)
Sô-lô-khốp

A- Mục tiêu
Giúp HS:
- Hiểu rõ tính cách Nga kiên cường, nhân hậu.
- Nắm được nghệ thuật kể chuyện, khắc hoạ tính cách và sử dụng chi tiết của
Sô-lô-khốp.
- Cùng suy ngẫm về số phận con người: Số phận mỗi người thường không
phẳng phiu mà đầy éo le, trắc trở. Con người phải có đủ bản lĩnh và lòng nhân hậu
để làm chủ số phận của mình, vượt lên sự cô đơn, mất mát, đau thương.
B- Phương pháp và phương tiện dạy học
- Phương pháp thuyết trình kết hợp với phát vấn theo tiến trình quy nạp.
- Phương tiện chính: SGK, SGV, Giáo án, có thể sưu tầm một số tranh ảnh về
Sô-lô-khốp và về đất nước và con người Nga (thời Xô-viết) có thể sử dụng một số
đĩa hát quen thuộc thời chiến tranh chống Phát xít.
C- NỘI DUNG, TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

Hoạt động của thầy và trò

Nội dung cần đạt


Hoạt động 1: Tổ chức tìm

I. Tìm hiểu chung


sáng tác của ông, chất bi và chất hùng, chất sử
thi và chất tâm lí luôn được kết hợp nhuần


nhuyễn.
2. HS dựa vào Tiểu dẫn phát

2. Tác phẩm

biểu vị trí của truyện ngắn Số

Truyện ngắn Số phận con người của Sô-lô-

phận con người trong nền văn khốp là cột mốc quan trọng mở ra chân trời mới
học Xô-viết.
cho văn học Xô Viết. Truyện có một dung lượng
tư tưởng lớn khiến cho có người liệt nó vào loại
tiểu thuyết anh hùng ca.
Hoạt động 2: Tổ chức đọc-

II. Đọc- hiểu văn bản

hiểu văn bản

1. Nhân vật An-đrây Xô-cô-lốp

1. GV định hướng để HS

a) Hoàn cảnh và tâm trạng An-đrây Xô-cô-lốp


- Xô-cô-lốp không cầm được nước mắt trước
hình ảnh cậu bé Va-ni-a. Nỗi đau không thể diễn
tả thành lời, chỉ có thể diễn tả bằng những giọt
nước mắt.
Biểu dương, ngợi ca khí phách anh hùng của
nhân dân, Sô-lô-khốp cũng không ngần ngại nói
lên cái giá rất đắt của chiến thắng, những đau
khổ tột cùng của con người do chiến tranh gây
nên- sức tố cáo chiến tranh phát xít mạnh mẽ của
tác phẩm.

b) An-đrây đã nhận bé Va-ri-a

b) An-đrây gặp bé Va-ri-a

làm con như thế nào? Điều gì

Giữa lúc đang lâm vào tâm trạng buồn đau, bế

đã khiến anh có quyết định tắc, An-đrây đã gặp bé Va-ri-a, cũng là một nạn
nhanh chóng như vậy?
đáng thương của chiến tranh. Tác giả tả việc Xôcô-lốp nhận Va-ri-a làm con nuôi rất sâu sắc và
cảm động.
(HS thảo luận nhóm, cử đại
diện trình bày).

- Khi nhìn thấy Va-ri-a từ xa: “Thằng bé rách
bươn xơ mướp.... cặp mắt thì cứ như nhiều ngôi
sao sáng sau trận mưa đêm” rồi “thích đến nỗi


những kí ức... vết thương tâm hồn vẫn đau đớn.
- Xô-cô-lốp không ngừng vươn lên trong ý


thức nhưng nỗi đau, vết thương lòng không thể
nào hàn gắn. Đó chính là bi kịch sâu sắc trong số
phận của Xô-cô-lốp. Đó cũng là tính chân thật
của số phận con người sau chiến tranh.
2. HS nhận xét về chất trữ

2. Chất trữ tình của tác phẩm

tình và giọng điệu của đoạn

Số phận con người có sức rung cảm vô hạn

trích.

của chất trữ tình sâu lắng. Nhà văn đã sáng tạo ra
hình thức tự sự độc đáo, sự xen kẽ nhịp nhàng

GV gợi ý. HS làm việc cá giọng điệu của người kể chuyện (tác giả và nhân
vật chính). Sự hoà quyện chặt chẽ chất trữ tình
nhân, phát biểu ý kiến.
của tác giả và chất trữ tình của nhân vật đã mở
rộng, tăng cường đến tối đa cảm xúc nghĩ suy và
những liên tưởng phong phú cho người đọc.
3. GV định hướng cho HS

3. Thái độ của người kể chuyện

phát biểu

nhân vật mang tầm sử thi.
- Sô-lô-khốp suy nghĩ sâu sắc về số phận con
người- tin tưởng vào nghị lực phi thường của con
người cách mạng có thể vượt qua số phận.

2. HS nhận xét về nghệ thuật

2. Nghệ thuật tự sự:

của truyện.

- Kiểu truyện lồng truyện, hai người kể chuyện
(tác giả và nhân vật). Nhờ đó, đảm bảo tính chân

HS tổng hợp kiến thức và
phát biểu

thực, tạo ra một phương thức miêu tả lịch sử
mới: lịch sử trong mối quan hệ mật thiết với số
phận cá nhân.
- Sáng tạo nhiều tình huống nghệ thuật, nhiều
chi tiết tình tiết để khám phá chiều sâu tính cách
nhân vật.