GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 12
NHỮNG ĐỨA CON TRONG GIA ĐÌNH
Nguyễn Thi

A. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
- Hiểu được hiện thực đau thương, đầy hi sinh gian khổ nhưng rất đỗi anh dũng,
kiên cường, buất khuất của nhân dân miền Nam trong những năm chống Mĩ cứu
nước.
- Cảm nhận được vẻ đẹp tâm hồn của người dân Nam Bộ : lòng yêu nước, căm
thù giặc, tình cảm gia đình là sức mạnh tinh thần to lớn trong cuộc chống Mĩ cứu
nước.
- Nắm được những nét đặc sắc về nghệ thuật : Nghệ thuật trần thuật đặc sắc;
khắc hoạ tính cách và miêu tả tâm lí sắc sảo; ngôn ngữ phong phú, góc cạnh, giàu
giá trị tạo hình và đậm chất Nam Bộ.
B. PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN:
SGK, Sách giáo viên, tài liệu tham khảo và thiết kế bài dạy
C. CÁCH THỨC TIẾN HÀNH:
Giáo viên gợi ý, nêu câu hỏi, hướng dẫn học sinh thảo luận và trả lời.
D. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1. Kiểm tra bài cũ:
- Hình tượng rừng xà nu được xây dựng như một biểu tượng của cuộc sống đau
thương nhưng kiên cường và anh dũng như thế nào?


- Hình tượng Tnú, nhân vật trung tâm của tác phẩmđược thể hiện như thế nào?
- Chất sử thi và vẻ đẹp của ngôn ngữ kể chuyện?
2. Bài mới

Hoạt động của thầy và trò
* Hoạt động 1: Tổ chức tìm hiểu


- Năm 1962, trở lại chiến trường miền Nam.
- Hi sinh ở mặt trận Sài Gòn trong cuộc tổng
tiến công và nổi dậy Mậu thân 1968.


Hoạt động của thầy và trò

Nội dung cần đạt
b. Sự ngiệp sáng tác:

+ GV: Giới thiệu những sáng tác và

- Nguyễn Thi còn có bút danh khác là Nguyễn

nêu đặc điểm phong cách, đặc biệt là Ngọc Tấn.
thế giới nhân vật của nhà văn.

- Sáng tác của Nguyễn Thi gồm nhiều thể loại:

+ GV nhận xét, bổ sung và khắc sâu bút kí, truyện ngắn, tiểu thuyết.
một số ý cơ bản.

- Ông được tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về
văn học nghệ thuật năm 2000.
- Tư tưởng và phong cách nghệ thuật:
+ Nguyễn Thi gắn bó với nhân dân miền Nam
và thực sự xứng đáng với danh hiệu: Nhà văn
của người dân Nam Bộ.
+ Nhân vật của Nguyễn Thi có cá tính riêng
nhưng tất cả đều có những đặc điểm chung "rất


- Đặt điểm nhìn trần thuât vào nhân vật Việt,

nhìn trần thuât vào nhân vật nào? kể qua dòng hồi tưởng miên man đứt nối khi Việt


Hoạt động của thầy và trò
Trong tình huống nào của nhân vật?

Nội dung cần đạt
bị trọng thương nằm ở lại chiến trường.

+ GV: Cách trần thụât như vậy có tác

- Tác dụng:

dụng gì trong việc khắc hoạ tính cách

+ Đem đến màu sẳc trữ tình đậm đà, tự nhiên

nhân vật và chủ đề của truyện?

và tạo điều kiên cho tác giả thâm nhập sâu vào

+ HS thảo luận và phân tích.

thế giới nội tâm nhân vật để dẫ dắt câu chuyện.

+ GV theo dõi, nhận xét góp ý và
chốt lại.

đau thương để nuôi dạy con.
- Thao tác 2: Tìm hiểu Truyền

2. Truyền thống của một gia đình Nam Bộ:

thống một của gia đình Nam Bộ.
a. Đặc điểm chung của các thành viên trong
gia đình:
+ GV: Tác phẩm kể chuyện một gia

- Có truyền thống yêu nước và căm thù giặc

đình nông dân Nam Bộ, truyền thống sâu sắc.
nào đã gắn bó những con người trong
gia đình với nhau?
+ HS làm việc cá nhân và phát biểu.

- Gan góc, dũng cảm, khao khát được chiến
đấu giết giặc.
- Giàu tình nghĩa, thuỷ chung son sắt với quê
hương và cách mạng.

+ GV: Nhân vật chú Năm có vị trí

b. Đặc điểm tính cách riêng:

nào trong gia đình và có vai trò gì

- Nhân vật chú Năm:


hiên ngang đối đáp với bịn giặc, không run sợ

+ GV: Giảng nhanh.

trước sự doạ bắn, có lòng căm thù giặc sâu sắc.
+ Rất mực thương chồng thương con, đảm
đang, tháo vát, cuộc đời chồng chất đau thương
nhưng nén chặt tất cả để nuôi con và đánh giặc.
+ Ngã xuống trong một cuộc đấu tranh nhưng
trái cà – nông lép vẫ còn nóng hổi trong rổ; linh
hồn luôn sống mãi, bất tử trong lòng các con
mình.


Hoạt động của thầy và trò

Nội dung cần đạt
 Điển hình cho người mẹ miền Nam luôn anh
dũng, bất khuất, trung hậu, đảm đang.

- Thao tác 4: Hướng dẫn HS phân

4. Nhân vật Chiến:

tích và so sánh tính cách các nhân
vật để làm rõ sự tiếp nối truyền
thống gia đình của những người
con.
+ GV: Chiến có những nét nào giống
người mẹ của mình?

rất “trẻ con”
+ là một người chị biết nhường nhịn em, biết
lo toan, đảm đang, tháo vát.
- Nét khác biệt so với người mẹ:

+ GV: Nét khác biệt của Chiến so với
người mẹ là gì?
+ HS phân tích theo các gợi ý của
GV.

+ Trẻ trung, thích làm duyên làm dáng
+ Đươc trực tiếp cầm súng đánh giặc để trả thù
nhà, thực hiện lời thề như dao chém: “Đã là thân
con gái ra đi thì tao chỉ có một câu: Nếu giặc còn
thì tao mất”.

- Thao tác 5: Hướng dẫn HS phân 5. Nhân vật Việt:
tích và so sánh tính cách các nhân
vật để làm rõ sự tiếp nối truyền
thống gia đình của những người
con.
+ GV: Chiến có những nét nào của
cậu con trai mới lớn?

- Có nét riêng của cậu con trai mới lớn, tính

+ HS phân tích theo các gợi ý của tình còn trẻ con, ngây thơ, hiếu động:
GV.

+ Chiến hay nhường nhịn bao nhiêu thì Việt

“khóc đó rồi cười đó”
- Vừa là một chiến sĩ dũng cảm, kiên cường:
+ Còn bé tí: dám xông thẳng vào đá thằng giặc
đã giết hại cha mình
+ Lớn lên: nhất quyết đòi đi tòng quân để trả thù
cho ba má


Hoạt động của thầy và trò

Nội dung cần đạt
+ Khi xông trận: chiến đấu rất dũng cảm, dùng
pháo tiêu diệt được một xe bọc thép của giặc
+ Khi bị trọng thương: một mình giữa chiến
trường, mặt không nhìn thấy gì, toàn thân rã ròi,
rõ máu nhưng vẫn trong tư thế quyết chiến tiêu
diệt giặc.
“Tao sẽ chờ mày … Mày có bắn tao thi tao
cũng bắn được mày … Mày chỉ giỏi giết gia
đình tao, còn đối với tao thì mày là thằng chạy”
=> Kế tục truyền thống gia đình nhưng Việt và
Chiến còn tiến xa hơn, lập nhiều chiến công mới
hiển hách.

- Thao tác 5: Tìm hiểu Hình ảnh

6. Hình ảnh chị em Việt khiêng bàn thờ ba

chị em Việt khiêng bàn thờ ba má má gởi chú Năm:
gởi chú Năm.

+ GV: Nhận xét tổng quát về nội đình nông dân Nam Bộ có truyền thống yêu
dung của tác phẩm?

nước, căm thù giặc và khao khát chiến đấu, son

+ HS bao quát toàn bài để phát biểu.

sắt với cách mạng. Sự gắn bó sâu nặng giữa tình

+ GV định hướng, nhận xét và khắc
sâu những ý cơ bản.

cảm gia đình với tình yêu nước, giữa truyền
thống gia đình với truyền thống dân tộc đã làm
nên sức mạnh tinh thần to lớn của con người Việt
Nam trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu
nước.
2. Nghệ thuật:

- Thao tác 2: Nêu đặc sắc nghệ
thuật của truyện.

Bút pháp nghệ thuật già dặn, điêu luyện được
thể hiện qua giọng trần thuật, trần thuật qua hồi

+ GV: Nhận xét tổng quát về đặc sắc tưởng của nhân vật, miêu tả tâm lí và tính cách
sắc sảo, ngôn ngữ phong phú, góc cạnh và đậm
nghệ thuật của tác phẩm?
+ HS bao quát toàn bài để phát biểu.
+ GV định hướng, nhận xét và khắc