I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh là tổ chức tập hợp giáo dục thiếu
nhi trở thành con ngoan, trò giỏi, cháu ngoan Bác Hồ, công dân có ích trong
tương lai và lấy 5 điều Bác Hồ dạy làm mục tiêu phấn đấu và rèn luyện. Đội
Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh được khẳng định là lực lượng giáo dục
trong và ngoài nhà trường, nó thể hiện sự lớn mạnh của Đội trong quá trình hoạt
động, tạo cho Đội viên được giáo dục và tự giáo dục thông qua các hoạt động
tập thể mà Đội tổ chức.
Chủ tịch Hồ chí Minh đã từng nói "Có tài mà không có đức là người vô
dụng, có đức mà không có tài làm việc gì cũng khó". Bởi vậy, việc giáo dục
trong nhà trường là rất quan trọng, đặc biệt với đặc điểm tâm lí của học sinh tiểu
học thì việc giáo dục đạo đức trong nhà trường tiểu học càng quan trọng hơn
nhiều. Trong nội dung giáo dục cho học sinh, bên cạnh việc giáo dục đạo đức
thông qua các môn học còn phương pháp giáo dục đạo đức thông qua các hoạt
động xã hội. Đó là công tác hoạt động Đội, xuất phát từ đặc điểm nhận thức của
học sinh “Từ trực quan sinh học đến tư duy trừu tượng" và "Từ tư duy trựu
tượng đến thực tiễn". Bởi vậy những hành động, việc làm cụ thể trong công tác
giáo dục đạo đức đặc biệt là giáo dục tinh thần đoàn kết, yêu thương giúp đỡ
nhau trong học sinh nếu được chú trọng thì chất lượng đạo đức của học sinh sẽ
được nâng cao, sự gắn bó và tình thương yêu giữa con người với con người
được các em coi trọng và tin yêu.
Từ những hoạt động cụ thể và thiết thực được tổ chức tại Liên đội đã có
tính khả thi, có tác động to lớn cho việc giáo dục đạo đức, nhân cách của học
sinh. Xuất phát từ thực tiễn trên tôi đã chọn đề tài “ Một số biện pháp giáo dục
0
tinh thần đoàn kết, yêu thương giúp đỡ nhau của học sinh tại Liên đội tiểu học
Lê Lợi” làm đề tài nghiên cứu.
văn hóa của dân tộc, phù hợp với xu thế phát triển của thời đại, “Hòa nhập chứ
không hòa tan”, cần giúp cho các em phát huy truyền thống, đức tính tốt đẹp của
dân tộc ta được gìn giữ qua nhiều năm lịch sử và nhiều thế hệ, đó chính là tinh
thần đoàn kết, yêu thương giúp đỡ nhau.
5. Phương pháp nghiên cứu
a) Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu;
Phương pháp khái quát hóa các nhận định độc lập.
b) Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Phương pháp điều tra;
Phương pháp khảo nghiệm, thử nghiệm.
Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục;
Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động;
c) Phương pháp thống kê toán học
Phương pháp phân tích, xử lý số liệu.
II. PHẦN NỘI DUNG
1. Cơ sở lí luận
Mỗi dân tộc dù ở trình độ văn minh cao hay thấp đều có những văn hóa
truyền thống đặc trưng riêng của mình. Hệ thống giá trị đó chính là sự kết tinh
tất cả những gì tốt đẹp nhất được chắt lọc qua nhiều thời đại lịch sử để tạo nên
bản sắc riêng của một dân tộc. Giá trị văn hóa truyền thống đó được truyền lại
cho thế hệ sau và trở thành một động lực nội sinh để phát triển đất nước.
Ở Việt Nam đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, truyền thống “Lá lành đùm
lá rách”, “Tương thân tương ái” trở thành những giá trị ổn định. Nó là những
2
thước đo, khuôn mẫu đánh giá nhân cách con người, hành vi của mỗi cá nhân và
cả cộng đồng xã hội.
các hoạt động này mà những phẩm chất đạo đức cần thiết được củng cố và phát
triển.
Bản thân tôi thấy giáo dục tinh thần đoàn kết, yêu thương giúp đỡ nhau và
giúp đỡ mọi người cho các em thông qua hoạt động tham quan dã ngoại, tổ chức
các buổi biểu diễn văn hóa văn nghệ nhằm quyên góp gây dựng quỹ “Vì bạn
nghèo”, phong trào “ Đôi bạn cùng tiến”, “Vòng tay bè bạn”, “Hũ gạo tình
thương”, “ Nuôi heo đất”, “Áo trắng tặng bạn”, “Cùng bạn đến trường”, vận
động ủng hộ từ các nhà hảo tâm, các đoàn từ thiện xã hội… bằng phương pháp
trực quan này là có hiệu quả cao nhất, thiết thực nhất và được học sinh, phụ
huynh hưởng ứng cao nhất.
2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu
Năm học 2018- 2019 Liên đội Tiểu học Lê Lợi có 12 lớp 4 Chi đội 8 lớp
nhi đồng với 294 Đội viên, nhi đồng lại chủ yếu là con em Đồng bào dân tộc
thiểu số với tỉ lệ 70%, nhưng được sự quan tâm sâu sắc của Phòng Giáo dục và
Đào tạo, Hội đồng đội huyện và nhà trường đã hướng dẫn, chỉ đạo, cũng như sự
quan tâm của các bậc phụ huynh học sinh, tạo điều kiện về vật chất, ủng hộ tinh
thần giúp cho Liên đội hoạt động thông suốt và tăng thêm tinh thần trong việc
học tập và hoạt động phong trào.
Tổng phụ trách Đội, anh chị phụ trách Chi đội, lớp Nhi đồng ý thức trách
nhiệm luôn cố gắng hoàn thành nhiệm vụ, luôn chú trọng việc giáo dục tinh thần
đoàn kết, yêu thương giúp đỡ nhau và giúp đỡ mọi người cho Đội viên, nhi
đồng.
Các em Đội viên, nhi đồng ngoan hiền, lễ phép, vâng lời, chịu khó tích
cực tham gia các hoạt động của đội.
Trong những năm học vừa qua nhà trường đã tổ chức nhiều hoạt động
phong trào nhằm mục đích giáo dục tinh thần đoàn kết, yêu thương giúp đỡ nhau
cho học sinh như phong trào “Mỗi tổ chức, cá nhân gắn với một địa chỉ nhân
4
Một số ít gia đình và học sinh nhận thức về công tác giáo dục tinh thần
đoàn kết, yêu thương giúp đỡ mọi người còn thấp, họ cho đó là việc bình thường
nên các em là con em trong gia đình đó có cái nhìn lệch lạc vì thiếu sự giáo dục
đạo đức tại gia đình, gay khó khăn trọng việc giáo dục đạo đức cho các em tại
nhà trường.
Từ những vấn đề về thực trạng nêu ở trên ta dễ dàng nhận thấy rằng công
tác giáo dục tinh thần đoàn kết, yêu thương giúp đỡ nhau và giúp đỡ mọi người
trong Liên đội là rất quan trọng, nhưng thực tế cho thấy các em còn chưa có
nhận thức sâu hay tính tự giác còn chưa cao trong các hoạt động, thiếu sự gắn
bó... làm cho việc giáo dục đạo đức, các cuộc quyên góp, vận động kinh phí, tổ
chức các hoạt động còn nhiều bất cập và hiệu quả còn thấp. Trước đây tôi đã áp
dụng nhiều biện pháp để giáo dục tinh thần đoàn kết, yêu thương giúp đỡ nhau
với truyền thống ”Tương thân tương ái” cho các em tại Liên đội, tuy nhiên kết
quả đạt được chưa cao do các biện pháp chưa thực sự phù hợp với đối tượng, do
khai thác, áp dụng biên pháp đó chưa triệt để từ đó tôi đã nghiên cứu, áp dụng
những biện pháp mới đạt được kết quả cao hơn.
3. Nội dung và hình thức của giải pháp
a. Mục tiêu của giải pháp
Nhìn rõ được thực trạng về công tác giáo dục tinh thần đoàn kết, yêu
thương giúp đỡ nhau và giúp đỡ mọi người tại Liên đội nhằm phát huy những
điểm mạnh, khắc phục và hạn chế những điểm yếu. Đồng thời đưa ra được
những biện pháp, giải pháp phù hợp để nâng cao giáo dục tinh thần đoàn kết,
yêu thương giúp đỡ nhau và giúp đỡ mọi người cho đội viên, nhi đồng giúp các
em có sự đoàn kết, lòng nhân ái, tình yêu thương giúp đỡ con người, giúp cho
việc tổ chức các hoạt động có hiệu quả cao hơn.
6
đoàn kết về truyền thống “Tương thân tương ái”, biết yêu thương biết giúp đỡ
biết nhận yêu thương và trao yêu thương.
b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp
* Biện pháp tuyên truyền:
TPT tìm kiếm, xây dựng nội dung cụ thể gồm: Các câu truyện, bài báo,
Video, tranh ảnh về những gương người tốt, việc tốt, những việc làm nhân ái
giúp đỡ người nghèo, giúp đỡ bạn bè…
Sử dụng máy chiếu, máy tính để trình chiếu cho các em xem trong quá
trình các em xem TPT phân tích nội dung để các em hiểu sâu hơn qua đó giáo
dục nêu cao tinh thần đoàn kết, yêu thương giúp đỡ nhau và giúp đỡ mọi người
cho các em.
Ngoài ra tôi còn lưu vào các máy tính trong phòng máy những nội dung
đã tìm kiếm được để các em tự mở lên xem vào những giờ giải lao sau những
tiết học căng thẳng.
* Biện pháp tổ chức các buổi ngoại khóa:
Tổ chức vào tuần thứ hai của tháng, nội dung tổ chức theo chủ đề, chủ
điểm của tháng. Ví dụ như: tháng 9 – Chào mừng ngày Quốc khánh 2/9, mừng
năm học mới; tháng 10 – Chào mừng ngày thành lập Hội Liên hiệp Phụ Nữ Việt
Nam 20/10; tháng 11 – Chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11; tháng 12 –
chào mừng ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam 22/12; tháng 1+2 Mừng Đảng mừng xuân...
Tổng phụ trách chọn lọc những câu hỏi có liên quan đến những sự kiện
lịch sử trong tháng tổ chức để giúp các em tìm hiểu bằng nhiều hình thức đan
xen nhau giữa các tháng như: tổ chức sinh hoạt ngoài trời, viết bài tìm hiểu có
đánh giá nhận xét, khen thưởng gương “Người tốt việc tốt”, trao quà cho học
8
sinh nghèo… quá trình tổ chức cho các em làm việc thảo luận theo đội, nhóm
Hàng năm Liên đội tham mưa nhà trường tổ chức Hội khỏe phù đổng, học
sinh giỏi thể dục thể thao cấp trường kỷ niệm ngày 22/12 tuyển chọn đội tuyển
tham gia cấp trên. Xây dựng câu lạc bộ em yêu thể dục thể thao sinh hoạt
thường xuyên và đạt kết quả cao.
*Biện pháp vận động các mạnh thường quân, các đoàn từ thiện xã hội:
TPT xây dựng kế hoạch tham mưu lãnh đạo ngay từ đầu năm học, thành
lập đội, nhóm vận động trong đó có sự tham gia của ban giám hiệu, công đoàn,
đoàn thanh niên trong nhà trường.
Các thành viên trong đội sẽ tìm và vận động các mạnh thường quân, các
đoàn từ thiện xã hội trong địa bàn và ngoài địa bàn hỗ trợ tặng quà, học bổng
cho học sinh nghèo tại Liên đội.
Trong quá trình vận động các thành viên cần chuẩn bị cho mình những tài
liệu, số liệu cụ thể về hoàn cảnh khó khăn của các em cần giúp đỡ và cần có kỹ
năng giao tiếp, thuyết trình tốt để quá trình vận động đạt kết quả cao.
c. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp
Các biện pháp, hoạt động trên được tổ chức logic, xuyên suốt ngay từ đầu
năm học. Các hình thức tổ chức không gây nhàm chán thu hút được số lượng
đông các em tham gia, các hoạt động rải đều trong các tháng phù hợp với chủ đề
chủ điểm của từng tháng.
d. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu
Trong những năm học qua Liên đội Lê Lợi đã làm tròn trách nhiệm mà xã
hội, các cấp, các ngành đã giao cho.
10
100% các em học sinh tham gia các buổi tuyên truyền, sinh hoạt dưới cờ,
tìm hiểu tranh ảnh video về tấm gương người tốt việc tốt, những việc làm manh
tinh thần đoàn kết, đầy lòng nhân ái giúp đỡ nhau trong cuộc sống qua tài liệu
của TPT và qua máy tính, mạng internet…
được 100% học sinh trong toàn trường tham gia, và tham gia rất nhiệt tình. Các
em rất đoàn kết tạo thành một tập thể vững mạnh. Tỷ lệ hộ nghèo giảm, các em
học sinh đi học đầy đủ không còn tình trạng bỏ học nghỉ học ở nhà đi làm như
những năm học trước. Hàng năm các em đội viên tiêu biểu tham gia đều đặn
các buổi viếng Đài tưởng niệm, thăm gia đình thương binh, bà mẹ Việt Nam
anh hùng vào các ngày lễ 22/12, Tết Nguyên Đán, 27/7… Năm học 2015-2016
tổ chức văn nghệ, Vui Trung Thu vận động được 3 triệu đồng, năm 2016-2017
được 5 triệu đồng, năm 2017-2018 được 6 triệu đồng, năm 2017-2018 được 5
triệu đồng và từ các nguồn quỹ khác như “ Nuôi heo đất”, “Thu gom vỏ lon,
trai”. Từ năm học 2016 đến 2019 tổ chức hoạt động nhân ái và trao cho 60 em
học sinh nghèo, quyên góp áo trắng và vở, đồ dùng học tập tặng tại liên đội.
Qua công tác vận động các mạnh thường quân, các đoàn từ thiện Liên đội
nhận được rất nhiều xuất quà và học bổng để hỗ trợ, khích lệ các em học sinh
cụ thể: Năm 2015 - 2016 vận động được 300 xuất trị giá 36 triệu đồng trong đó
trao tại Liên đội 200 xuất 100 xuất trao tại Liên đội kết nghĩa Nguyễn Viết
Xuân, Năm 2016 - 2017 vận động được 500 xuất quà trung thu trị giá 20 triệu
đồng, Năm 2017 - 2018 vận động được 2 đợt tổng 650 xuất trị giá 85 triệu đồng
trong đó trao tại Liên đội 450 xuất, 100 xuất trao cho các em học sinh nghèo
vượt khó tại buôn EaNa xã EaNa và 100 xuất trao tại Liên đội Nguyễn Thị
Minh Khai. Năm 2018-2019 trao tặng hơn 1000 cuốn vở, bút và rất nhiều quần
áo vào dịp đầu năm học và nhiều phần quà, học bổng được trao cho các em
trong “Ngày hội Bánh chưng xanh và tết ấm áp tết yêu thương” năm 2019 do
Huyện đoàn, Hội đồng đội huyện tổ chức.
12
Qua đó từ những việc làm, những hoạt động, phong trào nêu trên đã giáo
dục các em tình yêu thương giúp đỡ những người xung quang ta, những người
có hoàn cảnh khó khăn với tinh thần đoàn kết, yêu thương “Lá lành đùm lá
2. Kiến nghị
Xuất phát từ tính cấp thiết của vấn đề căn cứ vào thực tế quá trình công
tác, để nâng cao công tác giáo dục đạo đức truyền thống liên đội Lê Lợi nói
riêng, liên đội trường tiểu học nói chung. Tôi mạnh dạn đưa ra một số ý kiến đề
xuất sau:
Sách báo là cơ sở để chúng ta học tập. Để hoạt động giáo dục tinh thần
đoàn kết, yêu thương giúp đỡ nhau có hiệu quả thì nhà trường, Liên đội và các
trường tiểu học hay trung học rất cần thiết bổ sung vào tủ sách của nhà trường
những tư liệu và tài liệu.
Đối với cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phương, cựu chiến binh trong
huyện cần có sự quan tâm tới giáo dục truyền thống cho con em mình đặc biệt
có kế hoạch chỉ đạo cụ thể trong các ngày lễ lớn của dân tộc.
Thường xuyên tổ chức các hoạt động nêu cao tinh thần đoàn kết, yêu
thương và các cuộc thi tìm hiểu lịch sử dân tộc Việt Nam.
Đối với BGH, các đoàn thể trong nhà trường, giáo viên chủ nhiệm, TPT
đội cần có sự phối hợp chặt chẽ, có sự chỉ đạo của BGH đôn đốc giáo viên chủ
nhiệm nhắc nhở học sinh làm tốt công tác giáo tinh thần đoàn kết, yêu thương
giúp đỡ nhau.
Tổ chức cho các em được đi tham quan nhiều địa danh lịch sử hơn nữa.
Nhưng hoạt động này cần sự ủng hộ, giúp đỡ về công sức và kinh phí của các
lực lượng trong và ngoài nhà trường. Để có một thế hệ mới với đầy đủ những
phẩm chất tốt đẹp, theo tôi sự đầu tư là vô cùng thích đáng.
14
Trên đây chỉ là 01 phần ý kiến nhỏ của bản thân tôi trên một số đối tượng
học sinh nhất định, chắc chắn còn gặp nhiều thiếu sót, cần bổ sung và góp ý. Rất
mong sự góp ý chân thành của quý thầy cô, các bạn đồng nghiệp để tôi có thể
hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, góp một phần nào đó trong công tác giáo
dục tinh thần đoàn kết, yêu thương giúp đỡ nhau cho học sinh. Xin chân thành
16
Danh mục các tài liệu tham khảo
1. Cẩm nang TPT Đội.
2. Tâm lý tiểu học .ĐH Huế của GS phó tiến sĩ Bùi Văn Huệ.
3. Quyết định 1501/QĐ-TTg năm 2015 phê duyệt Đề án "Tăng cường
giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên, thiếu niên và nhi
đồng giai đoạn 2015 - 2020" do Thủ tướng Chính phủ ban hành.
17
MỤC LỤC
I. PHẦN MỞ ĐẦU...............................................................................................1
1. Lí do chọn đề tài............................................................................................1
2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài........................................................................2
3. Đối tượng nghiên cứu:...................................................................................2
4. Giới hạn của đề tài:........................................................................................2
5. Phương pháp nghiên cứu:..............................................................................3
II. PHẦN NỘI DUNG.........................................................................................3
1. Cơ sở lí luận...................................................................................................3
2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu........................................................................5
3. Nội dung và hình thức của giải pháp:............................................................7
III. PHẦN KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ.............................................................14
1. Kết luận:.......................................................................................................14
2. Kiến nghị:.....................................................................................................15
18