Thư Viện 216
UBND HUYỆN SÔNG MÃ
TRƯỜNG MẦM NON THẢO NGUYÊN

SÁNG KIẾN
“CÁC BIỆN PHÁP TỔ CHỨC TRÒ CHƠI DÂN GIAN NHẰM PHÁT TRIỂN
VẬN ĐỒN CHO TRẺ MẪU GIÁO 3 – 4 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON”

Tác giả: Trần Thảo Nguyên
Chức vụ: Giáo viên
Lĩnh vực nghiên cứu: Giáo dục
Đơn vị công tác: Trường Mầm Non Thảo Nguyên

Sơn La, tháng 4/2019

1


Thư Viện 216
1: Đặt vấn đề
Hiện nay nhà nước ta đang hướng tới xây dựng nền giáo dục m ở,
thực học, thực nghiệp, dạy tốt, học tốt, quản lý ,có cơ cấu và giáo dục h ợp
lý.
Đối với giáo dục mầm non thì giúp trẻ phát triển thể chất, tình c ảm,
hiểu biết, thẩm mỹ, hình thành các yếu tố đầu tiên của nhân cách. Cò n đối
với giáo dục phổ thông tâp trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành
phẩm chất, năng lực, bên cạnh đó chú trọng giáo d ục lý t ưởng, truy ền
thống. Và để thực hiện được mục tiêu mà nhà nước đã đề ra thì chúng ta
cần thực hiện tốt ngay từ bậc mầm non.
Đối với trẻ em hoạt động vui chơi chính là hoạt đ ộng ch ủ đ ạo c ủa
trẻ,trẻ em không chỉ cần được chăm sóc sức khoẻ, được học tập, mà quan


Thư Viện 216
Nhận thấy tầm quan trọng của trò chơi dân gian đối v ới s ự phát
triển của trẻ, và cũng là một giáo viên Mầm Non mầm,nên tôi muốn “ Trò
chơi dân gian” được tổ chức nhiều hơn ở trường Mầm Non để giúp trẻ
phát triển tình cảm, đạo đức, vận động và thể chất cho tr ẻ. Vì v ậy tôi xin
trình bày các biện pháp tổ chức trò chơi dân gian nh ằm phát tri ển vận
động cho trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi ở trường mầm non
2. Lý luận chung về vấn đề nghiên cứu
2.1 Một số vấn đề về biện pháp tổ chức trò chơi dân gian nhằm phát
triển vận động cho trẻ mầm non
Để đưa ra được biện pháp tổ chức trò chơi dân gian nh ằm phát tri ển
vận động cho trẻ mầm non thì trước tiên phải lựa chọn đ ược các trò ch ơi
dân gian phù hợp với lứa tuổi của trẻ. Kho tàng các trò chơi dân gian Việt
Nam vô cùng phong phú và đa dạng nh ưng không ph ải trò ch ơi nào cũng
phù hợp với trẻ nhỏ. Vì thế, giáo viên nên có s ự cân nh ắc l ựa ch ọn cho tr ẻ
chơi các trò chơi có luật chơi và cách ch ơi đơn gi ản, d ễ nh ớ, d ễ hi ểu. Bên
cạnh đó sự phát triển của trẻ không giống nhau ở mỗi độ tuổi, chính vì
vậy ở trường mầm non cần lựa chọn trò cơi phù hợp với từng đ ộ tu ổi.
* Cụ thể như sau
+ Với trẻ mẫu giáo bé (3 – 4 tuổi) khả năng chú ý có chú đ ịnh của tr ẻ
còn yếu, nhận thức còn đơn giản, vì vậy cần chọn cho tr ẻ nh ững trò ch ơi
đơn giản, phù hợp với khả năng và nhận thức của trẻ như : “Dung dăng
dung dẻ”, “Nu na nu nống”, “Chi chi chành chành”, “Lộn c ầu vòng”, “T ập t ầm
vong” “Cắp cua”
+ Còn đối với trẻ mẫu giáo nhỡ và lớn (4 – 5 tuổi) khả năng chú ý và
khả năng của trẻ đã được nâng lên nhiều so với ở lứa tuổi mẫu giáo bé (3 –
4 tuổi), vì vậy chúng ta cần lựa chọn những trò ch ơi có luật ch ơi, nh ững trò
chơi dài và khó hơn như: “Thả đỉa ba ba”, “Chuyền thẻ”. “C ướp c ờ”, “R ồng
rắn lên mây.

sáng tạo ra trong quá trình lao động sản xuất, đ ược truy ền t ừ ng ười này
sang người khác, truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác và luôn đ ược cải
biến để phù hợp với từng lúc, từng nơi, nhằm thỏa mãn nhu cầu vui ch ơi,
giải trí của người dân.
2.1.2 Đặc điểm của trò chơi dân gian
- Trò chơi dân gian do người dân sáng tác ra trong quá trình s ản xu ất
nên không thể tìm ra ai là tác giả của các trò chơi.
- Trò chơi dân gian được sáng tác trong quá trình lao đ ộng nên mang
tính tập thể cao.
- Trò chơi dân gian được truyền miệng từ thế hệ này sang thế hệ
khác, từ vùng này sang vùng khác nên trò ch ơi dân gian mang tính d ị b ản.
- Phong phú về nội dung và đề tài.
2.1.3 Cách tiến hành.
- Trò chơi dân gian được người dân lao động sáng tạo ra, phong phú
về đề tài, nội dung và đặc biệt mỗi trò chơi lại có m ột cách ch ơi và lu ật
chơi khác nhau, không trò chơi nào giống trò chơi nào. Chính vì vậy đ ể ti ến
hành được trò chơi dân gian trước tiến phải nắm rõ được cách ch ơi và luật
chơi. Bên cạnh đó còn học thuộc lời ca để vừa chơi vừa đọc l ời ca, nh ư v ậy
trò chơi sẽ trở nên hấp dẫn, thu hút hơn.
Trò chơi dân gian có thể tổ chức ở ngoài sân hoặc tổ chức ngay trong
lớp học, vì trò chơi dân gian có thể chơi với cả lớp số l ượng đông hoặc
cũng có thể chơi theo từng nhóm nhỏ nên tùy thuộc vào điều ki ện c ủa
trường, của lớp và đối tượng trẻ tham gia mà chọn địa điểm t ổ ch ức cho
4


Thư Viện 216
phù hợp. Không chỉ có học thuộc lời ca, n ắm v ững cách ch ơi, lu ật ch ơi,
chọn được địa điểm tổ chức trò chơi mà một số trò ch ơi còn đòi h ỏi ph ải
chuẩn bị dụng cụ chơi như trò chơi “Tập tầm vong” thì c ần chuẩn b ị h ạt

vận động toàn thân, nhưng phần lớn trẻ 4 tuổi đã có thể thực hiện các
động tác nắn, vẽ hay bóp một cách thành thạo.
cản.

Vận động thô: Đứng bằng 1 chân vài giây, nhảy tai chỗ, nhảy qua vật

Vận động tinh tế: Sử dụng các ngón tay dễ dàng, thích vẽ, vẽ đ ược
vòng tròn.
Để giúp trẻ phát triển vận động thì ta nên cho trẻ tự làm m ột số việc
như mặc quần áo…..
2.2.3 Tiến hành
Thường được tiến hành trong các hoạt động trong ngày, trong các gi ờ
học như phát triển thể chất, trong các trò chơi dân gian. Cần ph ải th ường
xuyên tổ chức các trò chơi dân gian trẻ có điều kiện để phát triển vận
động
6


Thư Viện 216
Có thể tổ chức ở trong hoặc ngoài lớp học
2.3 Đặc điểm phát triển tâm sinh lý của trẻ 3 đến 4 tu ổi
Ở tuổi mẫu giáo bé (3 đến 4) tuổi có một bước ngoặt lớn trong sự
phát triển tâm sinh lý.
- Sự thay đổi hoạt động hoạt chủ đạo: Đây chính là sự chuy ển t ừ
hoạt động với đồ vật sang hoạt động vui chơi, và bắt đầu từ đây ho ạt động
vui chơi trở thành hoạt đông chủ đạo của trẻ, Hoạt động với đồ v ật
nguyên là hoạt động chủ đạo của trẻ nhưng giờ đã xuống hàng thứ 2.
- Sự hình thành ý thức về bản thân. Ở tuổi mẫu giáo bé (3 đến 4 tu ổi)
đây là điểm khởi đầu của sự hình thành về ý thức bản thân. Vì là đi ểm
khởi đầu cho nên trẻ chưa phân biệt được đâu là th ế gi ới khách quan và

Thư Viện 216
3.2.1 Biện pháp 1:Dạy trẻ thuộc lời ca
* Mục đích sử dụng biện pháp
- Giúp trẻ hứng thú khi tham gia vào trò chơi.
- Làm cho không khí của buổi chơi vui vẻ, nhộn nh ịp.
- Học thuộc lời ca giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, tăng thêm v ốn từ.
- Giúp trẻ phát triển khả năng ghi nhớ và tư duy.
* Cách tiến hành
Để có thể tiến hành trò chơi dân gian nhằm giúp trẻ phát triển động
trước tiên ta cần dạy trẻ đọc thuộc lời ca của trò ch ơi vì khi ch ơi tr ẻ
không bao giờ chỉ hùng hục thực hiện các vận động của mình mà chúng
thường vừa chơi vừa hát hoặc đọc lời đồng dao nào đó. Các bài đ ồng dao
đó khiến cho không khí chơi vui vẻ, nhộn nhịp hơn.
Với biện pháp “Dạy trẻ thuộc lời ca” này.Tôi sẽ tiến hành dạy tr ẻ học
thuộc lời ca mọi lúc mọi nơi, chứ không chờ đến m ột tiết học cụ th ể nào
cả. Dạy trong hoạt động ngoài trời, trong hoạt động chiều, trong gi ờ tr ả
trẻ. Với cách tiến hành dạy mọi lúc, mọi nơi như vậy sẽ giúp trẻ không bị
nhàm chán, trẻ học mà như chơi nên trẻ sẽ hứng thú và cuối cùng kết qu ả
tôi thu lại sẽ là trẻ học thuộc những lời ca mà tôi dạy. T ừ đây tôi sẽ t ổ ch ức
cho trẻ chơi trò chơi theo các lời ca đó.
3.2.2 Biện pháp 2: Lựa chọn các trò chơi dân gian phù hợp với l ứa tu ổi.
+ Với trẻ mẫu giáo bé (3 – 4 tuổi) khả năng chú ý có chú định của trẻ
còn yếu, nhận thức còn đơn giản, vì vậy cần chọn cho trẻ nh ững trò ch ơi
đơn giản, phù hợp với khả năng và nhận thức của trẻ nh ư : “Dung dăng
dung dẻ”, “Nu na nu nống”, “Chi chi chành chành”, “Lộn cầu vòng”, “T ập t ầm
vong”, “Cắp cua”
* Mục đích sử dụng biện pháp:
- Giúp trẻ phát triển vận động của tay ngày một khéo léo, nhanh nhẹn
- Tạo cho trẻ cảm giác vui vẻ, thoải mái khi chơi
- Giúp trẻ phát huy được khả năng của mình, trẻ có th ể ch ơi trò ch ơi 1

Nước trong nước chảy
Có cô mười bảy
Có chị mười ba
Hai chị em ta
Lộn ra cầu vòng”
- Cách chơi : Từng cặp 2 trẻ một, đứng đối diện cầm tay nhau, vừa đ ọc l ời
ca, vừa vung tay sang hai bên nhịp nhành theo lời ca. Đến cuối cùng thì c ả
hai người cùng xoay nửa vòng, lưng quay vào nhau. Sau đó lại vung tay ra
hai bên nhịp nhàng theo lời ca như trước. Đến từ cuối cùng thì xoay n ửa
vòng ngược lại, mặt quay lại vào với nhau. Cứ thế trò ch ơi tiếp tục.
- Trò chơi: “Cắp cua”
“Cắp cua
Bỏ giỏ
Mang về
9


Thư Viện 216
Nấu canh”
Số lượng trẻ tham gia vào trò chơi từ 3 – 4 tuổi
Cách chơi: Mỗi trẻ có 10 hòn sỏi. Trẻ bốc hết sỏi của mình vào hai lòng
bàn tay chụm lại và rải đều ra sân. Sau đó lần lượt mỗi em đi m ột l ần,
hai bàn tay úp vào nhau sao cho các ngón tay đan vào nhau làm gi ỏ đ ựng
cua. Trẻ vừa đọc lời ca vừa đưa hi ngón tay trỏ ra cắp từng hòn s ỏi vào
giỏ. Cứ đọc một câu thì cắp một hòn sỏi, khi nào đầy tay thì đ ổ sỏi sang
bên cạnh. Nếu khi cắp sỏi bị chạm vào hòn sỏi bên c ạnh thì m ất l ượt.
Đến trẻ khác đi. Chơi cho tới khi hêt sỏi trên sân thì đém xem ai nhi ều
sỏi hơn sẽ là người tháng cuộc.
- Trò chơi: “ Nu na nu nống”
“Nu na nu nống

Với những trò chơi có số lượng trẻ tham gia đông thì nên tổ ch ức

11


Thư Viện 216
4. Kết luận
Trò chơi dân gian có tầm quan trọng rất lớn đối với sự phát triển của
trẻ. Trò chơi dân gian không chỉ giúp trẻ thỏa mãn nhu cầu vui ch ơi,mà còn
góp phần nâng cao nhận thức, giúp phát triển vận động cho trẻ , giúp.
Tham gia vào trò chơi dân gian giúp trẻ vận động ngày càng khéo léo, hoạt
bát, nhanh nhẹn, ngày càng trở nên khéo léo. Trò ch ơi dân gian đ ược sáng
tạo trong quá trình lao động sản xuất chính vì vậy các trò ch ơi dân gian
luôn đòi hỏi sự đoàn kết, giúp đỡ nhau . Vì vậy khi cho trẻ tham gia vào trò
chơi dân gian ta đã giúp trẻ biết kết hợp với nhau, biết giúp đỡ, đoàn kết,
nhường nhịn nhau để hoàn thành trò chơi.
Chính vì có vai trò quan trọng đối với sự phát triển của trẻ, đặc bi ệt
là phát triển vận động cho trẻ vì vậy chúng ta nên có kế hoạch để tổ ch ức
trò chơi dân gian cho trẻ chơi một cách thường xuyên, có kế hoạch đ ể phát
huy tốt nhất vai trò của trò chơi dân gian.

12


Thư Viện 216

Tài liệu tham khảo
[1] Nguyễn Ánh Tuyết Trò chơi của trẻ em (2000) NXB Phụ Nữ
[2] Nguyễn Ánh Tuyết Tâm lý học trẻ em lứa tuổi Mầm Non
[3] TS Lê Thu Hương Tuyển chọn: Trò chơi, bài hát, thơ ca, truyện, câu đố

- Các đồ dùng ở các góc
III. Cách tiến hành:
Hoạt động của cô

Hoạt động của trẻ

*Hoạt động 1: Ổn định tổ chức, gây hứng
thú
- Cô xin chào tất cả các con, cô xin giới thiệu…
14


Thư Viện 216
- Bây giờ các con cùng cô hát bài hát “Cả tuần
đều ngoan” nhé!

- Trẻ hát “Cả tuần đều
ngoan”

- Các con ơi! Buổi chiều hôm nay cô sẽ cho các
con làm quen một trò chơi mới. Đó là trò chơi - Trẻ chú ý lắng nge
“Bịt mắt bắt dê”
*Hoạt động 2: Nội dung
1. Hướng dẫn trò chơi mới
- Để chơi được trò chơi “Cắp cua” thì các con
chú ý lắng nghe cô nêu cách chơi nha
- Cách chơi: Cách chơi: Mỗi trẻ có 10 hòn sỏi.
Trẻ bốc hết sỏi của mình vào hai lòng bàn tay
chụm lại và rải đều ra sân. Sau đó lần lượt
mỗi em đi một lần, hai bàn tay úp vào nhau

15 phút)
- Cho trẻ thu dọn đồ chơi.

- Trẻ thu dọn đồ dùng

3. Nêu gương, cắm hoa
- Cô thấy vừa rồi các con học rất là ngoan, cô
15


Thư Viện 216
khen cả lớp nào. Đặc biệt nổi bật trong chiều
nay có bạn Gia Hưng, Thu Phương, Phương
Trang, Thảo Uyên, Nhật Hưng, Anh Hùng,
Quang Vinh, Ngọc Linh. Các bạn xứng đáng
được nhận hoa để lên cắm trong chiều nay.

- Trẻ chú ý lắng nghe

- Cô mời các con lên cắm hoa nào.
- Cả lớp tuyên dương các bạn nào.
4. Vệ sinh

- Trẻ lên cắm hoa

Bây giờ cô mời tổ thỏ trắng đi rửa tay trước
nhé! Cô mời lần lượt từng tổ đi rửa tay, rửa
tay bằng xà phòng. Cô rửa giúp trẻ, lau mặt
sạch sẽ cho trẻ.


- Trẻ chú ý lắng nghe

*Nhận xét từng tổ
- Trước tiên là tổ thỏ trắng nào, trong tuần
vừa qua các con nhận thấy các bạn học thế
nào?

- Trẻ chú ý lắng nghe

- Cô động viên, tuyên dương và phát bé ngoan.
- Tiếp theo đến tổ hoa hồng.

- Trẻ trả lời
16


Thư Viện 216
- Trong tuần vừa qua các con nhận thấy các
bạn học thế nào?
- Cô động viên, tuyên dương và phát bé ngoan.
- Và cuối cùng là tổ chim non.
- Trong tuần vừa qua các con nhận thấy các
bạn học thế nào?

- Trẻ trả lời

- Cô động viên, tuyên dương và phát bé ngoan.
-> Cô khen cả lớp mình nào. Trong tuần học
mới các con phải ngoan hơn, cố gắng nhiều
hơn nữa nhé!

-

Trẻ biết yêu quý, bảo vệ và chăm sóc cây …
Trẻ biết tên trò chơi và chơi được trò chơi

II. Chuẩn bị
-

Địa điểm: vườn sau sạch sẽ, thoáng mát, an toàn
Đồ dùng
+ Vườn rau
+ Xắc xô, bóng, phấn…

III .Tiến hành
Hoạt động của cô

Hoạt động của trẻ

1.Dặn dò trẻ trước khi ra sân
- Bây giờ đã đến giờ hoạt động ngoài trời rồi! -Trẻ lại gần cô.
Các con ơi lại gần đây với cô nào Giờ hoạt
động ngoài trời ngày hôm nay cô sẽ cho các
con quan sát vườn rau, quan sát cây su hào,
rồi sau đó sẽ được chơi trò chơi nhảy lò cò.
- Khi ra sân chơi thì các con phải như thế
nào?
=>Khi ra sân các con nhớ đi nhẹ, nói khẽ,
không được chen lấn xô đẩy, không chạy
ra ngoài khu vực quy định.



Thư Viện 216
- Lớp mình rất giỏi cô khen cả lớp!
- Ở gần lá su hào có gì đây các con? (Cành)

-Trẻ trả lời

- Cành lá su hào như thế nào? Có màu gì?
- Bây giờ các con hay nhìn xuống dưới cành lá -Trẻ vỗ tay
xem còn có gì?
- Đúng rồi đây chính là củ su hào đấy các con
ạ? Củ su hào có màu gì các con? Bây giờ các
con có muốn sờ củ su hào không?

-Trẻ trả lời

- Vậy ai giỏi hơn cho cô biết củ su hào đem
lại lợi ích gì cho chúng ta nào?

-Trẻ trả lời

- Lớp mình bạn nào đã được ăn những món
ăn làm từ củ su hào rồi nhỉ?
=> Củ su hào được dùng để chế biến
thành các món như: su hào xào tỏi,canh su
hào nấu tôm… ăn bổ dưỡng cho sức khỏe
đấy. Các con hãy ăn thật nhiều các món
được nấu từ su hào nhé

-Trẻ lắng nghe


-Trẻ lắng nghe

4. Hoạt động chơi tự do
- Trên sân trường của chúng ta có rất nhiều
đồ chơi, và cô cũng đã chuẩn bị một số đồ
chơi như bóng, phấn, lá… Bây giờ các con hãy
đến lựa chọn đồ mà các con thích đi nào.

- Trẻ thực hiện

- Cho trẻ chơi. Cô khuyến khích trẻ chơi, tự
chọn nội dung và đồ chơi, phương tiện hoạt
động…
- Cô bao quát trẻ, theo dõi để xử lý tình
huống xảy ra và đề phòng tai nạn cho trẻ.
5. Kết thúc

-Trẻ lắng nghe

- Các con ơi! Lại gần đây với cô nào! Ngày
hôm nay cô thấy lớp mình rất là giỏi, chơi rất
là ngoan. Một tràng pháo tay dành cho cả lớp -Trẻ lắng nghe
mình nào.Bây giờ các con hãy cùng nhau thu
dọn đồ dùng và rửa tay chân sạch sẽ trước
khi vào lớp nhé

20