MỤC LỤC
TT

NỘI DUNG

TRANG

1
2
3
4
5
6
7
8

Mục lục
Phần I. Mở đầu
Lý do chọn đề tài
Mục đích nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu
Phần II. Nội dung
I. Cơ sở lý luận

01
02
02
03
03
03

13
14

Tài liệu tham khảo
Danh mục các đề tài sáng kiến kinh nghiệm

15
15

PHẦN I: MỞ ĐẦU
I. Lý do chọn đề tài
Bác Hồ kính yêu đã từng nói: “Dạy trẻ cũng như trồng cây non. Trồng cây
non được tốt thì sau này cây lên tốt. Dạy trẻ nhỏ tốt thì sau này các cháu thành
người tốt…”.
Điều đó cho thấy vai trò, tầm quan trọng của giáo dục đối với sự phát triển
của trẻ. Bởi trẻ em được ví như một “tờ giấy trắng”, sự tác động đúng hướng
1


ca giỏo dc cú nh hng rt ln i vi s phỏt trin v hỡnh thnh nhõn
cỏch ton din ca tr. Vỡ th, ng v nh nc ta luụn coi giỏo dc v o to
l quc sỏch hng u.
trng mm non hot ng làm quen với tác phẩm văn học gi
mt v trớ quan trng, nhằm mục đích góp phần hình thành và phát
triển toàn diện nhân cách trẻ. Sự tiếp xúc thờng xuyên với tác
phẩm văn học dới sự hớng dẫn của cô giáo sẽ mở mang nhận
thức, phát triển t duy, ngôn ngữ, trí tởng tợng sỏng to cho cỏc bộ;
hình thành ở trẻ những cảm xúc thẩm mỹ, tình cảm đạo đức,
thái độ và năng lực cảm thụ văn học nghệ thuật.
S nhy cm v d b tn thng ca tr mm non ũi hi quỏ trỡnh giỏo dc

ng lm quen vi th ca cho tr mu giỏo 3-4 tui trng mm non nh
Bỡnh, nm hc 2017-2018.
2


2. Mục đích nghiên cứu
Nhằm tìm ra một số biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động làm quen
với thơ ca cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi ở trường mầm non.
3. Đối tượng nghiên cứu
- Nội dung: Biện pháp tổ chức cho trẻ làm quan với thơ;
- Địa điểm: Trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi, trường mầm non Định Bình;
- Thời gian: Năm học 2017-2018.
4. Phương pháp nghiên cứu
4.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận: Đọc, nghiên cứu các loại tài liệu, tạp
chí, tạp san, chương trình GDMN… liên quan đến nội dung của đề tài.
4.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp thực hành – trải nghiệm
- Phương pháp đàm thoại
- Phương pháp thực nghiệm.

PHẦN II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN
I. Cơ sở lý luận
1. Tầm quan trọng của việc cho trẻ làm quen với thơ ca
Thơ ca là một trong những loại hình văn học rất quan trọng đối với trẻ mầm
non, là phương tiện phát triển ngôn ngữ cho trẻ; giúp trẻ có đủ vốn từ để nói năng
lưu loát, diễn đạt gãy gọn biết sử dụng từ đúng lúc, đúng chỗ… Không những thế
mà việc dạy trẻ làm quen với những từ ngữ nghệ thuật như từ tượng hình, từ tượng
thanh giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, óc quan sát, khả năng tư duy độc lập
3

khơi gợi hứng thú, kích thích tò mò và giúp trẻ cảm thụ được tác phẩm thơ ca một
cách tốt nhất.
II. Thực trạng việc tổ chức cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi làm quen với
tác phẩm thơ ca hiện nay
1. Đặc điểm tình hình
Định Bình là một xã thuần nông, nằm phía Đông Nam của huyện Yên
Định, giáp với huyện Thiệu Hóa. Đời sống nhân dân mặc dù có nhiều chuyển
biến nhưng mức thu nhập bình quân đầu người còn thấp so với một số xã trong
huyện.
Nhà trường có tổng số 23 cán bộ giáo viên. Đội ngũ giáo viên trẻ, đã
được biên chế nên đời sống kinh tế ổn định. Số học sinh toàn trường là 316 trẻ,
trong đó trẻ mẫu giáo 265 trẻ, nhà trẻ 51 trẻ. Nhìn chung trẻ khỏe mạnh, ngoan
ngoãn.
4


Nhà trường đã đạt chuẩn quốc gia từ năm 2008 và được UBND tỉnh công
nhận lại năm 2015.
1.1. Thuận lợi
- Luôn nhận được sự quan tâm, giúp đỡ của ban giám hiệu về chuyên môn.
- Bản thân là một giáo viên nhiệt tình, năng động, yêu nghề, mến trẻ; được
tham gia học tập, bồi dưỡng các chuyên đề do phòng GD&ĐT tổ chức.
- Lớp mẫu giáo 3-4 tuổi do tôi phụ trách được phân chia đúng độ tuổi.
- Trẻ ngoan ngoãn, thích khám phá sự vật hiện tượng xung quanh, thích nghe
cô đọc thơ và đọc thuộc thơ…
- Bản thân sử dụng thành thạo công nghệ thông tin và biết soạn giáo án điện
tử để dạy trẻ làm quen với thơ phù hợp với từng đề tài.
- Phụ huynh luôn tin tưởng tôi nên tỷ lệ trẻ đi học thường xuyên cao hơn so
với các nhóm lớp khác trong trường.
Đây là điều kiện thuận lợi để tôi tổ chức, hướng dẫn trẻ làm quen với thơ.

tng lng

Tr
mu
giỏo
3-4
tui

Cỏc ni dung ỏnh giỏ.

Tr hiu ni
dung tỏc
phm
25 tr

S TR
T L

t
21
84

C.
t
4
16

Th hin
c ngụn
ng rừ


Hng thỳ,
t tin trong
hot ng

t
20
80

C.
t
5
20

Kt qu
chung

t
21
84

C.
t
4
16

Kt qu trờn cho thy cht lng t chc hot ng cho tr 3-4 tui lm
quen vi th ca cũn nhiu hn ch, t l tr t cũn khiờm tn: 28%; tr cha t
cũn nhiu: 16%. nõng t l tr hiu ni dung tỏc phm, bit th hin ngụn ng
ca tỏc phm ỳng, rừ rng, mch lc v biu hin c cm xỳc, thỏi , hnh vi

với đoạn thơ miêu tả con bướm đang dạo chơi, cô đọc một cách nhẹ nhàng, rõ
ràng, nhấn mạnh vào các từ “lượn vườn hồng, để giúp trẻ nhận biết về hình dáng,
đặc điểm của con bướm trắng. Khi đọc đến câu thơ: “Gặp con ong đang bay vội”
thì lại cần phải đọc với giọng cao hơn để người nghe cảm nhận được sự vội vã, bận
rộn làm việc của con ong. Những câu thơ thể hiện niềm vui của con ong khi làm
việc cần mẫn, không đi chơi khi làm việc chưa xong. Với sự thay đổi âm điệu, nhịp
điệu và có cách trình bày độc đáo sẽ tạo sự hấp dẫn đối với trẻ, trẻ hứng thú trong
quá trình nghe cô đọc qua đó cảm nhận nội dung và có ấn tượng sâu sắc với bài thơ
này.
Giáo viên cũng cần xác định ngữ điệu, nhịp điệu, vần điệu phù hợp cho từng
câu, từng đoạn trong bài thơ, trong quá trình đọc thơ cho trẻ nghe, giáo viên cần
thể hiện mối quan hệ xúc cảm và sự hiểu biết sâu sắc về tác phẩm làm sao khi đọc
tăng thêm sức truyền cảm, tạo cho trẻ có cảm hứng thích thú với nội dung bài thơ
khi nghe cô đọc.
Bài thơ “Tết đang vào nhà” có nội dung nói lên niềm vui của mọi người khi
xuân về, tết đến. Khi đọc, giáo viên cần thể hiện sự náo nức chuẩn bị của mọi
người trong gia đình để đón một cái tết thật vui vẻ. Giọng đọc của giáo viên phải
thể hiện hết cảm xúc thông qua nội dung bài thơ để giúp trẻ cảm nhận được không
khí vui tươi, đầm ấm của ngày tết cổ truyền dân tộc.
Mặt khác, thái độ, cử chỉ, điệu bộ của cô giáo khi đọc thơ là biểu hiện cảm
xúc của cô giáo với nội dung bài thơ. Trẻ vừa nghe bài thơ, vừa nhận ra những cảm
xúc thơ trên nét mặt cô giáo. Trẻ kết hợp quan sát sắc mặt thay đổi của cô giáo
tương ứng với nội dung bài thơ.
Với bài thơ “Chú giải phóng quân” khi đọc đến câu thơ: Mỹ thua cũng khóc
như nhiều trẻ con” giáo viên có thể kết hợp động tác minh họa: đưa tay lên lau
nước mắt như trẻ con khóc để trẻ thấy được sự tủi nhục khi bị thua trận của kẻ thù.
Đối với ca dao đồng dao, hiểu được nội dung tác phẩm, những sắc thái tình
cảm trong ca dao và ý nghĩa giáo dục thiết thưc, sự hóm hĩnh, ngộ nghĩnh của
những bài đồng dao kết hợp những trò chơi hứng thú, nghệ thuật đọc, truyền đạt
nội dung và các biện pháp kích thích hứng thú giúp trẻ tiếp cận tác phẩm một cách

Đối với những trẻ có giọng đọc yếu, không mạnh dạn khi đọc, giáo viên cần
thường xuyên cho trẻ đọc trước lớp, động viên trẻ đọc to, rõ ràng để các bạn nghe
rõ hơn, kịp thời khen trẻ lúc trẻ đọc hay, đọc đúng, mạnh dạn đọc bài thơ.
Sau nhiều lần đợc đọc trước lớp, được cô giáo nhắc nhở, động viên trẻ sẽ
khắc phục được những khuyết điểm của mình. Khi trẻ đã mạnh dạn, có kỹ năng
đọc thì giáo viên nên khuyến khích trẻ thể hiện tình cảm của mình qua nét mặt, cử
chỉ, điệu bộ phù hợp.
Biện pháp 4. Khuyến khích trẻ bộc lộ, thể hiện ấn tượng của mình về tác
phẩm thơ ca một cách hồn nhiên.
Điều quan trọng nhất trong việc dạy trẻ đọc thơ diễn cảm là không kìm hãm
sự phát triển tự nhiên của trẻ trong việc bộc lộ cảm xúc của mình trong khi thể hiện
các tác phẩm thơ ca.
Khi đọc thơ, mỗi trẻ có một cách thể hiện cảm xúc riêng của mình, giáo viên
không nên yêu cầu trẻ phải thể hiện theo một khuôn mẫu nhất định, không áp đặt
phải làm những điệu bộ, cử chỉ giống như cô, mà hãy để trẻ thể hiện hứng thú theo
khả năng của mình. Cần khích lệ trẻ bộc lộ hết cảm xúc của mình đối với nội dung
bài thơ theo cách riêng để phát triển những cảm xúc tích cực, sáng tạo của trẻ trong
quá trình thể hiện. Nếu không sẽ làm mất hứng thú của trẻ, mất cảm xúc tích cực
của trẻ trong hoạt động.
Bài thơ “ong và bướm” khi đọc đến câu thơ “Đang bay vội!” cô làm điệu bộ
minh hoạ đưa 2 tay ra làm động tác bay nhanh của con ong, cô không nên áp đặt
tất cả trẻ phải bắt chước điệu bộ minh hoạ giống cô mà nên khích lệ trẻ thể hiện
bằng nhiều hình thức khác nhau. Hoặc chỉ thể hiện qua giọng đọc của mình tuỳ
theo hứng thú cảm xúc của trẻ.
8


Với bài đồng dao “Cây mía” tôi khuyến khích trẻ bộc lộ niềm vui khi mẹ đi
chợ về và biết mô tả cây mía cong, dài mẹ mua một cách tự nhiên không gò bó,
gượng ép theo ý cô, cứ như vậy ý nghĩa giáo dục tình cảm mới trở nên thiết thực

quen với môi trường xung quanh” để trẻ tận mắt được nhìn thấy hình ảnh vàng tươi
của hoa cúc áo, đỏ rực của hoa rong riềng, tim tím của hoa bìm bìm.... Từ đó trẻ sẽ
khắc sâu những biểu tượng về vẽ đẹp của các loài hoa, hình thành những rung
động và cảm xúc về vẻ đẹp của các loài hoa. Những điều đó sẽ giúp trẻ đọc thơ
diễn cảm. Trẻ sẽ thể hiện những rung động và cảm xúc mà trẻ cảm nhận được khi
đọc bài thơ.
Để trẻ cảm nhận được vẻ đẹp và sự gần gũi của ông mặt trời, giúp trẻ có cảm
xúc khi đọc bài thơ “ Ông mặt trời”, giáo viên có thể cho trẻ quan sát ông mặt trời
vào buổi sáng, trò chuyện, gợi hỏi để trẻ nói lên vẻ đẹp của ông mặt trời. Qua đó
9


trẻ sẽ cảm nhận được vẻ đẹp lung linh của những tia nắng ấm áp toả ra từ ông mặt
trời làm cho con người trở nên vui tươi, hoa lá tươi đẹp hơn, trẻ sẽ thấy được sự
gần gũi thân thiết của ông mặt trời, của thiên nhiên đối với con người. Những cảm
nhận của trẻ về ông mặt trời sẽ giúp trẻ có cảm xúc tích cực, có ấn tượng sâu sắc
khi đọc bài thơ ông mặt trời. Nó sẽ giúp trẻ đọc, hứng thú, diễn cảm bài thơ hơn.
Tóm lại: Tổ chức hoạt động cho trẻ 3-4 tuổi làm quen với tác phẩm thơ ca ở
trường mầm non là một quá trình sư phạm hợp tác hành động của tập thể trẻ với
cô giáo. Quá trình dạy trẻ cô giáo cần phát triển ở trẻ thái độ, ý thức với hoạt động,
chú ý thể hiện tác phẩm một cách diễn cảm, chú ý quá trình từ bắt chước người lớn
đến ngôn ngữ, hành động, thái độ hành vi thực sự của trẻ khi tiếp cận với nghệ
thuật thơ ca mà cô giáo là người hướng dẫn, khích lệ trẻ hoạt động.
Biện pháp 7. Tự nghiên cứu, tham khảo trên mạng và viết lời mới cho
một số bài thơ.
Do tài liệu tham khảo còn thiếu, trong khi nhu cầu tìm hiểu khám phá của trẻ
rất lớn; tâm lý trẻ thường thích những điều mới lạ... Những gì đã làm quen nhiều
lần sẽ không hấp dẫn trẻ nữa. Do đó, tôi đã tham khảo trên mạng, suy nghĩ và viết
lời thơ mới dựa trên những bài thơ quen thuộc nhằm thu hút sự chú ý tìm tòi, khám
phá cái mới của trẻ.


Như chúng ta đã biết, đặc điểm tư duy của trẻ lứa tuổi này là tư duy trực
quan hình tượng nếu như cô chỉ kể cho trẻ nghe nhiều lần bằng lời thì trẻ sẽ nhanh
chán và tiết học sẽ không thu được kết quả cao.
Vì thế, việc sử dụng tranh ảnh, đồ dùng đồ chơi đẹp phong phú, đa dạng có
vai trò quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển ngôn ngữ cho trẻ, nhất là
cho trẻ làm quen với thơ. Những đồ dùng, đồ chơi, tranh ảnh đẹp, sinh động, hấp
dẫn, giàu sức biểu cảm sẽ thu hút sự chú ý của trẻ, trẻ sẽ nhớ nhanh và lâu hơn.
Đặc biệt, nhà trường rất thiếu thốn tranh ảnh, đồ dùng phục vụ hoạt động
làm quen với thơ. Trong khi trẻ 3-4 tuổi, khi tri giác tổng thể tác phẩm, trẻ khó
nhận ra những điểm chính quan trọng, chưa hiểu bức tranh một cách phù hợp, chưa
biết xác lập mối quan hệ giữa các yếu tố. Trẻ nhìn tranh vẽ không như người lớn.
Đối với trẻ, tranh vẽ là một sự lặp lại hiện thực, trẻ 3-4 tuổi tin hiện thực phản ánh
tác phẩm như hiện thực cuộc sống.
Với những màu sắc ấy đã gợi ở trẻ thái độ cảm xúc. Chính những màu sắc
đẹp, hình dạng đặc biệt gây ấn tượng hấp dẫn trẻ 3-4 tuổi. Cho nên việc sử dụng
tranh có màu sắc rực rỡ gây thu hút, sự chú ý ở trẻ. Trẻ hứng thú đọc, lật giở từng
trang trong cuốn sách xem đi xem lại. Khi xem tranh, trẻ bộc lộ, thể hiện thái độ,
hành động yêu-ghét đối với những nhân vật trong bài thơ.
Nhận thức được điều đó, nên tôi đã tạo môi trường cho trẻ làm quen với thơ
theo hướng “mở”.
Ví dụ: Tôi cho trẻ cắt dán tranh ảnh của sách báo cũ, đồng thời khuyến khích
trẻ tham gia để trẻ hiểu được ý nghĩa của việc làm đồ dùng đồ chơi, tranh ảnh, biết
sử dụng tranh hợp lý, đạt hiệu quả cao. Hay những cuốn bài tập trong những năm
trước tạo thành lô tô, sử dụng vào hoạt động làm quen với thơ và gắn với tranh mở
trên tường theo yêu cầu của cô; hoặc cho trẻ cắt dán tranh tạo thành abum về các
bài thơ phù hợp từng đề tài, chủ đề cụ thể.
Đồng thời, tôi phối hợp với phụ huynh tìm kiếm, sưu tầm nguyên vật liệu,
sách báo, tranh ảnh cũ để làm đồ dùng đồ chơi, tranh ảnh, tạo môi trường cho trẻ
làm quen với thơ một cách sinh động, đa dạng và đầy màu sắc.

Trẻ
mẫu
giáo
3-4
tuổi

Các nội dung đánh giá.

Trẻ hiểu nội
dung tác phẩm
25 trẻ

SỐ TRẺ
TỶ LỆ

Đạt
25
100

C.
đạt
0
0

Thể hiện
được ngôn
ngữ rõ ràng
mạch lạc
của tác
phẩm

hoạt động

Đạt
24
96

C.
đạt
1
4

Kết quả
chung

Đạt
24
96

C.
đạt
1
4

Kết quả trên cho thấy hiệu quả của các biện pháp tác động góp phần nâng cao
chất lượng tổ chức cho trẻ 3-4 tuổi làm quen với thơ ca một cách rõ rệt: Tỷ lệ trẻ
đạt yêu cầu tăng từ 32% lên 48%; tỷ lệ trẻ không đạt giảm từ 16% còn 4%. Trong
hoạt động, trẻ mạnh dạn, tự tin bộc lộ cảm xúc của mình và thể hiện sự hiểu biết về
thơ ca bằng ngôn ngữ mạch lạc.
PHẦN III. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
1. Kết luận

chức hoạt động làm quen với thơ ca ở trường mầm non chúng tôi, trường mầm non
Định Bình. Quá trình tác động cho tôi những bài học thực tiễn quý giá:
1. Cô giáo cần phải chuẩn bị nội dung bài dạy thật chu đáo, cô cần năng động,
sáng tạo, tìm tòi những kiến thức phù hợp để tích hợp vào bài dạy và sáng tạo làm
ra đồ dùng đẹp, đồ chơi phục vụ tiết học.
2. Tạo tình huống để thu hút sự chú ý của trẻ và để trẻ tích cực hoạt động,
tham gia một cách hứng thú vào hoạt động.
3. Cô phải hiểu được tâm lý trẻ để có những xử lý tình huống hợp lý.
4. Thường xuyên học hỏi, tìm tòi nâng cao trình độ chuyên môn qua chuyên
đề bồi dưỡng thường xuyên, qua sách, báo, ti vi, tập san và đồng nghiệp, từ đó tìm
ra biện pháp hình thức phù hợp trong tổ chức hoạt động.
5. Làm tốt công tác phối kết hợp với gia đình, nhà trường để hiểu trẻ hơn,
khám phá năng lực của từng trẻ, tuyên truyền với gia đình, tạo điều kiện cho trẻ
được tiếp xúc với thơ ca thường xuyên và hiệu quả.
2. Kiến nghị
* Đối với nhà trường
Cung cấp thêm tài liệu, phương tiện và các điều kiện về cơ sở vật chất, trang
thiết bị để thực hiện hoạt động giáo dục trong trường mầm non.
* Đối với Phòng GD&ĐT
Tiếp tục tập huấn chuyên môn, chú trọng hoạt động thực hành để giáo viên dự
và rút kinh nghiệm.

13


Trên đây là những kinh nghiệm tôi đã ứng dụng thành công trong năm học
2017- 2018. Tôi rất mong những kinh nghiệm của mình có ý nghĩa thiết thực trong
tổ chức các hoạt động giáo dục trẻ ở trường mầm non.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA THỦ


Kết quả
đánh giá xếp
loại

Năm học
đánh giá xếp
loại

14


huyện/tỉnh; Tỉnh...)

1.
2.
3.

4.

Một số biện pháp phát triển
ngôn ngữ cho trẻ 3-4 tuổi.
Một số biện pháp giúp trẻ 45 tuổi khám phá khoa học
Một số biện pháp giúp trẻ 45 tuổi phát triển vận động
Một số kinh nghiệm tổ chức
hoạt động làm quen với thơ
ca cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi
ở trường mầm non Định
Bình, năm học 2017-2018”.