Header Page 1 of 145.

MỤC LỤC
1.Đặt vấn đề .....................................................................................................................2
2. Lí luận chung về chuyển thể kịch bản và phương pháp tổ chức trò chơi đóng kịch
nhằm phát triển vốn từ cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi ở trường Mầm Non. ..........................3
2.1. Một số vấn đề chung về trò chơi đóng kịch .............................................................3
2.1.1. Khái niệm về trò chơi đóng kịch ...........................................................................3
2.1.2. Đặc điểm của trò chơi đóng kịch ...........................................................................3
2.1.3. Cách tổ chức trò chơi đóng kịch ............................................................................5
2.2. Lí luận chung về phát triển vốn từ cho trẻ................................................................7
2.2.1. Khái niệm phát triển vốn từ ...................................................................................7
2.2.2 Đặc điểm của phát triển vốn từ...............................................................................7
2.3. Đặc điểm tâm sinh lý của trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi khi tổ chức trò chơi đóng kịch ....8
3. Một số kịch bản nhằm phát triển vốn từ cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi ở trường Mầm
Non. .................................................................................................................................8
3.1. Phương pháp dạy trẻ đóng kịch ................................................................................8
3.2. Các tác phẩm văn học được chuyển thể kịch bản nhằm phát triển vốn từ cho trẻ
mẫu giáo 3-4 tuổi ở trường Mầm Non.............................................................................9
3.2.1. Vở kịch 1: “Đôi bạn tốt”........................................................................................9
3.2.2. Vỡ kịch 2: “ Xe lu và xe ca” ................................................................................10
4. Kết luận......................................................................................................................11
TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................................................12

1

Footer Page 1 of 145.


Header Page 2 of 145.


phương tiện hiệu quả giúp trẻ phát triển vốn từ tốt nhất cũng như góp phần giáo dục
toàn diện nhân cách cho trẻ em.
Tìm hiểu một số trường Mầm Non trên địa bàn thành phố Đồng Hới, em nhận
thấy giáo viên mầm non đã quan tâm và thực hiện tốt việc tổ chức trò chơi đóng kịch
trong hoạt động cho trẻ làm quen tác phẩm văn học. Tuy nhiên việc sử dụng trò chơi
đóng kịch trong giờ hoạt động vui chơi và các hoạt động giáo dục khác ở trường mầm
2

Footer Page 2 of 145.


Header Page 3 of 145.

non nhằm phát triển vốn từ cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi chưa được quan tâm đúng mức.
Đặc biệt việc giáo dục ngữ âm trong quá trình luyện tập kịch hay phát huy tính tích
cực giao tiếp của cô và trẻ khi tham gia các hoạt động chuẩn bị cho việc biểu diễn kịch
chưa được chú trọng. Và trò chơi đóng kịch dành cho lứa tuổi mẫu giáo 3-4 tuổi vẫn
còn hạn chế chưa được áp dụng nhiều. Chưa có sự phối kết hợp chặt chẽ giữa gia đình
và nhà trường vì thế khi về nhà đa phần là trẻ chơi tự do không được sự quan tâm của
những người lớn tuổi hướng dẫn trẻ, động viên khích lệ trẻ, tạo điều kiện cho trẻ có
môi trường học tập bổ ích tại gia đình.
Với đề tài này giáo viên sẽ có những biện pháp tổ chức trò chơi đóng kịch cho trẻ
mẫu giáo 3-4 tuổi. Qua đó sẽ lôi cuốn trẻ vào những vở kịch của những câu truyện, trẻ
sẽ hứng thú tham gia chơi đóng kịch, nhập vai tốt, biết thể hiện những vai của các
nhân vật theo cách riêng của mình, trẻ biết sử dụng ngôn ngữ phong phú hơn, từ đó
vốn từ của trẻ sẽ ngày càng phát triển hơn.
Xuất phát từ những lý do trên chính vì thế mà em đã chọn đề tài: “Chuyển thể
kịch bản và phương pháp tổ chức trò chơi đóng kịch nhằm phát triển vốn từ cho trẻ
mẫu giáo 3-4 tuổi ở trường mầm non”.
2. Lí luận chung về chuyển thể kịch bản và phương pháp tổ chức trò chơi

vỡ kịch vừa là phản ánh, vừa là chương trình kế hoạch sẽ được thực hiện biễu diễn trên
sân khấu. Vì vậy việc chuyển thể kịch bản có ý nghĩa nhất định đối với thành công của
các cuộc biểu diễn nghệ thuật và cả những cuộc chơi đóng vai theo tác phẩm văn học.
Hình tượng nghệ thuật kịch diển ra trước mắt người xem và tác động đến họ dưới
hình thức một mảng cuộc sống với những con người, những cảnh vật cụ thể sinh động.
Tính chất sinh động như đời thực của hình tượng kịch là kết quả tổng hợp nhiều hoạt
động của tác giả kịch bản, diễn viên, họa sĩ, nhạc sĩ, nhà thiết kế mỹ thuật, biên đạo
múa...đó là sự hòa trộn phối hợp của nhiều loại hình nghệ thuật mà đối với trẻ em điều
đó là rất cần thiết.
Trong trò chơi đóng kịch tính tổng hợp của các loại hình nghệ thuật như tạo
hình,âm nhạc,múa...càng phải yêu cầu cao hơn vì khi chơi trò chơi đóng kịch nếu chỉ
thực hiện các vai bằng lời nói và hành động thì vỡ kịch sẽ bị nhạt và giảm bớt đi nhiều
hiệu quả truyền cảm, lúc đó đóng kịch củng chỉ là một cách kể chuyện kèm theo động
tác và có đối thoại mà thôi. Bởi vậy, ngoài việc tìm kiếm một kịch bản văn học hay
còn cần phải hổ trợ thêm bằng những bài hát, điệu múa, cảnh vật được trang trí,hóa
trang, đạo cụ... do các loại hình nghệ thuật khác tạo nên. Đối với trẻ mẫu giáo, việc sử
dụng các ca cảnh vào trò chơi đóng kịch là rất phù hợp với đặc điểm tâm lí của trẻ.
Những bài hát,điêu múa trong ca cảnh thường có sức lôi cuốn mạnh mẽ vào vở diễn
làm cho trẻ dễ dàng bộc lộ nội tâm của nhân vật, giúp trẻ nhập tâm và nhớ lâu nội
dung của kịch bản, lại là dịp để trẻ thể hiện sự đồng cảm của mình với nhân vật trong
kịch cũng như sự đồng cảm thân thiết với nhau giữa người diễn và người xem.
Nhân vật trong trò chơi đóng kịch có thể là người, có thể là con vật, cảnh vật
được nhân cách hóa với những phẩm chất tính cách nổi bật như hiền hoặc ác, nhanh
hay chậm, khiêm tốn hoặc kiêu căng, nhút nhát hay dũng cảm, tham lam hay tốt
bụng... Để làm nổi bật tính cách nhân vật trẻ phải sử dụng lời nói,cử chỉ,điệu bộ,nét
mặt,...nhằm hóa thân vào nhân vật để truyền cảm hứng tới khán giả,gợi nên ở khán giả
những suy nghĩ,thái độ phù hợp. Việc nhập vai trong trò chơi đóng kịch không diễn ra
một cách tự nhiên tùy thuộc vào tình huống chơi mà phải tuân thủ một kịch bản văn
học nhất định. Do vậy để nhập được vai trẻ phải trải qua một quá trình “lao động nghệ
thuật” tập luyện trước khi biểu diễn giống như một nghệ sĩ.

- Lựa chọn tác phẩm văn học: Cô giáo lựa chon tác phẩm văn học phù hợp với
đặc điểm tâm sinh lí của trẻ, hứng thú của trẻ và được trẻ chấp nhận. Kết quả của trò
chơi đóng kịch phụ thuộc vào việc lựa chọn tác phẩm văn học. Ở đây cần lưu ý đến ý
nghĩa của tác phẩm văn học và đặc điểm lứa tuổi của trẻ. Tác phẩm phải có ý nghĩa
giáo dục nhân cách trẻ, giàu xúc cảm và lời nói giàu hình ảnh, chú ý đến những truyện
có tình tiết hấp dẫn với trẻ em, có hình thức đối thoại là chủ yếu. Hình tượng nhân vật
cần được lột tả qua hành động và mối quan hệ qua lại của chúng. Trong lĩnh vực này
những truyện dân gian có rất nhiều giá trị đặc biệt là truyện cổ tích. Khi lựa chọn được
tác phẩm văn học, cô giáo cần tổ chức cho trẻ làm quen với tác phẩm mà trẻ sẽ đóng
kịch bằng cách đọc và kể tác phẩm cho trẻ nghe dưới nhiều hình thức khác nhau: xem
tranh minh họa, kể chuyện trên máy chiếu có hình ảnh động, sử dụng rối, mô hình...kết
hợp với trò chuyện, phân tích tác phẩm để giúp trẻ cảm nhận hiểu được nội dun, tư
tưởng của tác phẩm, phẩm chất, tính cách của nhân vật. Trẻ càng hiểu và trải nghiệm
sâu sắc thì càng phản ánh đúng đắn; chính xác vào vai diễn của mình trong trò chơi.
- Chuyển thể tác phẩm sang kịch bản: Đây là một trong những yếu tố có tính
quyết định đến thành công của trò chơi đóng kịch. Kịch bản trò chơi đóng vai cần ngắn
5

Footer Page 5 of 145.


Header Page 6 of 145.

gọn có cốt truyện phát triển mạch lạc, có những nhân vật giàu màu sắc thẩm mỹ về
tính cách, hành động ngôn ngữ.
Khác với nghệ thuật kịch trong trò chơi đóng kịch dành cho trẻ mẫu giáo. Ngoài
các nhân vật chuyển từ tác phẩm văn học, cần có nhân vật người dẫn truyện, có chức
năng xâu chuổi các sự kiện, làm cho câu chuyện kịch vốn có thể bị lược bớt các chi
tiết phụ vẫn có đầu có cuối, diễn biến mạch lạc, trở nên dễ hiểu đối với trẻ. Như vậy,
khi tiến hành chuyển thể sang kịch bản ngoài hình tượng co người, có thể biến cả cảnh


Footer Page 6 of 145.


Header Page 7 of 145.

2.2. Lí luận chung về phát triển vốn từ cho trẻ
2.2.1. Khái niệm phát triển vốn từ
Vốn từ là nền móng để phát triển ngôn ngữ, mà ngôn ngữ đóng vai trò quan trọng
trong sự nghiệp phát triển triển trí tuệ của trẻ. Vốn từ bao gồm: động từ, tính từ, danh
từ, trạng từ...
Phát triển vốn từ là giúp trẻ phát triển toàn diện về mặt trí tuệ, nhận thức. Trẻ
phát triển khả năng giao tiếp, trẻ hiểu biết đầy đủ ý nghĩa của từ và biết thể hiện cảm
xúc của mình qua lời nói kết hợp với cử chỉ điệu bộ.
2.2.2 Đặc điểm của phát triển vốn từ
Vốn từ được cấu thành từ các tiểu hệ thống đó là âm thanh, ngữ nghĩa, cấu trúc
chung và cách sữ dụng trong giao lưu hàng ngày tổng hợp chúng vào hệ thống giao
tiếp sinh hoạt
Ở lứa tuổi này, trẻ có nhu cầu giao tiếp với mọi người, trẻ thích tìm hiểu những
điều mới lạ trong cuộc sống xung quanh. những từ các cháu được sử dụng hầu hết là
những từ chỉ đơn giản , những gì gần gũi xung quanh mà hàng ngày trẻ tiếp xúc. Vốn
từ của trẻ tuy phát triển nhưng còn hạn chế, bộ máy phát âm của trẻ đang hoàn thiện
dần nên khi trẻ nói trẻ hay nói chậm., hay kéo dài giọng, đôi khi còn ậm ừ, ê, a, không
mạch lạc. để giúp trẻ phát triển vốn từ, người giáo viên cần phải nắm vững đặc điểm
vốn từ của trẻ.
Cơ sở tâm lý:
Tư duy của trẻ 3-4 tuổi là tư duy trực quan. thời kỳ này, khả năng tri giác về các
sự vật hiện tượng bắt đầu được hoàn thiện. trẻ hay bắt chước những cử chỉ, và lời nói
của người khác. do vậy ngôn ngữ của cô giáo phải trong sáng và chính xác để trẻ nói
theo.

bao giờ cũng có những nhân vật mang tính thiện, tính ác, tính tốt, tính xấu đối lập
nhau. Nhưng bên cạnh đó lại luôn luôn có sự đoàn kết giúp đỡ nhau cùng vượt qua khó
khăn bảo vệ cái thiện chống lại cái ác, chia sẻ giúp đỡ phái yếu. Vì thế kịch là một thể
loại vừa mang tính tập thể vừa mang tính giáo dục cao.
Khi chơi đóng kịch trẻ nói bằng ngôn ngữ của nhân vật trong tác phẩm văn học
(đặc biệt là nhân vật trong truyện: ngụ ngôn, cổ tích, thần thọai). Cung cấp cho trẻ
những ngôn ngữ dân gian phong phú, đa dạng, lôi cuốn hấp dẫn trẻ. Từ đó trẻ cảm thụ
lĩnh hội được sự giàu có của ngôn từ hiểu được ngôn ngữ không chỉ để giao tiếp mà
còn là phương tiện để thể hiện mọi vấn đề, mọi suy nghĩ của con người. Điều này có
ảnh hưởng tích cực đến sự phát triển ngôn ngữ của trẻ.
Tổ chức trò chơi đóng kịch cho trẻ 3-4 tuổi không những giáo dục đạo đức, trí
tuệ, thẩm mỹ cho trẻ mà còn giúp trẻ phát triển ngôn ngữ nói diễn cảm và ngôn ngữ
câm: Điệu bộ, cử chỉ, ánh mắt, giọng nói.
3. Một số kịch bản nhằm phát triển vốn từ cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi ở
trường Mầm Non.
3.1. Phương pháp dạy trẻ đóng kịch
Trò chơi đóng kịch giúp trẻ bộc lộ nhiều khả năng ngôn ngữ của mình, đồng thời
kích thích trẻ phải vươn lên trong việc phải sử dụng ngữ điệu để diễn đạt cho những
người xung quanh có thể hiểu nguyện vọng, ý kiến của mình. Hoàn thiện cụ thể khi
dạy trẻ đóng kịch được tiến hành 4 bước:
Bước 1: Chọn tác phẩm:- Cô chọn truyện hấp dẫn, có kịch tính , có nhiều mâu
thuẫn xung đột qua lời đối thoại của các nhân vật
Bước 2: Giúp trẻ hiểu tác phẩm: - Cô phải kể diễn cảm tác phẩm nhiều lần - Cô
đàm thoại với trẻ về nội dung chi tiết của truyện, đặc biệt là cô nhấn mạnh ngữ điệu
giọng nói của các nhân vật
8

Footer Page 8 of 145.



Gà mẹ: Vâng. Chị cứ để Vịt con ở đây chơi với Gà con cũng được.
Vịt mẹ: Vâng tôi đi nhé.
Gà mẹ: Gà con ơi. Con ra chơi với Vịt con đi.
Gà con: Vâng ạ! Vịt con có ra vườn chơi với tớ không?
Vịt con: Có tớ đi với.
Gà con: Mẹ ơi! Con với Vịt con ra vườn chơi mẹ nhé.
Gà mẹ: Ừ. Hai con đi cẩn thận nhé.
Gà con,Vịt con: Vâng ạ
+Cảnh 2: Tại khu vườn
9

Footer Page 9 of 145.


Header Page 10 of 145.

Gà con: Bạn đi chậm như rùa ý.
Bạn bới đất tìm giun đi.
Vịt con: Khó quá, tớ làm không được.
Gà con: Bạn chẳng làm được tích sự gì cả. Thôi bạn đi ra chỗ khác chơi để tôi
bới một mình.
NDC: Vịt con thấy Gà con nỗi giận với mình cũng buồn liền bỏ ra bờ ao tìm tép
ăn.Vưa lúc ấy có 1 con Cáo mắt xanh ở đâu xuất hiện.
Cáo: Có 1 con gà con. Lần này ta có thứ để nhét vào bụng rồi he..he..
Gà con: Trơi ơi Cáo. Làm sao đây, mình phải chạy thật nhanh mới được
Cáo: À á. Ngươi dám chạy hả, đừng hòng thoát khỏi tay ta.
Gà con: Chiếp!chiếp!chiếp!
Vịt con: Tiếng Gà con. Gà con ơi. Cậu trèo lên lưng tớ đây này, nhanh lên
Cáo: hừ. Được mồi ngon lại để cho nó thoát. Lần sau đừng hòng thoát khỏi ta.
Gà con: Cảm ơn Vịt con nhé, nếu không có cậu chắc tớ đã bị cáo ăn thịt mất rồi.

Xe Ca: Xe Lu ơi. Tuy dáng vẻ cậu lù lù nhưng nhờ có cậu mọi người mới có con
đường đẹp để đi lại.
Xe Lu: Đó là công việc của tớ mà.
Xe Ca: Bây giờ tớ mới hiểu ra rằng, không nên đánh giá người khác qua vẻ bề
ngoài. Tớ xin lỗi vì đã coi thường cậu.
Xe Lu: Không sao đâu, chỉ cẩn cậu hiểu là tốt rồi. Thôi chúng mình cùng đi giúp
mọi người tiếp nào.
4. Kết luận
Chơi là một hoạt động vô cùng cần thiết đối với mọi lứa tuổi. Đối với người lớn
đó là một hình thức giải trí, thư giãn xua đi cái mệt mỏi căng thẳng của công việc. Còn
đối với trẻ nhỏ nói chung và trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi nói riêng đây còn là một hình thức"
học mà chơi, chơi mà học" không thể thiếu được. Đóng kịch không đơn thuần là một
trò chơi mà nó còn là một hoạt động mang tính chất nghệ thuật. Nó giúp trẻ hiểu và
cảm thụ sâu sắc hơn các tác phẩm văn học. Ngoài ra đây còn là cơ sở hình thành và
phát triển nhân cách, ngôn ngữ, đạo đức, óc tư duy tưởng tượng... Vì thế đây là một
phương tiện để giáo dục trẻ mẫu giáo phát triển toàn diện hơn.

11

Footer Page 11 of 145.


Header Page 12 of 145.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Đào Thanh Ân (1995) ,Giáo dục học Mầm non tập I, II, III, NXB Đại học sư
phạm Hà Nội
[2] Nguyễn Văn Cầu (1997), Về tiêu chí đánh giá hiệu quả của giờ dạy văn, Tạp
chí nghiên cứu giáo dục số
[3]Nguyễn Ngĩa Dân (1994), Học sinh là trung tâm của nhà trường, Tạp chí

- Slide về nội dung câu chuyện
- Bài hát “Đi đường em nhớ”
- Tranh ảnh về nội dung câu chuyện
- Mô hình về đường phố
- Đồ dùng để đóng kịch: Mũ Thỏ, mũ Nhím, mô hình xe ô tô
III. CÁCH TIẾN HÀNH
Hoạt động của cô

Hoạt động của trẻ

HĐ1: Ổn định gây hứng
- Lớp chúng mình hãy đứng lên hát và vận động theo
bài “Đi đường em nhớ” nhé.
- Bạn nhỏ trong bài hát đó được cô giáo dạy gì?
- Khi đi trên đường các con phải đi bên nào?
- Khi đi trên đường các con có chạy ngang qua đường
không?
- Vì sao?.
- Hôm nay cô cũng có một câu chuyện nói về bạn Thỏ
và bạn Nhím. Muốn biết chuyện gì sẽ xảy ra với 2 bạn.
Vậy thì bây giờ cả lớp mình cùng lắng nghe cô kể câu
chuyện “Vì sao Thỏ cụt đuôi” nhé.
Footer Page 13 of 145.

- Trẻ hát và vận động theo
bài
- Dạ thưa cô, bài học giao
thông
- Bên phải
- Dạ không.

Các con ạ thỏ và nhím có 2 tính cách khác nhau nhưng
chơi rất thân với nhau..
Cô kể Một hôm Thỏ rủ Nhím ra ven rừng chơi. Cạnh
rừng có một con đường đất đỏ chạy qua, bên kia đường

-Thỏ, Nhím, xe ô tô.
- Thỏ thông minh,nghịch
ngợm
- Nhím hiền lành cẩn thận.

là bãi cỏ rộng có nhiều hoa thơm bướm lượn.
+Khi ấy Thỏ đã nói gì với Nhím?.
+ Nhưng Nhím có đồng ý với Thỏ không? Vì sao?

- Chúng mình chạy nhanh

+ Nếu có bạn nào rủ các con chạy nhanh qua đường thì
các con có đồng ý không? Vì sao?
+ Thỏ rủ Nhím chạy nhanh qua đường nhưng Nhím
không đồng ý với Thỏ vậy Nhím đã nói với Thỏ như
thế nào?
+ Khi nghe Nhím nói vậy Thỏ đã nghĩ gì?

qua đường sang bên kia tha
hồ mà hái hoa,bắt bướm.
- Dạ không. Vì nguy hiểm.
- Dạ không. Vì nguy hiểm
- Trên đường có ô tô chạy
qua. Chúng mình ở đây


+ À Nhím đã động viên Thỏ đừng buồn nữa và từ nay nay chúng mình phải cẩn
phải cẩn thận hơn khi sang đương đấy
thận hơn.
+ Khi nghe Nhím động viên Thỏ nói gì với Nhím?
+ Lúc này Thỏ đã nghe lời Nhím chưa nhỉ?

- Tớ đồng ý

+ Lúc này Thỏ đã biết ân hận và đã sửa sai rồi đấy

- Dạ rồi

- Cô kết hợp giáo dục trẻ:
- Các con ạ. Khi tham gia giao thông các con phải đi
đứng cẩn thận. Phải đi trên vĩa hè bên phải này.Nếu
muốn qua đường thì phải nhìn trước, nhìn sau và phải
có người lớn dắt các con mới được qua đường cả lớp
mình đã nhớ chưa nào!
- Hôm nay cô thấy lớp mình học rất là giỏi này. Vậy
cô sẽ thưởng cho lớp mình chơi trò chơi nhé.
*Chơi trò chơi: “nhận biết các loại phương tiện đường
bộ”
- Trẻ chơi
* Cô kể lần 3: Cho trẻ đóng kịch
- Cho trẻ nhận vai. Cô giáo là người dẫn chuyện
HĐ 3 : Kết thúc.

Footer Page 15 of 145.

- Trẻ nhập vai

- Bây giờ cô và cả lớp mình cùng hát lại bài hát này nhé!
-Cô và cả lớp mình vừa hát bài hát gì?
-Bài hát có nhắc đến cái gì?
-Ô tô là phương tiện giao thông đường gì?
- Trong bài hát có nhắc đến ô tô, ô tô là phương tiện giao
thông đường bộ đấy các con ạ. Ngoài ô tô ra thì trên đường
bộ còn rất nhiều các loại phương tiện giao thông khác nữa
đấy!
- Các con ạ ô tô còn được gọi là xe ca đấy.
- Có một câu chuyện kể về chiếc xe lu và xe ca rất hay các
con có muốn biết 2 chiếc xe này xe nào đi nhanh hơn các
Footer Page 16 of 145.

Hoạt động của trẻ
- Trẻ hát
- Trẻ trả lời

- Trẻ lắng nghe


Header Page 17 of 145.

con ngồi ngoan nghe cô kể chuyện nhé!
HĐ 2: Nội dung trọng tâm
* Cô kể lần 1:kết hợp cử chỉ, điệu bộ.
- Các con ơi cô vừa kể cho chúng mình nghe câu chuyện xe
lu và xe ca do bác Phong Thu viết để tặng chúng mình đấy!

- Trẻ lắng nghe


hơn. Các loại xe đều có ích cho con người và đều do con
người sử dụng. Vậy qua câu chuyện này các con nhớ phải
chơi với bạn đoàn kết biết giúp đỡ lẫn nhau không chê bai
bạn các con nhớ chưa nào.
* Cô kể lần 3:
Cho trẻ nhập vai: Cô làm người dẫn truyện.
HĐ 3: Kết thúc: Cô cùng trẻ làm đoàn tàu đi ra sân trường
vừa đi vừa hát bài “ Đoàn tàu nhỏ”
Footer Page 17 of 145.

- Trẻ trả lời

- Trẻ lắng nghe

- Trẻ trả lời
- Trẻ bắt chước

- Trẻ lắng nghe


Header Page 18 of 145.

Footer Page 18 of 145.