ÔN TẬP THI TỐT NGHIỆP THPT MÔN VĂN
(Một số bài khó trong chương trình cơ bản)
2008-2009
THUỐC
(Lỗ Tấn)
Hỏi: Em hãy trình bày những nét chính về cuộc đời và nghệ thuật của tác giả Lỗ
Tấn . Con đường chọn nghề của Lỗ Tấn có gì đáng chú ý ?
Trả lời:
- Lỗ Tấn ( 1881-1936 ) tên thật là Chu Thụ Nhân , quê ở phủ Thiệu Hưng tỉnh Chiết
Giang, Trung Quốc . Năm 13 tuổi , chứng kiến cảnh người cha lâm bệnh mà chết vì
không có thuốc , Lỗ Tấn ôm ấp nguyện vọng học nghề thuốc,để chữa bệnh cho những
người nghèo như cha mình .
- Tuổi trẻ Lỗ Tấn nhiều lần đổi nghề để tìm con đường cống hiến cho dân tộc : nghề
hàng hải , khai mỏ rồi chuyển sang nghề y . Đang học nghành y ở Nhật , một lần xem
phim ông thấy những người Trung Quốc khoẻ mạnh hớn hở đi xem quân Nhật chém một
người Trung Quốc chống Nhật . Ông giật mình nhận ra rằng : Chữa bệnh thể xác không
quan trọng bằng chữa bệnh tinh thần . Và thế là ông chuyển sang làm văn nghệ để phanh
phui căn bệnh tinh thần của quốc dân , lưu ý mọi người tìm cách chạy chữa . Con đường
gian nan chọn nghề của Lỗ Tấn vừa mang đậm dấu ấn của lịch sử Trung Hoa thời cận
hiện đại vừa nói lên tâm huyết của Lỗ Tấn với dân tộc.
- Lỗ Tấn là nhà văn cách mạng lỗi lạc của Trung Quốc đầu thế kỉ XX : “Trước Lỗ Tấn ,
chưa hề có Lỗ Tấn , sau Lỗ Tấn , có vô vàn Lỗ Tấn” (Quách Mạc Nhược ). Ông được tôn
vinh là linh hồn dân tộc . Ông chuyên vạch trần những thói hư tật xấu của nhân dân để
mọi người tìm cách chạy chữa , tự phấn đấu vươn lên , tự cường dân tộc . Tác phẩm
chính của Lỗ Tấn là AQ chính truyện , Cố hương…
Hỏi:Hãy nêu hoàn cảnh ra đời và tóm tắt tác phẩm Thuốc của Lỗ Tấn .
Trả lời: a-Hoàn cảnh ra đời : Truyện ngắn Thuốc của Lỗ Tấn viết năm 1919 , đúng vào
lúc cuộc vận động Ngũ Tứ ( Phong trào đấu tranh đòi tự do dân chủ của học sinh , sinh
viên Bắc Kinh ) bùng nổ.
b-Tóm tắt tác phẩm:
Một đêm mùa thu gần về sáng , Lão Hoa đem số tiền vợ chồng dành dụm được ra

dân Trung Quốc . Bố mẹ thằng Thuyên vì lạc hậu và gia trưởng đã áp đặt cho nó một
phương thuốc là chiếc bánh bao tẩm máu người dẫn đến cái chết của nó . Rồi tất cả đám
người trong quán trà cũng sai lầm như vậy. Chiếc bánh bao tẩm máu vô hại kia đã trở
thành một thứ thuốc độc vì người ta quá tin vào nó mà không lo tìm một thứ thuốc
khác .Người dân Trung Quốc phải tỉnh giấc , không được “ngủ mê trong cái nhà hộp
bằng sắt không có cửa sổ”.
-Tầng nghĩa thứ ba của Thuốc , của chiếc bánh bao tẩm máu người là phương thuốc
nhằm chữa căn bệnh u mê lạc hậu về mặt chính trị của người dân Trung Quốc và
căn bệnh xa rời quần chúng của người cách mạng Trung Quốc thời bấy giờ . Máu
để tẩm chiếc bánh bao là dòng máu người chiến sĩ cánh mạng Hạ Du đã đổ xuống để giải
phóng cho nhân dân . Thế mà nhân dân lại u mê cho anh là làm giặc , là thằng điên và
mua máu anh để tẩm bánh bánh bao. Còn Hạ Du làm cách mạng cứu nước ,cứu dân mà
lại quá xa rời quần chúng để nhân dân không hiểu anh đã đành mà mẹ anh cũng không
hiểu (đỏ mặt xấu hổ khi thăm mộ con gặp bà Hoa) còn chú anh thì tố cáo cháu để lấy tiền
thưởng.
Tóm lại: Nhan đề truyện và hình ảnh chiếc bánh bao tẩm máu người đã thể hiện chủ đề
tư tưởng tác phẩm: Lỗ Tấn đã đau nỗi đau của dân tộc Trung Hoa thời cận đại :
nhân dân thì “ngủ say trong một cái nhà hộp bằng sắt” còn người cách mạng thì
“bôn ba trong chốn quạnh hiu”
Hỏi: Qua cảnh đám đông chen lấn ở pháp trường và cuộc bàn luận ở quán trà, Lỗ
Tấn muốn nói lên điều gì?
Trả lời: Hình ảnh đám đông quần chúng:
-Buổi sáng sớm, ở pháp trường , lão Hoa đi mua bánh bao tẩm máu tử tù về chữa bệnh
cho con thì bị một đám đông xô đẩy nhau ào ào,chen bật lão suýt ngã.Đó là những
người đi xem hành hình nhà cách mạng Hạ Du .Đám đông này khiến ta liên tưởng đến
đám đông đi xem hành hình một người Trung Quốc chống Nhật khiến Lỗ Tấn đi đến
quyết định : Chữa bệnh thể xác không quan trọng bằng chữa bệnh tinh thần cho quốc
dân.
-Khi trời sáng hẳn, ở quán trà đã đông khách của lão Hoa , Cậu Năm Gù ,Cả Khang
,người râu hoa râm…cùng bàn tán về cái chết của Hạ Du với thái độ miệt thị. Họ cho

thành thói quen.Hai bà mẹ đã bước qua con đường mòn để đến gặp nhau vì đồng cảm ở
tình thương con sâu sắc.
Hỏi: Tìm hiểu ý nghĩa của hình tượng vòng hoa trên mộ Hạ Du?Câu nói của bà
mẹ “Thế này là thế nào hàm chứa điêù gì?”
Trả lời: Cả hai bà mẹ cùng rất kinh ngạc khi thấy trên mộ Hạ Du có một vòng hoa :
“hoa trắng hoa hồng nằm khoanh trên nấm mộ khum khum”.Bà mẹ Hạ Du cứ lẩm bẩm
câu hỏi “Thế này là thế nào?”.Câu hỏi vừa hàm chứa sự sửng sốt ,vừa ẩn giấu niềm vui
vì có người đã hiểu con mình .Đồng thời đã là câu hỏi thì đòi hỏi có câu trả lời. Việc làm
của Hạ Du đã khiến mọi người phải suy nghĩ một cách nghiêm túc.Với vòng hoa, Lỗ Tấn
đã bày tỏ sự trân trọng và tiếc thương đối với người chiến sĩ cách mạng tiên phong.
Hỏi: Dựa vào đặc điểm thể loại truyện ngắn,em hãy nêu đặc sắc nghệ thuật của
truyện.
Trả lời: -Truyện có lối viết cô đọng, súc tích ,giàu hình ảnh mang ý nghĩa biểu tượng
(chiếc bánh bao tẩm máu,vòng hoa,con đường mòn…)
-Cách xây dựng nhân vật cũng rất đặc biệt: không đặt nhân vật cách mạng vào vị trí
chủ yếu mà đặt ở tuyến ngầm phía sau nhân vật đám đông để khắc hoạ chủ đề thức tỉnh
quần chúng của truyện.
-Cách kể chuyện theo ngôi thứ ba truyền thống nhưng nhiều đoạn đã chuyển điểm
nhìn trần thuật sang nhân vật làm cho truyện sinh động và giàu chất trữ tình hơn.
Hỏi: Em hãy tổng kết những kiến thức cơ bản về tác phẩm? (Phần ghi nhớ SGK)
. Trả lời:Lỗ Tấn được tôn vinh là “linh hồn dân tộc”vì nhà văn đã đau nỗi đau của dân
tộc Trung Hoa thời cận đai. : “nhân dân thì ngủ say trong một cái nhà hộp bằng sắt”, còn
người cách mạng thì “bôn ba trong chốn quạnh hiu”.
. Cô đọng và súc tích, Thuốc là một truyện ngắn mang kích thước của một truyện dài.
SỐ PHẬN CON NGƯỜI
(Sô-lô-khôp, trích)
Hỏi:: Em hãy cho biết cuộc đời đã ảnh hưởng đến sự nghiệp văn chương của tác
giả Sô-lô-khốp như thế nào? Nêu hoàn cảnh ra đời và tóm tắt tác phẩm Số phận
con người?
Trả lời:M.A.Sôlôkhôp (1905-1984)là nhà văn Nga lỗi lạc.Ông sinh ra và lớn lên ở

đã cướp xe,bắt sống tên thiếu tá phát xít, trốn thoát.Về tới đợn vị,anh mới hay tin ngôi
nhà anh bị bom phát xít nổ tan tành,vợ và hai con gái bị bom giết hại.Niềm hi vọng cuối
cùng của anh là đứa con trai bây giờ đã là một đại uý pháo binh nhưng rồi nó cũng hi
sinh ngay trong ngày chiến thắng.
Chiến tranh kết thúc ,Xôcôlôp giải ngũ. Anh không về quê hương mà đến ở nhờ
nhà một người bạn và làm nghề lái xe để kiếm sống. Ở đây,anh đã nhận Vania, một đứa
bé mồ côi năm tuổi làm con nuôi.Việc chăm sóc bé tuy vất vả nhưng có nó anh mới thấy
hạnh phúc .Trái tim rệu rã của anh dường như êm dịu lại.Còn bé Vania tưởng tìm được
bố ruột của mình nên quấn quít bên bố không rời.Trong một lần lái xe,anh va phải một
con bò và bị tước bằng lái. Hai bố con lại dắt nhau đi nơi khác kiếm sống.Bé Vania hồn
nhiên vô tư còn anh phải gượng chống chọi với nỗi đau buồn và bệnh tim để sống và làm
chỗ dựa cho chú bé.
Hỏi:Hoàn cảnh và tâm trạng của nhân vật An-đrây Xô-cô-lốp sau khi chiến tranh
kết thúc và trước khi gặp bé Vania được miêu tả như thế nào.
Trả lời: Hoàn cảnh và tâm trạng của Xô-cô-lôp sau khi chiến tranh kết thúc và
trước khi gặp bé Vania :
-Hoàn cảnh của Xôcôlốp khi chiến tranh kết thúc thật bi đát: Vợ và hai con gái bị bom
phát xít giết hại ,ngôi nhà êm ấm xưa kia nay chỉ còn là một hố bom. Niềm vui sướng và
niềm hi vọng cuối cùng của anh là đứa con trai đang là sĩ quan pháo binh cũng hi sinh
ngay trong ngày chiến thắng. Anh thấy như trong con người mình “có cái gì đó vỡ tung
ra”, anh sống như người mất hồn. Bản thân anh lại đã hai lần bị thương ,bị đày đoạ trong
trại tập trung của phát xít,bây giờ lại còn bị bệnh tim hành hạ.
-Trước nỗi đau thể xác và tinh thần quá lớn như thế nên điều dễ hiểu là anh đã quen với
việc mượn rượu giải sầu. Sự tuyệt vọng và nỗi cô đơn rất dễ đẩy anh đến vực thẳm của
sự nghiện rượu và chán đời nếu không có nghị lực. Biểu dương nhân dân anh hùng
nhưng Sôlôkhôp cũng đã không ngần ngại khi nói đến cái giá rất đắt của chiến thắng,
đến nỗi đau tột cùng của con người do chiến tranh gây ra.
Việc Xô-cô-lôp nhận bé Vania làm con nuôi đã tác động lớn lao đến hai cha con
như thế nào
Việc Xôcôlốp nhận bé Va-ni-a làm con nuôi đã có tác động mạnh mẽ và lớn lao đến

gắn được. Đó chính là bi kịch của Xôcôlốp,và cũng là tính chân thật của số phận con
người sau chiến tranh.
Hỏi:Qua đoạn trích, Sô-lô-khôp nghĩ gì về số phận con người ? Ý nghĩa của việc hai
cha con Xôcôlốp nương tựa vào nhau?
Trả lời:Qua đoạn trích, Sôlôkhôp cho thấy số phận con người gặp rất nhiều
bất hạnh,nỗi đau và sự mất mát.Theo ông,con người cần phải biết dựa vào nhau để
có hạnh phúc Hai cha con Xôcôlốp đã tìm đến với nhau ,những người bạn đã giúp đỡ
Xôcôlôp đã nói lên quan điểm đó. Đó cũng là niềm tin và hy vọng ở hạnh phúc con
người của Sôlôkhôp , một quan điểm có tính nhân văn sâu sắc.
Hỏi: Dựa vào đặc điểm thể loại truyện, em hãy chỉ ra đặc sắc nghệ thuật của đoạn
trích.(Tìm cái mới của truyện ngắn Số phận con người trong việc miêu tả cuộc chiến
tranh vệ quốc của nhân dân Liên xô.Cốt truyện và chi tiết thể hiện phong cách nghệ thuật
của Sôlôkhôp như thế nào?Nhân vật trong tác phẩm là những người bình thường hay vĩ
đại.?Hãy tưởng tượng về cuộc sống tương lai của hai bố con.)
Trả lời: Đặc sắc nghệ thuật:
Cách kể chuyện:Truyện ngắn Số phận con người được xây dựng theo lối truyện lồng
trong truyện.Ở đây có hai người kể chuyện.Người thứ nhất là Xôcôlốp, nhân vật chính;
người thứ hai là tác giả.Thái độ của người kể chuyện là đồng cảm sâu sắc với nhân vật
chính ,xúc động mãnh liệt trước số phận nhân vật này tạo nên chất trữ tình sâu sắc của
tác phẩm.Truyện cũng có một đoạn trữ tình ngoại đề ở phần cuối bày tỏ sự đồng cảm
,lòng tin tưởng và sự khâm phục của tác giả đối với một tính cách Nga kiên cường và
nhân hậu. Nhà văn tin tưởng vào một thế hệ tương lai qua hình ảnh chú bé Vania :Thiết