§Æc ®iÓm sinh häc
kÝ sinh trïng sèt rÐt
Ts nguyÔn ngäc san
Mục tiêu bài học
- Nhớ được 4 loại KSTSR.
- Nắm được vòng đời, sinh lí và sinh thái của
KSTSR.
- Liên hệ sự hiểu biết về đặc điểm sinh học KSTSR
đến chẩn đoán, điều trị và phòng chống SR.
Tài liệu tham khảo
1. Bộ môn Sốt rét - KST - CT, HVQY. Kí sinh trùng Y học. NXB
Quân đội nhân dân. Hà Nội, 1994.
2. Bộ môn Kí sinh trùng, ĐHYHN. Kí sinh trùng Y học. NXBYH.
Hà Nội, 2001.
3. Bộ môn Kí sinh trùng, ĐHYD TP.HCM. Kí sinh trùng Y học.
NXB Đà Nẵng, 2002.
4. Bộ Y tế - Dự án Quốc gia PCSR. Bệnh sốt rét: bệnh học, lâm
sàng và điều trị. NXBYH. Hà Nội, 2000.
5. Phạm Song. Lâm sàng và điều trị bệnh sốt rét. NXBYH. Hà Nội,
1994.
KSTSR Muçi Con ng­êi
C¸c yÕu tè tù nhiªn
C¸c yÕu tè kinh tÕ - x· héi - chÝnh trÞ
Qu¸ tr×nh ph¸t sinh bÖnh sèt rÐt
1. LÞch sö ph¸t hiÖn kÝ sinh trïng sèt rÐt
- 1880, Laveran ph¸t hiÖn Oscillaria malariae
- 1886, Golgi quan s¸t KST ph©n chia v« giíi
- 1890, Grassi & Feletti - P.vivax & P.malariae
- 1891, Romanovski t×m ra PP nhuém Giemsa
- 1895 - 1897, Ronald Ross chøng minh vector

+ Chñng miÒn Nam ViÖt Nam ( Cv, Sn)
2. Ph©n lo¹i kÝ sinh trïng sèt rÐt
C¬ cÊu 4 lo¹i KSTSR cã sù thay ®æi:
- Theo vïng
- Do ¸p dông c¸c biÖn ph¸p phßng chèng
TØ lÖ hiÖn nay: Giemsa PCR
+ P.f : 70 - 90% 72,2 - 82,3%
+ P.v : 10 - 30% 14,8 - 20,9%
+ P.m : 1 - 3% 3,2 - 6,3%
+ P.o : 1,3 - 2,8%
3. đặc điểm sinh học kí sinh trùng sốt rét
3.1. Vòng đời của KSTSR
- Giai đoạn sinh sản vô giới
- Giai đoạn sinh sản hữu giới
3.2. Sinh lí của KSTSR
- Chuyển hoá
- Hô hấp
- Hạn định đời sống
- Quan hệ với hồng cầu
3. đặc điểm sinh học kí sinh trùng sốt rét
3.1. Vòng đời của KSTSR
- Giai đoạn sinh sản vô giới trong cơ thể người
+ giai đoạn phân chia trong tế bào gan
+ Giai đoạn phân chia trong hồng cầu


Merozoites
trong tÕ bµo
nhu m« gan
GĐ trong muỗi

Giai đoạn trong cơ thể người
Giai đoạn trong cơ thể muỗi
3. đặc điểm sinh học kí sinh trùng sốt rét
3.1. Vòng đời của KSTSR
- Giai đoạn sinh sản vô giới trong cơ thể người
+ giai đoạn phân chia trong tế bào gan
+ Giai đoạn phân chia trong hồng cầu
GĐ trong muỗi
Vòng đời của Kí sinh trùng sốt rét
GĐ trong TB gan
GĐ hồng cầu
Giai đoạn trong cơ thể người
Giai đoạn trong cơ thể muỗi
3.1. Giai đoạn sinh sản vô giới trong cơ thể người
Giai đoạn phân chia trong hồng cầu
Merozoit ( từ gan vào hồng cầu)
Trophozoit non
Trophozoit trưởng thành
Trophozoit già
Schizont non
Schizont già
Merozoit ( microgametocyt &
macrogametocyt )