1 . MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài.
Quá trình giáo dục bao giờ cũng bao hàm hai mặt. Một mặt là sự tác động có mục đích, có
kế hoạch của những người làm công tác giáo dục để gây ảnh hưởng đến các mặt nhân
cách của người học. Mặt khác, là sự hưởng ứng tích cực, chủ động của người học, tự giác
hoàn thiện nhân cách bản thân. Bản chất của quá trình giáo dục là sự thống nhất giữa tác
động sư phạm của thầy và hoạt động tự giác hoàn thiện nhân cách của trò. Quá trình giáo
dục phải bao hàm và phải dẫn đến quá trình tự giáo dục. Sự hoàn thiện nhân cách của học
sinh trong nhà trường thông qua hai con đường hai con đường cơ bản là con đường dạy
học và con đường hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp (HĐGDNGLL).
Đối với sự nghiệp giáo dục nước nhà, Bộ Giáo dục và đào tạo thường xuyên đề ra nhiều
biện pháp nhằm đổi mới, nhằm phát huy vai trò tích cực, chủ động lĩnh hội kiến thức của
học sinh trong mọi hoạt động dạy và học. Để làm được điều đó, bên cạnh việc đổi mới nội
dung, phương pháp dạy học thì sự phối hợp các hình thức tổ chức dạy học là một việc làm
cần thiết. Một trong những hình thức tổ chức dạy học tiêu biểu là tổ chức HĐGDNGLL.
Đây là hình thức bổ trợ cho việc học chính khoá, giúp học sinh có thể lĩnh hội kiến thức ở
nhiều lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội, từ đó làm phong phú thêm vốn tri thức của các
em. Đồng thời, hoạt động này còn giúp học sinh hoàn thiện nhân cách và phát triển khả
năng tư duy, sáng tạo, sự hoạt bát, tự tin và khẳng định bản thân. Bên cạnh đó, nhà
trường, thầy cô giáo có thể giáo dục được kĩ năng sống cơ bản cho học sinh. Không ít
trường hợp, những tài năng hội họa, âm nhạc, thể thao được phát hiện từ các hoạt động
ngoại khoá.
Với kinh nghiệm giảng dạy nhiều năm môn GDCD ở trường trung học phổ thông (THPT)
và tìm hiểu thực tế, cũng như qua tham gia trực tiếp vào việc tổ chức chương trình
HĐGDNGLL thành công, tôi mạnh dạn trình bày một số kinh nghiệm của bản thân qua đề
tài: “Tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường THPT với chủ đề Tình yêu
tuổi học trò”. Cụ thể trong đề tài này là buổi HĐGDNGLL tại trường THPT DTNT tỉnh.
Hi vọng những kinh nghiệm nhỏ này sẽ giúp ích cho các thầy cô và các bạn đồng nghiệp
trong việc tổ chức các buổi HĐGDNGLL ở trường THPT.
1


+ Các hoạt động vui chơi, tham quan, du lịch, giáo dục văn hoá, các hoạt động giáo dục
môi trường.
+ Các hoạt động lao động công ích, các hoạt động xã hội, các hoạt động từ thiện phù
hợp với đặc điểm sinh lý lứa tuổi học sinh.
2


Hoạt động này do nhà trường quản lí, tiến hành ngoài giờ dạy trên lớp (theo kế hoạch năm
học của nhà trường). Nó được tiến hành xen kẽ hoặc nối tiếp chương trình dạy học trong
phạm vi nhà trường hoặc trong đời sống xã hội, được diễn ra trong suốt năm học và cả
thời gian nghỉ hè để khép kín quá trình giáo dục, làm cho quá trình đó có thể được thực
hiện mọi lúc, mọi nơi.
2.1.2. Vị trí của HĐGDNGLL.
Hoạt động giáo dục trong nhà trường bao gồm hai bộ phận: Hoạt động dạy học trên lớp và
HĐGDNGLL. HĐGDNGLL là một bộ phận cấu thành trong hoạt động giáo dục và thực
sự là một bộ phận quan trọng trong hoạt động giáo dục ở trường phổ thông.
HĐGDNGLL bồi dưỡng, xây dựng cho học sinh lối sống phù hợp với đạo đức, chấp hành
pháp luật, truyền thống tốt đẹp của địa phương, đất nước.
HĐGDNGLL bồi dưỡng cho học sinh tính tích cực, năng động, sáng tạo, sẵn sàng tham
gia cá hoạt động xã hội, hoạt động tập thể của nhà trường, của lớp vì lợi ích chung, vì sự
trưởng thành và tiến bộ của bản thân.
2.1.3. Mục tiêu của HĐGDNGLL
2.1.3.1. Về kiến thức
Củng cố, bổ sung kiến thức các môn học văn hóa, khoa học, mở rộng và nâng cao hiểu
biết cho học sinh về các lĩnh vực đời sống xã hội, làm phong phú thêm vốn tri thức, kinh
nghiệm hoạt động tập thể của học sinh.
2.1.3.2. Về tư tưởng
Bồi dưỡng cho học sinh tình cảm, đạo đức trong sáng, thái độ yêu ghét rõ ràng. Trực tiếp
rèn luyện phẩm chất, nhân cách, tài năng và thiên hướng nghề nghiệp cá nhân, hình thành
các mối quan hệ giữa con người với đời sống xã hội, với thiên nhiên và môi trường sống.

Đối với HĐGDNGLL thông qua tiết sinh hoạt dưới cờ đầu tuần thường là tập trung học
sinh toàn trường, BGH đánh giá tình hình tuần trước, phổ biến kế hoạch của tuần, nhắc
nhở một số nhiệm vụ cần thực hiện trong tuần. Sau đó, đại diện BCH Đoàn trường đánh
giá xếp loại thi đua các lớp tuần trước. Những hoạt động như vậy được lặp đi lặp lại trong
suốt năm học.
Đối với HĐGDNGLL thông qua các hình thức giáo dục thực tế, việc thực hiện hình thức
này rất hạn chế do việc tổ chức các hoạt động này đòi hỏi nguồn kinh phí lớn trong khi đó
nguồn kinh phí của các nhà trường đều hạn hẹp. Ngoài ra, việc tổ chức các hình thức giáo
dục thực tế đòi hỏi các nhà trường phải có kinh nghiệm trong khâu quản lí học sinh khi
tham gia các hoạt động bên ngoài nhà trường.

4


Còn HĐGDNGLL theo chủ điểm thì chưa được thực hiện thường xuyên. Hằng năm các
trường học chỉ tổ chức tập trung vào hai ngày lễ lớn là 20/11, 26/3 với hình thức diễn đàn,
văn nghệ, thể thao, giao lưu… chủ yếu do Đoàn trường chịu trách nhiệm tổ chức.
2.2.2. Thực trạng của HĐGDNGLL ở trường THPT DTNT tỉnh Thanh Hóa.
Trường THPT DTNT tỉnh nằm trên địa bàn thành phố Thanh Hóa có bề dày lịch sử 48
năm. Trường có trên 100 cán bộ giáo viên, nhân viên với 18 lớp học. Được sự quan tâm
sâu sát của các cấp ban ngành, sự tin tưởng của nhân dân trong vùng, nhà trường đã
khẳng định thương hiệu của mình. BGH nhà trường, các tổ chức đoàn thể cùng các cán bộ
giáo viên nhận thức sâu sắc vai trò của HĐGDNGLL đối với sự phát triển toàn diện của
học sinh nên đã có những hình thức, giải pháp thiết thực để tổ chức các HĐGDNGLL
hiệu quả.
Trong những năm qua, trường THPT DTNT tỉnh đã tổ chức được nhiều HĐGDNGLL
thiết thực. Dưới sự chỉ đạo của BGH nhà trường, Đoàn thanh niên, các tổ chuyên môn đã
tổ chức được nhiều hoạt động hoạt động bổ ích, thiết thực như: ngày hội gói bánh chưng
với chủ đề “Xuân gắn kết, tết yêu thương”; các lễ hội ẩm thực với chủ điểm “Phiên chợ
vùng cao giữa lòng thành phố”; các hoạt động văn nghệ, thể thao, các trò chơi dân gian

2.3. Giải pháp và tổ chức thực hiện
Quán triệt kế hoạch năm học của nhà trường đề ra, tôi đã cùng tổ Sử - Địa - GDCD, phối
hợp với Đoàn trường, mạnh dạn đầu tư suy nghĩ, lên kế hoạch và trình lên BGH nhà
trường kế hoạch tổ chức buổi HĐGDNGLL cho học sinh dưới hình thức diễn đàn để trang
bị các kiến thức cơ bản về sự phát triển tâm - sinh lí ở lứa tuổi học trò. Được đồng ý của
BGH, sự phối kết hợp của các tổ chức đoàn thể, buổi HĐGDNGLL cho học sinh toàn
trường vào tháng 4.2019 với chủ đề “Tình yêu tuổi học trò” đã diễn ra thành công.
Dưới đây là những kinh nghiệm của bản thân:
2.3.1. Các bước chuẩn bị.
Bước 1: Lựa chọn và đặt tên cho hoạt động
Theo kế hoạch năm học của nhà trường, kế hoạch hoạt động của tổ, tổ Sử - Địa - GDCD
đã tổ chức buổi HĐGDNGLL trong tháng 4.2019 với chủ đề “ Tình yêu tuổi học trò”.
Bước 2: Xác định mục đích yêu cầu, đối tượng tham gia. Cụ thể:
- Mục đích yêu cầu:
+ Về kiến thức:
- Học sinh hiểu được vẻ đẹp của tình bạn, tình yêu trong sáng, lành mạnh ở tuổi
học trò và ý nghĩa quan trọng của những tình cảm đó trong việc hình thành nhân cách của
các em .
- Hiểu rõ học sinh THPT được tự do giao kết bạn bè, được bảo vệ danh dự và bí
mật riêng tư, có quyền được bày tỏ và bảo vệ quan điểm của mình về tình bạn, tình yêu
trong quan hệ nhà trường, gia đình và xã hội.
+ Về tư tưởng:
- Học sinh nhận thức rõ hơn về tình bạn khác giới, tình yêu tuổi học trò: học sinh
có quyền được giao kết bạn bè, được tôn trọng sự giao kết đó.
- Đồng thời các em cũng phải xác định rõ trách nhiệm của bản thân trong quan hệ
bạn bè, tình yêu và gia đình. Có thái độ đúng đắn trong việc xây dựng tình bạn, tình yêu
đẹp đẽ, trong sáng và bình đẳng.
+ Về kĩ năng:
7


chơi.
+ Giới thiệu tài liệu và hướng dẫn học sinh tìm đọc, sưu tầm các tài liệu liên quan đến
nội dung chương trình.
+ Chuẩn bị câu hỏi, một số tình huống có thể gặp phải, chuẩn bị maket chương trình,
phần thưởng cho học sinh; bố trí tiếp đón khách mời.
+ Phân công lớp trực trang trí phông rạp, sân khấu, kê dọn bàn ghế, loa đài.
Chuẩn bị của học sinh:
+ Thành lập các nhóm chơi, cử đội trưởng, lên kế hoạch tập luyện về chủ đề tình bạn,
tình yêu, một số câu hỏi, tìm hiểu kiến thức liên quan đến chủ đề.
8


+ Chuẩn bị một số tiết mục văn nghệ.
Bước 5: Xác định thời gian và địa điểm:
- Thời gian: 1 buổi, chiều ngày 20.04.2019.
- Địa điểm: Hội trường lớn trường THPT DTNT tỉnh.
2.3.2. Thực hiện.
Từ quá trình chuẩn bị trên, ngày 20/04/201,9 tổ Sử - Địa - GDCD trường THPT DTNT
tỉnh đã tổ chức buổi HĐGDNGLL cho học sinh toàn trường.
Dưới đây là toàn bộ kịch bản chương trình ngoại khoá với chủ đề:
KỊCH BẢN CHƯƠNG TRÌNH NGOẠI KHÓA
VỚI CHỦ ĐỀ “TÌNH YÊU TUỔI HỌC TRÒ”

MC

LỜI DẪN
GIỚI THIỆU

Nữ 1


Xin chân thành cảm ơn!
KHAI MẠC

Nữ- 3 Kính thưa quý vị đại biểu!
Kính thưa quý thầy giáo, cô giáo cùng các bạn học sinh thân mến!
Chúng ta đang sống trong một xã hội với rất nhiều cơ hội phát triển, được tiếp
9


nhận thành quả của khoa học, kĩ thuật, công nghệ hiện đại… song phải đối mặt
với với những thay đổi về giá trị văn hóa, lối sống và những nguy cơ liên quan
đến SKSS.
Trong những năm gần đây, việc thực hiện chính sách của Đảng và Nhà nước về
chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên đang từng bước được các cấp, các
ngành, các nhà trường và các gia đình ngày càng quan tâm.
Tuy vậy, tình hình giới tính, SKSS vị thành niên vẫn còn nhiều vấn đề đáng
quan tâm, lo lắng như: tình trạng vị thành niên – thanh niên có quan hệ tình
dục sớm, nạo hút thai, mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục, các tệ nạn
xã hội, vi phạm pháp luật ... có chiều hướng gia tăng.
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến những tồn tại nói trên mà chủ yếu là do các bạn
học sinh thiếu hụt nghiêm trọng kiến thức và kĩ năng về giới tính và sức khỏe
sinh sản.
Để trang bị cho các bạn những kiến thức, kĩ năng cơ bản về giới tính, SKSS,
hôm nay trường THPT DTNT long trọng tổ chức buổi ngoại khóa với chủ đề
“Giới tính và sức khỏe sinh sản vị thành niên – Tình yêu tuổi học trò”
Chương trình xin phép được bắt đầu!
Về tham dự với buổi ngoại khóa của trường chúng ta hôm nay, tôi xin trân
trọng giới thiệu:
Nam
-3

cạnh đó, cuộc chơi không thể thiếu được những người cầm cân nảy mực – đó
là những vị Giám khảo sắc sảo nhưng công tâm:
Xin trân trọng giới thiệu thành phần BGK:

Nữ- 5

1. Cô giáo Lê Thị Huế (Tổ trưởng Tổ Sử - Địa - GDCD) – trưởng ban.
2. Thầy giáo Lê Văn Chung - Phó ban
3. Cô giáo Lương Hồng Nhung - Thư kí
Toàn thể chúng ta hãy dành một tràng pháo tay thật lớn để chào đón BGK
của chúng ta hôm nay. Trân trọng kính mời BGK vào vị trí làm việc.
Phần thi: CHÀO HỎI

Trước khi bước vào các vòng thi, tôi xin thông qua thể lệ cuộc thi: Cuộc thi gồm 3
phần thi
Nam
-5

- Phần thi: Chào hỏi (thời gian tối đa là 5 phút, tổng điểm tối đa là 30 điểm)
- Phần thi: Hiểu biết: Các đội chơi trả lời 10 câu hỏi trắc nghiệm do BTC đưa ra,
tổng điểm là 30 điểm.
- Phần thi: Tài năng thời gian tối đa là 10 phút, điểm tối đa là 40 điểm
Các đội chơi đã chuẩn bị sẵn sàng chưa ạ!

Nữ 6

- Chúng ta cùng bước vào phần thi thứ nhất, phần thi chào hỏi. Mỗi đội có tối
đa 5 phút để giới thiệu về đội mình. Tổng điểm phần thi này là 20 điểm. Trong đó,
trang phục 3 điểm, nội dung 7 điểm và biểu diễn 10 điểm.
- Xin kính mời quý vị đại biểu, quý thầy cô và các bạn cùng thưởng thức màn

PHẦN THI: HIỂU BIẾT

Tiếp theo chương trình, chúng ta cùng bước vào phần thi Hiểu biết!

Nam
-8

Kính thưa quý vị đại biểu, quý thầy cô giáo cùng tất cả các bạn học sinh.
Những kiến thức về giới tính, SKSS vị thành niên đã được quý thầy cô trong
Tổ Sử - Địa – GDCD phối hợp với BCH đoàn trường, GVCN, ban cán sự lớp
tổ chức tư vấn và tìm hiểu thông qua các buổi sinh hoạt 15 phút. Hôm nay,
với tinh thần thần đại diện cho các khối, các đội chơi đến đây cùng nhau thi
đấu hết mình.
Tôi xin nhắc lại thể lệ phần thi Hiểu biết như sau
Mỗi đội chơi gồm 5 thành viên. Các đội chơi cùng nhau trả lời 10 câu hỏi
trắc nghiệm do BTC đưa ra (Nếu các đợi chơi trả lời sai quyền trả lời thuộc
về các bạn khán giả khán giả). Mỗi câu hỏi được 2 điểm, tổng điểm phần thi
này là 20 điểm.

Nữ 9
Nam
-9

Các bạn khán giả đâu ah ! Chúng ta hãy nỗ một tràng pháo tay thật lớn để
tiếp sức cho các đội chơi nào!
Các đội chơi sẵn sàng chưa ah!Chúc các bạn có một kết quả thi tuyệt vời!
Câu hỏi như sau: Câu 1…
Vâng! Đúng là một phần thi rất gay cấn. Nhưng các đội chơi của chúng ta
đã hoàn thành rất xuất sắc! Xin chúc mừng các bạn!
Phần thi: KHÁN GIẢ

- Thứ tự của các đội chơi như sau: đội 1, đội 2, đội 3, đội 4
- Phần thi của 4 đội xin phép được bắt đầu!
- Phần thi của khối Đội 1…..
- Xin chúc mừng phần thi tài năng của Đội1
- Tiếp theo là phần thi của khối Đội 2
- Xin chúc mừng phần thi tài năng của Đội 2

Nữ12

- Tiếp theo là phần thi của Đội 3
- Xin chúc mừng phần thi tài năng của Đội 3
- Tiếp theo là phần thi của Đội 4
- Xin chúc mừng phần thi tài năng của Đội 4
Xin quý vị đại biểu, quý thầy cô giáo và các bạn một tràng pháo tay thật dài giành
cho phần thi tài năng thật xuất sắc đến từ 4 đội chơi. Xin cảm ơn!

Nam
- 12
Nữ 13

Trong lúc chờ đợi BGK đưa ra kết quả cuối cùng. Xin mời quý vị đại biểu, quý
thầy cô và các bạn thưởng thức một tiết mục văn nghệ của bạn ………. đến từ
Chi đoàn 11
Kính thưa quý vị đại biểu, quý thầy cô và các bạn học sinh, sau khi bộ phận thư ký
tiến hành tổng hợp điểm đến giờ phút này BTC đã có được kết quả các phần thi của
4 đội.
Xin kính mời cô giáo Lê Thị Huế lên công bố kết quả.
MC: Xin cảm ơn cô giáo Lê Thi Huế và sự làm việc nhiệt tình, công tâm của BGK.
Xin chúc mừng đội …… Đội đã giành giải Ba
13

còn được giải đáp những băn khoăn, thắc mắc mà các em có thể gặp phải; được bày tỏ
quan điểm, chính kiến của mình về những vấn đề của chính các em. Từ đây, các em đã có
được những suy nghĩ chín chắn, những lựa chọn đúng đắn trong tình bạn, tình yêu; có
được lối ứng xử có văn hóa trong môi trường học đường. Những học sinh có tính e dè,
nhút nhát cũng đã mạnh dạn tham gia. Tôi thiết nghĩ đây chính là sự phản ánh hiệu quả
của buổi hoạt động ngoại khóa. Buổi ngoại khóa là nguồn động viên to lớn để bản thân tôi
và đội ngũ giáo viên của trường có thể tự tin hơn nữa trong việc tổ chức các HĐNK cho
những năm học sau.
3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận.

14


Cùng với hoạt động dạy học trên lớp, HĐGDNGLL có vai trò thực sự quan trọng trong
việc phát triển toàn diện con người. Trên đây là một số kinh nghiệm đã được thực hiện có
hiệu quả mà tôi đã đúc rút trong quá trình thực hiện cùng với tổ chuyên môn và nhà
trường. Để có được sự thành công của chương trình ngoại khoá này, tôi đã nhận được sự
giúp đỡ nhiệt tình của BGH nhà trường, của các thành viên trong tổ, của Đoàn trường.
Bản thân không ngừng học hỏi, nâng cao trình độ phát huy hết khả năng của mình. Tôi hi
vọng SKKN này sẽ góp một phần nhỏ vào việc phát huy vai trò của HĐGDNGLL trong
quá trình giáo dục. Tuy nhiên, việc thực hiện và đưa ra các biện pháp ở đây mới chỉ được
thực hiện tại trường THPT DTNT tỉnh trong phạm vi hẹp. Vì vậy, bài viết này chắc chắn
sẽ không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót. Tôi rất mong được sự góp ý của đồng
nghiệp để tôi có thể làm tốt hơn trong những năm học tiếp theo.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
3.2. Kiến nghị.
Qua quá trình dạy học và thực hiện đề tài sáng kiến kinh nghiệm, tôi có một số ý kiến như
sau:
* Với Sở GD&ĐT:

Nội, 2006.
[3]. Cửa sổ tình yêu với bạn trẻ, NXB Thanh niên, Hà Nội, 2006.
[4]. Áp dụng Quyền trẻ em vào nhà trường, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2004.
[5]. Trò chuyện về giới tính, tình yêu và sức khỏe, - NXB Phụ nữ, Hà Nội, 1997.
[6]. Tham khảo một số tài liệu trên mạng Internet.

16


DANH MỤC
CÁC ĐỀ TÀI SKKN ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG ĐÁNH GIÁ XẾP LOẠI CẤP PHÒNG
GD&ĐT, CẤP SỞ GD&ĐT VÀ CÁC CẤP CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN

Họ và tên tác giả: Tạ Thị Thu Hiền
Chức vụ và đơn vị công tác: giáo viên môn GDCD trường THPT DTNT tỉnh

TT
1.

Tên đề tài SKKN
Tích hợp giáo dục kĩ năng sống
vào giảng dạy một số bài GDCD
lớp 12

Cấp đánh
giá xếp loại
(Phòng, Sở,
Tỉnh...)
Sở