VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN MINH TUẤN

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG
CÁN BỘ, CÔNG CHỨC CẤP XÃ TRÊN ĐỊA BÀN
QUẬN THANH KHÊ, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG

HÀ NỘI, năm 2019


VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN MINH TUẤN

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG
CÁN BỘ, CÔNG CHỨC CẤP XÃ TRÊN ĐỊA BÀN
QUẬN THANH KHÊ, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

Ngành: Chính sách công
Mã số: 834.04.02

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS. NGUYỄN ĐÌNH HÒA

HÀ NỘI, năm 2019


dưỡng cán bộ, công chức cấp xã trên địa bàn quận Thanh Khê, thành phố Đà
Nẵng trong thời gian tới .................................................................................. 59
KẾT LUẬN .................................................................................................... 70
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO


DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

CBCC

Cán bộ công chức

HĐND

Hội đồng nhân dân

UBND

Ủy ban nhân dân


DANH MỤC CÁC BẢNG

Số hiệu

Tên bảng

bảng

Trang

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Đội ngũ cán bộ, công chức có vai trò rất quan trọng, là nhân tố quyết
định tới công cuộc Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa đất nước.Chính vì vậy,
trong sự nghiệp của mình, Bác đã khẳng định: “Cán bộ là cái gốc của mọi
công việc”, “Muôn việc thành công hay thất bại, đều do cán bộ tốt hoặc
kém”và đây là kim chỉ nan cho các cấp, các ngành thực hiện chính sách cán
bộ của mình [46, tr.135]. Theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa
phương thì xã, phường, thị trấn (gọi chung là cấp xã) là một trong bốn cấp
hành chính của nước ta. Với vị thế là cấp gần, sát nhân dân nhất, hiểu và lắng
nghe trực tiếp nguyện vọng, ý chí của nhân dân, chính quyền cấp xã thực hiện
quản lý nhà nước trên các lĩnh vực: Chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, an
ninh, quốc phòng. Từ đó, tuyên truyền, phổ biến chủ trương của Đảng, chính
sách, pháp luật của Nhà nước đến nhân dân, vận động nhân dân tham gia các
hoạt động xã hội, huy động mọi nguồn lực từ nhân dân để phát triển kinh tế xã hội của địa phương để chính quyền cấp xã thực hiện chức năng quản lý nhà
nước một cách có hiệu lực và hiệu quả thì cần phải có đội ngũ cán bộ, công
chức chính quyền cấp xã có năng lực quản lý nhà nước tốt.
Nắm bắt và hiểu rõ tầm quan trọng của công tác cán bộ, Nhà nước đã
ban hành các văn bản quy phạp pháp luật về tổ chức cán bộ như: Luật cán bộ,
công chức năm 2008, Luật viên chức năm 2010… Các văn bản dưới Luật
như: Nghị định 161/2018/NĐ-CP về tuyển dụng công chức, viên chức, nâng
ngạch công chức; Nghị định số 36/2013/NĐ-CP quy định về vị trí việc làm và
cơ cấu ngạch công chức; Nghị định 34/2011/NĐ-CP của Chính phủ quy định
về xử lý kỷ luật đối với công chức; Thông tư số 05/2013/TT-BNV hướng dẫn

1


thực hiện Nghị định số 36/2013/NĐ-CP... Những văn bản nêu trên đang đặt ra
nhiều vấn đề quan trọng và cấp thiết liên quan đến hoạt động xây dựng đội

“Thực hiện chính sách đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã trên địa
bàn quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng” làm nội dung nghiên cứu trong
luận văn thạc sĩ chính sách công của mình.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Vấn đề đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã cũng như thực hiện
hiện chính sách đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức cấp xã là vấn đề thu hút
được sự quan tâm của nhiều nhà khoa học. Cho đến nay, đã có nhiều công
trình khoa học nghiên cứu về vấn đề này, có thể nêu một số công trình tiêu
biểu sau:
Cuốn sách “Hệ thống chính trị cơ sở - Thực trạng và một số giải pháp
đổi mới”, Viện Nghiên cứu khoa học tổ chức nhà nước, NXB Chính trị quốc
gia 2004. Cuốn sách đã đánh giá thực trạng hệ thống chính quyền cơ sở thông
qua hệ thống dữ liệu về số lượng, chất lượng và cơ cấu cán bộ công chức,
viên chức, người lao động. Kết quả nghiên cứu cũng như những hạn chế rút ra
đã giúp nhóm nghiên cứu đề ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt
động của hệ thống chính trị cơ sở. Đặc biệt, một trong những giải pháp quan
trọng được nhắc đến là giải pháp về bồi dưỡng, đào tạo đội ngũ cán bộ cơ sở
trong tình hình mới [74].
Tác giả Nguyễn Thị Tuyết Mai (2007), với tác phẩm nghiên cứu khoa
học của mình “Nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn của cán bộ chủ chốt cấp
xã (Qua khảo sát ở đồng bằng sông Hồng)”. Trên cơ sở phân tích các yếu tố
ảnh hưởng đến năng lực tổ chức thực tiễn của cán bộ chủ chốt cấp xã và khảo
sát, đánh giá thực trạng năng lực của cán bộ chủ chốt cấp xã đồng bằng sông
Hồng, nhóm nghiên cứu đã đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực tổ chức
thực tiễn
3


của cán bộ cấp xã [44].
Tác giả Nguyễn Minh Đường (2013), trong nghiên cứu khoa học của

đào tạo, bồi dưỡng công chức trong nền kinh tế thị trường ở nước ta.
Tác giả Thăng Văn Phúc (2009), với đề tài khoa học cấp nhà nước thuộc
nhóm KX.04.09 của Bộ Nội vụ với tên “Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức
đáp ứng yêu cầu của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa”. Tác giả đã hệ
thống hóa các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến thực trạng xây dựng
đội ngũ cán bộ công chức trong bối cảnh Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa đất
nước [48].
Tác giả Vũ Văn Khoan (2009), “Nghiên cứu xây dựng quy hoạch đào
tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức xã, phường, thị trấn khu vực Đồng
bằng sông Cửu Long giai đoạn 2007 - 2015”, Đề tài cấp Bộ - Bộ Nội vụ đã
làm rõ những vấn đề liên quan đến công tác quy hoạch đào tạo, đây được coi
là kim chỉ nan cho quá trình thực hiện các chính sách liên quan đến đào tạo,
bồi dưỡng cán bộ của một địa phương cụ thể [41].
Một số luận án, luận văn như: Luận văn thạc sĩ “Xây dựng đội ngũ cán
bộ, công chức tỉnh An Giang thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá
đất nước” của Đỗ Hải Long, Học viện Hành chính quốc gia, năm 2010; Luận
văn Thạc sỹ Nguyễn Thị Hậu “Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Chính
quyền cấp xã ở tĩnh Phú Thọ” (Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh,
năm 2003); Luận văn thạc sĩ: “Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức quản lý
nhà nước về kinh tế ở tỉnh Vĩnh Phúc trong giai đoạn hiện nay” của Trần Huy
Hoàng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, năm 2012; Nguyễn Mậu
Dựng (2013): Xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt của đảng bộ các
cấp ở Tây Nguyên hiện nay, Luận án tiến sĩ, Học viện Chính trị quốc gia Hồ
Chí Minh, Hà Nội.
Đề tài nghiên cứu khoa học cấp nhà nước do GS.TS. Nguyễn Phú Trọng,

5


PGS.TS. Trần Xuân Sầm đồng chủ nhiệm (2001) với tên đề tài khoa học là:

pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện hiện chính sách đào tạo, bồi
dưỡng cán bộ, công chức cấp xã ở quận Thanh Khê trong thời gian tới.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Thứ nhất: Đề tài luận văn hệ thống hoá và làm rõ một số vấn đề lý luận
và thực tiễn cơ bản về thực hiện chinh sách đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công
chức cấp xã ở Việt Nam
Thứ hai: Thực hiện phân tích, đánh giá thực trạng thực hiện chính sách
đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã trên địa bàn quận Thanh Khê,
thành phố Đà Nẵng dưới góc độ khoa học chính sách công.
Thứ ba: Đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả thực
hiện chính sách đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã trên địa bàn
quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng trong thời gian tới.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là các chính sách đào tạo, bồi dưỡng cán
bộ, công chức cấp xã và các bước thực hiện chính sách đào tạo, bồi dưỡng cán
bộ, công chức cấp xã.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi không gian: Quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng
Phạm vi về thời gian: Từ năm 2014 đến 2018
5. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu
5.1. Cơ sở lý luận và thực tiễn
Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ

7


Chí Minh về công tác cán bộ; chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và
pháp luật của Nhà nước về chính sách đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức
cấp xã; xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã trong sạch, vững mạnh.

tác giảng dạy, học tập tại các trưởng chính trị tỉnh và các trung tâm bồi dưỡng
lý luận chính trị của các huyện.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài các nội dung của phần mở đầu, kết luận, danh mục các từ viết tắt,
phụ lục, danh mục tài liệu tham khảo; luận văn được kết cấu thành 2 chương
với 6 tiết:
Chương 1: Thực hiện chính sách đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức
cấp xã ở Việt Nam hiện nay: Một số vấn đề lý luận cơ bản
Chương 2: Thực hiện chính sách đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức
cấp xã trên địa bàn quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng: Thực trạng, nguyên
nhân và giải pháp

9


CHƯƠNG 1
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ THỰC HIỆN
CHÍNH SÁCH ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG CÁN BỘ, CÔNG
CHỨC CẤP XÃ
1.1. Khái niệm và vai trò cơ bản của thực hiện chính sách đào tạo,
bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã
1.1.1. Khái niệm thực hiện chính sách đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công
chức cấp xã
1.1.1.1. Khái niệm cán bộ, công chức
Hiện có rất nhiều quan điểm khác nhau về khái niệm cán bộ, tuy nhiên
trong luận văn, tác giả phân tích và đánh giá khai niệm theo quy định của theo
Luật Cán bộ công chức số 22/2008/QH12 ngày 13 tháng 11 năm 2008 của
Quốc hội, quy định theo khoản 1 và 2, điều 4, chương I như sau: Cán bộ là
công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức
danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước,

ủy, người đứng đầu tổ chức chính trị - xã hội; công chức cấp xã là công dân
Việt Nam được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc
UBND cấp xã, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước” [52,
Điều 4].
Vị trí, vai trò của cán bộ, công chức cấp xã
CBCC cấp xã là những người cán bộ thực hiện các chức năng, nhiệm vụ
trong bộ máy chính quyền cấp cơ sở và họ có một vị trí, vai trò rất quan trọng
trong quá trình hoạt động của bộ máy nhà nước cấp xã, cụ thể như sau:
Một là, CBCC cấp xã là người tổ chức thực hiện các chủ trương, chính
sách của Đảng và Nhà nước ở địa phương.
Nếu xét trên góc độ hệ thống tổ chức hành chính Nhà nước thì chính
quyền cấp xã là một khâu, một bộ phận cấu thành của hệ thống tổ chức chính

11


quyền Nhà nước từ Trung ương đến địa phương. Chính quyền cấp Trung
ương

12


(Chính phủ và các Bộ, ngành trực thuộc) có chức năng hoạch định, ban hành
chính sách, văn bản hướng dẫn thực thực hiện pháp luật để quản lý, điều hành
phát triển KT- XH của đất nước trong từng thời kỳ; chính quyền cấp tỉnh, cấp
huyện là cấp trung gian có chức năng truyền đạt, hướng dẫn, chỉ đạo triển
khai; còn chính quyền cấp xã là cấp trực tiếp tổ chức thực hiện các chủ trương
chính sách của Đảng và chính quyền cấp trên vào đời sống nhân dân. Do
vậy, mọi chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước được
ban hành dù rất đúng đắn, nhưng nếu không được đội ngũ CBCC nói chung và

đồng thời phải luôn chăm lo cải thiện và nâng cao đời sống vật chất và tinh
thần của nhân dân bằng các biện pháp hữu hiệu và phù hợp với điều kiện tại
địa phương.
Chính quyền Nhà nước do nhân dân lập ra để quản lý, điều hòa các mối
quan hệ xã hội, chăm lo và bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân.
Phần lớn, CBCC cấp xã là ngươi địa phương, ngoài thời gian làm việc
theo quy định, họ còn trở về tham gia lao động, sản xuất với gia đình, với
nhân dân địa phương. Các quyền lợi và nghĩa vụ của người CBCC và người
dân cơ bản thống nhất với nhau. Mọi tâm tư, nguyện vọng của nhân dân,
người CBCC cấp xã đều có thể hiểu và chia sẻ. Bởi vậy, người CBCC cấp xã
phải luôn là người đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân, nắm bắt,
tổng hợp và phản ánh những đề xuất, kiến nghị của người dân lên cơ quan cấp
ủy Đảng và chính quyền và các cơ quan chuyên môn cấp trên; đồng thời phải
thường xuyên quan tâm xây dựng và tổ chức triển khai các chương trình, đề
án phát triển KT- XH ở địa phương, chăm lo đến mọi mặt đời sống vật chất
và tinh thần tới mọi người dân.
Để làm tốt vai trò này, người CBCC cấp xã cần phải thường xuyên gần
gũi và có mối liên hệ mật thiết với nhân dân, hiểu và nắm được tâm tư, nguyện
vọng của nhân dân, luôn đấu tranh và bảo vệ mọi quyền lợi chính đáng của
người dân khi bị vi phạm; đồng thời đề xuất lên cấp trên những kiến nghị
của
14


nhân dân.
Thực tiễn cho thấy CBCC cấp xã có ảnh hưởng quyết định đến quá trình
phát triển KT- XH ở địa phương. Ở xã nào có đội ngũ CBCC tốt thì ở xã đó
các phong trào đều sôi nổi, KT- XH phát triển, tình hình an ninh chính trị ổn
định...
CBCC cấp xã là những người sống và hoạt động thường xuyên liên hệ


quyền cấp xã, muốn xác định chất lượng cao hay thấp ngoài việc đánh giá
phẩm chất đạo đức phải có hàng loạt chỉ tiêu đánh giá trình độ năng lực và sự
tín nhiệm của nhân dân địa phương. Chẳng hạn, các lớp đào tạo huấn luyện đã
qua; bằng cấp (kể cả ngoại ngữ, tin học) về chuyên môn, kỹ thuật, quản lý nhà
nước, pháp luật; độ tuổi; thâm niên công tác… Chất lượng của đội ngũ cán
bộ, công chức còn được đánh giá dưới góc độ khả năng thích ứng, xử lý các
tình huống phát sinh của người cán bộ, công chức đối với công vụ được giao.
Công vụ là một hoạt động gắn liền với công chức, là một loại lao động đặc thù
để thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước; thi hành pháp luật – đưa pháp luật
vào đời sống; quản lý và sử dụng có hiệu quả công sản và ngân sách Nhà
nước phục vụ nhiệm vụ chính trị.
Từ những góc độ khác nhau nêu trên, có thể đưa ra khái niệm chất lượng
đội ngũ cán bộ chính quyền cấp xã như sau: Chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã
là một hệ thống những phẩm chất, giá trị được kết cấu như một chỉnh thể toàn
diện được thể hiện qua thể lực, trí lực, tâm lực và cơ cấu về số lượng, độ tuổi,
thành phần của đội ngũ CBCC cấp xã.
Nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã là sự biến đổi về chất lượng
đội ngũ CBCC biểu hiện qua các mặt thể lực, trí lực tâm lực và cơ cấu về số
lượng, độ tuổi, thành phần của đội ngũ CBCC cấp xã. Thực chất là quá trình
tuyển dụng, bố trí, sắp xếp, tập huấn, đào tạo nâng cao thể lực, trí lực, kỹ
năng, thói quen và thái độ nhằm xây dựng một đội ngũ CBCC cấp xã từng
bước trẻ hóa, chuẩn hóa, đủ số lượng, có chất lượng và cơ cấu hợp lý đủ khả
năng hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ được giao, góp phần lãnh đạo, chỉ
đạo.
1.1.1.3. Khái niệm đào tạo, bồi dưỡng
Nhận thức được tầm quan trọng của công tác đào tạo, bồi dưỡng CBCC
cấp xã, Đảng Công sản Việt Nam đã chủ trương: “Đẩy mạnh đào tạo, bồi
dưỡng CBCC với chương trình, nội dung sát hợp; chú trọng đội ngũ cán bộ
17

18


Như vậy có thể khái quát khái niệm đào tạo CBCC là quá trình truyền
thụ kiến thức, kỹ năng về chuyên môn, nghiệp vụ dưới các hình thức khác
nhau cho CBCC phù hợp với yêu cầu giải quyết có chất lượng công việc được
nhà nước giao, do các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng công chức thực hiện.
Quan niệm này mang tính thực tiễn của Việt Nam và cũng phù hợp với
khái niệm về đào tạo, bồi dưỡng trong Từ điển Tiếng Việt do NXB Đà Nẵng
phát hành năm 2004: Đào tạo, bồi dưỡng là làm tăng năng lực và phẩm chất
cho người được đào tạo, bồi dưỡng.
Theo quy định tại Nghị định số 18/2010/NĐ-CP, ngày 05/3/2010 của
Chính phủ thì khái niệm “đào tạo, bồi dưỡng là quá trình truyền thụ, tiếp nhận
có hệ thống những tri thức, kỹ năng theo quy định của từng cấp học, bậc học
đối với tùng đội tượng khác nhau với các nhu cầu khác nhau về năng lực,
chuyên môn, nghiệp vụ; bồi dưỡng là hoạt động trang bị, cập nhật, nâng cao
kiến thức, kỹ năng làm việc”[18]. Với quan niệm đó, đào tạo, bồi dưỡng
nhằm tới các mục tiêu chính sau:
- Trang bị, cập nhật, nâng cao kiến thức, kỹ năng, thái độ thực hiện công
việc thực tế theo từng vị trí công việc, việc làm của CBCC đáp ứng yêu cầu
nâng cao năng lực làm việc hiện tại của cá nhân và tổ chức;
- Trang bị kiến thức, kỹ năng, cách thức làm việc nhằm đáp ứng yêu cầu
tương lai của vị trí việc làm, tiêu chuẩn ngạch của CBCC theo yêu cầu của tổ
chức;
- Trang bị, cung cấp kiến thức, kỹ năng, thái độ và cách thức làm việc
cần thiết để giúp CBCC làm quen, thích ứng với vị trí công việc, việc làm mới
do luân chuyển, thuyên chuyển, biệt phái, đề bạt [18].
1.1.1.4. Khái niệm Chính sách đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức
cấp xã
Trên cơ sở khái niệm về chính sách đào tạo, bồi dưỡng và theo quan