BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC HẢI PHÒNG
--------
VŨ THỊ CÚC
NHẬN XÉT ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ
KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ BỆNH NHÂN NHỒI MÁU CƠ TIM
CẤP ĐIỀU TRỊ TẠI KHOATIM MẠCH BỆNH VIỆN
VIỆT TIỆP – HẢI PHÒNG TỪ 01/01/2018 - 31/03/2018
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP BÁC SĨ ĐA KHOA
HỆ CHÍNH QUY 2013 – 2019
HẢI PHÒNG – 2019
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC HẢI PHÒNG
--------
VŨ THỊ CÚC
NHẬN XÉT ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ
KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ BỆNH NHÂN NHỒI MÁU CƠ TIM
CẤP ĐIỀU TRỊ TẠI KHOA TIM MẠCH BỆNH VIỆN
VIỆT TIỆP – HẢI PHÒNG TỪ 01/01/2018 - 31/03/2018
trình làm nghiên cứu báo cáo khóa luận tốt nghiệp này.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới:
PGS.TS. Nguyễn Thị Dung, Giảng viên cao cấp, Nhà giáo ưu tú, Chủ
tịch hội tim mạch thành phố Hải Phòng, Nguyên trưởng bộ môn nội trường
Đại học Y dược Hải Phòng, là người thầy đã tận tình giúp đỡ, trực tiếp hướng
dẫn và tạo mọi điều kiện tốt nhất để tôi hoàn thành khóa luận này.
Tôi xin chân thành cám ơn:
Các Giáo sư, Phó giáo sư, Tiến sĩ trong hội đồng bảo vệ khóa luận tốt
nghiệp bác sĩ đa khoa hệ chính quy đã đóng góp nhiều ý kiến quý báu và sâu
sắc giúp tôi hoàn thành khóa luận này.
Tôi xin chân thành cảm ơn:
Gia đình, người thân, bạn bè đã luôn bên cạnh tôi động viên chăm lo
cho tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thiện nghiên cứu.
Hải Phòng, ngày 08 tháng 06 năm 2019
Vũ Thị Cúc
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
BN
BMV
CPK
ĐMV
ĐTĐ
HA
HATTh
HATTr
HCCH
HDL-C
LDL-C
Bệnh nhân
Bệnh mạch vành
Creatinine Phospho Kinase
Động mạch vành
Đái tháo đường
Huyết áp
Huyết áp tâm thu
Huyết áp tâm trương
Hội chứng chuyển hóa
High density lipoprotein-cholesterol
Low density lipoprotein-cholesterol
Động mạch chủ
Nhồi máu cơ tim
Rối loạn lipid
Tăng huyết áp
Troponin I
Troponin T
Vữa xơ động mạch
World Health Organization tổ chức Y tế thế giới
Yếu tố nguy cơ
MỤC LỤC
Trang
ĐẶT VẤN ĐỀ..........................................................................................1
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN.....................................................................3
1. Khái niệm về bệnh nhồi máu cơ tim cấp..............................................3
2. Tình hình mắc bệnh nhồi máu cơ tim trên thế giới và ở Việt Nam.......3
2.1. Trên thế giới.......................................................................................3
2.3. Phương pháp nghiên cứu.................................................................23
2.4. Nội dung nghiên cứu........................................................................23
2.5. Các chỉ tiêu nghiên cứu....................................................................23
2.6. Các phương pháp thu thập chỉ tiêu nghiên cứu................................24
2.7. Phân tích và xử lý số liệu bằng chương trình SPSS 20.0.................24
2.8. Khắc phục sai số trong nghiên cứu..................................................24
2.9. Đạo đức trong nghiên cứu................................................................25
CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.............................................26
3.1. Đặc điểm chung của các bệnh nhân chẩn đoán NMCT cấp.............26
3.2. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của các bệnh nhân nghiên cứu
.......................................................................................................31
3.3 Phương pháp điều trị.........................................................................38
3.4. Các biến chứng NMCT cấp tại bệnh viện........................................39
3.5 Kết quả điều trị..................................................................................40
CHƯƠNG IV: BÀN LUẬN....................................................................42
4.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu.....................................42
4.2. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của của bệnh nhân nghiên cứu. .45
4.3 Nhận xét phương pháp điều trị của bệnh nhân nghiên cứu...............47
4.4 Kết quả điều trị của bệnh nhân tại bệnh viện....................................49
KẾT LUẬN.............................................................................................50
KHUYẾN NGHỊ.......................................................................................1
TÀI LIỆU THAM KHẢO........................................................................2
PHỤ LỤC
DANH MỤC BẢNG
Trang
ĐẶT VẤN ĐỀ..........................................................................................1
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN.....................................................................3
CHƯƠNG II: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU......22
2.1 Đối tượng nghiên cứu.......................................................................22
2.2 Địa điểm và thời gian nghiên cứu.....................................................22
2.3. Phương pháp nghiên cứu.................................................................23
2.4. Nội dung nghiên cứu........................................................................23
2.5. Các chỉ tiêu nghiên cứu....................................................................23
2.6. Các phương pháp thu thập chỉ tiêu nghiên cứu................................24
2.7. Phân tích và xử lý số liệu bằng chương trình SPSS 20.0.................24
2.8. Khắc phục sai số trong nghiên cứu..................................................24
2.9. Đạo đức trong nghiên cứu................................................................25
CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.............................................26
3.1. Đặc điểm chung của các bệnh nhân chẩn đoán NMCT cấp.............26
3.2. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của các bệnh nhân nghiên cứu
.......................................................................................................31
3.3 Phương pháp điều trị.........................................................................38
3.4. Các biến chứng NMCT cấp tại bệnh viện........................................39
3.5 Kết quả điều trị..................................................................................40
CHƯƠNG IV: BÀN LUẬN....................................................................42
4.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu.....................................42
4.2. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của của bệnh nhân nghiên cứu. .45
4.3 Nhận xét phương pháp điều trị của bệnh nhân nghiên cứu...............47
4.4 Kết quả điều trị của bệnh nhân tại bệnh viện....................................49
KẾT LUẬN.............................................................................................50
KHUYẾN NGHỊ.......................................................................................1
TÀI LIỆU THAM KHẢO........................................................................2
DANH MỤC HÌNH
8.1. Phương pháp điều trị nội khoa.........................................................17
8.2. Phương pháp điều trị tiêu sợi huyết.................................................20
8.3. Phương pháp phẫu thuật bắc cầu nối chủ-vành...............................20
8.4. Phương pháp can thiệp động mạch vành qua da..............................21
CHƯƠNG II: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU......22
2.1 Đối tượng nghiên cứu.......................................................................22
2.2 Địa điểm và thời gian nghiên cứu.....................................................22
2.3. Phương pháp nghiên cứu.................................................................23
2.4. Nội dung nghiên cứu........................................................................23
2.5. Các chỉ tiêu nghiên cứu....................................................................23
2.6. Các phương pháp thu thập chỉ tiêu nghiên cứu................................24
2.7. Phân tích và xử lý số liệu bằng chương trình SPSS 20.0.................24
2.8. Khắc phục sai số trong nghiên cứu..................................................24
2.9. Đạo đức trong nghiên cứu................................................................25
CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.............................................26
3.1. Đặc điểm chung của các bệnh nhân chẩn đoán NMCT cấp.............26
3.2. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của các bệnh nhân nghiên cứu
.......................................................................................................31
3.3 Phương pháp điều trị.........................................................................38
3.4. Các biến chứng NMCT cấp tại bệnh viện........................................39
3.5 Kết quả điều trị..................................................................................40
CHƯƠNG IV: BÀN LUẬN....................................................................42
4.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu.....................................42
4.2. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của của bệnh nhân nghiên cứu. .45
4.3 Nhận xét phương pháp điều trị của bệnh nhân nghiên cứu...............47
4.4 Kết quả điều trị của bệnh nhân tại bệnh viện....................................49
KẾT LUẬN.............................................................................................50
KHUYẾN NGHỊ.......................................................................................1
8. Các phương pháp điều trị nhồi máu cơ tim cấp cấp hiện nay.............17
8.1. Phương pháp điều trị nội khoa.........................................................17
8.2. Phương pháp điều trị tiêu sợi huyết.................................................20
8.3. Phương pháp phẫu thuật bắc cầu nối chủ-vành...............................20
8.4. Phương pháp can thiệp động mạch vành qua da..............................21
CHƯƠNG II: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU......22
2.1 Đối tượng nghiên cứu.......................................................................22
2.2 Địa điểm và thời gian nghiên cứu.....................................................22
2.3. Phương pháp nghiên cứu.................................................................23
2.4. Nội dung nghiên cứu........................................................................23
2.5. Các chỉ tiêu nghiên cứu....................................................................23
2.6. Các phương pháp thu thập chỉ tiêu nghiên cứu................................24
2.7. Phân tích và xử lý số liệu bằng chương trình SPSS 20.0.................24
2.8. Khắc phục sai số trong nghiên cứu..................................................24
2.9. Đạo đức trong nghiên cứu................................................................25
CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.............................................26
3.1. Đặc điểm chung của các bệnh nhân chẩn đoán NMCT cấp.............26
3.2. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của các bệnh nhân nghiên cứu
.......................................................................................................31
3.3 Phương pháp điều trị.........................................................................38
3.4. Các biến chứng NMCT cấp tại bệnh viện........................................39
3.5 Kết quả điều trị..................................................................................40
CHƯƠNG IV: BÀN LUẬN....................................................................42
4.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu.....................................42
4.2. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của của bệnh nhân nghiên cứu. .45
4.3 Nhận xét phương pháp điều trị của bệnh nhân nghiên cứu...............47
4.4 Kết quả điều trị của bệnh nhân tại bệnh viện....................................49
KẾT LUẬN.............................................................................................50
4.0 đang mang lại một sự thay đổi sâu sắc định hướng theo lối sống công
nghiệp, và tình trạng bệnh tật thay đổi rõ ràng. Các bệnh truyền nhiễm
đang giảm dần và nó tỉ lệ nghịch với sự gia tăng của các bệnh không lây
nhiễm như: bệnh đái tháo đường, bệnh tim mạch, bệnh ung thư... Ở Việt
2
Nam, tại Viện Tim mạch Quốc gia những năm 1990, NMCT có tỷ lệ rất
khiêm tốn trung bình 16,2 trường hợp mỗi năm. Trong những năm 2000,
con số đã lên đến 100 trường hợp trên một năm và bây giờ nó còn cao hơn
rất nhiều lần so với năm 2000 [9].
Tại Hải Phòng, một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng nhiều bệnh nhân
NMCT đang gia tăng nhanh chóng trong 15 năm qua cụ thể trong bốn năm
từ 1997 đến 2004 có 150 trường hợp NMCT [5],[ 6] tính riêng năm 2006
đã có 99 bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim cấp đã được điều trị tại Bệnh viện
Việt – Tiệp Hải Phòng [5], chúng tôi nhận thấy rằng số bệnh nhân nhập
viện trong khoa tim mạch vì NMCT cấp đang gia tăng sau mỗi năm.
Vì vậy, chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu với đề tài: “Nhận xét đặc
điểm lâm sàng, cận lâm sàng và kết quả điều trị bệnh nhân nhồi máu
cơ tim cấp điều trị tại khoa tim mạch bệnh viện Việt Tiệp – Hải Phòng
từ 01/01/2018 - 31/03/2018 với 2 mục tiêu :
1. Mô tả một số đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng bệnh nhân nhồi
máu cơ tim cấp tại khoa tim mạch bệnh viện Việt Tiệp Hải Phòng
từ ngày 01/01/2018- 31/03/2018.
2. Nhận xét kết quả điều trị ở các bệnh nhân nghiên cứu trên.
3
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN
1. Khái niệm về bệnh nhồi máu cơ tim cấp
Ấn Độ
:
12,5%
Các nước Châu Âu khác
:
8,3%
Tỷ lệ mắc bệnh cũng như tỷ lệ tử vong có liên quan đến tuổi và giới.
Các tỷ lệ này tăng lên rất rõ rệt theo tuổi và ở cùng một lứa tuổi thì tỷ lệ
bệnh ở nam cao hơn nữ [7].
2.2. Ở Việt Nam
Theo tài liệu báo cáo cho biết có 2 trường hợp NMCT lần đầu tiên được
phát hiện trước năm 1960 [3].
Theo Trần Đỗ Trinh và cộng sự (Viện Tim mạch quốc gia Việt nam), tỷ
lệ NMCT so với tổng số bệnh nhân nằm tại viện là năm 1991: 1%; năm
1992: 2,74%; năm1993: 2,53%; trong đó tỷ lệ tử vong là 27,4% [9].
Theo Nguyễn Văn Tiến: NMCT ở Việt Nam gặp chủ yếu ở nam giới
87,2%, 49,3% ở độ tuổi lao động (< 60 tuổi) và tỷ lệ tử vong còn cao
24,9% [16].
Theo thống kê của Viện Tim mạch quốc gia Việt nam :
• Trong 10 năm (từ 1980 đến 1990) có 108 ca NMCT vào viện.
• Trong 5 năm (từ 91 đến 95) đã có 82 ca NMCT vào viện [9].
2.2.1. Tại Hải Phòng
Theo Vũ Đình Hải và CS: từ 1960-1978: ở Hải Phòng mới chỉ có 40
bệnh nhân bị NMCT cấp. Từ năm 1978 – 1990 tại Hải Phòng chỉ có 68
bệnh nhân bị NMCT cấp [26].
Theo thống kê của Phạm Thị Thúy Lan tại bệnh viện Việt Tiệp-Hải
Phòng từ tháng 7/2008 đến tháng 8/2009 có 110 ca NMCT vào viện [30].
5
-
7
Hình 1.2. Giải phẫu động mạch vành phải
3.2. Sinh lý tưới máu của tuần hoàn động mạch vành.
Tuần hoàn mạch vành diễn ra trên một khối cơ rỗng co bóp nhịp nhàng
nên tưới máu của tuần hoàn vành cũng thay đổi nhịp nhàng. 90% máu vào
ĐMV trong thời kì tâm trương, 10% máu vào ĐMV trong thời kì tâm thu
trong đó tưới máu cho tâm thất trái chỉ thực hiện được trong thì tâm
trương, còn tâm thất phải được tưới máu đều hơn, tuy vậy trong thì tâm
thu cũng bị hạn chế .
Có rất ít hệ thống nối thông giữa các ĐMV, vì vậy nếu một ĐMV nào bị
tắc thì sự tưới máu cho vùng cơ tim đó sẽ bị ngừng trệ, và nếu tắc nghẽn
kéo dài sẽ gây hoại tử cơ tim. Có sự khác biệt về tưới máu cho cơ tim ở
lớp dưới nội tâm mạc và lớp dưới thượng tâm mạc. Trong thì tâm thu, cơ
tim co làm tăng áp suất riêng phần trong cơ tim. Có một bậc thang áp suất
tăng dần từ ngoài vào trong, và mạnh nhất ở lớp dưới nội tâm mạc, vì vậy
trong thì tâm thu dòng máu đến lớp dưới nội tâm mạc rất ít so với lớp
dưới thượng tâm mạc.
Bình thường lưu lượng máu qua ĐMV khoảng 60-80 ml/ph/100 gam cơ
tim (250 ml/phút), chiếm 4,6% lưu lượng tuần hoàn của cơ thể. Dự trữ
oxy của cơ tim hầu như không có. Chuyển hoá của cơ tim chủ yếu là ái
khí, nên khi có hiện tượng tăng nhu cầu oxy, cơ tim đáp ứng bằng cách
tăng cung lượng vành [22].
4. Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh
4.1. Nguyên nhân
Chủ yếu của NMCT là do xơ vữa ĐMV( chiếm trên 90%). Một số
trường hợp do các nguyên nhân khác gây tổn thương ĐMV như: bất
thường bẩm sinh các nhánh ĐMV, viêm lỗ ĐMV do giang mai, bóc tách
mạch đoạn xa làm hoại tử vùng cơ tim dẫn đến tăng men tim thì gọi là
NMCT không có ST chênh lên.