BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
-----------------------------------

ĐỖ DŨNG HIỆP

GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ THOÁT NƯỚC
PHƯỜNG CỬA ĐÔNG, QUẬN HOÀN KIẾM, HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

Hà Nội - 2019


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
-----------------------------------

ĐỖ DŨNG HIỆP
KHOÁ 2017-2019

GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ THOÁT NƯỚC
PHƯỜNG CỬA ĐÔNG, QUẬN HOÀN KIẾM, HÀ NỘI
Chuyên ngành: Quản lý đô thị và Công trình
Mã số: 60.58.01.06

thực và có nguồn gốc rõ ràng

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Đỗ Dũng Hiệp


MỤC LỤC
Lời cảm ơn
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục các chữ viết tắt
Danh mục các hình ảnh, sơ đồ

MỞ ĐẦU
* Lý do chọn đề tài .................................................................................................... 1
* Mục đích nghiên cứu ............................................................................................. 2
* Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ....................................................................... 2
* Phương pháp nghiên cứu ..................................................................................... 2
* Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài ........................................................... 3
* Cấu trúc luận văn .................................................................................................. 3
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ HỆ THỐNG THOÁT NƯỚC
PHƯỜNG CỬA ĐÔNG, QUẬN HOÀN KIẾM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI........ 4
1.1. Khái quát chung về quận Hoàn Kiếm và phường Cửa Đông.................... 4
1.1.1. Vị trí địa lý: .................................................................................................... 5
1.1.2. Điều kiện tự nhiên: ....................................................................................... 6
1.1.3. Điều kiện kinh tế, xã hội: .............................................................................. 7
1.1.4. Điều kiện hạ tầng kỹ thuật. ........................................................................... 8
1.2. Hiện trạng hệ thống thoát nước quận Hoàn Kiếm và phường Cửa Đông
...................................................................................................................................... 8

CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUẢN LÝ NÂNG CAO HIỆU QUẢ
THOÁT NƯỚC PHƯỜNG CỬA ĐÔNG, QUẬN HOÀN KIẾM, HÀ NỘI. .58


3.1. Đề xuất các giải pháp quản lý kỹ thuật để nâng cao hiệu quả thoát nước
phường Cửa Đông, quận Hoàn Kiếm, Thành phố Hà Nội..............................58
3.1.1. Giải pháp quản lý nạo vét bùn căn, rác thải trên hệ thống thoát nước .....58
3.1.2. Giải pháp quản lý cải tạo nâng cấp hệ thống thoát nước ..........................63
3.1.3. Giải pháp quản lý đấu nối thoát nước ........................................................64
3.1.4. Giải pháp quản lý tách dầu mỡ ...................................................................65
3.1.5. Giải pháp quản lý hồ điều tiết ngầm. .........................................................66
3.2. Đề xuất giải pháp điều chỉnh cơ cấu tổ chức và bổ sung cơ chế, chính
sách quản lý hệ thống thoát nước phường Cửa Đông, quận Hoàn Kiếm,
thành phố Hà Nội ....................................................................................................66
3.2.1. Giải pháp điều chỉnh cơ cấu tổ chức quản lý hệ thống thoát nước phường
Cửa Đông ...............................................................................................................66
3.2.2. Điều chỉnh, bổ sung một số cơ chế, chính sách trong quản lý thoát nước
phường Cửa Đông .................................................................................................72
3.2.3. Đề xuất nâng cao năng lực cán bộ thoát nước phường Cửa Đông. .........73
3.3. Đề xuất giải pháp tham gia của cộng đồng trong quản lý thoát nước
phường Cửa Đông...................................................................................................76
3.3.1. Các tổ chức xã hội tham gia quản lý thoát nước .......................................76
3.3.2. Tham vấn cộng đồng trong các dự án liên quan đến thoát nước phường77
3.3.3. Tuyên truyền, giáo dục, nâng cao ý thức người dân về thoát nước và vệ
sinh môi trường ......................................................................................................79
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ..................................................................................82
Kết luận: .................................................................................................................82
Kiến nghị: ...............................................................................................................83
TÀI LIỆU THAM KHẢO


GPS

Hệ thống định vị toàn cầu

HTKT

Hạ tầng kỹ thuật

HTTN

Hệ thống thoát nước

JICA

Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản

NĐ

Nghị định

NN&PTNT

Nông nghiệp và phát triển nông thôn

QCVN

Quy chuẩn Việt Nam

QĐ


Tên hình

Hình 1.1

Quận Hoàn Kiếm và phường Cửa Đông
Biểu đồ ngày có lượng mưa lớn nhất năm 2018 tại
Hoàn Kiếm.
Bản đồ hệ thống thoát nước phường Cửa Đông
những năm 1960
Sơ họa thoát nước phường Cửa Đông những năm
1990
Bản đồ thoát nước phường Cửa Đông năm 2018
Sơ đồ tổ chức quản lý hệ thống thoát nước phường
Cửa Đông
Sơ đồ tổ chức Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà
Nội.
Hệ thống giám sát lượng mưa

Hình 1.2
Hình 1.3
Hình 1.4
Hình 1.5
Hình 1.6
Hình 1.7
Hình 1.8
Hình 1.9

Trang
5
7


Hình 2.5

46

Hình 2.7

Bể tách dầu mỡ ngoài thực tế
Quy hoạch sử dụng đất phường Cửa Đông đến
năm 2030
Quy hoạch thoát nước phường Cửa Đông

Hình 2.8

Hồ điều tiết ngầm tại tỉnh Ishikawa, Nhật Bản

53

Hình 1.10
Hình 1.11
Hình 1.12
Hình 1.13
Hình 1.14
Hình 2.1
Hình 2.2

Hình 2.6

27
28

cặn
Cấu kiện rãnh 3 trong 1
Đề xuất bổ sung cơ cấu tổ chức công ty Thoát
nước Hà Nội

56

Hình 2.12
Hình 2.13
Hình 3.1
Hình 3.2
Hình 3.3

57
57
61
63
67


1

MỞ ĐẦU
* Lý do chọn đề tài
Thành phố Hà Nội là trung tâm đầu não của Việt Nam, hệ thống thoát
nước khu vực trung tâm cơ bản được xây dựng từ thời Pháp thuộc bằng các hệ
thống cống vòm xây gạch đã trải qua hơn 100 năm. Qua quá trình vận hành
đưa vào sử dụng, gần đây nhất dự án thoát nước và cải thiện môi trường thành
phố Hà Nội giai đoạn 1 và 2 được triển khai với sự hợp tác của JICA và
UBND Thành phố Hà Nội. Dự án triển khai phần nào giảm bớt được căng

* Mục đích nghiên cứu
Đề xuất giải pháp quản lý phù hợp để nâng cao hiệu quả thoát nước, giải
quyết tình trạng ngập và cải thiện môi trường phường Cửa Đông, quận Hoàn
Kiếm, Hà Nội.
* Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Giải pháp quản lý.
- Phạm vi nghiên cứu: Hệ thống thoát nước phường Cửa Đông, Quận
Hoàn Kiếm.
- Thời gian nghiên cứu: Đến năm 2030.
* Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp điều tra khảo sát thực địa, thu thập thông tin tài liệu về
hiện trạng kỹ thuật và thực trạng hệ thống thoát nước.
- Phương pháp phân tích tổng hợp, đánh giá so sánh và nghiên cứu đề
xuất giải pháp quản lý hệ thống.
- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết để xây dựng cơ sở khoa học cho
các giải pháp quản lý hệ thống thoát nước.
- Phương pháp kế thừa có chọn lọc các kết quả nghiên cứu đi trước về
quản lý hệ thống thoát nước.
- Phương pháp chuyên gia thông qua các hội thảo để góp ý cho hoàn
thiện luận văn.


3

- Phương pháp bản đồ.
* Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
- Ý nghĩa khoa học: Các giải pháp quản lý hệ thống thoát nước dược đề
xuất trên cơ sở đánh giá hiện trạng, nghiên cứu tổng kết lý luận và thực tiễn
có thể làm cơ sở cho quản lý hiệu quả hệ thống thoát nước của Phường Cửa
Đông, Quận Hoàn Kiếm, và có thể sử dụng trong nghiên cứu khoa học và đào

Nhà nước (10 Bộ trong tổng số 17 Bộ của Trung ương đóng trên địa bàn toàn
Thành phố Hà Nội) và cũng là nơi tập trung của nhiều đại sứ quán và nhà
riêng đại sứ (17 đại sứ trong tổng số 60 nước có đại sứ quán tại Hà Nội), các
văn phòng đại diện nước ngoài, nơi tập trung của các cơ quan chính trị - xã
hội - tôn giáo, Hoàn Kiếm xứng đáng là trung tâm hành chính, chính trị của
Thành phố.
Với chợ Đồng Xuân - một khu thương mại và dịch vụ lớn, là đầu mối
giao lưu hàng hoá của cả khu vực phía Bắc cùng với một loạt chợ lớn như:
Hàng Da, Cửa Nam, Hàng Bè và những tuyến phố thương mại sầm uất như
Hàng Gai, Hàng Bông, Hàng Ngang, Hàng Đào... Hoàn Kiếm đã và đang trở
thành trung tâm thương mại lớn của Thủ đô Hà Nội.
Chợ đêm Đồng Xuân - một hình thức dịch vụ thương mại mới - tuy
đang trong giai đoạn hình thành nhưng nếu phát huy có hiệu quả thì không
những khẳng định vị trí trung tâm thương mại của Hoàn Kiếm mà còn là một
nhân tố thu hút khách du lịch.


5

Ở vị trí trung tâm Thành phố với vai trò trung tâm hành chính, chính
trị, trung tâm thương mại, dịch vụ, quận Hoàn Kiếm có nhiều điều kiện cho
phát triển kinh tế - xã hội.
1.1.1. Vị trí địa lý.

Hình 1.1.Quận Hoàn Kiếm và phường Cửa Đông [25]
Phường Cửa Đông thuộc quận Hoàn Kiếm, Thành phố Hà Nội.
Phường Cửa Đông nằm ở phía Tây quận Hoàn Kiếm, phía bắc giáp
phường Hàng Mã, phía đông bắc giáp phường Hàng Bồ, phía đông nam giáp
phường Hàng Gai, phía nam giáp phường Hàng Bông, phía tây giáp phường
Điện Biên, quận Ba Đình.


7

Hình 1.2: Biểu đồ ngày có lượng mưa lớn nhất năm 2018 tại Hoàn Kiếm[19]
1.1.3. Điều kiện kinh tế, xã hội:
Phường Cửa Đông là một trong 10 phường của quận Hoàn Kiếm nằm
trong khu vực khu phố cổ Hà Nội (gồm các phường Cửa Đông, Hàng Bạc,
Hàng Bồ, Hàng Đào, Hàng Buồm, Hàng Mã, Hàng Gai, Đồng Xuân và một
phần của hai phường Lý Thái Tổ và Hàng Bông).
Cùng các phường khu phố cổ, Cửa Đông có các công trình xây dựng
chủ yếu là nhà ở kết hợp với cửa hàng, mật độ xây dựng cao,đan xen hỗn hợp
giữa kiến trúc truyền thống, kiến trúc thuộc địa và hiện đại. đường giao thông
nhỏ và ngắn, có nhiều di tích lịch sử, văn hoá, kiến trúc cổ còn được lưu giữ,
bảo tồn thể hiện nét đặc trưng văn hoá Thăng Long nghìn năm văn hiến…
Phường có 22 tổ dân phố, 12 khu dân cư.
Dân số (đến cuối năm 2017) có 7.926 nhân khẩu [11]
Về kinh tế: Cửa Đông phát triển kinh tế theo xu hướng đẩy mạnh hoạt
động thương mại, dịch vụ, du lịch.
Trên địa phận phường Cửa Đông có 2 di tích được Bộ Văn hoá - Thể
thao – Du lịch cấp bằng công nhận di tích lịch sử văn hoá cấp quốc gia là
Chùa Kim Cổ (73 phố Đường Thành và Đền Hoả Thần số 30 phố Hàng Điếu.


8

1.1.4. Giao thông đô thi.
Phường Cửa Đông thuộc khu vực trung tâm Thành phố Hà Nội, nơi đây
đã được đầu tư khá đầy đủ các hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật
Đối với hệ thống giao thông, gồm có:
- Đường sắt quốc gia:Tuyến đường sắt từ Hà Nội đi các tỉnh phía Bắc


Hình 1.3.Bản đồ hệ thống thoát nước phường Cửa Đông năm 1960 [19]


10

Hình 1.4. Sơ họa thoát nước phường Cửa Đông những năm 1990 [19]


11

Hình 1.5.Bản đồ thoát nước phường Cửa Đông năm 2018


12

Hệ thống thoát nước phường Cửa Đông bao gồm hệ thống thoát nước
tại các tuyến phố:
Cửa Đông: Tuyến cống D600, D800 chiều dài 174m chạy giữa đường
từ trước cửa số nhà 57A phố Cửa Đông đổ vào tuyến cống vòm
BxH=(1,0x1,5)m trên phố Hàng Gà. Vị trí ga bể tại ngã tư Cửa Đông - Phùng
Hưng Từ có các hướng tuyến thoát ra phố Đường Thành, Phùng Hưng. Đoạn
cống D600 từ ngã tư Cửa Đông - Phùng Hưng đến số nhà 37 phố Phùng Hưng
có chiều dài 38m bị sập tắc được bổ sung thêm một làn bên trái đảm bảo khả
năng thoát nước cho toàn tuyến. Sát hai bên vỉa hè của tuyến phố đã có hệ
thống rãnh B=0,4m thu nước mặt đường, hệ thống rãnh được đổ vào cống
chính giữa đường bằng các tuyến cống ngang D400.
Nhà Hỏa: Tuyến cống D600 chiều dài 120m chạy giữa đường từ trước
cửa số nhà 31 phố Nhà Hỏa đổ vào tuyến cống vòm BxH=(1,0x1,5)m trên
phố Hàng Gà. Sát hai bên vỉa hè của tuyến phố đã có hệ thống rãnhB=0,25m

BxH=(1,0x1,5)m trước cửa chợ Hàng Da.
Tại ngã 5 Đường Thành - Bát Đàn có thêm tuyến cống D600 chạy dọc
phố bên phía nhà lẻ đổ ra phố Hàng Nón và thoát vào tuyến cống vòm
BxH=(1,0x1,5)m trên phố Hàng Điếu
Trên phố đã có hệ thống rãnh gom hai bên hè thoát nước vào trục chính
thông qua các tuyến cống ngang D400.
Phùng Hưng: Tuyến cống bản (1,2x0,8)m bắt đầu từ ga bể tại ngã tư
Phùng Hưng – Cửa Đông chạy dọc trên vỉa hè sát đường tàu, tuyến cống có
chiều dài 530m thoát vào tuyến cống vòm BxH=(1,3x1,1)m trên phố Trần
Phú.


14

Phía bên số nhà lẻ có hệ thống rãnh B=0,25m thu gom nước mưa thoát
vào tuyến cống giữa đường bằng các tuyến cống ngang D300, cống hộp
BxH=(0,6x0,7)m.
Nguyễn Quang Bích: Trên phố hai bên vỉa hè có hệ thống rãnh
B=0,4m thu nước mặt đường, hệ thống rãnh được thoát nước đổ vào cống trên
phố Phùng Hưng.
Nguyễn Văn Tố: Trên phố có tuyến cống hộp BxH=(0,6x0,4)m chạy
giữa đường với chiều dài 180m, đây là tuyến cống thoát nước chính cho khu
vực chợ Hàng Da. Hai bên hè đã có hệ thống rãnh gom hai bên hè thoát nước
vào trục chính thông qua các tuyến cống ngang D300, D400.
Lý Nam Đế: Trên phố có tuyến cống D600 chạy giữa đường đổ vào
tuyến cống trên phố Trần Phú. Hai bên hè đã có hệ thống rãnh gom hai bên hè
thoát nước vào trục chính thông qua các tuyến cống ngang D300, D400.
Qua đánh giá hiện trạng HTTN khu vực thuộc 02 lưu vực thoát nước
chính của Thành phố Hà Nội: lưu vực sông Kim Ngưu và sông Tô Lịch cụ thể
như sau:


Các cấp quản lý nhà nước quản lý nhà nước quản lý về mặt tài sản, các
công trình thoát nước nước và xử lý nước thải, phân cấp quản lý từ UBND