[email protected]
Bài 5

Kết quả cần đạt
Bớc đầu nắm đợc định nghĩa truyện cổ tích. Hiểu đợc nội dung, ýnghĩa của truyện
Sọ Dừa và một số đặc điẻm tiêu biểu của truyện cổ tích Sọ Dừa. Học sinh kể đợc
truyện này.
Nhận biết đợc hiện tợng nhiều nghĩa của từ và nguyên nhân của hiện tợng đó.
Nắm đợc đặc điểm của lời văn tự sự , biết viết các câu văn tự sự cơ bản.
gày soạn :2/10/2006 Ngày giảng:4/10/2006
Tiết 17+18
Văn bản
sọ dừa
( Truyện cổ tích)
A.Phần chuẩn bị
I. Mục tiêu cần đạt
Giúp học sinh: +Hiểu sơ
lợc khái niệm truyện cổ tích. Nội dung, ý nghĩa của truyện Sọ Dừa và một số đặc
điểm tiêu biểu của kiểu nhân vât mang lốt xấu xí.
+ Kể lại đợc truyện
+ Rèn kỹ năng kể chuỵên diễn cảm
+ Giáo dục học sinh tình yêu thơng, biết chia sẻ với những con ngời gặp bất hạnh
trong cuộc đời.
II. Chuẩn bị
Thầy: Đọc, nghiên cứu tài liệu, tìm hiểu các câu hỏi SGK.
Tìm hiểu các phần chú thích
Bảng phụ, tranh ảnh có liên quan đến câu chuyện
Trò: Học bài cũ, đọc, kể truyện
Soạn bài theo câu hỏi SGK, đọc phần chú thích, tìm hiểu một số từ khó.
Bảng phụ, phiếu học tập, vẽ tranh theo các chi tiết trong truyện
1

I. Tìm hiểu chung và đọc. ( 13 phút)
1.. Khái niệm truyện cổ tích
Truyện cổ tích: Loại truyện dân gian kể về cuộc
đời một số kiểu nhân vật quen thuộc:
- Nhân vật bất hạnh.
- Nhân vật dũng sỹ và nhân vật có tài năng kỳ
lạ.
- Nhân vật thông minh và nhân vật ngốc
nghếch.
- Nhân vật là động vật.
Truyện cổ tích thờng có yếu tố hoang đờng
thể hiện ớc mơ, niềm tin của nhân dân về chiến
thắng cuối cùng của cái thiện đối với cái ác, cái
tốt đối với cái xấu, sự công bằng đối với sự bất
công.
2. Đọc và kể
2
[email protected]
GV: Kể diễn cảm câu chuyện
bằng lời văn của em
GV: Truyện chia làm mấy phần?
GV: Truyện bao gồm những
nhân vật nào?
(Phú ông, bà mẹ, Sọ Dừa , cô út.
hai cô chị)
GV: Trong các nhân vật kể trên
nhân vật nào là nhân vật chính?
(NV Sọ Dừa )
*Những chi tiết, sự việc có liên
quan đến Sọ Dừa nhân vật chính

cho nó là Sọ Dừa.
- Sọ Dừa cứ lăn lông lốc trong nhà, chẳng làm đ-
ợc việc gì.
HS: Sự ra đời của Sọ Dừa có nhiều nét rất khác
thờng không giống với sự ra đời của một đứa trẻ
bình thờng.
HS: Vì: Nhân dân ta muốn quan tâm đến một
loại ngời đau khổ nhất, số phận thấp hèn nhất và
những con ngời ấy đau khổ thấp hèn từ dáng vẻ
bề ngoài : Dị dạng, xấu xí không ra ngời chỉ là
cục thịt, còn bị coi là vô tích sự Những chi
tiết giới thiệu đó nh gợi ở ngời đọc, ngời nghe sự
thơng cảm, đồng cảm đối với nhân vật.
HS: - Sọ Dừa là kiểu nhân vật mang lốt xấu xí.

3
[email protected]
GV: Thử so sánh sự ra đời của
Sọ Dừa với sự ra đời của Thánh
Gióng? Em rút ra nhận xét gì?
GV: Sự ra đời của Sọ Dừa có
nhiều chi tiết khác thờng, những
chi tiết ấy có ý nghĩa gì?
* Sọ Dừa sinh ra chỉ là một cục
thịt lăn lông lốc, xấu xí, dị dạng
nhng con ngời ấy lại có khả năng
rất đặc biệt và khác thờng, những
biệt tài của Sọ Dừa đợc thể hiện
nh thế nào?
HS:* Cậu bé làng Gióng đợc hình thành từ vết

ngon khi rót ra thờng sủi tăm)
GV: Em giải thích từ trên bằng
cách nào?
(Trình bày khái niệm mà từ biểu
thị mà ta đã nghiên cứu ở tiết 11
bài nghĩa của từ...)
+ Sự tài giỏi của Sọ Dừa
- Sọ Dừa chăn bò rất giỏi
Ngày nắng cũng nh ngày ma bò con nào con
lấy bụng no căng Phú ông mừng lắm.
- Sọ Dừa có tài thổi sáo
Tự biết khả năng của mình.
Gì chứ chăn bò thì con cũng chăn đợc
- Giục mẹ đến hỏi con gái Phú Ông làm vợ.
- Kiếm đủ sính lễ theo yêu cầu của Phú Ông
(Một chĩnh vàng cốm, mời tấm lụa đào, mời con
lợn béo, mời vò rợu tăm)
- Thông minh khác thờng đỗ Trạng Nguyên.
- Tài dự đoán lo xa.
Khi chia tay quan trạng đa cho vợ một hòn đá
lửa, một con dao và hai quả chứng gà dặn phải
dắt luôn trong ngời phòng khi dùng đến
4
[email protected]
GV: Qua tìm hiểu các chi tiết về
sự ra đời và tài năng của Sọ Dừa.
Em có nhận xét gì về hình dạng
bên ngoài và phẩm chất bên
trong cuả Sọ Dừa.
GV: Sự đối lập giữa phẩm chất

trong có sự đối lập, trái ngợc bề ngoài dị dạng,
kì quái , vô dụng dới cái lốt ngoài đó Sọ Dừa có
vẻ đẹp thân hình và tài năng phẩm chất tuyệt
vời.
HS: Khẳng định tuyệt đối về con ngời bên
trong và sự đề cao giá trị chân chính của con ng-
ời.
- Sự biến đổi kì diệu của Sọ Dừa cũng là thể
hiện ớc mơ mạnh liệt về sự đổi đời của ngời lao
động trong xã hội.
2. Nhân vật cô ú t
HS: Khi yêu cầu của phú ông đa ra Sọ Dừa đã
mang đầy đủ đến phú ông hoa mắt trớc sính lễ
nhng còn ngần ngại cha quyết Lão lúng túng
nói với bà cụ. Để ta hỏi con gái ta xem có đứa
nào ng lấy thằng Sọ Dừa không đã
HS: Cô út nhận biết thực chất phẩm chất bên
trong của Sọ Dừa nên đã bằng lòng lấy
chàng.Trái hẳn với hai cô chị ác nghiệt kiêu kỳ
hắt hủi Sọ Dừa Cô út hiền lành hay thơng ng-
ời kể cả lúc Sọ Dừa chỉ là một cục thịt xấu xí, dị
dạng cô đã đối sử rất tử tế với Sọ Dừa
Hàng ngày cô nhận trách nhiệm đem cơm cho
Sọ Dừa ăn.
5
[email protected]
nh có đợc là nhờ sự gặp gỡ của
hai yếu tố: Theo em 2 yếu tố ấy
là gì?
- Dới vẻ bề ngoài xấu xí và ngốc

HS: Sọ Dừa dị hình, dị dạng nhng cũng đợc đổi
đời xứng đáng.
- Cô út đợc hởng hạnh phúc.
- Hai cô chị xấu hổ bỏ đi biệt xứ.
HS: + Ước mơ đổi đời
Sọ Dừa từ thân phận thấp kém từ một con ngời
dị hình xấu xí, tởng nh vô dụng đã trở thành đẹp
đẽ, thông minh và tài giỏi, đợc hởng hạnh phúc.
+ Ước mơ công bằng: Ngời LĐ ớc mơ và tin
rằng con ngừơi tài giỏi ,đức độ phải đợc hởng
hạnh phúc, kẻ độc ác gian tham sẽ bị trừng phạt
thích đáng.
3. ý nghĩa của truyện
- Đề cao giá trị đích thực vẻ đẹp bên trong của
con ngời.
- Đề cao lòng nhân ái đối với ngời bất hạnh.
- Sức sống mãnh liệt và tinh thần lạc quan không
gì ngăn nổi của nhân dân lao động.
- Thấp thoáng sau sự phát triển của các tình
huống trong truyện là những cảnh đời rất xa mà
rất quen thuộc ở nông thôn Việt Nam..
IV. Tổng kết. ( 3 phút)
Sọ Dừa là truyện cổ tích về ngời mang lốt
vật, kiểu nhân vật khá phổ biến trong truyện cổ
tích Việt Nam và thế giới. Nhân vật chính của
truyện cổ tích này có hình hài dị dạng, thờng
mang lốt vật bị mọi ngời xem thờng, coi là vô
tích sự nhng đây là nhân vật có phẩm chất và tài
năng đặc biệt cuối cùng nhân vật trút bỏ lốt vật
kết hôn cùng ngời đẹp, sống cuộc đời hạnh