CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
HỒ SƠ XÉT CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
- Tên sáng kiến: Một số giải pháp hình thành kỹ năng tự phục vụ cho
trẻ nhà trẻ 24- 36 tháng ở trường Mầm non trên địa bàn huyện Bình
Xuyên – Tỉnh Vĩnh Phúc.
- Tác giả: Chu Thị Dung
- Đơn vị công tác: Trường Mầm Non Thiện Kế - Huyện Bình Xuyên – Tỉnh
Vĩnh Phúc
- Chức vụ: Giáo Viên.
- Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm.
Thiện Kế, năm 2019
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi: Hội đồng sáng kiến huyện Bình Xuyên
a) Tác giả sáng kiến: Chu Thị Dung
- Ngày tháng năm sinh: 22/12/1985
Nam, nữ: Nữ.
- Đơn vị công tác: Trường Mầm Non Thiện Kế.
- Chức danh: Giáo Viên
- Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm mầm non.
- Tỷ lệ (%) đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến : Không.
b) Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Chu Thị Dung.
1
2
Nội dung
Số
lượng
học
sinh
Kết quả khảo sát
Đạt
- Thói quen vệ sinh (Nói với
người lớn khi có nhu cầu ăn,
ngủ, vệ sinh…. Đi vệ sinh
đúng nơi qui định )
15
- Thói quen trong ăn uống
(Tự xúc cơm ăn, tự lấy nước
uống..)
Tỉ lệ
Tỉ lệ
%
5
33
10
76
4
- Tự cởi, tháo dép..
15
3
20
12
80
5
- Lấy ghế, bê ghế ngồi vào
bàn và cất ghế đúng nơi quy
định.
15
hoạch rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ của lớp sao cho phù hợp với sự phát triển của
trẻ.
Tháng 9+ tháng 10: Do trẻ mới đi học nên tôi đã lựa chọn những kỹ năng
đơn giản, dễ thực hiện và cũng là nhu cầu tất yếu của trẻ để đưa vào hình thành và
rèn luyện tạo cho trẻ thành thói quen dần dần trở thành kỹ năng, để trẻ tự phục vụ
không cần sự giúp đỡ của người lớn như là kỹ năng đi vệ sinh đúng nơi quy định,
cách đi dép, cởi dép, cất lên giá, bê ghế ngồi vào bàn, cách cầm thìa .... Đồng thời
khi đưa ra các nội dung thì cũng có biện pháp để dạy trẻ thực hiện các nội dung đó
cho phù hợp với kỹ năng của từng trẻ.
Ví dụ: Kỹ năng tập ngồi bô khi có nhu cầu:
Thường xuyên hỏi trẻ về nhu cầu vệ sinh hoặc cứ 2 tiếng lại cho trẻ đi vệ
sinh 1 lần cũng như khi cho trẻ đi cô vừa làm vừa nói cho trẻ cách tụt quần, cách
ngồi bô sao cho không bị ngã, đứng lên sao cho không bị đổ bô…. Hướng dẫn tận
tình,cởi mở ….
Ví dụ: Kỹ năng tập cầm thìa xúc ăn.
- Việc tập cho trẻ tự xúc ăn là rất cần thiết bởi đa số trẻ ở gia đình đều được
ông bà bố mẹ bón cho trẻ nên trẻ chưa có kĩ năng tự xúc ăn. Cô cần bao quát tìm
hiểu từng trẻ và có biện pháp riêng. Với những trẻ chưa biết xúc ăn, cô hướng dẫn
trẻ cách cầm thìa và tập cho trẻ tự xúc ăn. Cách cầm bát, thìa khi xúc ăn để cơm
không rơi vãi, xúc thìa vơi, gọn miếng.
Sang tháng 11 + tháng 12: Do trẻ đã quen với môi trường ở trường mầm non
trẻ bắt đầu hòa đồng với các bạn với cô giáo, trẻ đã tích cực hơn với các hoạt động
ở trường nên kỹ năng tôi đưa vào kế hoạch là kỹ năng: Tự cất, lấy ba lô; kỹ năng
cất và lấy đồ dùng đúng nơi quy định, rèn trẻ biết tự lấy cốc uống nước; tự lấy, cất
gối khi đi ngủ …
Ví dụ: Rèn trẻ biết tự cất ba lô vào ngăn tủ của mình.
Cho trẻ nhận biết ba lô và ký hiệu ngăn tủ của mình yêu cầu trẻ cất ba lô vào
đúng ngăn tủ của mình và đóng cánh tủ lại…
giơ lên cho cô xem.
- Cô thực hiện mẫu cách sử dụng thìa
+ Lần 1: Không giải thích.
+ Cô đặt trên bàn 2 cái bát, 1 cái bát to, 1 cái bát nhỏ, hoặc 2 bát bằng nhau
trong 2 cái bát có 1cái bát có 2 thìa và hạt bằng len …
+ Lần 2: Cô giải thích cách sử dụng: Cô cầm thìa bằng tay phải, luồn 4 ngón
tay ở dưới cán thìa, ngón cái giữ ở trên cán thìa, xúc hạt từ bát nhỏ sang bát to, cứ
như vậy cô xúc hết số hạt trong bát nhỏ sang bát to và ngược lại.
- Cho trẻ cầm thìa xúc trên không. Nhắc nhở trẻ cầm thìa bằng tay phải, cầm
1/3 cán thìa.
- Trẻ thực hiện: Tôi cho trẻ ngồi theo 3 nhóm, mỗi nhóm 5 trẻ và 1 bộ đồ
dùng, giáo viên hướng dẫn lần lượt từng trẻ thực hiện xúc hạt vào bát hạt bằng len,
bằng gỗ, bằng nhựa.
- Nhận xét sau khi trẻ chơi.
Lưu ý: Khi trẻ thực hiện cần liệt kê các bước mà trẻ gặp khó khăn. Phân tích
những khó khăn trẻ gặp phải của từng thao tác và giới thiệu lại các kĩ thuật cần có
để thực hiện đúng thao tác đó. Ví dụ: Xúc đồ từ giữa bát chứ không phải gạt đồ từ
mép bát xuống giữa bát. Cách làm này làm cho việc xúc bằng thìa dễ dàng hơn.
- Chuẩn bị đồ dùng, thiết bị: chọn đồ dùng phù hợp với trẻ. Ví dụ: Chọn thìa
vừa với tay của trẻ, chọn bát có thành trơn và miệng khum vào
+ Ví dụ: Khi dạy trẻ tập đi giầy, cởi giầy, cất lên giá.
Ổn định lớp: Cô tập trung trẻ ngồi bên cô, cô sáng tác một đoạn truyện ngắn
kể về lợi ích của đôi dép. Câu truyện có tên “Giày và dép”: Cô có 2 rối tay và 1 giá
dép tự tạo: Rối giày và dép, và 1 bác giá dép. Câu truyện kể là “trong ngôi nhà lọ
có 2 anh em sống chung với nhau...giày và dép tranh luận với nhau...bác giá dép
nói giầy và dép đều quan trọng như nhau...giày và dép không bao giờ cãi nhau nữa
và luôn là bạn thân thiết của các con”.
- Cho trẻ xem 1 đoạn video cách lấy dép, đi dép, cởi dép, cất dép lên giá.
Ví dụ: Sáng tác truyện “Bé nói lời hay, bé làm việc tốt”
Câu chuyện có nội dung giáo dục lễ giáo cho trẻ xem.....Cô đàm thoại với trẻ
về nội dung trong một bức tranh, đặt câu hỏi cho trẻ trả lời: Bạn nhỏ đang khoanh
tay chào ai? Bạn làm được những việc gì? (Bê ghế, cất ghế, cất dép, tự lấy nước
uống....)
Trẻ xem sách, quan sát những hình ảnh trẻ tự nhìn thấy việc làm và hành vi
của bạn nhỏ trong tranh trẻ phân biệt được việc làm tốt để học tập.
Trên giá dép của trẻ tôi đã sưu tập ảnh các đồ vật, con vật gần gũi với trẻ để
gắn trên giá dép làm ký hiệu cho trẻ khi cất, lấy đúng dép của mình.
Tất cả những đồ dùng ở các góc tôi đều sắp xếp gọn gàng ngăn lắp, lau sạch
sẽ. Không những thế tôi còn chú ý vị trí để giá dép, giá úp cốc dễ lấy, dễ cất để trẻ
dễ dàng thực hiện. Lớp có thùng đựng rác để khi thấy rác trẻ biết nhặt bỏ vào
thùng tạo điều kiện cho trẻ có thói quen tốt ngay từ nhỏ cứ như vậy tạo cho trẻ có
kỹ năng trong giai đoạn, lứa tuổi sau.
Giải pháp 5. Rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ ở mọi lúc, mọi nơi và các
hoạt động khác với các hình thức khác nhau.
- Đối với trẻ mầm non đặc biệt lứa tuổi từ 24 – 36 tháng trẻ thường hoạt
động theo thói quen bản năng, vì vậy vai trò của người lớn hết sức quan trọng ta
phải theo sát trẻ mọi lúc, mọi nơi trong hoạt động và đưa ra biện pháp giáo dục
tích cực và hiệu quả nhất. Trẻ nhỏ hay nhớ lại hay quên, do đó để hình thành thói
quen tốt về giáo dục kỹ năng tự phục vụ đơn giản cho trẻ, thì giáo viên luôn luôn
cho trẻ trải nghiệm ở các hoạt động và ở mọi lúc mọi nơi, điều chỉnh nhận xét và
uốn nắn kịp thời.
* Hoạt động trò chuyện: Qua thực tế giảng dạy tôi thấy nội dung rèn trẻ
thói quen hành vi đạo đức tốt nhất là trong hoạt động dạy trẻ kể truyện. Thông qua
lời văn hay, tình tiết hấp dẫn mỗi câu truyện đều chứa đựng một nội dung mà hàm
trong đó nhằm để giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ qua đó lồng ghép giáo dục
hành vi đạo đức cho trẻ.
Ví dụ: Câu chuyện “Bé làm được việc gì” Tôi sưu tầm sáng tác kể cho trẻ
nghe: Chuyện kể về gia đình bạn Bi, một hôm mẹ bạn Bi ốm, bạn Bi ở nhà với mẹ,
* Trong các giờ đón – Trả trẻ: Đây là thời gian cho giáo viên vừa trao đổi
với phụ huynh vừa quan sát trẻ, uốn nắn cho trẻ có thói quen từ đó giúp phụ huynh
cùng giáo dục cho trẻ thêm ở nhà để rèn trẻ thói quen lấy dép, đi dép, cất dep lên
giá gọn gàng đúng qui định,đúng ký hiệu của mình.
Ví dụ: Giờ đón trẻ: Tôi giáo dục trẻ cất dép đúng nơi quy định rồi vào lớp,
đây cũng là lúc cô uốn nắn các con cách cởi dép, cất dép lên giá theo đúng ký hiệu
của mình, dần dần trẻ nhớ ký hiệu của mình và tự cất đúng chỗ gọn gàng ngay
ngắn. Tôi thường xuyên để ý nhìn thấy cháu Long khi đến lớp hay quên không cất
dép mà đi dép vào trong lớp. Có những lần mẹ cất dép hộ con. Tôi nhẹ nhàng gọi
cháu lại và nói: Long ơi! Cô đố Long các bạn cất dép ở đâu?
Bằng câu hỏi nhẹ nhàng như vậy Long đã nhận ra lỗi và nhanh nhẹn chạy ra
cất dép vào giá sau mới vào lớp, tôi nhắc trẻ khi cất dép quay mũi dép ra phía
ngoài cho đẹp, 2 -3 lần như vậy sẽ tạo cho trẻ được thói quen để dép đúng nơi qui
định. Trên giá dép đều có ký hiệu và tên trẻ để trẻ để đúng ký hiệu của mình và có
tên trẻ để phụ huynh biết ký hiệu của con mình là gì.
Và tôi tiếp tục cho trẻ làm quen với cách tự cất ba lô vào ngăn tủ của mình
rồi vào lớp, qua việc làm trên tôi thấy trẻ khéo léo hơn, tự tin không quấy lũng mẹ
nữa.
* Giờ hoạt động ngoài trời.
Tôi cho trẻ quan sát lá vàng rơi.Tôi nhặt lá và nói con cùng nhặt lá với cô để
cho vào thùng rác nào.Trẻ làm theo tôi và tôi tiếp tục hỏi trẻ khi lá vàng rơi con
nhặt lá để vào đâu? Trẻ trả lời “Con để vào thùng rác ạ”. Bằng hành động như vậy
nhiều lần tạo cho trẻ có thói quen nề nếp, thói quen biết nhặt rác để vào thùng lồng
ghép giáo dục hành vi bảo vệ môi trường.
Tăng cường cho trẻ được hoạt động ở ngoài sân trường cũng góp phần không
nhỏ để hình thành thói quen nề nếp phục vụ cho bản thân một cách tích cực, không
những thế còn tạo cho trẻ được giao lưu với nhau, tiếp xúc với thiên nhiên giúp trẻ
khỏe mạnh vui khi đến trường lớp.
trẻ
Thời gian trẻ đến lớp với cô nhiều xong còn hơn một nửa thời gian trẻ ở nhà
với ông bà cha mẹ. Chính vì vậy việc phối hợp với phụ huynh để rèn một số kỹ
năng tự phục vụ và thói quen hành vi đạo đức cho trẻ là việc làm hết sức quan
trọng vì sự phối hợp giưa gia đình và nhà trường có mối quan hệ hỗ trợ lẫn nhau.
Ngay từ đầu buổi họp phụ huynh đầu năm tôi đã đưa ra yêu cầu chỉ tiêu cần
đạt đối với trẻ nhà trẻ 24-36 tháng cho phụ huynh nắm bắt về cân nặng chiều cao,
những kiến thức cơ bản trẻ đạt được và một số kỹ năng tự phục vụ đối với trẻ 2436 tháng.
Thường xuyên trao đổi với phụ huynh về kết quả học tập thái độ hành vi và
một số kỹ năng tự phục vụ của từng trẻ đến phụ huynh trong các giờ đón trả trẻ.
Với trẻ có biểu hiện tốt về hành vi thói quen như cháu: Bình, Bảo ..để phụ
huynh động viên trẻ phát huy thói quen tốt cho trẻ .
Lớp tôi có cháu Long, Thịnh, Giang.. chưa biết tự cất dép đúng quy định mà
mẹ hay làm hộ con vì vậy vào buổi chiều trả trẻ hoặc giờ đón tôi phối hợp với phụ
huynh uốn nắn trẻ cùng giáo viên giúp trẻ có thói quen kỹ năng tự phục vụ tốt hơn.
Trong lớp tôi xây dựng góc tuyên truyền cập nhật các nội dung giáo dục
hành vi tốt qua hình ảnh nội dung bài thơ, câu chuyện và một số nội dung mời phụ
huynh tham gia chương trình học của trẻ để phụ huynh biết cùng cô giáo dục trẻ
thêm. Mời phụ huynh tham dự các tiết học của trẻ.
+ Về khả năng áp dụng của sáng kiến:
Do sáng kiến kinh nghiệm đã đưa ra được một số giải pháp hình thành kỹ
năng tự phục vụ cho trẻ nhà trẻ phù hợp với tình hình thực tế của lớp, của nhà
trường và của địa phương. Giải quyết được vấn đề tồn tại trong quá trình hình
thành, rèn luyện kỹ năng tự phục vụ cho trẻ. Vì vậy, đã thu hút được trẻ tham gia
vào hoạt động, đáp ứng được yêu cầu của chương trình giáo dục mầm non theo kịp
sự phát triển của xã hội.
- Lợi ích thiết thực:
Trước khi thực hiện đề tài này tôi thấy trẻ khoảng 90 % chưa có kĩ năng tự
phục vụ, các công việc hầu như giáo viên phải giúp trẻ trực tiếp.
Qua một năm cho trẻ rèn luyện kỹ năng tự phục vụ theo giải pháp trên tôi
nhận thấy trẻ trở nên thông minh nhanh nhẹn rõ rệt, cháu tích cực và chủ động
trong mọi hoạt động tìm tòi và khám phá thế giới xung quanh, có nề nếp thói quen
hành vi đạo đức tốt, có kỹ năng tự phục vụ đơn giản phù hợp theo độ tuổi đạt được
mục tiêu đề ra.
Bên cạnh đó ngôn ngữ trẻ trở nên mạch lạc hơn, trẻ mạnh dạn và tự tin hơn
trong giao tiếp rất nhiều, thói quen lao động tự phục vụ ở trẻ tốt hơn. Không những
thế ở trẻ còn hình thành những phẩm chất tốt như khả năng phối hợp hoạt động tốt
với các bạn, khả năng tự kiềm chế, nhường nhịn bạn, biết chơi cùng bạn và giúp
đỡ bạn. Đó là niềm vui không chỉ dành cho các bậc cha mẹ mà còn là niền vui lớn
của cô giáo mầm non, của những người làm công tác giáo dục.
*So sánh một số kết quả trước và sau khi áp dụng:
TT Nội dung khảo
sát
1
- Thói quen vệ
sinh (Nói với
người lớn khi có
nhu cầu ăn, ngủ,
vệ sinh…. Đi vệ
sinh đúng nơi qui
định )
Trước khi áp dụng
Sau khi áp dụng
So sánh
67
14
93
1
7
60
0
2
3
- Thói quen trong
ăn uống (Tự xúc
cơm ăn, tự lấy
nước uống..)
15
6
40
14
93
1
7
60
0
15
3
20
12
80
13
87
1
13
dép..
5
- Lấy ghế, bê ghế
ngồi vào bàn và
cất ghế đúng nơi
quy định.
Từ những kết quả nêu trên cho thấy rằng tỷ lệ trẻ có thói quen vệ sinh,thói
quen trong ăn uống, thói quen trong việc tự phục vụ tăng lên đáng kể. Như vậy,
Giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ ở trường Mầm Non là việc làm hết sức quan
trọng vì nó sẽ giúp cho trẻ hình thành nhân cách, phẩm chất đạo đức và tính tự lập
sau này đồng thời hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách con người mới
xã hội chủ nghĩa.
Hai là: Về giáo viên.
- Bản thân tôi ngày càng hoàn thiện hơn về kỹ năng tổ chức các hoạt động
chăm sóc giáo dục trẻ.Tiết kiệm được thời gian, thay đổi được lề lối làm việc,
mềm dẻo, linh hoạt, sáng tạo trong giảng dạy.
- Nắm chắc nội dung, phương pháp rèn kĩ năng tự phục vụ cho trẻ.
- Có nhiều kinh nghiệm trong việc tổ chức hoạt động và truyền tải thông tin
tới trẻ.
- Có ý thức trách nhiệm trong công việc.
- Giáo viên học hỏi được một số biện pháp hình thành và rèn luyện kỹ năng
tự phục vụ cho trẻ.
Ba là: Về phụ huynh học sinh.
- Phụ huynh yên tâm gửi con ở trường mà không cần phải mất thêm chi phí
để cho trẻ tham gia các lớp học kỹ năng sống ở các trung tâm thiếu nhi…
+ Lợi ích kinh tế:
Sau khi áp dụng các giải pháp trên đã thu được một số lợi ích kinh tế như:
- Biết kích thích động cơ bên trong của trẻ, gây hứng thú cho trẻ, khen chê
đúng mức, động viên khích lệ kịp thời.
- Về giáo viên: Có kiến thức về giáo dục Mầm non, biết giải quyết hợp lý các
tình huống sư phạm, có trình độ chuyên môn, yêu nghề, mến trẻ.
- Học sinh: Học sinh có sức khỏe tốt, đi học chuyên cần.
- Phụ huynh học sinh: Luôn giữ mối quan hệ chặt chẽ với phụ huynh, nhờ phụ
huynh hỗ trợ đồ dùng, đồ chơi để hoạt động của cô và trẻ ngày càng hấp dẫn,
phong phú hơn.
đ) Về khả năng áp dụng của sáng kiến cho những đối tượng, cơ quan, tổ
chức nào hoặc những người tham gia tổ chức áp dụng sáng kiến lần đầu (nếu
có);
Đề tài giáo dục kỹ năng sống và đặc biệt là lĩnh vực rèn luyện kỹ năng tự
phục vụ cho trẻ luôn luôn đồng hành với mọi hoạt động sống của con người, của
trẻ nên sáng kiến có thể áp dụng trong tất cả các lĩnh vực giáo dục và trong một số
lĩnh vực khác cũng rất hiệu quả.
Sáng kiến kinh nghiệm có thể áp dụng tại các trường, lớp mầm non trên địa
bàn huyện Bình xuyên và tỉnh Vĩnh Phúc.
Tôi làm đơn nay trân trọng đề nghị Hội đồng sáng kiến xem xét và công nhận
sáng kiến. Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng sự
thật, không xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của người khác và hoàn toàn chịu trách
nhiệm về thông tin đã nêu trong đơn.
Thiện Kế, ngày 28 tháng 01 năm 2019
NGƯỜI VIẾT ĐƠN
(Ký và ghi rõ họ tên)
Chu Thị Dung